Legislator Case Law & Legislation
V CZ 132/12 AI generated

Supreme Court quashes lower court's costs ruling for lack of reasoning on special circumstances exception.

Case Number V CZ 132/12
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court quashed the District Court's decision to exempt the plaintiff from appeal costs due to insufficient reasoning regarding special circumstances. The plaintiff argued the lower court incorrectly applied the law by failing to justify why the case warranted an exception to the general rule of loser pays. The court held that while the lower court had discretion, it must explicitly state the factual basis for applying the special circumstances exception, which it failed to do.

Legislator headnote

AI generated

Art. 102 k.p.c.; Art. 328 § 2 k.p.c.: The court must explicitly state the factual basis for applying the special circumstances exception to cost liability; failure to provide such reasoning constitutes a violation of the right to a reasoned judgment.

Keywords

AI generated
costs of proceedings special circumstances reasoned judgment appeal costs loser pays principle

Cited Legislation

AI generated
Art. 102 k.p.c.
2 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy odstąpił od obciążenia powódki kosztami postępowania apelacyjnego z powołaniem na art. 102 k.p.c. W zażaleniu S.
Art. 98 § 1 k.p.c.
Orzekanie o kosztach procesu oparte zostało na podstawowej zasadzie odpowiedzialności za wynik sprawy (art. 98 § 1 k.p.c.) oraz uzupełniających ją zasad kompensaty, słuszności i zawinienia (art.
Art. 100 do 1041 i art. 110 k.p.c.
98 § 1 k.p.c.) oraz uzupełniających ją zasad kompensaty, słuszności i zawinienia (art. 100 do 1041 i art. 110 k.p.c.).
Art. 328 § 2 k.p.c.
przez jego niezastosowanie oraz art. 328 § 2 w związku z art.
Art. 398 § 1 k.p.c.
Z powyższych względów Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone orzeczenie, na podstawie art. 39815 § 1 w związku z art.
Art. 394 § 3 k.p.c.
39815 § 1 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., i sprawę w tym zakresie przekazał Sądowi drugiej instancji do ponownego rozstrzygnięcia.
Art. 108 § 2 k.p.c.
Stosownie do art. 108 § 2 w związku z art.
art. 102 k.p.c
2 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy odstąpił od obciążenia powódki kosztami postępowania apelacyjnego z powołaniem na art. 102 k.p.c.
art. 98 k.p.c
przez błędne uznanie, że powódka nie jest w stanie ponieść kosztów procesu, art. 98 k.p.c.
art. 233 § 2 k.p.c
328 § 2 w związku z art. 233 § 2 k.p.c.

Cited Case Law

AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt V CZ 132/12 POSTANOWIENIE Dnia 17 kwietnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek (przewodniczący) SSN Katarzyna Tyczka-Rote SSN Bogumiła Ustjanicz (sprawozdawca) w sprawie z powództwa N. K. przeciwko S. Centrum Medycznemu Spółce z o.o. w S. i P. W. przy udziale interwenienta ubocznego Towarzystwa Ubezpieczeń i Reasekuracji Allianz Polska S. A. w Warszawie o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 kwietnia 2013 r., zażalenia pozwanego S. Centrum Medycznego Spółki z o.o. na postanowienie o kosztach, zawarte w punkcie II wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 21 marca 2012 r., . uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę w tym zakresie Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania zażaleniowego. 2 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy odstąpił od obciążenia powódki kosztami postępowania apelacyjnego z powołaniem na art. 102 k.p.c. W zażaleniu S. Centrum Medyczne Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu wadliwe zastosowanie art. 102 k.p.c. i przyjęcie, że sprawa stanowi szczególnie uzasadniony przypadek, usprawiedliwiający odstąpienie od obciążenia jej kosztami postępowania apelacyjnego, art. 102 u.k.s.c. przez błędne uznanie, że powódka nie jest w stanie ponieść kosztów procesu, art. 98 k.p.c. przez jego niezastosowanie oraz art. 328 § 2 w związku z art. 233 § 2 k.p.c. przez niewskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia o kosztach procesu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie było uzasadnione. Orzekanie o kosztach procesu oparte zostało na podstawowej zasadzie odpowiedzialności za wynik sprawy (art. 98 § 1 k.p.c.) oraz uzupełniających ją zasad kompensaty, słuszności i zawinienia (art. 100 do 1041 i art. 110 k.p.c.). Przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia o kosztach postępowania jednej z zasad uzupełniających powinno być połączone z ustaleniem, że okoliczności sprawy przemawiają za odstąpieniem od zasady ogólnej. W odniesieniu do zasady słuszności w art. 102 k.p.c. określone zostały przesłanki, których zaistnienie warunkuje możliwość obciążenia strony przegrywającej jedynie częścią kosztów albo nieobciążania jej w ogóle tymi kosztami.

Obejmują one wystąpienie w sprawie wypadków szczególnie uzasadnionych, które powodują, że zasądzenie kosztów na rzecz wygrywającego przeciwnika w całości, a nawet w części, byłoby sprzeczne z powszechnym odczuciem sprawiedliwości oraz zasadami współżycia społecznego. Zalicza się do tych „wypadków” okoliczności związane z przebiegiem postępowania, jak charakter dochodzonego roszczenia, jego znaczenie dla strony, przedawnienie roszczenia, subiektywne przekonanie o zasadności roszczenia wsparte na obiektywnych podstawach, które jednak doznaje osłabienia w postępowaniu apelacyjnym.

Do okoliczności leżących poza procesem należy sytuacja majątkowa i życiowa strony. Zwolnienie strony od 3 kosztów sądowych nie stanowi samodzielnie o występowaniu szczególnie uzasadnionego wypadku, ale może być przyczynkiem do rozważenia, czy taki wypadek zachodzi. Do sądu należy ocena, czy takie wypadki nastąpiły w konkretnej sprawie, która powinna być dokonana w oparciu o całokształt jej okoliczności (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 25 sierpnia 2011 r., II CZ 51/11, niepubl.; z dnia 1 grudnia 2011 r., I CZ 26/11, niepubl.; z dnia 4 kwietnia 2012 r., II PZ 6/12, niepubl.).

Kontrola instancyjna tak przeprowadzonego wartościowania może prowadzić do podważenia go jedynie wtedy, gdy będzie rażąco niesprawiedliwa; ocena istnienia przesłanek objętych art. 102 k.p.c. ma charakter dyskrecjonalny, oparty na swobodnym uznaniu sądu, kształtowanym własnym przekonaniem. Nie oznacza to jednak dowolności w decydowaniu o zasadzie orzekania o kosztach i przesłankach zastosowania jednej z nich. Sąd jest zobowiązany do przytoczenia w uzasadnieniu orzeczenia podstaw dokonanej oceny oraz jej wyniku, w sposób umożliwiający odtworzenie przyjętych założeń i wartościowań.

Brak takiej motywacji czyni zasadnym zarzut naruszenia art. 328 § 2 w związku z art. 391 § 1 i art. 397 § 2 k.p.c. Zaskarżone postanowienie nie zawiera uzasadnienia przyczyn zastosowania zasady słuszności, a tym samym uniemożliwia dokonanie kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia. Z powyższych względów Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone orzeczenie, na podstawie art. 39815 § 1 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., i sprawę w tym zakresie przekazał Sądowi drugiej instancji do ponownego rozstrzygnięcia. Stosownie do art. 108 § 2 w związku z art. 3941 § 3, art. 39821 k.p.c. temu Sądowi pozostawione zostało orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego. es