Constitutional complaint dismissed because the tax law was not the basis for the final administrative decision. The court held that only the law directly used for the ruling can be challenged. The applicant failed to identify the specific norm violating their rights.

180 POSTANOWIENIE z dnia 21 maja 1999 r. Sygn. Ts 19/99 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zdzisław Czeszejko-Sochacki po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Emila G. w sprawie zgodności: art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity z 1993 r. Dz.U. Nr 90, poz. 416 ze zm.) z art. 2, art. 8 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Uzasadnienie: W skardze konstytucyjnej z 15 lutego 1999 r. skarżący stwierdził, iż skargę tę “wnosi na wyrok” Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w R. z 24 listopada 1998 r., jako wydany niezgodnie z prawem.

Skarżący zarzucił, iż NSA zajął się nieistotnym dla rozstrzygnięcia sprawy zagadnieniem, czy w oparciu o art. 31 ustawy o zobowiązaniach podatkowych istniały przesłanki umorzenia podatku, który wynosił 605,50 zł., stojąc na stanowisku, że podstawy takie są uznaniowe i nie istniały. 14 lutego 1995 r. skarżący zwrócił się do Urzędu Skarbowego w R. z prośbą o zaniechanie poboru dopłaty do podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1994, gdyż pozostawał w trudnej sytuacji materialnej, a z powodu śmierci żony nie mógł skorzystać z łącznego opodatkowania małżonków.

Urząd Skarbowy decyzją z 10 kwietnia 1995 r. odmówił zaniechania poboru dopłaty uznając, że sytuacja majątkowa skarżącego nie daje ku temu podstaw. W wyniku odwołania skarżącego Izba Skarbowa w R. decyzją z 28 września 1995 r. umorzyła postępowanie odwoławcze ze względu na uiszczenie dopłaty przed wniesieniem odwołania. Na skutek skargi skarżącego Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 23 stycznia 1997 r. uchylił wymienioną wyżej decyzję Izby Skarbowej w R. przyjmując, iż postępowanie odwoławcze nie stało się bezprzedmiotowe na skutek zapłaty należności.

Izba Skarbowa w R. decyzją z 16 maja 1997 r. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego. Skarżący złożył skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarga ta została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 24 listopada 1998 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w przedmiocie odmowy umorzenia części podatku organy I i II instancji w prawidłowy sposób oceniły sytuację majątkową skarżącego. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 11 marca 1999 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi konstytucyjnej, w szczególności przez wskazanie, jakie konstytucyjne prawa lub wolności, zdaniem skarżącego, zostały naruszone, wskazanie przepisów aktu normatywnego naruszającego konstytucyjne prawa skarżącego oraz wskazanie sposobu ich naruszenia.

W uzupełnieniu skargi konstytucyjnej skarżący pismem z 22 marca 1999 r. wskazał, iż naruszone zostały jego prawa i wolności wymienione w art. 2, art. 8 i art. 32 Konstytucji RP, przepisem normatywnym naruszającym prawa skarżącego jest ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993 r., Nr 90, poz. 416 ze zm.), zaś naruszenie praw konstytucyjnych polega na naruszeniu zasady sprawiedliwości społecznej, zasady, że “Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej” i zasady, że “wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne”.

Zdaniem skarżącego, powyższe zasady zostały naruszone przez akty organów finansowych państwa wobec niezastosowania ich w stosunku do skarżącego i niezastosowanie wobec skarżącego zasady wspólnego rozliczania z małżonką, zmarłą w trakcie trwania roku podatkowego. Trybunał Konstytucyjny, poddając wstępnej kontroli na podstawie art. 49 w związku z art. 36 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. Nr 102, poz. 643) skargę konstytucyjną, podkreśla, że skarga konstytucyjna, nieznana poprzednio obowiązującemu systemowi prawnemu, została ustanowiona w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r.

Na podstawie art. 79 ust. 1 konstytucji każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego. Skarga konstytucyjna może być wniesiona jedynie w sprawach, w których sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o konstytucyjnych wolnościach lub prawach albo o obowiązkach skarżącego, stosując ustawę lub inny akt normatywny, który zdaniem skarżącego jest niezgodny z konstytucją. Samo zaś wszczęcie przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowania w trybie skargi konstytucyjnej jest sformalizowane, wymaga bowiem spełnienia warunków określonych w ustawie z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U.

Nr 102, poz. 643). Stosownie do art. 46 powołanej ustawy skarga konstytucyjna może być wniesiona po wyczerpaniu toku instancyjnego, w ciągu dwóch miesięcy od doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia. Skarga powinna zawierać wskazanie, jakie konstytucyjne wolności lub prawa i w jaki sposób – zdaniem skarżącego – zostały naruszone na skutek zastosowania aktu normatywnego, którego zgodność z konstytucją kwestionuje skarżący. Spełnienie tych warunków, umożliwiających wszczęcie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, podlega wstępnemu rozpoznaniu (art. 49 powołanej wyżej ustawy).

Mając na względzie powyższe Trybunał Konstytucyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przedmiotem skargi konstytucyjnej może być wyłącznie akt normatywny, na podstawie którego orzeczono ostatecznie o określonych w konstytucji prawach, wolnościach lub obowiązkach skarżącego, w sposób je naruszający. Przedmiotem badania ze strony Trybunału Konstytucyjnego nie może być stosowanie ustawy przez sąd lub organ administracji publicznej, a więc badanie czy treść ustawy została prawidłowo odczytana z punktu widzenia określonych w konstytucji wolności i praw.

Nie stosowanie, a treść przepisu stanowi przedmiot kontroli Trybunału. Jest to zgodne z charakterem całokształtu zadań Trybunału Konstytucyjnego określonych w art. 188 konstytucji. Do skutecznego wszczęcia postępowania na skutek skargi konstytucyjnej konieczne jest spełnienie warunków określonych w art. 79 ust. 1 konstytucji i skonkretyzowanych w ustawie o Trybunale Konstytucyjnym. Do tych warunków należy nie tylko samo powołanie się na naruszenie konstytucyjnych wolności lub praw, ale wskazanie jakie konkretnie wolności lub prawa, i wyjaśnienie w jakie sposób – zdaniem skarżącego – zostały naruszone (art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym).

Akt normatywny, na podstawie którego zapadło rozstrzygnięcie sądu lub organu administracji publicznej w konkretnej sprawie i w stosunku do konkretnej osoby, upoważnia naruszoną w jej prawach jednostkę (“każdego”) do uruchomienia procedury skargi konstytucyjnej w celu obrony przed ingerencją w jego konstytucyjnie chronioną sferę wolności i praw. Dlatego też rzeczą skarżącego jest wskazanie, w jaki sposób został on osobiście i bezpośrednio naruszony w jego wolnościach lub prawach albo obowiązkach określonych w konstytucji.

W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania przed organami podatkowymi i Naczelnym Sądem Administracyjnym było zaniechanie poboru dopłaty do podatku dochodowego od osób fizycznych.. Wskazane powyżej decyzje i wyroki, wydane w niniejszej sprawie, oparte były na przepisach kpa oraz ustawy z 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych – przede wszystkim na art. 31 ust. 1 tej ustawy. Z powyższego wynika, że żaden przepis ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych nie był podstawą rozstrzygnięć w niniejszej sprawie, a więc ustawa ta nie była aktem normatywnym na podstawie którego sąd orzekł ostatecznie o konstytucyjnych prawach i wolnościach skarżącego.

W tym stanie rzeczy, z uwagi na nie spełnienie podstawowej przesłanki wynikającej z treści art. 79 ust. 1 konstytucji i art. 47 ust. 1 ustawy z 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym, wniesiona przez skarżącego skarga konstytucyjna nie może być merytorycznie rozpoznana przez Trybunał Konstytucyjny i należało odmówić nadania jej dalszego biegu.