Supreme Court quashes criminal verdict for procedural error regarding inconsistent charges and evidence. The court found the indictment charged a different crime than the evidence supported. Consequently, the case is remanded for retrial to ensure proper adjudication. The defendant's confession applies only to the correct crime. The court ruled that the lower court erred by convicting based on unsubstantiated facts. This decision protects the accused from being tried for acts not proven by evidence. The procedural flaw in the indictment necessitated a new trial. The court emphasized the importance of aligning charges with available evidence. The outcome ensures justice is served according to legal standards. The case highlights the necessity of accurate charge formulation in criminal proceedings.

Sygn. akt II KK 51/13

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 marca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Tomasz Grzegorczyk SSN Jacek Sobczak Protokolant Monika Sieczko w sprawie J. W. K. skazanego z art. 286 § 1 kk i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w trybie art. 535 § 5 kpk w dniu 27 marca 2013 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 24 sierpnia 2011 r., uchyla zaskarżony wyrok i sprawę oskarżonego J. W. K. przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W. 2

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2011 r, Sąd Rejonowy w W., uwzględniając złożony w trybie art. 387 § 1 k.p.k. wniosek oskarżonego J. W. K. o skazanie go bez rozprawy, uznał oskarżonego za winnego popełnienia czynu zarzuconego mu w akcie oskarżenia i skazał go na podstawie art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 297 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., zaś na zasadzie art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzył mu karę roku i sześciu miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres 4 lat. W akcie oskarżenia zarzucono oskarżonemu popełnienie przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. polegającego na tym, że: w dniu 14 czerwca 2007 r. w W. przy ul.

G. 13 w sklepie „S. P.”, działając wspólnie i w porozumieniu z nieustalonym mężczyzną, z góry powziętym zamiarem, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 4618,95 zł AIG Bank Polska S.A. w ten sposób, że w celu uzyskania dla siebie kredytu w w/w kwocie wprowadził w błąd pracowników banku co do realnej możliwości spłaty oraz co do autentyczności przedłożonego, a uprzednio sfałszowanego przez nieustalonego sprawcę zaświadczenia o zarobkach wystawionego przez firmę remontowo - budowlaną „G.- B.” W. ul.

R. 22/29, który to dokument miał istotne znaczenie dla uzyskania kredytu, czym działał na szkodę w/w banku. Wyrok ten nie został zaskarżony i uprawomocnił się w dniu 1 września 2011 r. (k. 318). Kasację na korzyść skazanego od tego wyroku złożył Prokurator Generalny. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa procesowego - art. 387 § 2 k.p.k., polegające na uwzględnieniu wadliwego wniosku oskarżonego o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, któremu nie sprzeciwił się prokurator, w sytuacji, gdy okoliczności popełnienia przez J.

W. K., w dniu 14 czerwca 2007 r. w W., przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. na szkodę AIG Bank Polska, zarzucanego mu aktem oskarżenia, budziły wątpliwości, bowiem zebrany w sprawie materiał dowodowy dotyczył innego przestępstwa. 3 Podnosząc ten zarzut Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się oczywiście zasadna, co umożliwiało jej uwzględnienia w trybie określonym w art. 535 § 5 k.p.k.

Rację ma Prokurator Generalny wskazując na rażące naruszenie przez sąd meriti przepisu art. 387 § 2 k.p.k. skoro sąd ten zaakceptował wniosek o skazanie bez przeprowadzenia postępowania dowodowego za czyn opisany w akcie oskarżenia, co do którego nie prowadzono w tej sprawie postępowania przygotowawczego przeciwko oskarżonemu, a zatem i nie zebrano dowodów na popełnienie przez oskarżonego tego właśnie przestępstwa. Z akt postępowania przygotowawczego wynika bowiem bezspornie, że śledztwo w tej sprawie dotyczyło oszustwa popełnionego w marcu 2008 r. na szkodę Banku PKO BP S.A. w W. (k. 66), zaś w jego ramach oskarżonemu zarzucono popełnienie w dniu 7 marca 2008 r. w W. przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. polegającego na doprowadzeniu do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 20.000 zł Bank PKO BP S.A. w W. w ten sposób, że w celu uzyskania dla siebie kredytu gotówkowego w tej kwocie wprowadził w błąd pracowników banku co do realnej możliwości spłaty oraz autentyczności uprzednio podrobionego dokumentu w postaci zaświadczenia o zatrudnieniu w Firmie Remontowo Budowalnej M.

K. w W. (k. 104 oraz 124-126). Po zamknięcia śledztwa w tej właśnie sprawie skierowano do Sądu Rejonowego w W. akt oskarżenia przeciwko oskarżonemu, a także innym osobom, w tym oskarżonemu M. K., któremu zarzucono udzielenie w dniu 6 marca 2008 r. pomocy J. W. K. w uzyskaniu kredytu w kwocie 20.000 zł z PKO BP S.A. w W. W akcie oskarżenia w odniesieniu do oskarżonego J. W. K. sformułowano zatem zarzut popełnienia innego przestępstwa niż tego, które zostało mu zarzucone w postanowieniu o przedstawianiu zarzutu i co do którego zebrano oraz przedstawiono materiał dowodowy.

Jest oczywiste i nie wymaga to dodatkowego uargumentowania, że zarzut ujęty w akcie oskarżenia powinien być zgodny z zarzutem stawianym podejrzanemu przed zamknięciem śledztwa (zob. szerzej wyrok SN z dnia 9 lutego 2011 r., II KK 228/10), a w niniejszej sprawie zarzut aktu oskarżenia dotyczył zupełnie innego zdarzenia, niż to, które było przedmiotem postępowania karnego w tej sprawie, choć już samo uzasadnienie aktu oskarżenia 4 niewątpliwie dotyczyło czynu z dnia 7 marca 2008 r. (k. 250 i nast.). Mankament tej podmiotowej części aktu oskarżenia nie dotyczył zresztą tylko zarzutu, ale także niektórych danych osobowych oskarżonego (nie jest on rozwiedziony i nie ma dzieci).

Te oczywiste i rażące uchybienia w konstrukcji aktu oskarżenia nie zostały, niestety, wychwycone przez sąd meriti, czego efektem było skazanie oskarżonego za czyn, co do którego w tej sprawie nie ma jakichkolwiek dowodów na jego popełnienie. Pozostawienie skazania w takiej formule – przy świadomości, że oskarżony przyznał się do innego czynu, tj. czynu popełnionego w dniu 7 marca 2008 r. i w odniesieniu do tego właśnie czynu złożył wniosek o skazanie bez rozprawy – nie stanowiłoby przeszkody do ponownego rozpoznania sprawy o czyn, którego zarzut popełnienia oskarżonemu postawiono w dniu 8 października 2008 r. (k. 104).

O zakresie powagi rzeczy osądzonej w tej sprawie decyduje bowiem „zdarzenie historyczne” tak jak zostało ono przypisane oskarżonemu w treści wyroku, w którym prawomocnie rozstrzygnięto sprawę, zaś w wyroku tym (akceptującym konstrukcję aktu oskarżenia) rozstrzygnięto o zupełnie innym czynie (popełnionym w innej dacie, na szkodę innego pokrzywdzonego, przy posłużeniu się innym dokumentem, i przy innej wysokości uzyskanego kredytu) niż ten, który wskazany został w postanowieniu o przedstawieniu zarzutu. Skoro zatem nie byłoby procesowych przeszkód, aby oskarżony mógłby być ponownie sądzony o czyn popełniony w dniu 7 marca 2008 r., to przyznać należy, że autor skargi kasacyjnej trafnie określił jej kierunek.

Z jednej strony uchylenie zaskarżonego wyroku umożliwi bowiem właściwe osądzenie czynu, co do którego rzeczywiście prowadzono przeciwko oskarżonemu postępowanie karne i co do którego zebrano materiał dowodowy (w zgodzie z regułą wyrażoną w art. 2 k.p.k.), a jednocześnie uniemożliwi powstanie sytuacji, w której istniałoby ryzyko skierowania przeciwko oskarżonemu aktu oskarżenia o czyn popełniony w dniu 7 marca 2008 r. Z drugiej strony uchylenie zaskarżonego wyroku nie spowoduje negatywnych konsekwencji dla oskarżonego w zakresie wymiaru kary, skoro kasację wniesiono tylko na korzyść (art. 443 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.), a okres próby, który zaczął już biec od uprawomocnienia się wyroku zostanie zaliczony po ponownym rozpoznaniu sprawy (art. 538 § 3 k.p.k.).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy w pierwszej kolejności prezes sądu (przewodniczący wydziału, upoważniony sędzia) powinien rozważyć zwrócenie w 5 trybie wskazanym w art. 337 k.p.k. aktu oskarżenia uprawnionemu oskarżycielowi w celu usunięcia braku formalnego w postaci wskazania i ujęcia takiego zarzutu stawianego oskarżonemu, który pozostaje w zgodzie z treścią postanowienia o przedstawieniu zarzutów. Z tych wszystkich powodów należało orzec jak w wyroku.