Supreme Court allows confiscation of illicit gains despite civil restitution orders due to negative statutory presumption.

Sygn. akt IV KK 94/13

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 kwietnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Dołhy (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jacek Sobczak SSN Józef Szewczyk Protokolant Jolanta Grabowska w sprawie: M. B. i in., […] skazanych z art. 286 § 1 i in. kk po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w trybie art. 535 § 5 kpk, w dniu 24 kwietnia 2013 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanych od wyroku Sądu Rejonowego w R. z dnia 11 kwietnia 2012 r., 1. uchyla wyrok Sądu Rejonowego w R. w zaskarżonej części, dotyczącej orzeczonych na podstawie art. 45 § 1 kk środków karnych w postaci przepadku korzyści majątkowej, wobec oskarżonych […];

2. wydatkami związanymi z rozpoznaniem kasacji obciąża Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w R. wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2012 r., wydanym w trybie art. 335 § 1 k.p.k., po modyfikacjach wniosku przez strony, skazał 2 oskarżonych M. B., S. G., Ł. W., W. K. K., S. W. D., Ł. A., M. A. C., M. S. Ż., Z. C., J. A. F., S. J. C. i G. P. za przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. i art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., orzekając m.in. środki karne z art. 45 § 1 k.k. - przepadku korzyści majątkowej. Wyrok ten nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się w dniu 19 kwietnia 2012 r. Od tego wyroku kasację na korzyść wymienionych wyżej oskarżonych wniósł Prokurator Generalny.

Zaskarżając wyrok w części dotyczącej orzeczonych wobec oskarżonych na podstawie art. 45 § 1 k.k. środków karnych w postaci przepadku korzyści majątkowej, zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k. polegające na uwzględnieniu zawartych w akcie oskarżenia, zmodyfikowanych na posiedzeniu za zgodą prokuratora i oskarżonych wniosków i wymierzenie oskarżonym […] uzgodnionych z nimi kar, pomimo braku ku temu podstaw, w wyniku czego doszło do rażącego i mającego istotny wpływ na orzeczenie naruszenia przepisu prawa karnego materialnego, tj. art. 45 § 1 k.k. poprzez orzeczenie środka karnego w postaci przepadku korzyści majątkowej osiągniętej z popełnienia przestępstwa pomimo braku ku temu podstaw, bowiem jednocześnie wobec oskarżonego Z.

C. orzeczono na podstawie art. 46 § 1 k.k. obowiązek naprawienia szkody w całości na rzecz pokrzywdzonego, a wobec pozostałych orzeczono na podstawie art. 71 § 1 pkt 8 k.k. obowiązek wykonania orzeczenia właściwego sądu rejonowego w zakresie nałożenia klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie wyroku Sądu Rejonowego w R. w zaskarżonej części.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym. W sprawie bezsporne jest, że korzyści majątkowe, które oskarżeni osiągnęli z popełnienia przestępstwa (stanowiące procent od udzielonych im kredytów bądź pożyczek), pochodziły ze środków wypłaconych przez banki i 3 tym samym stanowiły część szkody wyrządzonej przestępstwem. Zaskarżonym wyrokiem na oskarżonego Z. C. nałożono – na podstawie art. 46 § 1 k.k. – obowiązek naprawienia szkody w całości, zaś na pozostałych oskarżonych obowiązek wykonania w okresie próby – na postawie art. 72 § 1 pkt 8 k.k. – prawomocnych orzeczeń sądów cywilnych w zakresie nadania klauzuli wykonalności bankowym tytułem egzekucyjnym związanym z zawartymi przez nich umowami kredytowymi.

Skarżący zasadnie podnosi, że w świetle powyższego zaistniała negatywna przesłanka orzeczenia środka karnego w postaci przepadku korzyści majątkowej, gdyż zgodnie z treścią zdania drugiego przepisu art. 45 § 1 k.k. przepadku nie orzeka się w całości lub części, jeżeli korzyść lub jej równowartość podlega zwrotowi pokrzywdzonemu lub innemu podmiotowi. Podzielając w całości zarzut kasacji i jej końcowy wniosek Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.