Supreme Court remands appeal case for retrial to verify finality of judgment and waiver of nullity objection.

Απόφαση 976 / 2019 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 976/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους δικαστές, Ειρήνη Καλού, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Σοφία Καρυστηναίου, Μαρία Νικολακέα, Αρετή Παπαδιά, και Σοφία Τζουμερκιώτη, αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του, την 19η Φεβρουαρίου 2019, με την παρουσία και της γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει την υπόθεση, μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ-ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΥ ΙΩΑΝΝΙΤΩΝ" (Ο.Κ.Π.Α.Π.Α.), όπως εκπροσωπείται νόμιμα, που εδρεύει στα Ιωάννινα και παραστάθηκε δια δηλώσεως (ΚΠολΔ 242 παρ.2) του πληρεξουσίου δικηγόρου Κωνσταντίνου Γιαννάκη, ο οποίος κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσίβλητης: Χ. Δ. του Θ., κατοίκου ..., που παραστάθηκε μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου Αριστείδη Μερεγκούλια, ο οποίος κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 25-10-2010 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ιωαννίνων.

Εκδόθηκε η 320/2012 οριστική απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου. Την αναίρεση της ζητεί το αναιρεσείον με την από 31-8-2017 αίτησή του.

Kατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε με τη σειρά της από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Εισηγητής ορίσθηκε η αρεοπαγίτης Σοφία Καρυστηναίου. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στα δικαστικά έξοδα.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 552, 553 παρ. 1 στοιχ. β`, 309 εδ. α`, 321, 577 παρ. 1 και 2 και 495 παρ. 1 ΚΠολΔ, συνάγεται ότι σε αναίρεση υπόκεινται οι αποφάσεις των Ειρηνοδικείων, των Μονομελών και Πολυμελών Πρωτοδικείων, καθώς και των Εφετείων, που έχουν καταστεί τελεσίδικες, εκείνες δηλαδή οι οποίες, απεκδύοντας το δικαστήριο από κάθε περαιτέρω εξουσία, περατώνουν τη δίκη επί της αγωγής και δεν μπορούν να προσβληθούν με ανακοπή ερημοδικίας και έφεση.

Ο χαρακτήρας των αποφάσεων ως τελεσίδικων ή μη κρίνεται κατά το χρόνο της άσκησης του ενδίκου μέσου της αναίρεσης, ήτοι της κατάθεσης του σχετικού δικογράφου της, στη γραμματεία του δικαστηρίου που έχει εκδώσει την προσβαλλόμενη απόφαση. Κατά της απόφασης που εκδόθηκε με την απουσία, πραγματική ή πλασματική, ενός των διαδίκων, έστω και αν δεν στηρίχθηκε στη συναγωγή δυσμενών συνεπειών από την ερημοδικία του, ενεργοποιείται αμέσως με την έκδοσή της η δυνατότητα άσκησης απ' αυτόν ανακοπής ερημοδικίας κατά της ερήμην απόφασης (άρθρο 502 ΚΠολΔ), με συνέπεια όσο διαρκεί η προθεσμία της ανακοπής ερημοδικίας να αποκλείεται η άσκηση κατά της ερήμην απόφασης αίτησης αναίρεσης, η οποία αν παρόλα αυτά ασκηθεί, είναι απορριπτέα ως απαράδεκτη (άρθρο 577 παρ. 1 ΚΠολΔ), με αυτεπάγγελτη έρευνα του δικαστηρίου (ΑΠ 12/2011, ΑΠ 430/2009), αφού σε σχέση με την αναίρεση δεν υπάρχει διάταξη όμοια με τη διάταξη του άρθρου 513 παρ. 1 εδ.

β' περ. β' ΚΠολΔ, που ορίζει ότι κατά των ερήμην αποφάσεων επιτρέπεται έφεση ήδη από τη δημοσίευσή τους. Αντίθετα δηλαδή με την καθιερούμενη με τη διάταξη αυτή συμπόρευση των προθεσμιών της έφεσης και της ανακοπής ερημοδικίας, η αναίρεση κατά ερήμην απόφασης είναι επιτρεπτή μόνον εφόσον δεν συγχωρείται κατ` αυτής ανακοπή ερημοδικίας ή αναλόγως έφεση (ΟλΑΠ 15/2001, ΟλΑΠ 11/1998), ήτοι καθιερώνεται η αρχή της διαδοχικής άσκησης των προβλεπόμενων ένδικων μέσων.

Επίσης κατά το άρθρο 147 του ΚΠολΔ, που ορίζει την αναστολή προθεσμιών, ορίζεται ότι το χρονικό διάστημα από 1 έως 31 Αυγούστου δεν υπολογίζεται για τις προθεσμίες των άρθρων 503, 518 παρ. 1 και 2, 564 παράγραφος 1 και 2 καθώς και των άρθρων 153, 215 παρ. 2, 237 παράγραφοι 1 και 2 κλπ.

Τέλος, κατά το άρθρο 254 παρ. 1 εδ. α` του ΚΠολΔ, το οποίο εφαρμόζεται και στη δίκη για την αναίρεση (άρθρο 573 παρ. 1 ΚΠολΔ), το δικαστήριο μπορεί να διατάξει την επανάληψη της συζήτησης στο ακροατήριο, η οποία έχει κηρυχθεί περατωμένη, όταν κατά τη μελέτη της υπόθεσης ή τη διάσκεψη παρουσιάζονται κενά ή αμφίβολα σημεία που χρειάζονται συμπλήρωση ή επεξήγηση, οπότε μαζί με την επανάληψη διατάσσεται και η προσαγωγή των αναγκαίων εγγράφων (ΑΠ 972/2014, ΑΠ 375/2013).

Στην προκειμένη περίπτωση, από την παραδεκτή κατ' άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ, επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης, και των διαδικαστικών εγγράφων, προκύπτει ότι στη δίκη που ανοίχθηκε ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ιωαννίνων, με την από 29-10-2010 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, κατά του ήδη αναιρεσείοντος, για αμοιβές από την παροχή εργασίας, εκδόθηκε η 320/2012 απόφαση του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, ερήμην του εναγομένου, με την οποία έγινε δεκτή εν μέρει η αγωγή.

Η απόφαση αυτή επιδόθηκε στον εναγόμενο την 26-7-2017, έλαβε δε αριθμό πρωτοκόλλου εισερχομένου εγγράφου 5163/26-7-2017, (βλ. και υπ' αριθμ. ....05/26.7.2017 έκθεση επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας του Εφετείου Ιωαννίνων). Ο εναγόμενος άσκησε κατά της απόφασης αυτής αναίρεση την 31-8-2017 με κατάθεση αυτής στη Γραμματεία του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ιωαννίνων, όπως προκύπτει από την επισημείωση της Γραμματείας αυτού.

Όμως, η ως άνω ερήμην απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ιωαννίνων υπόκειται από την έκδοσή της σε ανακοπή ερημοδικίας και η προθεσμία για την άσκηση αυτής εμποδίζει την άσκηση αναίρεσης κατά της απόφασης αυτής, ενώ η τυχόν άσκηση ανακοπής ερημοδικίας αναστέλλει την έναρξη της προθεσμίας αναίρεσης κατά της απόφασης αυτής, η οποία επαναρχίζει, αφότου επιδοθεί η απόφαση που απορρίπτει την ανακοπή (ΟλΑΠ 11/1998, ΑΠ14/2014).

Ο αναιρεσείων επικαλείται μεν ότι του επιδόθηκε η ως άνω προσβαλλόμενη ερήμην απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Ιωαννίνων την 26-7-2017 και ότι η αίτηση αναιρέσεως ασκήθηκε την 31-8-2017, ήτοι μετά την πάροδο της 15νθήμερης προθεσμίας προς άσκηση αυτής, πλήν όμως α) από την 1 μέχρι την 31 Αυγούστου αναστέλλεται μεταξύ άλλων και η δεκαπενθήμερη προθεσμία του άρθρου 503 ΚΠολΔ και συνεπώς αυτή συμπληρώνεται την 10-9-2017, ήτοι μετά την άσκηση της αιτήσεως αναιρέσεως και β) δεν προκύπτει, αν κατά το χρόνο άσκησης αυτής, ήτοι της κατάθεσης του δικογράφου της, είχε καταστεί ή όχι τελεσίδικη η προσβαλλόμενη ερήμην αυτού εκδοθείσα απόφαση, μη υποκείμενη σε ανακοπή ερημοδικίας και έφεση από τον ερημοδικασθέντα, κατά τη συζήτηση της αγωγής εναγόμενο το οποίο αποδεικνύεται με την προσκομιδή πιστοποιητικού του αρμοδίου δικαστηρίου περί μη ασκήσεως ανακοπής ερημοδικίας κατ' αυτής, ή κατ' άλλο τυχόν νόμιμο τρόπο, όπως με παραίτηση από το δικαίωμα άσκησης ανακοπής ερημοδικίας ή με συνομολόγηση.

Και ναι μεν η απευθείας άσκηση της αναίρεσης από τον ερημοδικασθέντα, δηλαδή κατά παράλειψη της ανακοπής ερημοδικίας και ενώ διαρκεί η προθεσμία της (άρθρο 503 ΚΠολΔ), καθώς και η προθεσμία εφέσεως, υποδηλώνει σιωπηρή παραίτηση από το δικαίωμα άσκησης απ' αυτόν ανακοπής ερημοδικίας (άρθρο 299 ΚΠολΔ), όμως τέτοια παραίτηση είναι επιτρεπτή και έγκυρη, εφόσον ο υπογράφων το δικόγραφο της αναίρεσης έχει την ειδική προς τούτο πληρεξουσιότητα, που απαιτεί το άρθρο 98 περ.

β' ΚΠολΔ (ΑΠ 180/2014, ΑΠ 1261/2011). Στην προκείμενη, όμως, περίπτωση δεν προσκομίζεται ειδικό πληρεξούσιο του αναιρεσείοντος προς τον πληρεξούσιο δικηγόρο που υπογράφει το δικόγραφο της αναίρεσης που να παρέχει σ' αυτόν την εντολή παραιτήσεως από το δικαίωμα άσκησης ανακοπής ερημοδικίας κατά της ερήμην απόφασης.

Συνακόλουθα, κατά τη μελέτη και διάσκεψη της υπόθεσης παρουσιάστηκαν τα εν λόγω κενά και αμφίβολα σημεία, αναφορικά με τη συνδρομή ή όχι της απαιτούμενης κατά νόμο τελεσιδικίας της προσβαλλόμενης αποφάσεως (εξεταζομένου τούτου και αυτεπαγγέλτως), τα οποία χρειάζονται συμπλήρωση και διευκρίνιση. Επομένως, πρέπει κατ' εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 254 ΚΠολΔ, να διαταχθεί η επανάληψη της συζητήσεως στο ακροατήριο, προκειμένου να προσκομισθούν, με επιμέλεια του αναιρεσείοντος, τα προαναφερόμενα έγγραφα, από τα οποία να προκύπτει ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είχε καταστεί τελεσίδικη, κατά το χρόνο άσκησης της αναίρεσης ή ότι ο υπογράφων το δικόγραφο της αναιρέσεως είχε την σχετική εδική πληρεξουσιότητα παραιτήσεως του δικαιώματος ασκήσεως ανακοπής ερημοδικίας και εφέσεως.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Διατάσσει την επανάληψη της συζητήσεως στο ακροατήριο, της από 31-8-2017 αίτησης για αναίρεση της 320/2012 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείο Ιωαννίνων, με σκοπό να προσκομισθούν τα αναφερόμενα στο σκεπτικό έγγραφα, με επιμέλεια του αναιρεσείοντος.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 27 Ιουνίου 2019.

H ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 31 Ιουλίου 2019.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ