Supreme Court allows appeal against first instance dismissal of property ownership claim based on acquisitive prescription.

Απόφαση 989 / 2017 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 989/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Ευγενία Προγάκη, Ασπασία Μαγιάκου, Νικήτα Χριστόπουλο και Πέτρο Σαλίχο, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 17 Μαϊου 2017, με την παρουσία και της γραμματέως Σπυριδούλας Τζαβίδη, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας-καλούσας: Α. Κ. συζύγου Σ., το γένος Ι. Ο. Κ. κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Κωνσταντίνο Κουρτίδη.

Του αναιρεσίβλητου: Σ. Σ. του Ρ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Σπυρίδωνα Γκανιά με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 12-7-2011 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Ξάνθης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις:401/2012 του ιδίου Δικαστηρίου και 108/2014 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ξάνθης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησε η αναιρεσείουσα, με την από 29-12-2014 αίτησή της.

Εκδόθηκε η 359/2016 απόφαση του Αρείου Πάγου που κήρυξε απαράδεκτη τη συζήτηση. Με την από 3-2-2017 κλήση της η αναιρεσείουσα επαναφέρει προς συζήτηση την ανωτέρω αίτηση.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Νικήτας Χριστόπουλος, ανέγνωσε την από 29-3-2016 έκθεσή του, με την οποία εισηγείται την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την από 3-2-2017 κλήση της αναιρεσείουσας φέρεται προς συζήτηση η από 29-12-2014 αίτηση αναίρεσης , μετά την έκδοση της 359/2016 απόφασης αυτού του Δικαστηρίου, με την οποία κηρύχθηκε απαράδεκτη η συζήτηση αυτής [αίτησης] για τον αναφερόμενο λόγο.

Με την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η 108/2014 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ξάνθης , το οποίο δίκασε ως Εφετείο και, αφού δέχθηκε την έφεση του εναγομένου και ήδη αναιρεσίβλητου, εξαφάνισε την εκκαλούμενη απόφαση και απέρριψε την αγωγή της ήδη αναιρεσίουσας. Η αίτηση ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (ΚΠολΔικ 495, 552, 553, 556, 558. 564, 566 παρ. 1).

Επομένως, πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω, ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (ΚΠολΔικ 577 παρ. 3). Σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 1033, 1192 αριθ. 1, 1194 ΑΚ για τη μεταβίβαση της κυριότητας ακινήτου απαιτείται συμφωνία μεταξύ του κυρίου και εκείνου που την αποκτά, ότι μετατίθεται σ' αυτόν η κυριότητα για κάποια νόμιμη αιτία.

Εξάλλου κατά το άρθρο 1045 ΑΚ εκείνος που έχει στη νομή του για μια εικοσαετία πράγμα κινητό ή ακίνητο γίνεται κύριος με έκτακτη χρησικτησία, κατά δε το άρθρο 974 ΑΚ, όποιος απέκτησε τη φυσική εξουσία πάνω στο πράγμα (κατοχή) είναι νομέας, αν ασκεί αυτήν την εξουσία με διάνοια κυρίου. Σύμφωνα με τις διατάξεις αυτές για την κτήση της κυριότητας με έκτακτη χρησικτησία απαιτείται άσκηση νομής επί συνεχή εικοσαετία, με τη δυνατότητα εκείνου που απέκτησε τη νομή του πράγματος με καθολική ή με ειδική διαδοχή να συνυπολογίσει στο χρόνο της δικής του νομής και το χρόνο νομής του δικαιοπαρόχου του (άρθρο 1051 ΑΚ).

Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 560 ΚΠολΔικ, η απόφαση Πρωτοδικείου που εκδόθηκε σε έφεση, κατά απόφασης Ειρηνοδικείου, υπόκειται σε αναίρεση μόνο για τους λόγους που αναφέρονται, περιοριστικά, στη διάταξη αυτή, όπως, μεταξύ άλλων, κατά τον αριθμό 1 του άρθρου αυτού , αν παραβιάστηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών.

Εξάλλου, το προαναφερόμενο άρθρο δεν περιλαμβάνει στους αναφερόμενους περιοριστικά λόγους και την εσφαλμένη από το δικαστήριο εκτίμηση δικογράφων, μεταξύ των οποίων και η αγωγή, το δε άρθρο 561 παρ. 2 του ίδιου ως άνω κώδικα δεν καθιερώνει ιδιαίτερο λόγο αναίρεσης, αλλά επιτρέπει την εξέταση, αν από την εσφαλμένη εκτίμηση του περιεχομένου διαδικαστικού εγγράφου, ιδρύεται λόγος αναίρεσης από τους αναφερομένους στο άρθρο 560 του ΚΠολΔικ.

Έτσι, αν από την εκτίμηση του περιεχομένου της αγωγής προκύψει ότι το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη τους πραγματικούς ισχυρισμούς που έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, αν και περιλαμβάνονταν στο δικόγραφο της αγωγής ή αντίστοιχα έλαβε υπόψη του τέτοιους ισχυρισμούς, αν και δεν περιλαμβανόντουσαν στο δικόγραφο αυτής, ιδρύεται ο λόγος αναιρέσεως από το άρθρο 560 αριθμός 1 ΚΠολΔικ, υπό την έννοια ότι το δικαστήριο ή αρκέστηκε σε λιγότερα στοιχεία για την εφαρμογή της διάταξης, που εφάρμοσε ή αξίωσε περισσότερα από τα απαιτούμενα κατά τη διάταξη αυτή.

Στην προκείμενη περίπτωση, με την προσβαλλόμενη απόφαση του ως Εφετείου δικάσαντος Μονομελούς Πρωτοδικείου Ξάνθης, απορρίφθηκε η ένδικη από 12-7-2011 αγωγή της αναιρεσείουσας, με την αιτιολογία ότι το επίδικο ακίνητο, δηλαδή "η έκταση των 9,97 τμ. συμπεριλαμβάνεται στην έκταση των 17,70 τμ., την οποία , κατά τα εκτιθέμενα στην αγωγή, ο εναγόμενος κατέλαβε το έτος 1989, συνεπώς η ίδια η ενάγουσα αναιρεί τον ισχυρισμό της περί έκτακτης χρησικτησίας της αδελφής της αναφορικά με το επίδικο, εφόσον από το έτος 1971 μέχρι το έτος 1989, όταν κατά τα αναφερόμενα στην αγωγή, η δικαιοπάροχός της άφησε στον εναγόμενο την προαναφερθείσα μείζονα έκταση των 17,70 τμ., δεν είχε συμπληρωθεί εικοσαετία , επομένως η δικαιοπάροχός της δεν κατέστη κυρία της επίδικης έκτασης των 9,97 τμ., ούτε ανέκτησε τη νομή μέσα σε ένα έτος από τότε που την έχασε και έτσι κατά το χρόνο σύνταξης του συμβολαίου δωρεάς [6-5-2009] δεν ήταν κυρία του επιδίκου", Όπως, όμως, προκύπτει από την παραδεκτή επισκόπηση του δικογράφου της αγωγής (άρθρ. 561 παρ. 2 Κ.Πολ.Δικ.) περιέχεται σε αυτή βάση κτήσης της κυριότητας της επίδικης έκτασης των 9,97 τμ.

με παράγωγο αλλά και πρωτότυπο τρόπο, δεν περιγράφεται δε η επίδικη έκταση των 9,97 τμ. ως τμήμα της έκτασης των 17,70 τμ. που δεν διεκδίκησε η ενάγουσα, περιστατικό που, σε κάθε περίπτωση, αποτελεί θέμα απόδειξης και συνακόλουθα δεν προκύπτει από την αγωγή διακοπή της χρησικτησίας και μη συμπλήρωση του χρόνου που απαιτείται για την κτήση με αυτή της κυριότητας ακινήτου.

Ως εκ τούτου η προσβαλλομένη απόφαση που δεν έλαβε υπόψη τον περιλαμβανόμενο στο δικόγραφο της ένδικης αγωγής ως άνω πραγματικό ισχυρισμό της κτήσης της κυριότητας της αναιρεσείουσας-ενάγουσας επί της επίδικης έκτασης εμβαδού 9,97 τ.μ. με παράγωγο, αλλά και με πρωτότυπο τρόπο, παραβίασε τις προδιαληφθείσες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 1033, 1045, 1051, 1192 αριθ. 1, 1194 ΑΚ , τις οποίες δεν εφάρμοσε, μολονότι τα συγκροτούντα αυτές πραγματικά περιστατικά εξετίθεντο στο δικόγραφο της αγωγής.

Ενόψει τούτων η προσβαλλομένη απόφαση υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 560 αριθμός 1 ΚΠολΔικ , ο δε σχετικός πρώτος λόγος της αναίρεσης πρέπει να γίνει δεκτός και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση. Στη συνέχεια πρέπει να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλο Δικαστή, πλην εκείνου που εξέδωσε την αναιρουμένη απόφαση.

Ακόμη πρέπει να διαταχθεί η απόδοση στην αναιρεσείουσα του παραβόλου που κατατέθηκε, κατά το άρθρο 495 παρ. 4 ΚΠολΔικ, ενώ ο αναιρεσίβλητος, ως ηττώμενος διάδικος, πρέπει να καταδικασθεί στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσειούσας (άρθρ. 176 , 183 191 παρ. 2 ΚΠολΔικ) όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΝΑΙΡΕΙ την 108/2014 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ξάνθης. ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ την υπόθεση στο ίδιο Δικαστήριο, του οποίου η συγκρότηση από άλλο Δικαστή είναι δυνατή.

ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την επιστροφή στην αναιρεσείουσα του παραβόλου, που κατατέθηκε. Και

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων [2.700] ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 7 Ιουνίου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 13 Ιουνίου 2017 .

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ