Legislator Case Law & Legislation
I CZ 71/13 AI generated

Supreme Court dismisses appeal on procedural grounds, stating it cannot review substantive legal interpretation in cassation proceedings.

Case Number I CZ 71/13
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court dismissed the appellant's appeal against the appellate court's decision to remand the case for a new trial. The appellant argued that the appellate court incorrectly interpreted substantive laws regarding the existence of cooperative resolutions. The court ruled that cassation proceedings under the relevant civil procedure code are limited to reviewing procedural errors and do not permit a substantive re-evaluation of the lower court's legal interpretation.

Legislator headnote

AI generated

Art. 386 § 4 k.p.c.; Art. 3941 § 11 k.p.c.: The Supreme Court in cassation proceedings does not conduct a substantive review of the legal interpretation by the court of appeal but only verifies whether the procedural grounds for a cassation judgment were justified.

Keywords

AI generated
cassation proceedings substantive review legal interpretation procedural error civil procedure code remand for retrial scope of review

Cited Legislation

AI generated
Art. 386 § 4 k.p.c.
Jako podstawę rozstrzygnięcia powołał art. 386 § 4 k.p.c. i stwierdził, że Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy, gdyż – wadliwie uznając zaskarżone uchwały za nieistniejące – nie odniósł się wcale do żądania stwierdzenia nieważności uchwał lub w dalszej jeszcze kolejności – uchylenia.
Art. 83 ust. 2 i 3 u.s.m.
W świetle właściwie wyłożonego art. 83 ust. 2 i 3 u.s.m. Sąd Apelacyjny uznał stanowisko Sądu Okręgowego o nieistnieniu zaskarżonych uchwał za błędne.
Art. 83 ust. 1 u.s.m.
powód zarzucił, że zapadło ono z naruszeniem prawa materialnego, to jest art. 83 ust. 1 u.s.m. w zw.
Art. 48 § 2 pr. spółdz.
z art. 48 § 2 pr. spółdz. przez ich błędną wykładnię, prowadzącą do zajęcia wadliwego stanowiska w kwestii istnienia uchwał organu spółdzielni.
Art. 3941 § 11 k.p.c.
W uzasadnieniu projektu nowelizacji art. 3941 § 11 k.p.c. dokonanej ustawą z 16 września 2011 r.
Art. 398 § 14 k.p.c.
5 Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 39814 w zw.
Art. 108 § 2 k.p.c.
3941 § 3 k.p.c., oraz art. 108 § 2 w zw.
Art. 39821 k.p.c.
Art. 3941 § 3 k.p.c.
z art. 3941 § 3 k.p.c., oraz art.
art. 386 § 4 k.p.c
Jako podstawę rozstrzygnięcia powołał art. 386 § 4 k.p.c.

Cited Case Law

AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt I CZ 71/13 POSTANOWIENIE Dnia 27 września 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Irena Gromska-Szuster SSN Dariusz Zawistowski w sprawie z powództwa K. Z. przeciwko Śródmiejskiej Spółdzielni Mieszkaniowej w W. o uchylenie lub stwierdzenie nieważności albo ustalenie nieistnienia uchwał, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 września 2013 r., zażalenia powoda na wyrok Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 21 marca 2013 r., oddala zażalenie, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie. 2

UZASADNIENIE

Wyrokiem z 23 maja 2012 r. Sąd Okręgowy w W. uznał za nieistniejącą uchwałę Walnego Zgromadzenia Śródmiejskiej Spółdzielni Mieszkaniowej w W. nr 2/2011 w sprawie zatwierdzenia sprawozdania rady nadzorczej za 2010 r., nr 4/2011 w sprawie zatwierdzenia sprawozdania zarządu za 2010 r., nr 5/2011 w sprawie udzielenia absolutorium członkom zarządu i nr 6/2011 w sprawie potwierdzenia legalności istnienia i prawomocności działań organów spółdzielni. Wyrok ten zaskarżyła pozwana. Wyrokiem z 21 marca 2013 r. Sąd Apelacyjny uchylił wyrok Sądu Okręgowego z 23 maja 2012 r. i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.

Jako podstawę rozstrzygnięcia powołał art. 386 § 4 k.p.c. i stwierdził, że Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy, gdyż – wadliwie uznając zaskarżone uchwały za nieistniejące – nie odniósł się wcale do żądania stwierdzenia nieważności uchwał lub w dalszej jeszcze kolejności – uchylenia. W świetle właściwie wyłożonego art. 83 ust. 2 i 3 u.s.m. Sąd Apelacyjny uznał stanowisko Sądu Okręgowego o nieistnieniu zaskarżonych uchwał za błędne. W zażaleniu na orzeczenie z 21 marca 2013 r. powód zarzucił, że zapadło ono z naruszeniem prawa materialnego, to jest art. 83 ust. 1 u.s.m. w zw. z art. 48 § 2 prawa spółdzielczego w związku z nieprawidłową wykładnią tych przepisów przez Sąd Apelacyjny.

Powód wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania zażaleniowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W uzasadnieniu projektu nowelizacji art. 3941 § 11 k.p.c. dokonanej ustawą z 16 września 2011 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 233, poz. 1381) – wskazano, że kompetencja do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania jest nadużywana przez sądy drugiej instancji i to także obecnie, gdy obowiązujący model postępowania cywilnego zakłada, że druga instancja jest 3 instancją merytoryczną, w ramach której rozpoznanie sprawy powinno nastąpić ex novo i prowadzić do wydania rozstrzygnięcia kończącego spór pomiędzy stronami.

Takie podejście do zakresu rozpoznania i orzekania w postępowaniu apelacyjnym znajduje potwierdzenie w orzecznictwie. W uchwale składu siedmiu sędziów z 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07 (OSNC 2008, nr 6, poz. 55), Sąd Najwyższy wyjaśnił, że sąd drugiej instancji rozpoznający sprawę na skutek apelacji nie jest związany przedstawionymi w niej zarzutami dotyczącymi naruszenia prawa materialnego, wiążą go natomiast zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego; w granicach zaskarżenia bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania.

Zgodnie z art. 386 § 2 i § 4 k.p.c. uchylenie wyroku (postanowienia co do istoty sprawy w postępowaniu nieprocesowym) połączone z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji może nastąpić w razie stwierdzenia nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji i zniesienia postępowania w zakresie dotkniętym nieważnością, nierozpoznania istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji oraz wtedy, gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Zażalenie na orzeczenie kasatoryjne sądu drugiej instancji ma służyć skontrolowaniu, czy zostało ono prawidłowo wydane w jednej z wymienionych wyżej sytuacji.

Przy jego rozpoznawaniu Sąd Najwyższy nie bada jednak istoty sprawy, tego, co w świetle zgłoszonego żądania i jego podstawy faktycznej stanowiło przedmiot postępowania, lecz jedynie ocenia, czy stwierdzone przez sąd odwoławczy okoliczności są tymi, które w świetle art. 386 § 2 i § 4 k.p.c. usprawiedliwiają wydanie orzeczenia kasatoryjnego, zamiast – co powinno być regułą – reformatoryjnego. Środek odwoławczy unormowany w art. 3941 § 11 k.p.c., przy całej swojej specyfice, pozostaje zażaleniem, nie służy zatem ocenie prawidłowości czynności procesowych sądu podjętych w celu wydania rozstrzygnięcia co do istoty sprawy ani także zaprezentowanego przez ten sąd poglądu na temat wykładni prawa materialnego mającego zastosowanie w sprawie.

Kontrola Sądu Najwyższego o określonych wyżej granicach nie zmierza do oceny zasadności żądania pozwu (wniosku) ani także apelacji i nie polega na merytorycznym badaniu stanowiska sądu drugiej instancji co do przepisów prawa 4 materialnego mających zastosowanie w sprawie. Tak ograniczonego zakresu rozpoznania Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym prowadzonym na podstawie art. 3941 § 11 k.p.c. powód zdaje się nie dostrzegać, gdyż zgłoszonymi przez siebie zarzutami naruszenia prawa nie objął art. 386 § 4 k.p.c., który to przepis był podstawą wydania orzeczenia kasatoryjnego przez Sąd drugiej instancji, natomiast wskazał w nim na naruszenie przez Sąd Apelacyjny art. 83 ust. 1 u.s.m. w zw. z art. 48 § 2 pr. spółdz. przez ich błędną wykładnię, prowadzącą do zajęcia wadliwego stanowiska w kwestii istnienia uchwał organu spółdzielni.

Takimi zarzutami, jakie skarżący zgłosił w zażaleniu na uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania Sąd Najwyższy mógłby zajmować się w postępowaniu kasacyjnym, dotyczącym wyroku, jako orzeczenia rozstrzygającego o istocie sprawy, a zatem o roszczeniu, na którego istnienie powoływał się powód. Wyrażonych w uzasadnieniu orzeczenia kasatoryjnego sądu drugiej instancji poglądów na temat zasadności bądź bezzasadności badanego przez Sądy meriti roszczenia, Sąd Najwyższy w postępowaniu zażaleniowym nie kontroluje merytorycznie.

W zażaleniu na takie orzeczenie ocenia jedynie, czy w świetle ustaleń na temat tego, jakie roszczenia są przedmiotem postępowania i w świetle wytkniętych Sądowi pierwszej instancji uchybień co do ich identyfikacji jako przedmiotu postępowania bądź co do zakresu, w jakim przeprowadził czynności dowodowe w sprawie, uzasadnione było wydanie w postępowaniu apelacyjnym orzeczenia kasatoryjnego, zamiast orzeczenia reformatoryjnego. Powód w niniejszej sprawie domagał się uchylenia względnie stwierdzenia nieważności lub nieistnienia uchwał Walnego Zgromadzenia Członków Śródmiejskiej Spółdzielni Mieszkaniowej, które odbyło się w dniach 22-30 czerwca 2011 r.

Skoro Sąd Apelacyjny za błędny uznał pogląd Sądu Okręgowego, iż uchwały będące przedmiotem badania w procesie są aktami nieistniejącymi, co zwalniało Sąd Okręgowy od oceny przesłanek stwierdzenia ich nieważności lub uchylenia, to Sąd Apelacyjny miał podstawę ku temu, by uchylić zaskarżony apelacją wyrok w celu zajęcia przez Sąd Okręgowy stanowiska co do żądań zgłoszonych jako ewentualne. 5 Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., oraz art. 108 § 2 w zw. z art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c. orzeczono, jak w sentencji. db