Supreme Court quashes joint fine due to missing statutory prerequisites for combining fines under Criminal Code Art. 85.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court quashed the lower court's decision to impose a joint fine on the defendant, finding a material legal error. The Regional Court combined fines from two separate judgments without verifying if both judgments actually imposed fines of the same type. The Court ruled that the prerequisite for combining fines under Article 85 of the Criminal Code was not met because one of the underlying judgments did not impose a fine. Consequently, the joint fine was void as it lacked factual and legal basis.
Legislator headnote
AI generatedArt. 85 k.k.; Art. 86 § 1 k.k.; Art. 569 § 1 k.p.k.; Art. 570 k.p.k.: A joint penalty may only be imposed when the offender committed two or more offenses before the first judgment became final, and fines of the same type were imposed for those offenses; combining fines is invalid if the prerequisite of identical penalty types is not met.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt III KK 64/13
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 kwietnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Cesarz (przewodniczący) SSN Dorota Rysińska SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca) Protokolant Teresa Jarosławska na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w sprawie J. N. w przedmiocie wyroku łącznego po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 11 kwietnia 2013 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w O. z dnia 13 grudnia 2012 r., uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze łącznej grzywny (pkt III).
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w O., wyrokiem łącznym z dnia 13 grudnia 2012 r., sygn. akt VII K 1197/12, po rozpoznaniu sprawy J. N. - skazanego prawomocnymi wyrokami Sądu Rejonowego w O.: 2 1. z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt VII K 1835/04, za przestępstwo popełnione w dniu 15 września 2004 r., na karę 2 lat pozbawienia wolności i karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych po 10 zł każda;
2. z dnia 17 marca 2010 r., sygn. akt VII K 36/10, za przestępstwo popełnione w dniu 2 grudnia 2009 r., na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby, postanowieniem z dnia 14 listopada 2011 r. zarządzono wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności;
3. z dnia 9 czerwca 2010 r., sygn. akt VII K 546/10, za przestępstwo popełnione w dniu 23 grudnia 2009 r., na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby, postanowieniem z dnia 14 listopada 2011 r. zarządzono wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności;
4. z dnia 22 lipca 2011 r., sygn. akt VII K 616/11, za przestępstwo popełnione w okresie od dnia 3 stycznia 2011 r. do 29 stycznia 2011 r., na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat próby;
5. z dnia 12 września 2011 r, sygn. akt VII K 1007/11, za przestępstwo popełnione w dniu 3 czerwca 2011 r., na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 4 lat próby oraz karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych po 10 złotych każda;
6. z dnia 29 września 2011 r., sygn. akt VII K 926/11, za przestępstwo popełnione w dniu 15 maja 2011 r., na karę 2 lat pozbawienia wolności; I. na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 569 § 1 k.p.k. i art. 570 k.p.k. połączył kary pozbawienia wolności orzeczone w wyrokach Sądu Rejonowego w O. z dnia 17 marca 2010 r., sygn. akt VII K 36/10 oraz z dnia 9 czerwca 2010 r., sygn. akt VII K 546/10 i wymierzył skazanemu karę łączną 8 miesięcy pozbawienia wolności; II. na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 569 § 1 k.p.k. i art. 570 k.p.k. połączył kary pozbawienia wolności orzeczone w wyrokach Sądu Rejonowego w O. z dnia 22 lipca 2011 r., sygn. akt VII K 616/11, z dnia 12 września 2011 r., sygn. akt VII K 1007/11 oraz z dnia 29 września 2011 r., sygn. akt VII K 926/11 i wymierzył skazanemu karę łączną 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności;
III. na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 569 § 1 k.p.k. i art. 570 k.p.k. połączył kary grzywny orzeczone w wyrokach Sądu Rejonowego w O. z dnia 3 22 lipca 2011 r., sygn. akt VII K 616/11 oraz z dnia 12 września 2011 r., sygn. akt VII K 1007/11 i wymierzył skazanemu karę łączną grzywny w wysokości 50 stawek dziennych, określając wysokość stawki dziennej na kwotę 20 złotych. Ponadto orzekł o zaliczeniu na poczet orzeczonych kar łącznych pozbawienia wolności okresów rzeczywistego pozbawienia wolności, o pozostawieniu do odrębnego wykonania innych rozstrzygnięć zawartych w wyrokach jednostkowych, o umorzeniu postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego w części dotyczącej wyroku z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt VII K 1835/04 oraz o kosztach sądowych.
Powyższy wyrok nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się w dniu 21 grudnia 2012 r. Kasację od tego wyroku wniósł – na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. – Prokurator Generalny, zaskarżając wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze łącznej grzywny (pkt III), na korzyść skazanego. W kasacji zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 85 k.k., polegające na połączeniu jednostkowych kar grzywny orzeczonych wobec J. N. wyrokami Sądu Rejonowego w O. z dnia 22 lipca 2011 r., sygn. akt VII K 616/11 oraz z dnia 12 września 2011 r., sygn. akt VII K 1007/11 i orzeczeniu kary łącznej grzywny pomimo braku ku temu przesłanek, gdyż pierwszym z wymienionych wyżej wyroków nie wymierzono temu skazanemu kary grzywny, która mogłaby podlegać łączeniu.
Na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej orzeczenia o karze łącznej grzywny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna, stąd jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Rację ma bowiem skarżący, że wyrok w zaskarżonej części został wydany z rażącym naruszeniem art. 85 k.k., co miało istotny wpływ na jego treść. Wymierzenie kary łącznej w wyroku łącznym uzależnione jest od spełnienia przesłanek z art. 85 k.k. Zgodnie z tym przepisem sąd orzeka karę łączną wówczas, gdy sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z nich i wymierzono mu za nie kary tego samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu.
Jednym z warunków 4 wymierzenia kary łącznej są więc kary tego samego rodzaju orzeczone za pozostające w zbiegu przestępstwa. Z zestawienia dat popełnienia czynów przypisanych J.N., dat wydania wyroków w sprawach objętych postępowaniem w przedmiocie wydania wyroku łącznego oraz kar orzeczonych tymi wyrokami wynika, że brak było podstaw faktycznych i prawnych do orzeczenia kary łącznej grzywny (pkt III), gdyż karę tego rodzaju wymierzono jedynie wyrokiem z dnia 12 września 2011 r., sygn. akt VII K 1007/11. Natomiast wyrokiem z dnia 22 lipca 2011 r., wydanym w sprawie sygn. akt VII K 616/11, który również objęty został zaskarżonym wyrokiem łącznym, skazanemu kary grzywny nie wymierzono.
W tej sytuacji Sąd Rejonowy w O. orzekając wyrokiem łącznym karę łączną grzywny rażąco naruszył przepis art. 85 k.k. Uchybienie to miało ewidentny wpływ na treść wyroku, gdyż w jego następstwie wymierzono skazanemu karę łączną, choć nie było ku temu podstaw, a ponadto wymierzono ją w wysokości dwukrotnie przekraczającej jednostkową karę grzywny, orzeczoną w wyroku w sprawie VII K 1007/11. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy, oceniając zarzut i wniosek skarżącego za oczywiście zasadne, uwzględnił kasację na posiedzeniu.
Po uchyleniu wyroku w zaskarżonej części, wydanie orzeczenia następczego stało się bezprzedmiotowe. Kierując się powyższym Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku.