Constitutional Court allows appeal against prior dismissal of constitutional complaint regarding two-instance trial principle.
Legislator summary
AI generatedThe Constitutional Court allowed the appeal against its previous decision to dismiss a constitutional complaint filed by Aleksandra Mazgaj. Mazgaj argued that Article 426 § 1 of the Criminal Procedure Code violated her right to a two-instance trial by preventing an appeal against a prosecutor's decision to drop charges. The Court reversed its earlier ruling, noting that the prior dismissal was based on an obvious lack of merit which no longer applied upon reconsideration of the legal interpretation.
Legislator headnote
AI generatedArt. 36 ust. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym; Art. 49 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym: The Constitutional Court may grant an appeal against a prior dismissal of a constitutional complaint if the initial finding of obvious lack of merit is no longer valid due to new interpretations of the law.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
277 POSTANOWIENIE z dnia 9 października 2002 r. Sygn. akt Ts 28/02 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Wiesław Johann – przewodniczący Andrzej Mączyński – sprawozdawca Jerzy Stępień, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 49 w związku z art. 36 ust. 5 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.), zażalenia z 25 kwietnia 2002 r. na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 15 kwietnia 2002 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Aleksandry Mazgaj, p o s t a n a w i a: uwzględnić zażalenie.
UZASADNIENIE: W skardze konstytucyjnej Aleksandry Mazgaj złożonej do Trybunału Konstytucyjnego 5 marca 2002 r. zarzucono, iż art. 426 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555 ze zm.) jest niezgodny z art. 45 oraz art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem skarżącej zakwestionowana regulacja prawna, uniemożliwiająca jej złożenie zażalenia na postanowienie sądu rejonowego utrzymujące w mocy postanowienie prokuratora o umorzeniu postępowania, sprzeczna jest z zasadą co najmniej dwuinstancyjnego rozpoznania sprawy przez niezawisły sąd.
Skarżąca wskazała, iż postanowieniem Komendy Miejskiej Policji w Jaworznie z 13 marca 2001 r., zatwierdzonym przez prokuratora Prokuratury Rejonowej w Jaworznie umorzono postępowanie w sprawie zarzutu popełnienia przestępstwa na szkodę skarżącej. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez Sąd Rejonowy w Jaworznie postanowieniem z 23 maja 2001 r. (sygn. akt II Ko1 59/01). Z kolei Prezes Sądu Rejonowego w Jaworznie zarządzeniem z 5 czerwca 2001 r. o odmówił przyjęcia zażalenia skarżącej na postanowienie sądu, zaś Sąd Okręgowy w Katowicach utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie postanowieniem z dnia 7 listopada 2001 r. (sygn. akt VII Kz 697/01).
Skarżąca zarzuciła, iż Sąd Okręgowy w Katowicach, odmawiając rozpoznania złożonego przez nią zażalenia na postanowienie Sądu Rejonowego w Jaworznie, naruszył przysługujące jej prawo do rozpoznania sprawy w dwuinstancyjnym postępowaniu sądowym. Zdaniem skarżącej zasada dwuinstancyjności nie jest spełniona w przypadku, gdy od postanowienia prokuratora przysługuje odwołanie do sądu rejonowego, którego rozstrzygnięcia nie podlegają już dalszej kontroli sądu wyższej instancji. Skarżąca wskazała, iż w postępowaniu administracyjnym, realizując zasadę wyrażoną w art. 176 ust. 1 Konstytucji RP przyjęto dwuinstancyjny model sądowej kontroli decyzji administracyjnych, brak jest natomiast powodów, dla których zasada ta nie miałaby mieć zastosowania w postępowaniu karnym.
Skoro przyjęto, iż postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w zakresie kontroli decyzji administracyjnych ma charakter postępowania sądowego, to tym bardziej jest nim postępowanie przed sądem rejonowym, którego przedmiotem jest kontrola rozstrzygnięć prokuratury w postępowaniu karnym. Skarżąca podniosła ponadto, iż dwuinstancyjna kontrola sądowa konieczna jest z uwagi na ochronę praw pokrzywdzonego na etapie postępowania przygotowawczego. Postanowieniem z 15 kwietnia 2002 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu uznając, iż przedstawione w niej zarzuty mają oczywiście bezzasadny charakter.
W szczególności Trybunał Konstytucyjny wskazał, iż brak jest konstytucyjnych gwarancji dla dwuinstancyjnego postępowania sądowego w zakresie kontroli decyzji prokuratora wydawanych w trakcie postępowania przygotowawczego. Na powyższe postanowienie Trybunału Konstytucyjnego pełnomocnik skarżącej wniósł zażalenie, w którym zarzucił przyjęcie przez Trybunał błędnej interpretacji art. 176 ust. 1 Konstytucji RP. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 36 ust. 3 w związku z art. 49 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.
U. Nr 102, poz. 643 ze zm.) przesłanką odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej jest oczywista bezzasadność przedstawionych w tej skardze zarzutów. Trybunał Konstytucyjny w składzie rozpoznającym zażalenie uznał, iż w związku z wątpliwościami co do interpretacji art. 176 ust. 1 Konstytucji oraz jego relacji do art. 78 Konstytucji RP nie zachodzi sytuacja, pozwalająca na stwierdzenie oczywistego braku podstaw sformułowanych w skardze konstytucyjnej zarzutów, co w żadnym razie nie przesądza ich merytorycznej zasadności.
W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny orzekł jak w sentencji.