Constitutional complaint dismissed because Constitution cannot be challenged as it is the supreme law.
Legislator summary
AI generatedThe Constitutional Tribunal dismissed the constitutional complaint filed by Leszek H. regarding the Naczelnego Sądu Administracyjnym Act and Civil Procedure Code. The complainant argued that the two-instance trial principle was violated, but the court ruled that the Constitution itself cannot be the subject of constitutional review. Consequently, the Tribunal refused to examine the complaint as it directly contradicted the fundamental principle of constitutional supremacy.
Legislator headnote
AI generatedArt. 2, Art. 78, Art. 8 ust. 1, Art. 87 ust. 1, Art. 176 ust. 1, Art. 188, Art. 79 ust. 1 Konstytucji RP: The Constitution serves as the foundation for legal control but cannot itself be the object of such control, as it holds supreme authority.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
291 POSTANOWIENIE z dnia 28 września 2000 r. Sygn. Ts 132/00 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jerzy Ciemniewski po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Leszka Mirosława H., w sprawie zgodności: art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) z art. 2, art. 78 i art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej – Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych ustaw (Dz.U.
Nr 43, poz. 189 ze zm.) z art. 2 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Uzasadnienie: W skardze konstytucyjnej złożonej 11 września 2000 r. zarzucono, że art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) jest niezgodny z art. 2, art. 78 i art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz że art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej – Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych ustaw (Dz.U.
Nr 43, poz. 189 ze zm.) jest niezgodny z art. 2 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Konstytucyjna zasada dwuinstancyjnego postępowania przed sądem, wyrażona w art. 78 i art. 176 ust. 1 stanowi, zdaniem skarżącego, warunek konieczny funkcjonowania demokratycznego państwa prawnego. Wprowadzony w art. 236 ust. 2 konstytucji wyjątek od zasady dwuinstancyjnego postępowania w postępowaniu sądowo-administracyjnym uniemożliwia funkcjonowanie demokratycznego państwa prawnego i godzi w gwarancje ochrony praw jednostki. Pismem z 28 grudnia 1998 r. skarżący został poinformowany, że dodatek wyrównawczy z tytułu służby na stanowisku sędziego w sądzie wojskowym jest mu wypłacany zgodnie z ustawą z 17 grudnia 1994 r. o uposażeniu żołnierzy, ustawą z 8 czerwca 1992 r. o ustroju sądów wojskowych oraz załącznikiem nr 2 do rozporządzenia Prezydenta RP z 3 września 1992 r. w sprawie ustalenia równorzędnych stanowisk sędziów.
Od powyższego pisma skarżący złożył odwołanie do Ministra Obrony Narodowej, który decyzją z 29 marca 1999 r. ustalił m.in. zmniejszoną wysokość dodatku wyrównawczego przysługującego skarżącemu. Powyższą decyzję skarżący uczynił przedmiotem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 16 listopada 1999 r. skargę tę oddalił. Następnie skarżący zwracał się do Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Rzecznika Praw Obywatelskich oraz Ministra Sprawiedliwości o wniesienie rewizji nadzwyczajnej od wskazanego wyroku.
Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Konstytucja w art. 176 ust. 1 wyraża zasadę dwuinstancyjności postępowania sądowego, jednakże zasada ta doznaje ograniczenia w art. 236 ust. 2 w odniesieniu do sądów administracyjnych. Ograniczenie to dotyczy również prawa skarżącego do zaskarżania orzeczeń wydanych w pierwszej instancji, o którym mowa w art. 78 konstytucji. Zarzut sformułowany w skardze konstytucyjnej odnoszący się do nieuzasadnionego ograniczenia prawa do zaskarżania wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego jest więc skierowany wprost przeciwko art. 236 ust. 2 konstytucji.
Tak sformułowany zarzut nie może być jednak przedmiotem skargi konstytucyjnej, gdyż w myśl art. 79 ust. 1 nie można w niej zarzucać naruszenia praw skarżącego przez przepisy konstytucji. Trzeba również podkreślić, iż w procesie kontroli konstytucyjności prawa konstytucja może stanowić jej podstawę, w żadnym wypadku zaś nie może być przedmiotem takiej kontroli. Wynika to wprost z wyrażonej w art. 8 ust. 1 i art. 87 ust. 1 konstytucji zasady jej pierwszeństwa oraz z art. 188 konstytucji określającego zakres kognicji Trybunału Konstytucyjnego.
Na marginesie należy zauważyć, iż wskazane przez skarżącego pismo Ministra Sprawiedliwości z 25 sierpnia 2000 r., informujące o braku możliwości do wniesienia rewizji nadzwyczajnej ze względu na upływ terminu, nie stanowi ostatecznego rozstrzygnięcia w rozumieniu art. 79 ust. 1 konstytucji. Pismo to zawiera jedynie informację o niemożności złożenia rewizji nadzwyczajnej. Wniosek o złożenie takiej rewizji nie stanowi środka zaskarżenia od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, a uznanie iż rewizja nie może zostać złożona nie ma wpływu na treść prawa skarżącego do dwuinstancyjnego postępowania w niniejszej sprawie.
Ograniczenie tego prawa wynika wprost z art. 236 ust. 2 konstytucji, który znajduje konkretyzację w art. 57 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Wobec powyższego należało odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.