Supreme Court dismisses appeal because bankruptcy sale does not extinguish mortgage on third-party property.
Poland (PL)
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court of Poland dismissed the cassation appeal against a lower court's decision to reject a request to remove a joint security mortgage from the land registry. The appellant argued that the bankruptcy sale of the debtor's enterprise should have extinguished the mortgage, but the court found the property in question belonged to a third party and was not part of the bankrupt enterprise. Consequently, the statutory provision allowing mortgage extinction upon bankruptcy sale did not apply to this specific asset, necessitating a remand for further proceedings.
Legislator headnote
AI generatedArt. 313 ust. 2 Prawa upadłościowego i naprawczego; Art. 94 ustawy o księgach wieczystych i hipotece: The sale of a bankrupt enterprise as a whole extinguishes encumbrances on the enterprise and its elements, but does not affect mortgages on third-party property not included in the sale.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt II CSK 359/13 POSTANOWIENIE Dnia 27 lutego 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący) SSN Marian Kocon (sprawozdawca) SSN Iwona Koper w sprawie z wniosku Banku […] Spółki Akcyjnej w W. przy uczestnictwie M. z siedzibą w S. (Księstwo Liechtenstein), P. D. i J. D. o wykreślenie hipoteki przymusowej łącznej kaucyjnej w kwocie 27.958.907,50 zł z księgi wieczystej […] (macierzystej) oraz z 77 ksiąg wieczystych nieruchomości współobciążonych (lokalowych), w tym z księgi wieczystej […], po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 lutego 2014 r., skargi kasacyjnej uczestnika postępowania M. z siedzibą w S. (Księstwo Liechtenstein) od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 17 grudnia 2012 r., uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania oraz orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
2 W księdze wieczystej (macierzystej) Kw. nr […] prowadzonej dla bliżej opisanej nieruchomości zabudowanej budynkiem użytkowo – apartamentowym, położonej w K. przy ulicy P. 18, której część lokali została wyodrębniona z przeniesieniem własności na rzecz innych osób, była ujawniona jako współwłaścicielka Spółdzielnia Mieszkaniowa „P.” w upadłości. W dziale IV tej księgi, jak i w dziale IV księgi wieczystej Kw. nr […], wpisana była hipoteka przymusowa łączna kaucyjna do kwoty 27958907,50 zł na rzecz M. z siedzibą w S. W dziale II – „własność” księgi wieczystej Kw. nr […] figurowali małżonkowie P. i J.
D. Umową z dnia 13 kwietnia 2012 r. syndyk masy upadłości Spółdzielni sprzedał Bankowi […] przedsiębiorstwo upadłej, w tym udział co do 337642/1000000 części we własności nieruchomości położonej przy ulicy P. 18, a także udział co do 39/64 części we własności nieruchomości lokalowej. W § 7 umowy zawarto wniosek o wykreślenie m. in. z działu IV księgi wieczystej (macierzystej) Kw. nr […] i każdej z ksiąg wieczystych założonych dla wyodrębnionych nieruchomości lokalowych, w tym księgi wieczystej Kw. nr […] powyżej opisanej hipoteki.
Referendarz sądowy w dniu 18 maja 2012 r. dokonał wpisów zgodnie z tym wnioskiem. Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2012 r. utrzymał w mocy ten wpis, a Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 17 grudnia 2012 r. oddalił apelację uczestnika M. z siedzibą w S. od tego postanowienia. Uznał, że umowa sprzedaży z dnia 13 kwietnia 2012 r. stanowi – w myśl art. art. 317 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (jedn. tekst: Dz. U. z 2012 r., poz. 1112 ze zm. - dalej "Pr.u.n.") podstawę do zaskarżonego wpisu.
Skarga kasacyjna uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego - oparta na obu podstawach z art. 3983 k.p.c. - zawiera zarzut naruszenia art. 94 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (jedn. tekst: Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm. - dalej: "u.k.w.h."), art. 1718 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (jedn. tekst: Dz. U. z 2013 r. Nr 1222 - dalej: „u.s.m.”), art. 317 ust. 2 Pr.u.n., art. 535 k.c., 3 i zmierza do uchylenia tego postanowienia oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Sąd Okręgowy oddalając apelację uczestnika postępowania wyszedł z założenia, że zbycie przedsiębiorstwa upadłej jako całości w toku postępowania upadłościowego wywołało skutek, wynikający z art. 317 ust. 2 Prawa upadłościowego i naprawczego, w postaci wygaśnięcia hipoteki przymusowej łącznej kaucyjnej wpisanej także w dziale IV księgi wieczystej Kw. nr […], a więc hipoteki obciążającej nieruchomość osoby trzeciej. Niewątpliwie, zgodnie z art. 313 ust. 2 Prawa upadłościowego i naprawczego zbycie przedsiębiorstwa jako całości w toku postępowania upadłościowego wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia praw obciążających tak całe przedsiębiorstwo, jak i jego elementy.
Występując z wnioskiem o wykreślenie hipoteki obciążającej nieruchomość wchodzącą w skład przedsiębiorstwa wystarczy przedstawić umowę zbycia przedsiębiorstwa. Uszło jednak uwagi Sądu Okręgowego, że wniosek w sprawie nie dotyczył wykreślenia hipoteki obciążającej nieruchomość wchodzącą w skład przedsiębiorstwa upadłego lecz stanowiącą własność osoby trzeciej, co wynika z ustalonej treści wpisu w dziale II-„własność” księgi wieczystej Kw. nr […]. Dla oceny zaś zasadności wniosku o wykreślenie hipoteki zabezpieczającej wierzytelność wobec upadłego dłużnika, obciążającej nieruchomość, która nie wchodziła w skład upadłego przedsiębiorstwa (nieruchomość osoby trzeciej), a więc nie była przedmiotem sprzedaży w postępowaniu upadłościowym, art. 313 ust. 2 Prawa upadłościowego i naprawczego, stanowiący podług Sądu Okręgowego podstawę prawną wpisu, nie miał zastosowania.
Skoro Sąd Okręgowy wyszedł z odmiennego założenia, to już z tej przyczyny zaskarżone postanowienie nie mogło się ostać. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu. 4 db