Constitutional complaint dismissed because civil court procedure does not apply to disciplinary defense rights.
Legislator summary
AI generatedThe Constitutional Court of Poland refused to continue the constitutional complaint filed by Jacek B. regarding the Civil Procedure Code. The complainant argued that specific articles denied him access to court and the right to choose a defense attorney in civil matters. The court ruled that the dispute over disciplinary representation is not a civil case but a procedural right derived from the constitutional right to defense, thus the civil court's rejection was justified.
Legislator headnote
AI generatedArt. 79 ust. 1 Konstytucji; Art. 1 k.p.c.: The right to court does not guarantee a claim in an arbitrarily chosen procedural form, and disciplinary representation disputes fall outside the scope of civil proceedings.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
202 POSTANOWIENIE z dnia 14 lipca 1999 r. Sygn. Ts 88/99 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Stefan J. Jaworski po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Jacka B., w sprawie zgodności: art. 2 § 1 i § 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) z art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2, art. 175 ust. 1 oraz art. 177 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Uzasadnienie: W skardze konstytucyjnej Jacka B. sporządzonej 25 czerwca 1999 r. zarzucono niezgodność art. 2 § 1 i § 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r.
– Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296) z art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2, art. 175 ust. 1 oraz art. 177 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem skarżącego, zakwestionowane przepisy uniemożliwiają dochodzenie przed sądem prawa skarżącego do obrony i wolności wyboru obrońcy, wyłączają drogę sądową dla rozstrzygania sporów prawnych dla pewnej kategorii spraw cywilnych, jak również wyłączają z drogi sądowej rozstrzyganie przez sądy powszechne pewnej kategorii sporów, których rozstrzyganie nie zostało przekazane i ustawowo zastrzeżone dla właściwości innych sądów.
Skarżący wskazał, iż stosując zakwestionowane przepisy Sąd Wojewódzki w W. postanowieniem z 5 maja 1998 r. odrzucił pozew skarżącego przeciwko Politechnice w W. o ustalenie prawa do korzystania z pomocy obrońców z wyboru – adwokatów w postępowaniu wyjaśniającym i dyscyplinarnym dotyczącym nauczycieli akademickich. Zażalenie skarżącego na to postanowienie zostało oddalone postanowieniem Sądu Apelacyjnego w W. z 4 września 1998 r., a kasacja od tego postanowienia została oddalona przez Sąd Najwyższy postanowieniem z 5 lutego 1999 roku.
Trybunał Konstytucyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej warunkiem merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej jest naruszenie prawa lub wolności konstytucyjnej skarżącego poprzez zastosowanie ustawy lub innego aktu normatywnego będącego przedmiotem skargi. Jak wynika z akt sprawy, skarżący dopatruje się naruszenia przysługującego mu prawa do sądu w odrzuceniu przez Sąd Wojewódzki w W. jego pozwu o ustalenie prawa do korzystania w postępowaniu wyjaśniającym i dyscyplinarnym z pomocy obrońcy – adwokata.
Nie można wszakże traktować tego odrzucenia jako pozbawienia skarżącego prawa do sądu. Kwestia prawa skarżącego do reprezentowania go przed organem dyscyplinarnym przez adwokata nie ma charakteru sprawy cywilnej w rozumieniu art. 1 kodeksu postępowania cywilnego. Tymczasem złożone przez niego powództwo o ustalenie istnienia prawa odnosi się wyłącznie do spraw cywilnych. Prawo do wyboru obrońcy w postępowaniu dyscyplinarnym ma charakter uprawnienia procesowego, którego źródłem jest konstytucyjne prawo do obrony. Ewentualne naruszenie tego prawa oraz spory, jakie pomiędzy obwinionym, a organem dyscyplinarnym mogą na tym tle powstawać, rozstrzygane są w trybie właściwym dla postępowania dyscyplinarnego w związku z rozpatrywaniem środków odwoławczych.
Z uwagi na charakter organu prowadzącego to postępowanie oraz jego uczestników, w tym obwinionego, spór o udział w postępowaniu dyscyplinarnym adwokata jako pełnomocnika procesowego nie ma charakteru sprawy cywilnej. Odmowa rozpoznania jego pozwu w tym zakresie była więc w pełni uzasadniona i nie można jej utożsamiać z zamknięciem skarżącemu sądowej drogi dochodzenia przysługujących mu praw. W istocie bowiem odrzucenie pozwu o ustalenie prawa oznaczało, iż z uwagi na charakter sprawy wybrany przez skarżącego tryb sądowej kontroli był błędny.
Prawo do sądu nie oznacza bowiem prawa do rozpatrzenia przez sąd przedstawionej sprawy w trybie dowolnie wybranym przez osobę na to prawo się powołującą. Przedstawiona przez skarżącego sprawa naruszenia przysługującego mu prawa do obrony niewątpliwie może zostać rozpoznania w dalszym toku postępowania dyscyplinarnego, i w przypadku gdyby zarzuty skarżącego okazały się zasadne, skorygowana przez organ odwoławczy. Ponieważ jednak skarżący nie łączył naruszenia przysługującego mu prawa do sądu z rozstrzygnięciami zapadłymi w trakcie tego postępowania, kwestia ta pozostała poza rozważaniami Trybunału Konstytucyjnego.