Legislator Case Law & Legislation
IV CZ 157/12 AI generated

Supreme Court dismisses appeal against lower court's decision not to award costs due to special circumstances.

Case Number IV CZ 157/12
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court dismissed the appellant's appeal regarding the lower court's decision to exempt plaintiffs from litigation costs. The lower court justified this exemption under Article 102 of the Civil Procedure Code based on the plaintiffs' financial status and subjective belief in their claim's merit. The Supreme Court upheld this ruling, noting that the lower court properly identified the specific circumstances warranting the exception to the general rule of cost liability.

Legislator headnote

AI generated

Art. 102 k.p.c.; Art. 98 § 1 k.p.c.; Art. 328 § 2 k.p.c. in connection with Art. 391 § 1 k.p.c.; The court may exempt a losing party from costs in specially justified cases, provided the second-instance court explicitly identifies the factual circumstances constituting such justification in its reasoning.

Keywords

AI generated
litigation costs special circumstances civil procedure code cost exemption second instance court reasoning requirement appeal dismissal

Cited Legislation

AI generated
Art. 102 k.p.c.
W ocenie tego Sądu za zasadnością zastosowania art. 102 k.p.c. przemawiał zarówno stan majątkowy powodów będący podstawą do zwolnienia ich od kosztów sądowych, jak również ich subiektywne przekonanie o słuszności roszczenia w okolicznościach tej sprawy.
Art. 98 § 1 k.p.c.
jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 98 § 1 k.p.c.
Art. 328 § 2 k.p.c.
3941 § 1 pkt 2 k.p.c., a tym samym stanowi naruszenie dyspozycji art. 328 § 2 k.p.c. w zw.
Art. 391 § 1 k.p.c.
z art. 391 § 1 k.p.c. W rozpoznawanej sprawie Sąd Apelacyjny, odstępując na podstawie art.
Art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c.
102 k.p.c.) uniemożliwia Sądowi Najwyższemu dokonanie kontroli takiego postanowienia w oparciu o przepis art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c., a tym samym stanowi naruszenie dyspozycji art.
Art. 398 § 14 k.p.c.
Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c.
art. 102 k.p.c
W ocenie tego Sądu za zasadnością zastosowania art. 102 k.p.c.
art. 98 § 1 k.p.c
jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 98 § 1 k.p.c.
art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c
102 k.p.c.) uniemożliwia Sądowi Najwyższemu dokonanie kontroli takiego postanowienia w oparciu o przepis art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c., a tym samym stanowi naruszenie dyspozycji art.
art. 328 § 2 k.p.c
3941 § 1 pkt 2 k.p.c., a tym samym stanowi naruszenie dyspozycji art. 328 § 2 k.p.c.

Cited Case Law

AI generated
postanowienie SN z dnia 13 grudnia 2007 r., I CZ 110/07
postanowienie SN z dnia 13 grudnia 2007 r., I CZ 110/07, niepubl, postanowienia 11 lutego 2010 r., sygn.
postanowienia 11 lutego 2010 r., sygn. akt I CZ 111/09
postanowienie SN z dnia 13 grudnia 2007 r., I CZ 110/07, niepubl, postanowienia 11 lutego 2010 r., sygn. akt I CZ 111/09, niepubl.).
postanowienie SN z dnia 10 grudnia 2009 r., III CZ 47/09
postanowienie SN z dnia 10 grudnia 2009 r., III CZ 47/09, niepubl.).

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt IV CZ 157/12 POSTANOWIENIE Dnia 13 czerwca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący) SSN Marian Kocon SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca) w sprawie z powództwa W. G. i in., przeciwko Agencji Mienia Wojskowego w Warszawie i Skarbowi Państwa - Prezydentowi Miasta G. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 czerwca 2013 r., zażalenia pozwanej Agencji Mienia Wojskowego w Warszawie na postanowienie o kosztach procesu zawarte w punkcie trzecim wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 8 grudnia 2011 r., oddala zażalenie.

Uzasadnienie 2 Postanowieniem zawartym w pkt III wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 8 grudnia 2011 r. nie obciążono powodów kosztami procesu za drugą instancję. W ocenie tego Sądu za zasadnością zastosowania art. 102 k.p.c. przemawiał zarówno stan majątkowy powodów będący podstawą do zwolnienia ich od kosztów sądowych, jak również ich subiektywne przekonanie o słuszności roszczenia w okolicznościach tej sprawy. Pozwana Agencja zaskarżyła zażaleniem powyższe postanowienie i wniosła o jego zmianę poprzez obciążenie powodów kosztami zastępstwa procesowego pozwanej, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.

Żaląca twierdzi, że powodowie są bez wątpienia stroną przegraną, a nadto wywodzi, że ani zła sytuacja materialna powodów nie została wykazana, ani też nie zostały wykazane przyczyny ich subiektywnego przekonania o słuszności roszczenia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 102 k.p.c. w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może nie obciążać kosztami strony przegrywającej. Przywołany przepis, realizujący zasadę słuszności, stanowi wyjątek od ogólnej reguły obciążania stron kosztami procesu, zgodnie z którą strona przegrywająca sprawę jest zobowiązana zwrócić przeciwnikowi, na jego żądanie, wszystkie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (art. 98 § 1 k.p.c.) (tzw. zasada odpowiedzialności za wynik procesu).

Hipoteza przepisu art. 102 k.p.c., odwołująca się do występowania „wypadków szczególnie uzasadnionych", co należy podkreślić, pozostawia sądowi swobodę oceny, czy fakty związane z przebiegiem procesu, jak i dotyczące sytuacji życiowej strony, stanowią podstawę do nieobciążania jej kosztami procesu (por. postanowienie SN z dnia 13 grudnia 2007 r., I CZ 110/07, niepubl, postanowienia 11 lutego 2010 r., sygn. akt I CZ 111/09, niepubl.). Ze względu jednak na fakt, że przepis art. 102 k.p.c. jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 98 § 1 k.p.c. w orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, 3 iż obowiązkiem sądu drugiej instancji jest wskazanie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, w przedmiocie nieobciążenia strony kosztami procesu, okoliczności mających w jego ocenie stanowić „wypadek szczególnie uzasadniony" w rozumieniu art. 102 k.p.c. (por. postanowienie SN z dnia 10 grudnia 2009 r., III CZ 47/09, niepubl.).

Brak bowiem przywołania w uzasadnieniu orzeczenia okoliczności stanowiących, w ocenie Sądu drugiej instancji, podstawę do nieobciążania strony kosztami postępowania (art. 102 k.p.c.) uniemożliwia Sądowi Najwyższemu dokonanie kontroli takiego postanowienia w oparciu o przepis art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c., a tym samym stanowi naruszenie dyspozycji art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. W rozpoznawanej sprawie Sąd Apelacyjny, odstępując na podstawie art. 102 k.p.c. od obciążania powodów kosztami procesu, przywołał w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 grudnia 2011 roku okoliczności mające w jego ocenie przemawiać za zasadnością przyjętego rozstrzygnięcia, czyniąc tym samym zadość wskazanemu powyżej wymogowi postanowienia rozstrzygającego w tym przedmiocie.

Nie ma również podstaw, wbrew stanowisku żalącej, do zakwestionowania przez Sąd Najwyższy merytorycznej zasadności wydanego przez Sąd drugiej instancji rozstrzygnięcia o kosztach procesu. Przytoczona bowiem w zażaleniu argumentacja, negująca m.in. ustalenia Sądu Apelacyjnego w przedmiocie sytuacji majątkowej powodów, nie została wsparta dowodami mającymi przemawiać za jej zasadnością i w istocie stanowi jedynie polemikę żalącej z motywami przywołanymi w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 grudnia 2011 roku w odniesieniu do rozstrzygnięcia o kosztach procesu, niewystarczającą do uznania za zasadny podniesionego w zażaleniu zarzutu naruszenia art. 102 k.p.c. Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 k.p.c. postanowił jak w sentencji. jw