Legislator Case Law & Legislation
Ts 38/03 AI generated

Constitutional complaint dismissed as unnecessary due to lack of constitutional issues regarding civil appeal procedure.

Case Number Ts 38/03
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Constitutional Court dismissed the constitutional complaint filed by Aleksandra Patrzałka regarding the Land Management Act and the Civil Procedure Code. The applicant argued that specific provisions violated her right to a fair trial and access to court by limiting the appellate court's review scope. The court determined that the appeal procedure already guarantees sufficient judicial review and that the complaints were legally unfounded and unnecessary to examine.

Legislator headnote

AI generated

Art. 43 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości; art. 378 § 1 zd. 1 w zw. z art. 369 § 1 k.p.c.: The Constitutional Court may decline further examination of a constitutional complaint if the issues are unnecessary or clearly unfounded, particularly when existing procedural guarantees ensure fair trial rights.

Keywords

AI generated
constitutional complaint dismissal unnecessary examination appellate procedure limits right to fair trial access to court civil procedure code land management act

Cited Legislation

AI generated
art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
a) art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.
art. 378 § 1 zd. 1 w zw. z art. 369 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego
b) art. 378 § 1 zd. 1 w zw. z art. 369 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.
art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
127 ze zm.) z art. 2, art.
art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
a) art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.) z art. 2, art. 45 ust. 1 w zw. z art. 177, art. 64 ust. 2 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;
art. 177 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
a) art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.) z art. 2, art. 45 ust. 1 w zw. z art. 177, art. 64 ust. 2 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;
art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
a) art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.) z art. 2, art. 45 ust. 1 w zw. z art. 177, art. 64 ust. 2 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;
art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
2 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;
art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
1 oraz art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.
art. 77 ust. 2 Konstytucji
2 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;
art. 78 Konstytucji
1 oraz art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

Cited Case Law

AI generated
wyrok SN z 15 maja 2001 r., sygn. I CKN 350/00
wyrok SN z 15 maja 2001 r., sygn. I CKN 350/00).
postanowienie SN z 4 października 2002 r., sygn. III CZP 62/02
wyrok TK z 3 marca 2003 r., sygn. SK 8/02
III CZP 62/02
Supreme Court refused to rule on 30-year acquisitive prescription due to premature legal assessment.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

34 POSTANOWIENIE z dnia 10 czerwca 2003 r. Sygn. akt Ts 38/03 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Teresa Dębowska-Romanowska po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Aleksandra Patrzałka w sprawie zgodności:

a) art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.) z art. 2, art. 45 ust. 1 w zw. z art. 177, art. 64 ust. 2 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;

b) art. 378 § 1 zd. 1 w zw. z art. 369 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) z art. 45 ust. 1 oraz art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE: W skardze konstytucyjnej złożonej 11 marca 2003 r. zarzucono, że art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127, ze zm.) jest niezgodny z art. 2, art. 45 ust. 1 w zw. z art. 177, art. 64 ust. 2 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz że art. 378 § 1 zd. 1 w zw. z art. 369 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r.

– Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) jest niezgodny z art. 45 ust. 1 oraz art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skarga konstytucyjna została sformułowana w oparciu o następujący stan faktyczny. 16 czerwca 1992 r. Zarząd Miasta Wrocławia na podstawie art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.) wydał oświadczenie ustalające od 1 stycznia 1992 r. nową opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego gruntu, które zostało ustanowione na rzecz skarżącego.

W 1998 r. Gmina Wrocław wniosła o zasądzenie od skarżącego kwot stanowiących równowartość opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego wraz z odsetkami. W konsekwencji został wydany nakaz zapłaty uwzględniający powództwo Gminy. Wyrokiem z 8 stycznia 2001 r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej – Wydział I Cywilny w części utrzymał w mocy nakaz zapłaty z 21 lipca 1998 r., a w pozostałym zakresie nakaz uchylił i powództwo oddalił. Na skutek apelacji skarżącego Sąd Okręgowy we Wrocławiu zmienił zaskarżony wyrok w pkt I w ten sposób, że w części uchylił nakaz zapłaty i w tym zakresie powództwo oddalił.

W pozostałym zakresie apelację oddalił. Zdaniem skarżącego, art. 43 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości poprzez wprowadzenie formy „oświadczenia” dla ustalania opłat z tytułu użytkowania wieczystego naruszył zasadę państwa prawnego, wynikającą z art. 77 ust. 2 Konstytucji zasadę dostępu do sądu, prawo do sprawiedliwego rozpoznania sprawy przez sąd, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz art. 64 ust. 2 Konstytucji. Naruszenie to wynika przede wszystkim z zastosowania do użytkowania wieczystego zupełnie niejasnej i niezrozumiałej konstrukcji ustalania opłat w drodze „oświadczenia”, związania sądu treścią tych oświadczeń oraz zamknięcia drogi do kwestionowania ich, tak przed sądami powszechnymi, jak i przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

W uzasadnieniu skargi konstytucyjnej skarżący przytoczył szereg argumentów powołanych w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z 8 grudnia 1992 r. (sygn. K. 3/92), stwierdzającego niezgodność art. 43 ust. 2 cytowanej ustawy z art. 1, art. 3 ust. 1 i art. 56 ust. 1 i 3 przepisów konstytucyjnych pozostawionych w mocy Ustawą Konstytucyjną z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym (Dz. U. Nr 84, poz. 426). Skarżący zarzucił również niekonstytucyjność art. 378 § 1 zd. 1 w zw. z art. 369 § 1 k.p.c. Jego zdaniem, przepisy te naruszają jego prawo do zaskarżania orzeczeń w drugiej instancji.

Art. 378 § 1 zd. 1 k.p.c. ogranicza kognicję sądu odwoławczego jedynie do rozpoznawania zarzutów sformułowanych w apelacji, bez możliwości przytaczania przez stronę dalszych zarzutów w toku postępowania apelacyjnego. Ograniczenie to dotyczy tylko apelującego, gdyż strona przeciwna może w toku całego postępowania apelacyjnego wnosić pisma procesowe, formułować w nich zarzuty i przedstawiać własne stanowisko. Prowadzi to do naruszenia zasady kontradyktoryjności procesu. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego skarżący został wezwany do wskazania sposobu naruszenia jego konstytucyjnych praw przez art. 369 § 1 k.p.c. Wykonując powyższe zarządzenie skarżący podniósł, iż art. 369 § 1 k.p.c. prowadzi do zawężenia ram czasowych prawa formułowania przez niego zarzutów w postępowaniu odwoławczym, jedynie do terminu dwutygodniowego od doręczenia wyroku z uzasadnieniem.

Zgłaszane później zarzuty są uznawane za bezprzedmiotowe i spóźnione, nawet, gdy formowane są w związku z twierdzeniami strony przeciwnej, zawartymi w pismach procesowych wnoszonych do sądu odwoławczego. To ograniczenie prowadzi do naruszenia zasady „równości broni” w postępowaniu odwoławczym. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: W skardze konstytucyjnej zażądano, by Trybunał Konstytucyjny zbadał zgodność z Konstytucją art. 43 ust. 2 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

Zgodność z Konstytucją tego przepisu była już przedmiotem postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Orzeczeniem z 8 grudnia 1992 r. (sygn. K. 3/92, OTK z 1992 r., cz. II, poz.

26) Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.) jest niezgodny z art. 1, art. 3 ust. 1 i art. 56 ust. 1 i 3 przepisów konstytucyjnych pozostawionych w mocy Ustawą Konstytucyjną z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym (Dz. U. Nr 84, poz. 426). W związku z powyższym wydanie orzeczenia w niniejszej sprawie stało się zbędne.

Na marginesie należy podkreślić, iż skarżący po wydaniu orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w przedmiocie zgodności z Konstytucją art. 43 ust. 2 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, mógł na podstawie art. 31 ust. 4 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o Trybunale Konstytucyjnym złożyć wniosek w przedmiocie uchylenia oświadczenia Zarządu Gminy Wrocław, dotyczącego aktualizacji ceny gruntu. Oświadczenie to zostało wydane 16 czerwca 1992 r., zaś obwieszczenie prezesa Trybunału Konstytucyjnego o utracie mocy obowiązującej zaskarżonego przepisu ustawy zostało ogłoszone w Dzienniku Ustaw z 28 grudnia 1993 r. (Dz.

U. Nr 131, poz. 629). Z możliwości takiej skarżący nie skorzystał. Na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 49 i art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.) należało więc odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej w zakresie zbadania zgodności z Konstytucją art. 43 ust. 2 zaskarżonej ustawy. Odnośnie zarzutów skierowanych przeciwko konstytucyjnosci art. 378 § 1 zd. 1 w zw. z art. 369 § 1 k.p.c. należy stwierdzić, iż opierają się one na błędnym odczytaniu normatywnej treści tych przepisów.

Zdaniem skarżącego zaskarżone przepisy powodują ograniczenie kognicji sądu odwoławczego jedynie do rozpoznania zarzutów i ich uzasadnienia zawartego w apelacji, bez możliwości przytaczania przez skarżącego dalszych zarzutów w toku postępowania apelacyjnego. Druga strona postępowania ma natomiast prawo podnoszenia zarzutów i zajmowania stanowisk w toku całego postępowania. Tymczasem z mocy art. 378 § 1 k.p.c. sąd apelacyjny związany jest wnioskiem apelacji jedynie, co do tego, czy orzeczenie zostało zaskarżone w całości, czy w części.

Sama treść zarzutów zawartych w apelacji nie określa zakresu rozpoznania sprawy. Sąd odwoławczy nie jest również skrępowany poglądem prawnym skarżącego i może także uwzględnić apelację ze względu na dostrzeżone z urzędu okoliczności o charakterze prawnym (por. wyrok SN z 15 maja 2001 r., sygn. I CKN 350/00). Sąd odwoławczy rozpoznając apelację powinien wziąć pod uwagę, w granicach zaskarżenia, wszystkie stwierdzone naruszenia prawa materialnego popełnione przez sąd pierwszej instancji, niezależnie od tego czy zostały wskazane w apelacji (por. postanowienie SN z 4 października 2002 r., sygn.

III CZP 62/02, Biul. SN z 2003 r., nr 3, poz. 14). W związku z powyższym należy stwierdzić, że apelacja wyznacza granice rozpoznania sprawy tak dla strony, która z nią występuje, jak i dla strony przeciwnej. W granicach apelacji obie strony mogą formułować zarzuty, a naruszenia prawa materialnego dokonane przez sąd pierwszej instancji, powinny być brane pod uwagę przez sąd odwoławczy z urzędu. Charakter i istota postępowania apelacyjnego, a w szczególności realizacja przez przepisy k.p.c. zasad wyrażonych w art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji były już analizowane przez Trybunał Konstytucyjny.

Trybunał podkreślił m.in., że: „Gwarancjami „sprawiedliwości” postępowania przed sądem odwoławczym są art. 391 k.p.c. (w myśl, którego przed sądem tym stosuje się odpowiednio przepisy normujące postępowanie przed sądem I instancji) i 368 § 1 k.p.c. (zgodnie, z którym strona postępowania może zgłaszać nowe fakty i dowody), w związku, z czym dopuścić trzeba możliwość poczynienia przez sąd odwoławczy własnych ustaleń – obojętnie: zbieżnych czy też rozbieżnych z ustaleniami sądu pierwszej instancji. Twierdzenie to znajduje istotne wsparcie w art. 386 § 4 k.p.c., w myśl, którego jeśliby sąd I instancji nie rozpoznał istoty sprawy, albo postępowanie dowodowe musiało być powtórzone w całości, to sąd odwoławczy uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania” (por. wyrok TK z 3 marca 2003 r., sygn.

SK 8/02, OTK ZU nr 3/A/2002, poz. 20). W świetle powyższego stwierdzenia oraz cytowanych wyżej orzeczeń Sądu Najwyższego nie można przyjąć, iż art. 378 § 1 k.p.c. ogranicza postępowanie odwoławcze jedynie do rozpoznania zarzutów sformułowanych w apelacji. W konsekwencji nie można też uznać zasadności zarzutów sformułowanych względem art. 369 § 1 k.p.c. W związku ze zbędnością orzekania o konstytucyjności art. 43 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości oraz oczywistą bezzasadnością zarzutów skargi w zakresie niezgodności z Konstytucja art. 378 § 1 zd. 1 w zw. z art. 369 § 1 k.p.c. należało orzec, jak w sentencji. 4