Supreme Court dismisses appeal against administrative court decision regarding road cleaning costs due to lack of procedural defects.

Απόφαση 97 / 2017 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 97/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αντώνιο Ζευγώλη, Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Γεώργιο Κοντό και Αβροκόμη Θούα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 31 Οκτωβρίου 2016, με την παρουσία και της γραμματέως, Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ε. Κ. του Δ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κωνσταντίνο Καραμπάτσα.

Του αναιρεσιβλήτου: Οργανισμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης με την επωνυμία "...", ως καθολικού διαδόχου του Δήμου ..., που εκπροσωπείται νόμιμα και δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10-4-2008 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο ....

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 97/2010 του ίδιου Δικαστηρίου, 158/2013 μη οριστική και 260/2014 οριστική του Τριμελούς Εφετείου Ανατολικής Κρήτης.

Την αναίρεση των δύο τελευταίων αποφάσεων ζητεί ο αναιρεσείων με την από 28-4-2015 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο ο αναιρεσείων, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Αβροκόμη Θούα ανέγνωσε την από 8-1-2016 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 576§2, 568§1 και 498§1 ΚΠολΔ συνάγεται ότι ο Άρειος Πάγος οφείλει να εξετάσει αυτεπαγγέλτως αν κλήθηκε νομίμως και εμπροθέσμως ο μη εμφανισθείς αντίδικος του επισπεύδοντος τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης και σε καταφατική περίπτωση να προχωρήσει στη συζήτηση παρά την απουσία του.

Από το συνδυασμό, εξάλλου των διατάξεων των άρθρων 575, 226 παρ.4 εδ.α, γ και δ και 568 του ίδιου ως άνω Κώδικα, προκύπτει, ότι αν η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης αναβλήθηκε με επισημείωση στο πινάκιο, είναι δε απών, κατά τη νέα μετά την αναβολή δικάσιμο, κάποιος από τους διαδίκους, ερευνάται αυτεπαγγέλτως αν ο απών διάδικος είχε επισπεύσει την αρχική συζήτηση ή είχε κλητευθεί σε αυτή νομίμως και εμπροθέσμως, ή είχε παραστεί νομίμως κατ’ αυτή, αν δε συντρέχει μία από τις εν λόγω προϋποθέσεις, είναι περιττή νέα κλήτευσή του κατά τη νέα μετά από αναβολή δικάσιμο.

Στην προκειμένη περίπτωση, από την .../7 Σεπτεμβρίου 2015 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου ... Χ. Κ., προκύπτει, ότι μετά από έγγραφη παραγγελία του αναιρεσείοντος, ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για την αρχική δικάσιμο της 18 Ιανουαρίου 2016, επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα στον αναιρεσίβλητο.

Κατ’ αυτήν, όπως προκύπτει από την επισκόπηση του οικείου πινακίου, απόντος του τελευταίου, η υπόθεση αναβλήθηκε για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο(31-10-2016). Επομένως, αφού κατά την εν λόγω δικάσιμο, ο αναιρεσίβλητος δεν παραστάθηκε, κατά την εκφώνηση της υπόθεσης από τη σειρά της στο πινάκιο, ούτε εκπροσωπήθηκε με οποιονδήποτε νόμιμο τρόπο, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση, παρά την απουσία του.

Η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης, κατά το μέρος που στρέφεται κατά της 158/2013 μη οριστικής απόφασης του Εφετείου, με την οποία διατάχθηκε η επανάληψη της συζήτησης της υπόθεσης, είναι απαράδεκτη, προεχόντως μεν, διότι δεν είναι οριστική (αρθρ.552, 553 παρ.1β ΚΠολΔ), σε κάθε περίπτωση δε, διοτι δεν προβάλλεται κατ’ αυτής λόγος αναίρεσης. Είναι όμως παραδεκτή κατά το μέρος, που στρέφεται κατά της 260/2014 οριστικής απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Ανατολικής Κρήτης.

Με την προσβαλλόμενη απόφαση και κατά το μέρος που ενδιαφέρει την αναιρετική διαδικασία, όπως προκύπτει από την παραδεκτή επισκόπηση της (αρθρ.561 παρ.2 ΚΠολΔ), έγιναν δεκτά τα ακόλουθα: "Ο ενάγων- εφεσίβλητος (ήδη αναιρεσείων), ο οποίος είναι εργολάβος χωματουργικών εργασιών και διαθέτει προς τούτο τα απαραίτητα μηχανήματα, καθώς και εξειδικευμένο προσωπικό για το χειρισμό των μηχανημάτων αυτών, συμφώνησε με τον τότε ...

Γ. Μ., ενεργούντος έπειτα από προφορική εντολή και για λογαριασμό του ... Ε. Σ., ως νόμιμο εκπρόσωπο του Δήμου της ... (ως καθολικού διαδόχου του Δήμου ...), ήδη αναιρεσίβλητου, να αναλάβει την εκτέλεση καθαρισμού των δρόμων και της παιδικής χαράς, στο Δημοτικό Διαμέρισμα ... και στην Βιομηχανική Περιοχή, της Περιφέρειας του τέως Δήμου ..., καθώς και την απομάκρυνσης των προϊόντων του καθαρισμού και εναπόθεσης τους στο χώρο υγειονομικής ταφής απορριμμάτων στις περιοχές του ....

Η αμοιβή του ενάγοντος αναδόχου συμφωνήθηκε, ότι θα ήταν η οριζόμενη στην εκάστη αντίστοιχη ΑΤΕΟ (Ανάλυση Έργων Τιμών Οδοποιίας) και η οποία ίσχυε κατά την περίοδο εκείνη όπως είχε καθοριστεί από το αρμόδιο Υπουργείο (ΠΕΧΩΔΕ). Η σχετική συμφωνία ήταν εξ ολοκλήρου προφορική, ο δε ... προέβη σ’ αυτήν την συμφωνία, κατόπιν προφορικής εντολής του ...

του, αλλά χωρίς την τήρηση έγγραφου συστατικού τύπου, λόγω της άμεσης αναγκαιότητας της εκτέλεσης των εργασιών (επείγοντος), αφού υπήρχαν διαμαρτυρίες των ενδιαφερομένων κατοίκων της περιοχής. Επομένως η εν λόγω σύμβαση έργου, αν και συνήφθη πράγματι με τον εναγόμενο Δήμο, αυτή ήταν άκυρη, αφού δεν τηρήθηκαν οι νόμιμες διατυπώσεις, σύμφωνα με τα προαναφερόμενα στην παρεμπίπτουσα ως άνω απόφαση του δικαστηρίου τούτου για τη σύναψη ων σχετικών συμβάσεων από τους Δήμους.

Ειδικότερα, φέρεται κατά τον ενάγοντα ότι καθορίστηκε με την άτυπη αυτή σύμβαση, ότι θα έπρεπε ο εναγόμενος και ήδη εκκαλών Δήμος να καταβάλει στον ενάγοντα -εφεσίβλητο, αμέσως μετά την εκτέλεση του προαναφερόμενου έργου, ως ακολούθως τα εξής ποσά: Ως αμοιβή για το ημερομίσθιο ενός εργάτη, το ποσό των 40,00 ευρώ πλέον του ποσού των 43,50 ευρώ για ένσημο ασφάλισης, ως αμοιβή για το ημερομίσθιο του εργοδηγού, το ποσό των 90,00 ευρώ, ως αμοιβή για κάθε ώρα χρήσης του φορτωτή το ποσό των 76,00 ευρώ, ως αμοιβή για κάθε ώρα χρήσης:

του μικρού φορτωτή το ποσό των 35,00 ευρώ και του φορτηγού, αντίστοιχα, σε 58,75 ευρώ ανά ώρα. Επίσης με βάση τα με επίκληση προσκομιζόμενα φύλλα ημερολογίου έργου, που φέρεται να υπέγραφαν, για κάθε ημέρα που εκτελείτο η σύμβαση, έως και την 5-9-2007 και οι δύο πλευρές και ειδικότερα για λογαριασμό του εναγόμενου Δήμου υπέγραφε ο άνω ...

Γ. Μ. και από την πλευρά του ανάδοχου ο ίδιος ο ενάγων ως μηχανικός, φέρεται ότι η εκτέλεση των εργασιών ξεκίνησε την 13-8-2007, ημερομηνία κατά την οποία φέρεται κατά το ημερολόγιο ότι απασχολήθηκε το προσωπικό του ενάγοντος, πλην όμως για την ημέρα αυτή απασχόλησης του, με την αγωγή δεν αξιώνεται κανένα ποσό.

Περαιτέρω, και σύμφωνα με το ίδιο ημερολόγιο του έργου, φέρεται ότι απασχολήθηκε το προσωπικό και τα μηχανήματα του ενάγοντος, ως ακολούθως. Την 14-8-2007 1 εργάτης, 1 εργοδηγός, 2 χειριστές μηχανημάτων και 3 οδηγοί φορτηγών, ένας φορτωτής επί 8 ώρες από 07:00 έως 15:00, ένας φορτωτής μικρός επί 8 ώρες άλλος επί 9,75ώρες, από 07:00 έως 16:45 και ένα άλλο φορτηγό επί 10 ώρες, από 07:00 έως 17:00".

Το Εφετείο, αφού παραθέτει όλο το περιεχόμενο του ημερολογίου του έργου, συνεχίζει: "Κατ’ ακολουθίαν και με βάση το ως άνω ημερολόγιο για το ως άνω χρονικό αυτό διάστημα φέρεται ότι εκτελέστηκαν, (α) 21 ημερομίσθια εργατών που τους αναλογεί το ποσό των 1.753,50 ευρώ (ήτοι 21 ημέρες Χ 83,50 ευρώ ημερησίως, περιλαμβανομένου του ενσήμου ασφάλισης), (β’ ) 21 ημερομίσθια εργοδηγών που τους αναλογεί το ποσό των 1.890,00 € (ήτοι 21 ημέρες Χ 90,00 ευρώ ημερησίως, περιλαμβανόμενου του ενσήμου ασφάλισης), (γ’ ) ο μεγάλος φορτωτής χρησιμοποιήθηκε συνολικά για 175,83 ώρες του αναλογεί το ποσό των 13.363,08 € (ήτοι 175,83 ώρες Χ 76,00 ευρώ ωριαία αμοιβή), (δ’ ) ο μικρός φορτωτής χρησιμοποιήθηκε συνολικά για 172,50 ώρες του αναλογεί το ποσό των 6.037,50 € (172,50 ώρες Χ 35,00 ευρώ ωριαία αμοιβή=) 6.037,50 ευρώ και τέλος τα φορτηγά αυτοκίνητα του ενάγοντος εργάστηκαν συνολικό για 574,59 ώρες και τους αναλογεί το ποσό των 33.757,16 € (ήτοι 574,59 ώρες Χ58,75 ευρώ ωριαία αμοιβή).

Και συνολικά, φέρεται ότι για τις ανωτέρω αιτίες, ο ενάγων -εφεσίβλητος δικαιούται το συνολικό ποσό των 56.801,24 € (ήτοι 1.753,50 + 1.890,00 + 13.363,08 + 6.037,50 + 33.757,16), το οποίο και αξιώνει ο τελευταίος ως ανάδοχος, καθόσον, όπως ισχυρίζεται, τα αιτούμενα αυτά ποσά είναι ανάλογα και σύμφωνα προς τα ισχύοντα κόστη, κατά το χρόνο έγερσης της αγωγής.

Ποσό όμως το οποίο παρά τις επανειλημμένες οχλήσεις του, ο εναγόμενος-εκκαλών Δήμος δεν έχει καταβάλλει μέχρι σήμερα σ’ αυτόν, ισχυριζόμενος ότι ουδέποτε το ανωτέρω έργο ανατέθηκε νομίμως στον ενάγοντα από τα αρμόδια όργανα του και ότι ουδέποτε παρέλαβε το έργο τούτο, δηλαδή ο εναγόμενος Δήμος, ενώ δεν αρνείται ότι έγινε κάποιο έργο, αμφισβητεί την εκτέλεση ενός τέτοιου μεγέθους και άξιας έργου, ισχυριζόμενος περαιτέρω ότι αφενός δεν υπάρχει παιδικός Σταθμός στην περιοχή ...

και αφετέρου ότι ο Δήμος δεν είχε αρμοδιότητα και υποχρέωση για τον καθαρισμό της Βιομηχανικής Περιοχής ... και για το λόγο αυτόν η Δημαρχιακή του Επιτροπή του Δήμου, με την προσκομιζόμενη υπ’ αριθμό πρωτ..../30-6-2010 απόφαση της δεν αποδέχτηκε την πρωτόδικη απόφαση και την απέστειλε στο γραφείο της Νομικής Συμβούλου του Δήμου για την άσκηση της υπό κρίση έφεσης.

Δηλαδή ο εναγόμενος Δήμος αμφισβήτησε εξ αρχής την εκτέλεση του περιγραφόμενου ως άνω έργου και αρνήθηκε την πληρωμή του στον ενάγοντα ανάδοχο. Ωστόσο, από το συνδυασμό των προαναφερόμενων αποδεικτικών στοιχείων και τις ομολογίες που συνάγονται από τους ισχυρισμούς των διαδίκων μερών, αποδεικνύεται ότι έγινε μεν καθαρισμός των δρόμων, τόσο στην περιοχή ...

όσο και στην Βιομηχανική Περιοχή ..., πλην όμως το έργο τούτο δεν ήταν του μεγέθους που ισχυρίζεται ο ενάγων, ώστε να χρειάζονται 21 ημέρες επί τόσες πολλές ώρες ημερησίως, με τόσο προσωπικό (εργάτες και εργοδηγούς) με 42 χειριστές μηχανημάτων και 64 οδηγούς τετραξονικών οχημάτων, καθόσον εξ ουδενός αποδεικτικού μέσου αποδείχτηκε κάτι τέτοιο, αφού το προσκομιζόμενο σε φωτοαντίγραφα ημερολόγιο, από μόνο του και χωρίς την υπογραφή του από επιβλέποντα αρμόδιο μηχανικό του εναγόμενου Δήμου και χωρίς να ενισχύεται από άλλο αποδεικτικό μέσο, δεν μπορεί να αποτελέσει αξιόπιστο αποδεικτικό μέσο.

Και τούτο διότι ο ενάγων ανάδοχος δεν προσκομίζει ούτε επικαλείται άλλο ενισχυτικό στοιχείο, ούτε καν το τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών, ενώ η κατάθεση του μάρτυρος που εξετάστηκε με την επιμέλεια του, ενώπιον του δικαστηρίου τούτου, είναι ασαφής και αόριστη ως προς το κρίσιμο τούτο ζήτημα, όταν ειδικότερα καταθέτει ότι το έργο διήρκεσε 23 ημέρες, ενώ στην αγωγή του ο ενάγων ζητεί αμοιβή για 21 ημέρες και χωρίς να αναφέρεται και να δικαιολογεί ειδικότερα το έργο που εκτελέστηκε, για το οποίο απαιτήθηκε τόσο προσωπικό και τόσα μηχανήματα.

Συνεπώς, τα αιτούμενα αυτά κονδύλια της αγωγής κρίνονται ως υπερβολικά, καθόσον σύμφωνα με τα προαναφερόμενα αποδεικτικά μέσα, σε συνδυασμό με το σύνολο των περιστάσεων) και τα διδάγματα της κοινής εμπειρίας, προκύπτει ότι τα αιτούμενα αυτά κονδύλια, είναι αντίθετα με την λογική των συναφών συναλλαγών και τις επικρατούσες κατά τον κρίσιμο χρόνο στην αγορά συνήθειες και δεν είναι ανάλογα με τα ποσά και τις αμοιβές που συνηθίζεται να καταβάλλονται στην ίδια περιοχή από άλλους εργοδότες για όμοια έργα σε εργολάβους της ίδιας κατηγορίας.

Αν δε επιδικαζόταν ολόκληρο το αιτούμενο ως άνω ποσό, ο ενάγων θα ευνοείτο, καθόσον θα πληρωνόταν για εργασίες τις οποίες δεν έχει πραγματοποιήσει. Ως εκ τούτου και με βάση όλα τα προαναφερόμενα, αποδεικνύεται ότι το εύλογο ποσό για την εκτέλεση του περιγραφόμενου ως άνω έργου, ήτοι του απλού καθαρισμού των δρόμων και της παιδικής χαράς, στο μικρό Δημοτικό Διαμέρισμα ... ...

και στην περιοχή της Βιομηχανικής περιοχής ..., υπολογίζεται με δίκαιη κρίση, κατ’ αποκοπή, στο ποσό των 10.000,00 € συνολικά. Το ποσό αυτό κρίνεται εύλογο και δίκαιο, διότι, σύμφωνα με τα προαναφερόμενα είναι ανάλογο, αφού αυτό αντιστοιχεί στο ύψος της συνηθισμένης για το συγκεκριμένο είδος εργασιών δαπάνης (έγινε απλός καθαρισμός δρόμων και όχι χωματουργικές εργασίες), εργασίες για τις οποίες, δεν απεδείχθη ότι ήταν απαραίτητη η απασχόληση, (α) εργοδηγού, (β) μεγάλου φορτωτή και (γ) τετραξονικών οχημάτων, επί τις προαναφερόμενες ημέρες και ώρες συνολικά, όπως ισχυρίζεται ότι απαιτήθηκαν ο ενάγων.

Συνεπώς, τα επιπλέον του ανωτέρω ποσού των 10.000 ευρώ ποσά που ζητεί ο ενάγων - εφεσίβλητος, είναι απορριπτέα ως κατ’ ουσίαν αβάσιμα. Με βάση τα προαναφερόμενα, αποδείχτηκε ότι ο εναγόμενος - εκκαλών Δήμος ... και νυν ο Δήμος ..., ως υπεισερχόμενος σε όλα τα δικαιώματα και υποχρεώσεις, δυνάμει του Καλλικράτειου Νόμου, κατέστη αδικαιολογήτως πλουσιότερος κατά το ποσό των 10.000,00 €,... χωρίς νόμιμη αιτία και με ζημία του ενάγοντος - εφεσίβλητου ίση με το ποσό αυτό, το οποίο και θα κατέβαλε στον τελευταίο ή σε άλλο τρίτο πρόσωπο για την εκτέλεση του συγκεκριμένου έργου με τις ίδιες κατά τα λοιπά συνθήκες, αν ήταν έγκυρη η εν λόγω σύμβαση έργου λόγω τήρησης του έγγραφου συστατικού τύπου της.".

Κατ’ άρθρο 559 αριθ. 12 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο παραβίασε τους ορισμούς του νόμου σχετικά με τη δύναμη των αποδεικτικών μέσων και ειδικότερα όταν πρόκειται για δημόσιο έγγραφο, το οποίο κατά το άρθρο 438 ΚΠολΔ αποτελεί πλήρη απόδειξη έναντι όλων για κάθε τι που βεβαιώνεται σ’ αυτό. Για το παραδεκτό του σχετικού λόγου αναίρεσης πρέπει ο συντάκτης του εγγράφου να ήταν καθ’ ύλη και κατά τόπο αρμόδιος για την βεβαίωση αυτή (ΑΠ 75/2008). Στην προκειμένη περίπτωση, με τον πρώτο λόγο της αίτησης αναίρεσης, κατ’ επίκληση πλημμέλειας από τοάρθρο 559 αριθμ.12 ΚΠολΔ, ο αναιρεσείων μέμφεται την προσβαλλόμενη απόφαση διότι δεν θεώρησε ότι το ημερολόγιο του έργου, που είναι δημόσιο έγγραφο εφόσον υπογράφεται από τον ... Γ. Μ., αποτελεί πλήρη απόδειξη ως προς την περιγραφή και την έκταση του εκτελεσθέντος έργου. Ο λόγος αυτός είναι απαράδεκτος, εφόσον ο ...ς δεν ήταν καθύλην αρμόδιος για την υπογραφή του ημερολογίου έργου, που σύμφωνα με το άρθρο 33 του ΠΔ/τος 609/1985, υπογράφεται από εντεταλμένο όργανο της επίβλεψης, το οποίο, στην προκειμένη περίπτωση, δεν είχε υπογράψει, όπως ανελέγκτως δέχθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση.

Διδάγματα της κοινής πείρας είναι γενικές αρχές, που επαγωγικά συνάγονται από την καθημερινή παρατήρηση της εμπειρικής πραγματικότητας, τη συμμετοχή στις συναλλαγές και από τις γενικές τεχνικές ή επιστημονικές γνώσεις, αποτελώντας πλέον κοινό κτήμα. Κατά την έννοια αυτή χρησιμοποιούνται από το δικαστήριο της ουσίας για την εξειδίκευση των αόριστων νομικών εννοιών και για την έμμεση απόδειξη κρίσιμων γεγονότων ή για την εκτίμηση της αξίας των αποδεικτικών μέσων, που με επίκληση νόμιμα προσκομίσθηκαν.

Η παράβαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας ιδρύει το λόγο αναίρεσης από τον αριθμό 1 του αρθρ. 559 ΚΠολΔ, μόνον όμως αν αφορά την ερμηνεία των κανόνων δικαίου ή την υπαγωγή σ’ αυτούς των πραγματικών περιστατικών της υπόθεσης, ενώ αντίθετα ανέλεγκτη αναιρετικά είναι η παράβαση των διδαγμάτων αυτών κατά την ερμηνεία των δικαιοπραξιών ή την εκτίμηση των αποδείξεων και την συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων, αφού στην περίπτωση αυτή πρόκειται για εκτίμηση πραγμάτων, που εκφεύγει από τον αναιρετικό έλεγχο (αρθρ. 561§1 ΚΠολΔ).

Για να είναι δε ορισμένος ο σχετικός λόγος αναίρεσης πρέπει να εκτίθενται ποια είναι τα διδάγματα της κοινής πείρας, τα οποία παραβίασε το δικαστήριο της ουσίας (ΑΠ 1056/2014). Στην προκειμένη περίπτωση, με τον δεύτερο λόγο της αίτησης αναίρεσης, ο αναιρεσείων προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση πλημμέλεια από το άρθρο 559 αριθμ1 ΚΠολΔ, διότι εφάρμοσε εσφαλμένα τα διδάγματα της κοινής πείρας, δεχόμενη, ότι τα αιτούμενα κονδύλια για την αμοιβή του είναι υπερβολικά και όχι ανάλογα με τις συνήθεις για όμοια έργα αμοιβές, χωρίς να εφαρμόσει την ισχύουσα Ανάλυση Έργων Τιμών Οδοποιίας, όπως είχε καθοριστεί από το ΥΠΕΧΩΔΕ.

Ο λόγος είναι απαράδεκτος, αφενός μεν λόγω αοριστίας, εφόσον δεν εκτίθεται ποια διδάγματα κοινής πείρας εφαρμόστηκαν εσφαλμένα από το Εφετείο, αφετέρου δε διότι, η επικαλούμενη "εσφαλμένη εφαρμογή" ανάγεται στην εκτίμηση των αποδείξεων και τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων ως προς το ύψος της ωφέλειας κατά την οποία κατέστη αδικαιολογήτως πλουσιότερος ο αναιρεσίβλητος από το έργο που εκτέλεσε ο αναιρεσείων, η οποία είναι αναιρετικώς ανέλεγκτη (αρθρ.561 παρ.1 ΚΠολΔ) και δεν έχει σχέση με την υπαγωγή στους κανόνες της υπουργικής απόφασης περί ανάλυσης έργων τιμών οδοποιίας, όπως εσφαλμένα εκλαμβάνει ο αναιρεσείων, η οποία θα ίσχυε σε περίπτωση επιδίκασης εργολαβικής αμοιβής βάσει έγκυρης σύμβασης.

Ο λόγος αναίρεσης του άρθρου 559 αριθμ.8 ΚΠολΔ, για λήψη ή μη υπόψη προταθέντος ουσιώδους πράγματος, προϋποθέτει πράγμα παραδεκτώς προταθέν. "Πράγματα" δε θεωρούνται οι αυτοτελείς ισχυρισμοί των διαδίκων, που συγκροτούν την ιστορική βάση και επομένως θεμελιώνουν το αίτημα της αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος καθώς και οι κύριοι ή πρόσθετοι λόγοι έφεσης που αφορούν αυτοτελείς πραγματικούς ισχυρισμούς και όχι οι ισχυρισμοί που αποτελούν άρνηση της αγωγής ή επιχειρήματα νομικά ή πραγματικά, τα οποία αντλούνται από το νόμο ή την εκτίμηση των αποδείξεων.

Στην προκειμένη περίπτωση, ο αναιρεσείων με τον τρίτο λόγο της αίτησης αναίρεσης κατ’ επίκληση πλημμέλειας από το άρθρο 559 αριθμ.8 ΚΠολΔ, μέμφεται το Εφετείο διότι έλαβε υπόψη μη προταθέντα ισχυρισμό, ως προς το "μέγεθος του έργου" που ο ίδιος εκτέλεσε, τον οποίο δεν προέβαλε με την έφεση του ο ήδη αναιρεσίβλητος.

Όπως προκύπτει από την επισκόπηση της από 29-3-2010 ασκηθείσας, κατ’ άρθρο 528ΚΠολΔ έφεσης του τελευταίου, κατά της ερήμην αυτού εκδοθείσας απόφασης του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου, ζητήθηκε με αυτή η απόρριψη της αγωγής του αναιρεσείοντος στο σύνολο της ως αβάσιμη στην ουσία της, ενώ με αυτή ο εκκαλών ήδη αναιρεσίβλητος αρνήθηκε τόσο τη σύναψη οιασδήποτε σύμβασης, όσο και την εκτέλεση του έργου, γενικώς.

Επομένως, λαμβανομένου υπόψη ,ότι εφόσον έκρινε παραδεκτή την πιο πάνω έφεση, το Εφετείο, όφειλε, ανεξαρτήτως από την παραδοχή λόγου έφεσης, να εξαφανίσει την εκκαλούμενη απόφαση και να κρίνει την νομική και ουσιαστική βασιμότητα της αγωγής του αναιρεσείοντος (ΑΠ 907/2014), ενώ το "μέγεθος του έργου", αποτελούσε μέρος της ιστορικής της βάσης, που αρνήθηκε με την έφεση του ο αναιρεσίβλητος και όχι ένσταση που για να ληφθεί υπόψη θα έπρεπε να προταθεί ειδικώς, με τη σχετική κρίση του το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη μη προταθέντα κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθμ.8 ΚΠολΔ, πράγματα και ο άνω λόγος αναίρεσης είναι αβάσιμος.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 11 περ.γ του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν. Από τη διάταξη αυτή, συνδυαζόμενη με εκείνες των άρθρων 335, 338 έως 340 και 346 του ίδιου κώδικα, προκύπτει ότι το δικαστήριο της ουσίας προκειμένου να σχηματίσει δικανική πεποίθηση για τη βασιμότητα των πραγματικών ισχυρισμών των διαδίκων, που έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, οφείλει να λάβει υπόψη τα νομίμως προσκομισθέντα, είτε προς άμεση απόδειξη, είτε για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων, αποδεικτικά μέσα, εφόσον γίνεται σαφής και ορισμένη επίκληση αυτών από τον διάδικο.

Μόνο αν από τη γενική ή και ρητή ακόμη αναφορά ,σε συνδυασμό με το περιεχόμενο της απόφασης, δεν προκύπτει κατά τρόπο αναμφίβολο ότι λήφθηκε υπόψη κάποιο συγκεκριμένο αποδεικτικό μέσο, στοιχειοθετείται ο αναιρετικός αυτός λόγος (Ολ.ΑΠ 2/2008). Ο λόγος αυτός αναίρεσης δεν ιδρύεται όταν το δικαστήριο δεν προσέδωσε στο αποδεικτικό μέσο την αποδεικτική βαρύτητα που υποστηρίζει ο αναιρεσειων ότι έχει, διότι με την αιτίαση αυτή πλήττεται η αναιρετικώς ανέλεγκτη εκτίμηση των αποδείξεων (αρθρ.561 παρ.1 ΚΠολΔ).

Στην προκειμένη περίπτωση, ο αναιρεσείων, με τον τέταρτο λόγο της αίτησης αναίρεσης από το άρθρο 559 αριθμ.11γ ΚΠολΔ, μέμφεται το Εφετείο ότι για τον σχηματισμό του αποδεικτικού του πορίσματος δεν έλαβε υπόψη την 23476/24-1-2014 ένορκη βεβαίωση ενώπιον της Συμβολαιογράφου ... Κ.Σ. του τέως ... Γ.Μ., την οποία είχε νόμιμα επικαλεστεί και προσκομίσει και ήταν κρίσιμη για την απόδειξη της αγωγής του.

Ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος, εφόσον η προσβαλλόμενη αναφέρει ρητώς ότι έλαβε υπόψη την ανωτέρω ένορκη βεβαίωση, ενώ και από το περιεχόμενο της προκύπτει χωρίς αμφιβολία ότι η έν λόγω ένορκη βεβαίωση λήφθηκε υπόψη και συνεκτιμήθηκε από το Εφετείο με τα λοιπά αποδεικτικά στοιχεία.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ.19 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες, ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Από τη διάταξη αυτή, που αποτελεί κύρωση της παράβασης του άρθρου 93 παρ.3 του Συντάγματος προκύπτει ότι ο προβλεπόμενος απ’ αυτή λόγος αναίρεσης ιδρύεται όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας), ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνηση του(ανεπαρκής αιτιολογία),ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία).

Ελλείψεις αναγόμενες μόνο στην ανάλυση και στάθμιση των αποδεικτικών μέσων, στα συναχθέντα επιχειρήματα και γενικότερα στην αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος, αν αυτό διατυπώνεται σαφώς, δεν συνιστούν ανεπαρκείς αιτιολογίες (Ολ.ΑΠ 861/1984), αφού αναγκαίο να εκτίθεται σαφώς στην απόφαση είναι μόνο το τι αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε και όχι ο λόγος για τον οποίο αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε (ΑΠ 74/2016).

Στην προκειμένη περίπτωση, από τις προαναφερόμενες παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης, προκύπτει ότι έχει νόμιμη βάση, αφού το αποδεικτικό της πόρισμα, ότι "το εύλογο ποσό για την εκτέλεση του περιγραφόμενου ως άνω έργου, ήτοι του απλού καθαρισμού των δρόμων και της παιδικής χαράς, στο μικρό Δημοτικό Διαμέρισμα ... ..., και στην περιοχή της Βιομηχανικής περιοχής ..., υπολογίζεται με δίκαιη κρίση, κατ’ αποκοπή, στο ποσό των 10.000ευρώ συνολικά.

Το ποσό αυτό κρίνεται εύλογο και δίκαιο, διότι, σύμφωνα με τα προαναφερόμενα είναι ανάλογο, αφού αυτό αντιστοιχεί στο ύψος της συνηθισμένης για το συγκεκριμένο είδος εργασιών δαπάνης (έγινε απλός καθαρισμός δρόμων και όχι χωματουργικές εργασίες), εργασίες για τις οποίες δεν απεδείχθη ότι ήταν απαραίτητη η απασχόληση, α)εργοδηγού, β)μεγάλου φορτωτή και γ)τετραξονικών οχημάτων επί τις προαναφερόμενες ημέρες και ώρες συνολικά, όπως ισχυρίζεται ότι απαιτήθηκαν ο ενάγων", είναι σαφές και επαρκώς αιτιολογημένο, ώστε να καθιστά ευχερή τον αναιρετικό έλεγχο της ορθής ή μη εφαρμογής της διάταξης του άρθρου 904 ΑΚ.

Με τον πέμπτο λόγο της αίτησης αναίρεσης, ο αναιρεσείων επικαλείται πλημμέλεια από το άρθρο 559 αριθμ.19 ΚΠολΔ, και συγκεκριμένα έλλειψη επαρκούς και σαφούς αιτιολογίας στην αμέσως προηγούμενη παραδοχή της προσβαλλόμενης, ότι "τα αιτούμενα κονδύλια της αγωγής κρίνονται ως υπερβολικά....είναι αντίθετα με τη λογική των συναφών συναλλαγών....δεν είναι ανάλογα με τα ποσά και τις αμοιβές που συνηθίζεται να καταβάλλονται στην ίδια περιοχή από άλλους εργοδότες για όμοια έργα σε εργολάβους της ίδιας κατηγορίας....αν επιδικαζόταν ολόκληρο το αιτούμενο ποσό....θα πληρωνόταν για εργασίες τις οποίες δεν έχει πραγματοποιήσει".

Ο λόγος είναι απαράδεκτος, εφόσον, οι επικαλούμενες ελλείψεις, αναφέρονται στην ανάλυση, αιτιολόγηση και συναγωγή επιχειρημάτων του συναχθέντος σαφούς, ως άνω, αποδεικτικού πορίσματος του Εφετείου.

Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης και κατά το μέρος που στρέφεται κατά της 260/2014 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Ανατολικής Κρήτης και να διαταχθεί η εισαγωγή του καταβληθέντος από τον αναιρεσείοντα παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο (αρθρ.495 παρ.4 ΚΠολΔ). Διάταξη για δικαστική δαπάνη δεν θα περιληφθεί λόγω της ερημοδικίας του αναιρεσίβλητου.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 28 Απριλίου 2015 αίτηση του Ε. Κ. για αναίρεση των 158/2013 και 260/2014 αποφάσεων του Τριμελούς Εφετείου Ανατολικής Κρήτης.

Διατάσσει την εισαγωγή του καταβληθέντος από τον αναιρεσείοντα παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 13 Δεκεμβρίου 2016.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 16 Ιανουαρίου 2017.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ