Legislator Case Law & Legislation
ECLI:NL:PHR:2017:973 ECLI:NL:PHR:2017:973 AI generated

High Court of Justice allows appeal against confiscation order due to lack of specific motivation regarding illicit gain calculation.

Case Number ECLI:NL:PHR:2017:973
Court / Authority
Jurisdiction Netherlands (NL)
Decision Date
Outcome Partially Allowed

Legislator summary

AI generated

The High Court of Justice allowed the cassation appeal, ordering the annulment of the lower court's confiscation order. The defendant argued that the court failed to properly calculate illicit gains from money laundering, while the prosecution contended the full amount constituted illicit benefit. The Supreme Court ruled that merely assuming transferred funds were illicit gain was insufficient without specific motivation explaining how the defendant actually derived benefit.

Legislator headnote

AI generated

Wet op de ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel; Wetboek van Strafrede: The court must specifically motivate why the defendant actually derived benefit from the crime, rather than assuming all proceeds constitute illicit gain.

Keywords

AI generated
confiscation order illicit gain calculation money laundering lack of motivation wederrechtelijk voordeel

Cited Legislation

AI generated
Wet op de ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel
Wetboek van Strafrede

Cited Case Law

AI generated
HR 29 november 2016, ECLI:NL:HR:2016:2718
Cassation court quashes lower court's benefit assessment because laundering proceeds do not automatically equal unjust enrichment.
HR 28 juni 2016, ECLI:NL:HR:2016:1331
Dutch Supreme Court quashes confiscation order due to lack of proof linking bank deposits to illicit gains.
HR 8 december 2015, ECLI:NL:HR:2015:3485
Dutch Supreme Court quashes confiscation order for unproven benefit from money laundering due to lack of motive.
HR 27 oktober 2015, ECLI:NL:HR:2015:3172
Dutch Supreme Court quashes lower court ruling on unjust enrichment from money laundering due to lack of specific reasoning.
HR 13 oktober 2015, ECLI:NL:HR:2015:3071
Dutch Supreme Court dismisses appeal on unjust enrichment where cash deposits from money laundering were not proven to be illicit gains.
HR 13 oktober 2015, ECLI:NL:HR:2015:3051
Court holds that proven money laundering does not automatically equal unjust enrichment requiring disgorgement of all profits.
HR 9 september 2014, ECLI:NL:HR:2014:2648
Dutch Supreme Court dismisses confiscation claim due to lack of proof linking money laundering to illicit profit.
HR 3 december 2013, ECLI:NL:HR:2013:1559
Dutch Supreme Court allows confiscation claim but remands case due to lack of explicit link between crime proceeds and illicit gain.
HR 19 februari 2013, ECLI:NL:HR:2013:BY5217
Dutch Supreme Court dismisses appeal against confiscation order due to lack of motivation linking money to money laundering. The court ruled the lower court failed to explain how the defendant gained benefit from the crime.
ECLI:NL:HR:2016:2718
Cassation court quashes lower court's benefit assessment because laundering proceeds do not automatically equal unjust enrichment.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Nr. 16/05545 P Zitting: 27 juni 2017 Mr. F.W. Bleichrodt Conclusie inzake: [betrokkene] Het gerechtshof Den Haag heeft bij uitspraak van 14 september 2016 de betrokkene de verplichting opgelegd tot betaling van een bedrag van € 50.000,- aan de Staat ter ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel. Deze ontnemingszaak hangt samen met de ontnemingszaken tegen de medeveroordeelden [medebetrokkene 1] (nr. 16/05546 P) en [medebetrokkene 2] (nr. 16/05547 P). In de zaak met nr. 16/05547 P concludeer ik eveneens vandaag, terwijl ik in de zaak met nr. 16/05546 P voornemens ben op 29 augustus 2017 te concluderen.

Namens de betrokkene is beroep in cassatie ingesteld en heeft mr. F.P. Slewe, advocaat te Amsterdam, bij schriftuur een middel van cassatie voorgesteld. Het middel behelst de klacht dat het hof ten onrechte, althans ontoereikend gemotiveerd, heeft geoordeeld dat de betrokkene wederrechtelijk voordeel voor een bedrag van in totaal € 50.211,40 heeft verkregen uit het in de samenhangende strafzaak bewezen verklaarde “medeplegen van gewoontewitwassen”. In de met de onderhavige ontnemingszaak samenhangende strafzaak heeft de rechtbank Rotterdam bij vonnis van 9 november 2012 de betrokkene ter zake van “medeplegen van gewoontewitwassen” veroordeeld.

Tegen dit strafvonnis is geen hoger beroep ingesteld. Daarin is ten laste van de betrokkene - kort gezegd - bewezen verklaard dat hij in de periode van 1 januari 2003 tot en met 19 februari 2010 tezamen en in vereniging met anderen enerzijds geld voorhanden heeft gehad door geldbedragen via “money-transfers” te verzenden en te ontvangen en anderzijds de herkomst van geldbedragen heeft verborgen en heeft verhuld wie de rechthebbende op dat geld was door geldbedragen via “money-transfers” te laten verzenden en te laten ontvangen, terwijl de betrokkene en zijn medeveroordeelden wisten dat die geldbedragen (onmiddellijk of middellijk) afkomstig waren uit enig misdrijf.

6. Zoals blijkt uit het proces-verbaal van de terechtzitting in hoger beroep en de op die terechtzitting overgelegde pleitnota, heeft de raadsman van de betrokkene primair bepleit dat het wederrechtelijk verkregen voordeel van de betrokkene dient te worden geschat op een bedrag van € 38.380,47, aangezien alleen de bedragen die de betrokkene heeft ontvangen en de bedragen waarbij hij zelf betrokken is geweest meegerekend dienen te worden, waarbij rekening moet worden gehouden met dubbeltellingen en vergoedingen. Subsidiair heeft de raadsman zich aangesloten bij de berekening van de advocaat-generaal, inhoudende dat het wederrechtelijk verkregen voordeel van de betrokkene € 66.176 bedraagt. De raadsman heeft daartoe aangevoerd dat slechts de bewezen verklaarde “money-transfers”, waarvan vaststaat dat de betrokkene daarbij betrokken was, bij de berekening kunnen worden meegenomen.

7. Het hof heeft het wederrechtelijk voordeel, dat de betrokkene uit medeplegen van gewoontewitwassen heeft verkregen, geschat op een bedrag van (afgerond) € 50.000,-. Ten aanzien van de schatting van het wederrechtelijk verkregen voordeel heeft het hof in de bestreden uitspraak onder “berekening van het wederrechtelijk verkregen voordeel” het volgende overwogen: “Het eerder genoemde door de rechtbank Rotterdam op 2 juli 2015 [bedoeld is 9 november 2012; AG] gewezen vonnis is inmiddels onherroepelijk. Ook in hoger beroep wordt er derhalve van uitgegaan dat verdachte zich heeft schuldig gemaakt aan het medeplegen van gewoontewitwassen zoals door de rechtbank bewezenverklaard.

Uit het strafdossier en het verhandelde ter terechtzitting in hoger beroep komt naar voren dat de veroordeelde uit het onder 1 bewezen verklaarde handelen financieel voordeel heeft genoten. Bij de berekening van het wederrechtelijk verkregen voordeel gaat het hof - evenals de advocaat-generaal - uit van de onder feit 1, onderdeel A en B, bewezenverklaarde transacties. De transacties die door de veroordeelde zelf zijn verzonden en ontvangen (genoemd onder A in de bewezenverklaring) rekent het hof geheel aan de veroordeelde toe, met dien verstande dat in geval van spiegeltransacties (de transacties waar hetzij de opdrachtgever, hetzij de begunstigde een voor die transactie medeveroordeelde broer betreft) de helft van het bedrag aan de veroordeelde wordt toegerekend.

Ter zake van de transacties waarbij de veroordeelde anderen geldbedragen heeft laten verzenden en ontvangen (genoemd onder B in de bewezenverklaring) overweegt het hof, dat nu op grond van het dossier niet kan worden vastgesteld dat de veroordeelde daadwerkelijk zelf heeft beschikt over bedoelde geldbedragen, het hof het naar aanleiding van het onderzoek ter terechtzitting aannemelijk acht dat de veroordeelde per transactie een bedrag van € 75,- heeft ontvangen.

8. Het hof heeft de schatting van het wederrechtelijk verkregen voordeel van de betrokkene aan het volgende bewijsmiddel ontleend:(i) Het vonnis van de rechtbank van 9 november 2012, waarbij de betrokkene wegens medeplegen van gewoontewitwassen in de periode van 1 januari 2003 tot en met 19 februari 2010 (feit 1) is veroordeeld en waarbij het blijkens de bewezenverklaring om de navolgende transacties gaat:

9. Voorts heeft het hof in de aanvulling met bewijsmiddelen onder “nadere overweging” nog het volgende overwogen: “Ter terechtzitting heeft de raadsman, overeenkomstig de door hem overgelegde en in het procesdossier gevoegde pleitnotities (p. 3), bepleit dat de veroordeelde zelf ter zake van de transacties met betrekking tot feit 1 onder B, een bedrag van € 9.191,62 heeft verdiend. In het voordeel van de veroordeelde stelt het hof, mede gelet op de verklaringen van afzenders en begunstigden en het onderzoek ter terechtzitting, de schatting van het door de veroordeelde gekregen geld per transactie vast op een bedrag van € 75,-.” 10.

Bij de beoordeling van het middel dient te worden vooropgesteld dat de opvatting dat bedragen die voorwerp zijn van het bewezen verklaarde misdrijf witwassen reeds daardoor wederrechtelijk verkregen voordeel vormen, niet juist is. Wanneer het hof de hoogte van het wederrechtelijk verkregen voordeel baseert op het bewezen verklaarde witwassen, dient het hof nader te motiveren waarom de betrokkene daadwerkelijk voordeel heeft verkregen door middel van of uit baten van dat feit. De enkele overweging dat die geldbedragen vermogensbestanddelen vormen die de betrokkene tot voordeel (kunnen) strekken, vormt nog niet een toereikende motivering.

11. In zijn hiervoor onder 7 weergegeven overwegingen heeft het hof geoordeeld dat de betrokkene uit het in de strafzaak bewezen verklaarde medeplegen van gewoontewitwassen daadwerkelijk wederrechtelijk voordeel heeft verkregen.

12. Dit oordeel berust kennelijk op de opvatting dat de in de bewezen verklaarde periode overgemaakte geldbedragen reeds wederrechtelijk verkregen voordeel vormden, aangezien deze bedragen voorwerp waren van het bewezen verklaarde “medeplegen van gewoontewitwassen”. In het licht van hetgeen hiervoor onder 10 is vooropgesteld, is die opvatting niet juist. Zonder nadere motivering, die ontbreekt, is niet begrijpelijk dat de betrokkene uit het in de strafzaak bewezen verklaarde gewoontewitwassen het door het hof geschatte bedrag daadwerkelijk aan wederrechtelijk voordeel heeft verkregen. Hieraan doet niet af dat de raadsman van de betrokkene in dit verband geen verweer heeft gevoerd.

13. Het middel slaagt.

14. Gronden waarop de Hoge Raad gebruik zou moeten maken van zijn bevoegdheid de bestreden uitspraak ambtshalve te vernietigen, heb ik niet aangetroffen.

15. Deze conclusie strekt tot vernietiging van de bestreden uitspraak en tot terugwijzing van de zaak naar het gerechtshof Den Haag teneinde op het bestaande beroep opnieuw te worden berecht en afgedaan. De Procureur-Generaal bij de Hoge Raad der Nederlanden AG Het uittreksel justitiële documentatie betreffende de betrokkene van 27 juli 2016 houdt in dat het strafvonnis op 24 november 2012 onherroepelijk is geworden. Het totaal aan wederrechtelijk verkregen voordeel bedraagt volgens het hof € 50.211,40, waarna het hof de schatting van het wederrechtelijk verkregen voordeel heeft vastgesteld op een bedrag van € 50.000,-.

Het hof heeft deze “kennelijke verschrijving” in de aanvulling met bewijsmiddelen onderkend en verbeterd (zie noot 1 van bewijsmiddel 1). Vgl. HR 29 november 2016, ECLI:NL:HR:2016:2718, rov. 3.3, HR 28 juni 2016, ECLI:NL:HR:2016:1331, rov. 2.4, HR 8 december 2015, ECLI:NL:HR:2015:3485, rov. 2.3, HR 27 oktober 2015, ECLI:NL:HR:2015:3172, rov. 2.6, HR 13 oktober 2015, ECLI:NL:HR:2015:3071, rov. 3.3, HR 13 oktober 2015, ECLI:NL:HR:2015:3051, rov. 2.4, HR 9 september 2014, ECLI:NL:HR:2014:2648, rov. 2.4, HR 3 december 2013, ECLI:NL:HR:2013:1559, rov. 2.4 en HR 19 februari 2013, ECLI:NL:HR:2013:BY5217, NJ 2013/293 m.nt.

Reijntjes, rov. 2.3. Vgl. HR 29 november 2016, ECLI:NL:HR:2016:2718, rov. 3 en HR 27 oktober 2015, ECLI:NL:HR:2015:3172, rov. 2.