Supreme Court dismisses appeal by leaseholder against landowner's lease registration in land registry. Appeal rejected as leaseholder lacks standing under Civil Procedure Code. Court holds registration burdens ownership, not other leasehold rights.

Sygn. akt IV CZ 89/13 POSTANOWIENIE Dnia 14 listopada 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Iwona Koper w sprawie z wniosku "M. POLSKA" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. przy uczestnictwie A. R. i A. M. R. przy udziale E. Spółki Akcyjnej w W. o wpis do działu III księgi wieczystej Kw […], po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 listopada 2013 r., zażalenia E. Spółki Akcyjnej w W. na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 18 kwietnia 2013 r., 1. oddala zażalenie;

2. zasądza od uczestnika postępowania "E." SA na rzecz wnioskodawcy "M. Polska"- Spółki z o.o. kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

UZASADNIENIE

2 Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2013 r. Sąd Okręgowy odrzucił apelacje „E.” SA (8 apelacji), wniesionych od ośmiu wpisów dokonanych w dziale III różnych ksiąg wieczystych, wyszczególnionych w tym postanowieniu. Wpisy te obejmowały ujawnienie na nieruchomościach gruntowych prawa dzierżawy innego dzierżawcy (wnioskodawcy „M. Polska”). Zaskarżone postanowienie wydano, jak wynika z akt sprawy, po połączeniu poszczególnych spraw wieczystoksięgowych do rozpoznania. Wpisów praw dzierżawy dokonano na podstawie umowy z dnia 27 grudnia 2002 r., zawartej między właścicielem nieruchomości a spółką „W”.

Do wyszczególnionych w postanowieniu ksiąg wieczystych (w których ujawniono prawo dzierżawy na rzecz wnioskodawcy „M. Polska”- spółki z o.o.) wpłynęły wnioski „E.” SA o doręczenie zawiadomienia o wpisie z wyjaśnieniem, że w księgach tych doszło już do ujawnienia prawa dzierżawy na rzecz właśnie „E.”, a prawo dzierżawy przeszło następnie na „E.” SA na podstawie aneksu do umowy notarialnej. Po otrzymaniu zawiadomienia „E.” SA wniosła apelację od ośmiu wpisów prawa dzierżawy na rzecz „M. Polska”- Spółki z o.o., powołując na przysługujący jej status uczestnika postępowań wieczystoksięgowych.

Odrzucając apelacje skarżącego Sąd Okręgowy stwierdził, że de lege lata art. 6261 § 2 k.p.c. samodzielnie i wyczerpująco określa krąg uczestników postępowania i ma jednocześnie charakter lex specialis w stosunku do ogólnego przepisów art. 510 § 1 k.p.c. Do kręgu tych podmiotów nie należy ”E.” SA i w związku z tym spółka ta nie jest legitymowana do skutecznego złożenia apelacji. W zażaleniu „E.” SA zarzucono naruszenie art. 6261 § 2 k.p.c. przez jego niewłaściwe zastosowanie. Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Należy podzielić stanowisko Sądu Okręgowego, że skarżącemu nie przysługuje uprawnienie do wniesienia apelacji, ponieważ nie należy on jednak do kręgu podmiotów wskazanych w art. 6261 § 2 k.p.c. Nie można bowiem przyjąć, że doszło do „obciążenia” w rozumieniu tego przepisu prawa podmiotowego żalącego się w wyniku dokonania wpisów prawa dzierżawy w dziale III ksiąg wieczystych, prowadzonych dla nieruchomości, także na rzecz innego dzierżawcy. 3 Ujawnione w ten sposób prawa dzierżawy obciążają w sensie techniczno-prawnym prawo własności właściciela gruntu, a nie prawa innego dzierżawcy.

Czym innym jest już kwestia bezkolizyjnego wykonywania prawa dzierżawy jako prawa obligacyjnego (art. 693 k.p.c.). W uzasadnieniu postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 czerwca 2004 r., III CZ 46/04 (nie publ.) przekonywająco wyjaśniono, że przepis art. 6261 § 2 k.c. ogranicza krąg uczestników postępowania wieczystoksięgowego i że takie ograniczenie miało na celu (po zmianach funkcjonowania ksiąg wieczystych – ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece (…) (Dz. U. nr 63, poz. 635) zapewnienie odpowiedniego uproszczenia oraz przyspieszenie postępowania wieczystoksięgowego.

Sąd Okręgowy trafnie także stwierdził, że zawiadomienie żalącego się o dokonaniu kwestionowanych wpisów nie zmienia sytuacji prawno-procesowej tego podmiotu. Apelację od wpisu w księdze wieczystej może wnieść tylko podmiot, który może być w ogóle uczestnikiem postępowania wieczystoksięgowego i sytuacji tego podmiotu nie zmienia sam fakt zawiadomienia przez sąd o dokonanym wpisie (por. też postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 kwietnia 2012 r., V CZ 167/11, nie publ.). W tej sytuacji należało oddalić zażalenie jako nieuzasadnione (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.) o kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 98 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c. i § 8 rozporządzenia MS z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (…) (Dz.

U. nr 163, poz. 1348 ze zm.). db