Supreme Court dismisses appeal on fictitious parental support claims, ruling they conceal valid donations.

Απόφαση 974 / 2007 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 974/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Νικόπουλο, Αντιπρόεδρο, Γεώργιο Καπερώνη, Σταύρο Γαβαλά, Ιωάννη Ιωαννίδη και Μιχαήλ Θεοχαρίδη , Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 20 Δεκεμβρίου 2006, με την παρουσία και της γραμματέως Γραμματικής Κονταξή, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων:1)......και 2)........., που εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Θεόδωρο Τσιώτα.

Των αναιρεσίβλητων:1)..........και 2)........., που παραστάθηκαν με τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Αθανάσιο Κανελλόπουλο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 9-8-1993 αγωγή της αρχικής ενάγουσας ........ που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Καλαβρύτων. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3/1994 μη οριστική 63/1996 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 476/2004 του Εφετείου Πατρών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 31-1-2005 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Μιχαήλ Θεοχαρίδης ανέγνωσε την από 11-12-2006 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης της 476/2004 απόφασης του Εφετείου Πατρών. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος των αναιρεσίβλητων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

ΕΠΕΙΔΗ, κατά το άρθρο 138 παρ.1 ΑΚ δήλωση βουλήσεως που δεν έγινε σοβαρά παρά μόνο φαινομενικά (εικονική) είναι άκυρη, κατά δε την παρ.2 του ίδιου άρθρου άλλη δικαιοπραξία που καλύπτεται κάτω από την εικονική είναι έγκυρη, αν τα μέρη την ήθελαν και συντρέχουν οι όροι που απαιτούνται για τη σύστασή της. Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι, όταν μεταξύ των όρων που απαιτούνται για την κατάρτιση της υπό την εικονική καλυπτόμενης άλλης δικαιοπραξίας είναι συστατικός τύπος, όπως το συμβολαιογραφικό έγγραφο που επιβάλλει ο νόμος πάντοτε για τη δωρεά ακινήτου (άρθρα 159 παρ.1, 369 και 498 ΑΚ), αρκεί ο τύπος αυτός να τηρήθηκε για την εικονική δικαιοπραξία και δεν απαιτείται να προκύπτει από τον τύπο αυτόν και το είδος και γενικότερα το περιεχόμενο της καλυπτόμενης δικαιοπραξίας, αλλ' αυτά αποδεικνύονται με τα επιτρεπόμενα εκάστοτε αποδεικτικά μέσα.

Ειδικότερα από το συμβόλαιο με το οποίο μεταβιβάζεται ακίνητο από γονέα στο τέκνο, λόγω συστάσεως γονικής παροχής, δεν απαιτείται να προκύπτει η δωρεά, την οποία θέλησαν πράγματι τα μέρη και η οποία καλύπτεται υπό τη σύσταση της γονικής παροχής. Ό,τι ισχύει δε για το είδος της καλυπτόμενης δικαιοπραξίας προδήλως ισχύει και για το υπόλοιπο περιεχόμενό της, όπως είναι και η αίρεση, από την οποία τα μέρη εξαρτούν τυχόν την ισχύ της καλυπτόμενης δικαιοπραξίας. (Ολ.

ΑΠ 36/1998). Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο δέχθηκε ως αποδειχθέντα τα ακόλουθα κρίσιμα πραγματικά περιστατικά: Ότι το έτος 1992 η αρχικώς ενάγουσα, μητέρα των διαδίκων, .........., ηλικίας 88 ετών, με το υπ' αριθμ. ......... συμβόλαιο γονικής παροχής της συμβολαιογράφου Καλαβρύτων Γεωργίας Χριστοπούλου, που μεταγράφηκε νόμιμα, αφού προέβη στη σύσταση κάθετης ιδιοκτησίας επί οικοπέδου της, κειμένου στο χωριό .......

Καλαβρύτων, μεταβίβασε, λόγω γονικής παροχής, στη μεν πρώτη εναγόμενη θυγατέρα της κατά πλήρη κυριότητα ένα τμήμα του οικοπέδου αυτού, εμβαδού 769, 50 τ.μ., στο δε δεύτερο εναγόμενο γιο της την ψιλή κυριότητα του υπολοίπου τμήματος του οικοπέδου, εμβαδού 388, 68 τ.μ. Ότι οι καταρτισθείσες με το ως άνω συμβόλαιο συμβάσεις γονικών παροχών ήταν εικονικές και υπέκρυπταν εξολοκλήρου δωρεές υπό τρόπο της ενάγουσας προς τα εναγόμενα τέκνα της, τα οποία τελούσαν εν γνώσει της εικονικότητας .

Ότι ειδικότερα για τις καλυπτόμενες δωρεές συμφωνήθηκε μεταξύ των μερών ότι γίνονται υπό τον όρο ότι οι εναγόμενοι (δωρεοδόχοι), που ζούσαν από πολλά χρόνια στην Αυστραλία, θα εγκαθίσταντο στην Ελλάδα και δη στο χωριό που ζούσε η ενάγουσα μητέρα τους και θα αναλάμβαναν αποκλειστικά τη διατροφή και τη φροντίδα αυτής μέχρι το θάνατό της.

Ότι οι εναγόμενοι παρέβησαν υπαιτίως τις πιο πάνω υποχρεώσεις τους και δείχθηκαν αχάριστοι προς τη δωρήτρια, αφού μετά πάροδο μικρού διαστήματος από τη σύναψη των δωρεών την εγκατέλειψαν και επέστρεψαν στην Αυστραλία, και συνεπώς είναι νόμιμη η ανάκληση των δωρεών από την ενάγουσα. Με βάση τα παραπάνω το Εφετείο έκρινε ότι εγκύρως συμφωνήθηκαν μεταξύ των μερών τόσο οι καλυπτόμενες υπό τις γονικές παροχές δωρεές, όσο και ο όρος (τρόπος) υπό τον οποίο συνομολογήθηκαν, καίτοι δεν τηρήθηκε γι' αυτά ο συμβολαιογραφικός τύπος.

Με την κρίση του αυτή το Εφετείο δεν παραβίασε, με εσφαλμένη ερμηνεία ή εφαρμογή, τις προαναφερόμενες διατάξεις ουσιαστικού δικαίου, ο δε τρίτος λόγος αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθ.1 ΚΠολΔ, με τον οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα, είναι αβάσιμος και απορριπτέος.

ΕΠΕΙΔΗ, οι αναιρεσείοντες με τον πρώτο λόγο αναίρεσης προσάπτουν στην προσβαλλόμενη απόφαση την από το άρθρο 559 αριθ.8 εδ. α΄ ΚΠολΔ πλημμέλεια, ισχυριζόμενοι ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν με την αγωγή της αρχικώς ενάγουσας μητέρας τους και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και ειδικότερα 1) ότι οι επίμαχες συμβάσεις γονικών παροχών έγιναν όχι σπουδαία, αλλά κατά το φαινόμενο μόνο και οι εναγόμενοι αποδέχθηκαν αυτές γνωρίζοντας την εικονικότητά τους και 2) ότι υπό τις γονικές παροχές υποκρύπτονταν έγκυρες δωρεές, τις οποίες θέλησαν οι διάδικοι.

Όπως, όμως, προκύπτει από το δικόγραφο της ένδικης αγωγής, σ' αυτήν εκτίθεται, πλην άλλων, ότι " οι συναφθείσες με το ........συμβόλαιο της συμβολαιογράφου Καλαβρύτων Γεωργίας Χριστοπούλου συμβάσεις γονικών παροχών, οι οποίες έγιναν από την ενάγουσα δήθεν για να συμβάλλουν στην οικογενειακή και οικονομική αυτοτέλεια των εναγομένων τέκνων της, αποτελούν στην ουσία δωρεές προς αυτούς, οι οποίες έγιναν υπό τον όρο και με την υπόσχεση των εναγομένων (δωρεοδόχων) ότι αυτοί, οι οποίοι ζούσαν από πολλά χρόνια στην Αυστραλία, θα εγκαθίσταντο στην Ελλάδα και θα αναλάμβαναν αποκλειστικά τη διατροφή και την κάλυψη των αναγκών της ενάγουσας μητέρας τους, πλην όμως, αφού εξασφάλισαν τις παροχές, επέστρεψαν στην Αυστραλία, αγνοώντας την υπόσχεσή τους και την υποχρέωσή τους για περίθαλψη και διατροφή της ".

Δηλαδή αναφέρονται στο δικόγραφο της αγωγής περιστατικά από τα οποία σαφώς προκύπτει ότι οι διαληφθείσες συμβάσεις γονικών παροχών είναι εικονικές και υποκρύπτουν έγκυρες δωρεές υπό τρόπο, τις οποίες θέλησαν οι συμβληθέντες διάδικοι. Επομένως ο υπό εξέταση λόγος αναιρέσεως είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

ΕΠΕΙΔΗ, με το δεύτερο λόγο αναιρέσεως, από το άρθρο 559 αριθ.1 ΚΠολΔ, προβάλλεται κατά της προσβαλλόμενης απόφασης η αιτίαση ότι το Εφετείο παραβίασε την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 1509 ΑΚ, την οποία σε σχέση με την επικουρική βάση της αγωγής δεν εφήρμοσε, ενώ κατά τους αναιρεσείοντες έπρεπε να εφαρμόσει.

Όπως, όμως, προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο δέχθηκε την αγωγή κατά την κύρια βάση της και το θεμελιούμενο σ' αυτήν αίτημα να αναγνωρισθεί ότι οι επίμαχες γονικές παροχές ήταν εικονικές και ότι υποκρύπτουν έγκυρες δωρεές που ανακλήθηκαν, ενώ δεν εξήτασε καθόλου την επικουρική βάση της αγωγής, που στηριζόταν στη διάταξη του άρθρου 1509 ΑΚ.

Συνεπώς ο εξεταζόμενος λόγος αναιρέσεως είναι απορριπτέος, ως στηριζόμενος επί εσφαλμένης προϋποθέσεως.

ΕΠΕΙΔΗ, με τον τέταρτο λόγο, μέρος πρώτο, αναιρέσεως, οι αναιρεσείοντες προβάλλουν την από το άρθρο 559 αριθ.8 περ. β΄ ΚΠολΔ οι αιτίαση ότι το Εφετείο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη ουσιώδες για την έκβαση της δίκης πράγμα και ειδικότερα τον προταθέντα ισχυρισμό τους ότι, και αν ακόμη υπό τις γενόμενες προς αυτούς από την ενάγουσα γονικές παροχές υποκρύπτονταν δωρεές, αυτές δεν μπορούν να ανακληθούν, γιατί έγιναν από ιδιαίτερο ηθικό καθήκον ή από λόγους ευπρέπειας. Ο ισχυρισμός αυτός, στον οποίο απλώς διατυπώνεται το περιεχόμενο της διάταξης του άρθρου 512 ΑΚ, είναι αόριστος και δεν στοιχειοθετεί την από το άρθρο αυτό σχετική ένσταση, λόγω δε της αοριστίας του δεν αποτελεί ουσιώδες για την έκβαση της δίκης πράγμα και γι' αυτό ο υπό εξέταση λόγος είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος. Ο ίδιος λόγος, μέρος δεύτερο, αναιρέσεως, από το άρθρο 559 αριθ.20 ΚΠολΔ, με τον οποίο οι αναιρεσείοντες ισχυρίζονται ότι το Εφετείο παραμόρφωσε το περιεχόμενο του υπ' αριθμ. ........ συμβολαίου γονικών παροχών, είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, αφού ο παραπάνω ισχυρισμός των αναιρεσειόντων, για απόδειξη του οποίου κατ' αυτούς χρησιμοποιήθηκε το έγγραφο αυτό, δεν είναι ουσιώδης για την έκβαση της δίκης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 31-1-2005 αίτηση αναιρέσεως των1) .......... 2) .......... κατά της υπ' αριθμ.476/2004 απόφασης του Εφετείου Πατρών.

Καταδικάζει τουςαναιρεσείοντες στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει σε χίλια εκατόν εβδομήντα (1170) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 6 Φεβρουαρίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ