Supreme Court allows appeal against insurance company regarding permanent disability assessment but dismisses appeal against other defendants.

Απόφαση 97 / 2015 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 97/2015

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Δημητρούλα Υφαντή, Γεώργιο Σακκά, Παναγιώτη Χατζηπαναγιώτη και Χαράλαμπο Καλαματιανό, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 10 Οκτωβρίου 2014, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Π. Α. του Δ., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Πατεριανάκη.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΠΙΣΤΗ ΑΕΓΑ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, 2) Δ. Γ. του Γ. και 3) Φ. συζ. Δ. Γ., το γένος Γ., κατοίκων ... . Η 1η των αναιρεσιβλήτων εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Γεωργουλόπουλο, που δήλωσε στο ακροατήριο ότι ανακαλεί την από 9-10-2014 δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και παρίσταται, ενώ οι 2ος και 3η δεν παραστάθηκαν, ούτε εκπροσωπήθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 31-8-2011 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 723/2012 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1962/2013 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 2-7-2013 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκαν μόνο ο αναιρεσείων και η 1η των αναιρεσιβλήτων όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Δημητρούλα Υφαντή διάβασε την από 27-2-2014 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του τρίτου λόγου της από 2-7-2013 αίτησης αναίρεσης, την απόρριψη των λοιπών λόγων και την αναίρεση της υπ' αριθμ. 1962/2013 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της 1ης των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις του άρθρου 576 παρ. 1, 2 και 3 του ΚΠολΔ προκύπτει ότι αν κάποιος από τους διαδίκους δεν εμφανισθεί κατά τη συζήτηση της υποθέσεως, ή εμφανισθεί και δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπάγγελτα ποιος επισπεύδει τη συζήτηση. Αν την επισπεύδει ο απολειπόμενος διάδικος, η υπόθεση συζητείται σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι, αν όμως την επισπεύδει ο αντίδικός του, τότε ερευνάται αν ο απολειπόμενος, ή ο μη παριστάμενος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος διάδικος, κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα.

Αν η κλήση για συζήτηση δεν επιδόθηκε, ή επιδόθηκε αλλά όχι νόμιμα και εμπρόθεσμα ο Άρειος Πάγος κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση και η υπόθεση επαναφέρεται με νέα κλήση και στη νέα δικάσιμο που θα προσδιορισθεί με την προαναφερθείσα νέα κλήση, εκτός εάν συντρέχει περίπτωση απλής ομοδικίας μεταξύ των περισσοτέρων αναιρεσειόντων, ή αναιρεσιβλήτων, στους οποίους περιλαμβάνονται και οι απόντες, οπότε η υπόθεση χωρίζεται και η συζήτηση της ένδικης αναιρέσεως χωρεί νομίμως ως προς όσους εκπροσωπούνται νόμιμα ή έχουν κλητευθεί νόμιμα και κηρύσσεται απαράδεκτη ως προς τους λοιπούς, όπως το β' εδ.

της παρ. 3 του άρθρου 576 ΚΠολΔ προστέθηκε με το άρθρο 62 του ν. 4139/2013. Εξ άλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 226 παρ. 1 εδ. 3 και 4 Κ.Πολ.Δ., αν η συζήτηση αναβληθεί, ο γραμματέας είναι υποχρεωμένος αμέσως μετά το τέλος της συνεδριάσεως να μεταφέρει την υπόθεση στη σειρά των υποθέσεων, που πρέπει να συζητηθούν κατά τη δικάσιμο που ορίσθηκε με την περί αναβολής απόφαση.

Κλήση του διαδίκου για εμφάνιση στη δικάσιμο αυτή δεν χρειάζεται και η αναγραφή της υποθέσεως στο πινάκιο της μετ' αναβολή δικασίμου ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων, εκτός από την εξαιρετική περίπτωση του άρθρου 242 παρ. 2 τελ. εδάφιο ΚΠολΔ (συμφωνία των διαδίκων να δικασθούν χωρίς να παραστούν κατά την εκφώνηση), οπότε στην μετ' αναβολή δικάσιμο καλούνται υποχρεωτικά όσοι διάδικοι δεν ήταν παρόντες κατά την αναβολή εκδικάσεως της υποθέσεως.

Κατά την έννοια της διατάξεως αυτής του άρθρου 226 παρ. 1 εδ. 3 και 4 Κ.Πολ.Δ., η αναβολή της συζητήσεως και η εγγραφή αυτής στο πινάκιο του δικαστηρίου για την μετ' αναβολή δικάσιμο ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων για τη δικάσιμο αυτή, και επομένως δεν χρειάζεται νέα κλήση του διαδίκου, όταν ο απολειπόμενος κατά την μετ' αναβολή δικάσιμο διάδικος, είχε νομίμως κλητευθεί να παραστεί κατά τη δικάσιμο κατά την οποία αναβλήθηκε η συζήτηση ή είχε παραστεί νομίμως κατά την ίδια δικάσιμο με νομίμως διορισθέντα πληρεξούσιο δικηγόρο, και επομένως με τη νόμιμη παράσταση και μη εναντίωσή του καλύφθηκε η μη νόμιμη κλήτευσή του κατά τη δικάσιμο κατά την οποία χώρησε η αναβολή.

Αντίθετα, αν κατά την αρχική δικάσιμο κατά την οποία χώρησε και η αναβολή, δεν είχε κλητευθεί νόμιμα να παρασταθεί και δεν παραστάθηκε καθόλου ο μεταγενέστερα μη εμφανιζόμενος διάδικος, η από το πινάκιο αναβολή της υποθέσεως και η εγγραφή αυτής στη νέα μετ' αναβολή δικάσιμο, δεν ισχύει ως κλήτευση για τη νέα δικάσιμο (ΑΠ 1981/ 2014, 2157/2007, 664/2006), αλλά απαιτείται νέα κλήτευσή του με αυτοτελές δικόγραφο νέας κλήσεως για τη συζήτηση που γίνεται μετ' αναβολή με επίδοση της πράξης προσδιορισμού δικασίμου και κλήση για εμφάνιση από εκείνον που επισπεύδει τη συζήτηση της υπόθεσης κατ' άρθρο 568 Κ.Πολ.Δ.

Την έλλειψη νέας νόμιμης και εμπρόθεσμης κλήτευσης, όταν απαιτείται κατά τα προαναφερθέντα στη μετ' αναβολή δικάσιμο, δεν αναπληρώνει η εξώδικη κλήση ή η γνωστοποίηση της νέας δικασίμου με την επίδοση στον απολειπόμενο διάδικο βεβαιώσεως της γραμματέως της έδρας για την αναβλητική δικάσιμο. Αντίθετα, στην προαναφερθείσα περίπτωση εφαρμογής της διάταξης του άρθρου 242 παρ. 2 τελευταίο εδάφιο ΚΠολΔ, όταν αναβάλλεται η εκδίκαση της υποθέσεως ενώ είχε προηγηθεί συμφωνία των διαδίκων να δικασθούν χωρίς να παραστούν κατά την εκφώνηση, αρκεί η επίδοση για την μετ' αναβολή δικάσιμο στο διάδικο που δεν ήταν παρών κατά την εκφώνηση της αναβλητικής απόφασης βεβαιώσεως του γραμματέα της έδρας για την αναβολή συζητήσεως της υποθέσεως, αφού στην περίπτωση αυτή με τη συμφωνία των διαδίκων καλύπτεται οποιαδήποτε έλλειψη νόμιμης και εμπρόθεσμης κλήτευσης για την αρχική δικάσιμο, κατά την οποία υπήρξε συμφωνία των διαδίκων να δικασθούν χωρίς να παραστούν κατά την εκφώνηση.

Στην προκειμένη περίπτωση, από τα ταυτάριθμα με την παρούσα πρακτικά προκύπτει ότι κατά την εκφώνηση της υποθέσεως από το οικείο πινάκιο κατά τη σειρά της κατά τη δικάσιμο που αναφέρθηκε κατά την αρχή της παρούσας δεν εμφανίσθηκαν ο δεύτερος και η τρίτη των αναιρεσιβλήτων Δ. Γ. και Φ. Γ., ούτε κατέθεσαν έγγραφη δήλωση κατά το άρθρο 242 παρ. 2 τελ.

εδ. Κ.Πολ.Δ. Από τα διαδικαστικά έγγραφα της δίκης προκύπτει ότι αρχική δικάσιμος της ένδικης αίτησης αναίρεσης ορίστηκε αρμοδίως η 7 Μαρτίου 2014 οπότε η συζήτηση της ένδικης αίτησης αναίρεσης αναβλήθηκε για τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας στις 10-10-2014. Από τις υπ' αριθ. 147/7-3-2014 και 148/7-3-2014 εκθέσεις επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Αθηνών ..., που προσκομίζονται στη δικογραφία από τον αναιρεσείοντα, προκύπτει ότι αντίγραφο της ένδικης αίτησης αναίρεσης, με την πράξη κατάθεσης και προσδιορισμού δικασίμου της 7-3-2014 και κλήση του επισπεύδοντος αναιρεσείοντος επιδόθηκαν αντίστοιχα στον δεύτερο και την τρίτη των αναιρεσιβλήτων την 7-3-2014 και 7-3-2014, εκπρόθεσμα όμως, εφόσον από το χρόνο της επιδόσεως μέχρι της συζητήσεως της υποθέσεως δεν μεσολάβησε η προθεσμία των εξήντα ημερών, που είχε ορισθεί από τον Πρόεδρο του Δικαστηρίου, αλλά και ορίζεται και από τη διάταξη της παρ. 4 του άρθρου 568 Κ.Πολ.Δ.

Επομένως, η εκ του πινακίου της δικασίμου της 7-3-2014 δοθείσα αναβολή για την αναφερομένη στην αρχή της παρούσης δικάσιμο της 10 Οκτωβρίου 2014, δεν ισχύει ως κλήτευση των απολειπομένων και στις δύο δικασίμους της 7-3-2014 και 10-10-2014 δεύτερου και τρίτης των αναιρεσιβλήτων, που δεν είχαν κληθεί νόμιμα και εμπρόθεσμα κατά τη δικάσιμο εκείνη της 7-3-2014.

Εξ άλλου, η έλλειψη της προαναφερθείσες κλητεύσεως για τη δικάσιμο της 7-3-2014, που θα στήριζε εάν ήταν νόμιμη και εμπρόθεσμη και την παραδεκτή συζήτηση της υποθέσεως κατά την παρούσα μετ' αναβολή δικάσιμο της 10 Οκτωβρίου 2014, δεν αναπληρώνεται από τις προσκομιζόμενες στη δικογραφία από τον πληρεξούσιο Δικηγόρο του αναιρεσείοντος υπ' αριθ. 212/28-3-2014 και 211/28-3-2014 εκθέσεις επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Αθηνών ..., με τις οποίες επιδόθηκαν στους απολειπομένους αναιρεσιβλήτους κεκυρωμένα αντίγραφα βεβαιώσεως αναβολής του γραμματέα της έδρας του δικαστηρίου τούτου για τη δοθείσα αναβολή εκδικάσεως της υποθέσεως κατά τη δικάσιμο της 7 Μαρτίου 2014, με κλήση για τη μετ' αναβολή συζήτηση.

Επομένως, πρέπει να κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτηση της υποθέσεως καθόσον αφορά τον δεύτερο και την τρίτη των αναιρεσιβλήτων μη υποκειμένης δε περιπτώσεως αναγκαίας ομοδικίας στην ένδικη υπόθεση πρέπει η υπόθεση να χωριστεί και η συζήτηση της ένδικης αίτησης αναίρεσης να χωρίσει νόμιμα ως προς την πρώτη αναιρεσίβλητη ασφαλιστική εταιρεία που εκπροσωπείται και παρίσταται νόμιμα κατά την παρούσα συζήτηση.

Από τις διατάξεις των άρθρων 335 και 338 έως 341 του ΚΠολΔ συνάγεται ότι το δικαστήριο για να σχηματίσει τη δικανική του πεποίθηση ως προς τη βασιμότητα ή μη των προβαλλομένων από τους διαδίκους πραγματικών γεγονότων που ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, υποχρεούται να λαμβάνει υπόψη όλα τα νόμιμα αποδεικτικά μέσα που επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι για άμεση και έμμεση απόδειξη, χωρίς να είναι ανάγκη να γίνεται ειδική μνεία και χωριστή αξιολόγηση του καθενός από αυτά, κατ' αντιδιαστολή προς τα λοιπά έγγραφα και εν γένει προς τα άλλα αποδεικτικά μέσα, τα οποία φέρονται ότι ελήφθησαν υπόψη προς σχηματισμό της κρίσης του. Βέβαια δεν αποκλείεται το δικαστήριο της ουσίας να μνημονεύει και να εξάρει μερικά από τα αποδεικτικά μέσα, λόγω της κατά την ελεύθερη κρίση του μεγαλύτερης σημασίας τους, αρκεί να γίνεται αδίστακτα βέβαιο από το όλο περιεχόμενο της απόφασης ότι συνεκτιμήθηκαν όλα τα αποδεικτικά μέσα που επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν νόμιμα οι διάδικοι. Η παράβαση της υποχρέωσης αυτής ιδρύει το λόγο της αναίρεσης του άρθρου 559 αριθ. 11 περ. γ' του ΚΠολΔ υπό την αποκλειστική προϋπόθεση ότι το πραγματικό γεγονός που επικαλείται ο διάδικος ασκεί ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, αφού μόνο ένα τέτοιο (ουσιώδες) γεγονός καθίσταται αντικείμενο απόδειξης (ΑΠ 1072/2005).

Με τον τρίτο λόγο του αναιρετηρίου αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 11 περ. γ' του ΚΠολΔ ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη 1) την από 18-9-2007 ιατρική βεβαίωση - γνωμάτευση του Γενικού Νοσοκομείου Αττικής, για συνεχώς επιδεινούμενη κατάσταση της υγείας του, 2) την υπ' αριθ. 902/9-7-2009 γνωμάτευση της δευτεροβάθμιας Υγειονομικής Επιτροπής ΙΚΑ, όπου αναφέρεται ότι η κατάσταση της υγείας του από την έλλειψη δέρματος της περιοχής της αριστερής πτέρνας και του πέλματος και η δημιουργία συχνών εξελκώσεων δεν αποκαθίσταται πλήρως, και ότι για πρώτη φορά τότε κρίνεται προσωρινά ανάπηρος κατά ποσοστό 50%, 3) την από 18-8-2011 ιατρική γνωμάτευση της Κλινικής Πλαστικής Χειρουργικής του ΚΑΤ με αριθ.

πρωτ. 3539/2011 στην οποία βεβαιώνεται ότι η αναπηρία του έχει καταστεί μόνιμη, 4) την υπ' αριθ. 726/25-1-2013 γνωμάτευση της ίδιας Κλινικής του ΚΑΤ από την οποία προκύπτει ότι στις 12-12-2012 υποβλήθηκε σε αποχωρισμό των κρημνών και άρχισε κινησιοθεραπεία, έκτοτε δε η κάκωσή του είναι μόνιμη. Τα αποδεικτικά δε αυτά στοιχεία είχε νόμιμα επικαλεσθεί και προσκομίσει με τις προστάσεις του στο Εφετείο που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση.

Από την περιλαμβανόμενη στην προσβαλλόμενη απόφαση ρητή βεβαίωση του Εφετείου, ότι στο αποδεικτικό του πόρισμα κατέληξε, αφού έλαβε υπόψη, πλην άλλων αποδεικτικών μέσων, όλα ανεξαιρέτως τα έγγραφα που του είχαν επικαλεσθεί και προσκομίσει νομίμως οι διάδικοι, και από το όλο περιεχόμενο εκείνης της απόφασης, όπως παρατίθεται ανωτέρω σε προηγούμενες σκέψεις, με την οποία απορρίφθηκαν ρητά οι ισχυρισμοί του αναιρεσείοντος ότι η μόνιμη αναπηρία του δεν ήταν προβλεπτή από το χρόνο του ένδικου ατυχήματος δεν καθίσταται αδιστάκτως βέβαιο ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη του και συνεκτίμησε μαζί με τις υπόλοιπες αποδείξεις και τα πιο πάνω έγγραφα για να καταλήξει στο αποδεικτικό του πόρισμα, ο δε σχετικός λόγος αναίρεσης κρίνεται βάσιμος.

Μετά τα παραπάνω πρέπει να γίνει δεκτή η αίτηση αναίρεσης ως προς την πρώτη αναιρεσίβλητη Ανώνυμη Ασφαλιστική Εταιρεία με την επωνυμία "ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΠΙΣΤΗ ΑΕΓΑ", ν' αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση ως προς την ίδια αναιρεσίβλητη, να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο κατά το αναιρούμενο μέρος της αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλον Δικαστή (άρθρ. 580 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ) και να καταδικασθεί η πρώτη αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος (άρθρ. 183 ΚΠολΔ), ο οποίος κατέθεσε έγγραφες προτάσεις, όπως στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση της από 2-7-2013 αίτησης αναίρεσης για αναίρεση της υπ' αριθμ. 1962/2013 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών ως προς τον δεύτερο και την τρίτη των αναιρεσιβλήτων κατά διαχωρισμό ως προς την ευθύνη της πρώτης αναιρεσίβλητης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΠΙΣΤΗ ΑΕΓΑ" ως προς την οποίαν νομίμως χωρεί η συζήτηση της ένδικης αίτησης αναίρεσης.

Αναιρεί την υπ' αριθ. 1962/2013 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών ως προς την πρώτη αναιρεσίβλητη Ασφαλιστική Εταιρεία με την επωνυμία "ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΠΙΣΤΗ ΑΕΓΑ".

Παραπέμπει την υπόθεση ως προς την πρώτη αναιρεσίβλητη για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο που θα συγκροτηθεί από άλλον Δικαστή. Και

Καταδικάζει την πρώτη αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος που ορίζει σε τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 6 Νοεμβρίου 2014.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 6 Φεβρουαρίου 2015.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ