Supreme Court quashes appeal court sentence for violating ne peius rule by imposing new penalty after conditional dismissal.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court quashed the appeal court's decision to impose a prison sentence on the defendant, overturning the first-instance ruling that had conditionally dismissed the drug possession charge. The prosecution argued this violated the principle of ne peius by punishing the defendant more severely than the initial judgment allowed. The court ruled that the appeal court illegally altered the first-instance verdict by imposing a new penalty where the law strictly forbade it, necessitating a retrial.
Legislator headnote
AI generatedArt. 454 § 1 k.p.k.; Art. 62 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii; The appeal court is prohibited from imposing a heavier penalty on a defendant for whom the first-instance court conditionally dismissed the prosecution, as such action violates the ne peius principle.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt IV KK 373/13
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 listopada 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Kazimierz Klugiewicz SSN Dariusz Świecki Protokolant Jolanta Grabowska w sprawie M. D. skazanego z art. 62 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz art. 11 § 1 k.w. w zw. z art. 119 § 1 k.w. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 27 listopada 2013 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Okręgowego w R. z dnia 28 lutego 2012r. zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w R. z dnia 5 października 2011r. 1/ uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym Sądowi Okręgowemu w R., 2/ kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa. 2
UZASADNIENIE
M. D. stanął pod zarzutem tego, że: I - w dniu 30 października 2010r. w R. posiadał wbrew przepisom ustawy dwa woreczki strunowe wraz z zawartością środków odurzających w postaci marihuany o wadze 0,059g oraz 0,027 co stanowi łącznie 0,086g, tj. popełnienia czynu z art. 62 ust.1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii; II – w dni 30 października 2010r. w R. działając wspólnie i w porozumieniu z ustalonymi osobami usiłował dokonać kradzieży znaku informującego, który miał wartość 300 zł. stanowiącego własność Zespołu Szkół Spożywczych w R., lecz zamierzonego skutku nie osiągnął z powodu zatrzymania tj. popełnienia czynu z art. 13§1 k.k. w zw. z art. 278§1 k.k. Sąd Rejonowy w R. wyrokiem z dnia 5 października 2011r. uznał oskarżonego za winnego obu zarzuconych mu czynów i przyjmując, że drugi z nich stanowi wykroczenie z art. 11§1k.w. w zw. z art 119§1 k.w. skazał oskarżonego na grzywnę w kwocie 300 zł., natomiast postępowanie o pierwszy z zarzuconych czynów jako stanowiący wypadek mniejszej wagi z art. 62 ust.3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, warunkowo umorzył.
Wyrok powyższy zaskarżony został apelacją prokuratora w części dotyczącej wymiaru kary za czyn zarzucony w pkt I, w której zarzucono: – obrazę prawa materialnego tj. art. 66§1 k.k. polegającą na warunkowym umorzeniu postępowania wobec oskarżonego, który był już karany za przestępstwo umyślne. Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i wymierzenie oskarżonemu kary 4 miesięcy ograniczenia wolności. Sąd Okręgowy w R. po rozpoznaniu apelacji wyrokiem z dnia 28 lutego 2012r. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchylił orzeczenie o warunkowym umorzeniu postępowania karnego wobec M.
D. i uznając go winnym popełnienia pierwszego z zarzuconych mu czynów skazał go na karę 4 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym. Kasację od tego orzeczenia, na korzyść skazanego, wywiódł Prokurator Generalny. W skardze podniesiono zarzut rażącego i mającego wpływ na treść 3 wyroku naruszenia przepisów procesowych, a mianowicie art. 454§1 k.p.k. polegający na zmianie wyroku sądu I instancji poprzez uchylenie orzeczenia o warunkowym umorzeniu postępowania karnego i skazaniu oskarżonego za ten czyn na karę 4 miesięcy ograniczenia wolności, wbrew zakazowi określonemu w powyższym przepisie.
Podnosząc powyższe Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku i o przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja Prokuratora Generalnego jest zasadna w stopniu oczywistym, tak jak wymaga tego art. 535§5 k.p.k. Nie ulega wątpliwości, że Sąd Odwoławczy rozpoznając niniejszą sprawę dokonał zmiany zaskarżonego wyroku wbrew jednoznacznemu zakazowi wyrażonemu w art. 454§1 k.p.k. Zgodnie z dyspozycją tego przepisu – formułującego jedną z reguł ne peius – sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, co do którego w pierwszej instancji warunkowo umorzono postępowanie. Taka sytuacja zaś niewątpliwie miała miejsce w niniejszej sprawie. Bezsprzecznie uchybienie Sądu Okręgowego miało też charakter rażącego naruszenia prawa o bezdyskusyjnym wpływie na treść zapadłego w sprawie wyroku. W tej sytuacji, zarzut podniesiony w kasacji ocenić należy jako oczywiście zasadny, a skutkiem jego uwzględnienia musiało być uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążono Skarb Państwa.