Supreme Court dismisses retrial request as procedural errors did not meet statutory grounds for mandatory retrial.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court of Poland dismissed the defendant's request for a retrial initiated by the Public Prosecutor. The defendant argued that his right to defense was violated because he was not properly notified of the appeal hearing while incarcerated, preventing his participation. The court found that although the defendant's lawyer attended the hearing, the defendant's personal presence was not mandatory under the relevant procedural law. Consequently, the court ruled that the alleged procedural errors did not constitute the specific statutory grounds required to trigger an ex officio retrial.
Legislator headnote
AI generatedArt. 439 § 1 pkt. 10, 11 k.p.k.; Art. 542 § 3 k.p.k.: A request for retrial ex officio is only justified by procedural errors explicitly listed in Art. 439 § 1 k.p.k.; other violations of the right to defense, even if significant, do not constitute grounds for such a retrial.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt III KO 86/12 POSTANOWIENIE Dnia 14 marca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon (przewodniczący) SSN Zbigniew Puszkarski SSN Dorota Rysińska (sprawozdawca) w sprawie P.S. skazanego z art. 158 § 3 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 14 marca 2013 r. wniosku skazanego o wznowienie postępowania z urzędu p o s t a n a w i a: stwierdzić brak podstaw do wznowienia, na mocy art. 542 § 3 k.p.k., postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 10 marca 2011 r., sygn. akt II AKa …/11.
UZASADNIENIE
Skazany P. S. w dniu 21 września 2012 r. złożył pismo procesowe, w którym zasygnalizował wystąpienie, w postępowaniu Sądu Apelacyjnego, uchybień procesowych, określonych w art. 439 § 1 pkt. 10 i pkt. 11 k.p.k., stanowiących podstawę wznowienia tego postępowania z urzędu. W jego ocenie, uchybienia te powstały w związku z faktem, że nie został on należycie powiadomiony o rozprawie odwoławczej, na której zapadł prawomocny wyrok. Podniósł mianowicie, że zawiadomienie wysłane pod adresem jego miejsca zamieszkania zostało uznane za dręczone w sytuacji, gdy przebywał on w zakładzie karnym, jako pozbawiony wolności w innej sprawie.
Uniemożliwiło to skazanemu wzięcie udziału w tej rozprawie i realizację jego prawa do obrony. Prokurator Prokuratury Generalnej w zajętym na piśmie stanowisku przyznał, że w sprawie doszło do opisywanych w piśmie skazanego rażących naruszeń 2 prawa procesowego, tj. art. 139 § 1 i 2 k.p.k. oraz art. 451 k.p.k. Stwierdził jednak, że nie doszło do wystąpienia bezwzględnych przyczyn odwoławczych określonych w art. 439 § 1 pkt. 10 bądź 11 k.p.k., ponieważ skazany miał obrońcę z wyboru, który brał udział w czynnościach, w których ten udział był obowiązkowy, natomiast obecność oskarżonego na rozprawie odwoławczej nie została uznana za obowiązkową.
W tej sytuacji prokurator wyraził pogląd, że nie ma podstaw do wznowienia postępowania z urzędu, na mocy art. 542 § 3 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Opisana sygnalizacja okazała się chybiona, ponieważ podniesione w niej fakty procesowe – niesporne, jak wynika z przytoczonych powyżej stanowisk – nie kwalifikują się jako uchybienia określone w art. 439 § 1 pkt. 10 i pkt. 11 k.p.k. Tylko takie zaś uchybienia, jak stanowi przepis art. 542 § 3 k.p.k., uzasadniają wznowienie z urzędu prawomocnie zakończonego postępowania.
Co do wskazywanej przez P. S. przyczyny określonej w art. 439 § 1 pkt. 10 k.p.k. – polegającej na braku w postępowaniu obrońcy niezbędnego lub nieuczestniczeniu obrońcy w czynnościach, w których jego udział był obowiązkowy – stwierdzić należy, iż nie ujawniono żadnej okoliczności, która dawałaby podstawę do czynienia w tym przedmiocie rozważań. W toku całego postępowania przed sądem oskarżony miał obrońcę i obrońca ten uczestniczył także w rozprawie apelacyjnej, przeprowadzonej w dniu 10 marca 2011 r. Odnośnie zaś do przesłanki wymienionej w art. 439 § 1 pkt. 11 k.p.k.
– polegającej na rozpoznaniu sprawy podczas nieobecności oskarżonego, którego obecność była obowiązkowa – podkreślić trzeba, że sytuacja ta w ogóle nie zachodzi w niniejszym postępowaniu odwoławczym, co do którego poprawności procesowej P. S. podnosi zarzuty. Zgodnie bowiem z treścią art. 450 § 1 i 2 k.p.k. udział oskarżonego w rozprawie odwoławczej jest obowiązkowy tylko wtedy, gdy prezes sądu lub sąd uzna to za konieczne. W sprawie niniejszej natomiast, udział P. S. w rozprawie apelacyjnej nie został uznany za obowiązkowy.
Wobec tego jest oczywiste, że żadne z uchybień procesowych, których wynikiem było niezapewnienie oskarżonemu możliwości wzięcia udziału w tej rozprawie – i to niezależnie od tego, czy w jej dacie miałby odpowiadać z wolnej stopy, czy też być pozbawiony wolności – nie może być rozważane na płaszczyźnie omawianej, bezwzględnej przesłanki odwoławczej. 3 Podzielając zatem wywód prokuratora, uzasadniający konieczność ścisłego interpretowania przepisów art. 439 § 1 k.p.k. a nadto wykazujący, że inne niż określone w tym przepisie uchybienia prawa procesowego mogą być hipotetycznie przedmiotem innego nadzwyczajnego środka zaskarżenia, a nie podstawą wznowienia postępowania, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.