Supreme Court allows appeal against dismissal of motion to reopen proceedings regarding court costs allocation. The court found the lower court failed to properly evaluate the reopening request under the relevant procedural code. Consequently, the decision to dismiss the motion was overturned and the case remanded for reconsideration.

Sygn. akt II CZ 192/12 POSTANOWIENIE Dnia 21 marca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Antoni Górski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Dariusz Dończyk SSN Anna Owczarek w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "O. " w P. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 13 marca 2009 r., wydanym w sprawie z powództwa K. M. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej "O. " w P. o złożenie oświadczenia woli, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 marca 2013 r., zażalenia strony pozwanej (skarżącej) na postanowienie Sądu Apelacyjnego […] z dnia 31 października 2012 r., uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę w tym zakresie Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie 2 Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 31 października 2012 r. odrzucił skargę pozwanej Spółdzielni Mieszkaniowej o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 13 marca 2009 r. I ACa …/09, jako niedopuszczalną. Strona pozwana w zażaleniu na to postanowienie zarzuciła naruszenie art. 4161 k.p.c. poprzez jego niewłaściwą interpretację, art. 403 § 4 k.p.c. przez jego zastosowanie w niniejszej sprawie, oraz art. 190 ust. 4 Konstytucji RP. W konkluzji wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W sprawie I ACa …/09 Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 13 marca 2009 r. zmienił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego z dnia 26 listopada 2008 r. w ten sposób, że powództwo w całości oddalił, uchylił rozstrzygnięcie w zakresie kosztów postępowania i oddalił apelację powódki (k. 226). Jako podstawę rozstrzygnięcia o kosztach postępowania wskazał art. 491 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 119, poz. 1116). Zgodnie z tym przepisem, osoba, która na podstawie ustawy może żądać ustanowienia prawa odrębnej własności lokalu, w razie bezczynności spółdzielni, może wystąpić do sądu z powództwem na podstawie art. 64 k.c. w związku z art. 1047 § 1 k.p.c. Koszty sądowe oraz koszty zastępstwa procesowego pokrywa spółdzielnia. W piśmie, nazwanym skargą o wznowienie postępowania, pozwana Spółdzielnia Mieszkaniowa podniosła, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 lipca 2012 r. (P 8/12, OTK-A 2012, Nr 7, poz.

85) orzekł, że art. 491 zdanie drugie tej ustawy w brzmieniu obowiązującym od 31 lipca 2007 r. do 29 grudnia 2009 r., nadanym przez art. 1 pkt 38 ustawy z dnia 14 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 125, poz. 873, z 2008 r. Nr 235, poz. 1617 oraz z 2009 r. Nr 117, poz. 988 i Nr 223, poz. 1779), oraz w brzmieniu obowiązującym od 30 grudnia 2009 r., nadanym przez art. 1 pkt 6 ustawy z dnia 18 grudnia 2009 r. o zmianie 3 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.

U. Nr 223, poz. 1779), w zakresie w jakim obciąża pozwaną spółdzielnię mieszkaniową kosztami procesu niezależnie od wyniku postępowania, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z tego względu, jej zdaniem, postępowanie w zakresie zawartego w wyroku rozstrzygnięcia o kosztach powinno być wznowione. W istocie jednak pismo strony pozwanej, nazwane skargą o wznowienie postępowania, jest - mając na uwadze treść art. 4161 k.p.c. - wnioskiem, o którym mowa w tym przepisie, a więc wnioskiem o uchylenie i zmianę rozstrzygnięcia o kosztach zawartego w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 13 marca 2009 r.

W tym zaś kontekście prawnym Sąd Apelacyjny nie rozważył należycie zasadności tego wniosku. Tymczasem, gdyby przyjąć pogląd tego Sądu o niemożności wzruszenia prawomocnych postanowień niekończących postępowania, przepis art. 4161 k.p.c. byłby w dużej mierze przepisem martwym i bezprzedmiotowym, a racjonalny ustawodawca nie stanowi tego rodzaju przepisów. Dlatego na podstawie art. 39815 w zw. z art. 3981 § 3 i art. 108 § 2 k.p.c. należało zaskarżone postanowienie uchylić i przekazać sprawę objętą tym wnioskiem do ponownego rozpoznania (por. podobne stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w postanowieniu z dnia II CO 64/12). jw