Supreme Court annuls appealable judgment for contradictory reasoning regarding co-ownership division and property modification powers.

Απόφαση 96 / 2007 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 96/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ΄ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Νικόπουλο, Αντιπρόεδρο, Γεώργιο Καπερώνη, Σταύρο Γαβαλά, Ιωάννη Ιωαννίδη και Μίμη Γραμματικούδη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 6 Δεκεμβρίου 2006, με την παρουσία και της γραμματέως Γραμματικής Κονταξή, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας:......, που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Σωτήριο Μανιαδάκη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 Κ.Πολ.Δ.

Των αναιρεσίβλητων: αναφέρονται 10 αναιρεσίβλητοι. Ο 2ος των αναιρεσίβλητων (....) παραστάθηκε αυτοπροσώπως με την ιδιότητα του δικηγόρου και εκπροσώπησε και τους 1ο και 3ο δια πληρεξουσίου, όλοι οι λοιποί εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Αθανάσιο Τσίτσο, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10-11-1998 αγωγή των ήδη αναιρεσίβλητων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2147/2002 του ίδιου Δικαστηρίου και 6597/2004 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 29-10-2004 αίτησή της και τους από 3-11-2006 προσθέτους λόγους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Σταύρος Γαβαλάς ανέγνωσε την από 15-11-2006 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε ν΄ αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση. Ο πληρεξούσιος των παρισταμένων αναιρεσίβλητων ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και των προσθέτων λόγων και την καταδίκη της αντιδίκου στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Eπειδή, όπως προκύπτει από τις διατάξεις των άρθρων 229, 232 και 235 του ΑΚ, αν κάποιος χωρίς πληρεξουσιότητα συνομολόγησε ως αντιπρόσωπος άλλου δικαιοπραξία, είτε αυτή είναι σύμβαση είτε μονομερής δικαιοπραξία είτε και σύμβαση με τον εαυτό του (αυτοσύμβαση), η σχετική δικαιοπραξία είναι ανίσχυρη έναντι του αντιπροσωπευομένου και δεν παράγει αποτελέσματα, εκτός αν εκ των υστέρων την εγκρίνει ο αντιπροσωπευόμενος.

Περαιτέρω, όπως προκύπτει από τις διατάξεις των άρθρων 1002 και 1117 του ΑΚ, σε συνδυασμό με τις διατάξεις των άρθρων 1. επ. του ν. 3741/1929, όπως η σύσταση, έτσι και η τροποποίηση της διαιρεμένης κατ' ορόφους ιδιοκτησίας, απαιτεί τη συμφωνία όλων των συνιδιοκτητών του κοινού ακινήτου, χωρίς ν' αποκλείεται οι λοιποί να χορηγήσουν πληρεξουσιότητα στον ένα από αυτούς να προβεί με αυτοσύμβαση στη σχετική τροποποίηση.

Εξάλλου, κατά το άρθρο 559 αριθ. 19 του ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναίρεσης και αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Κατά την έννοια της διάταξης αυτής, υπάρχει έλλειψη νόμιμης βάσης, λόγω αντιφατικών ή ανεπαρκών αιτιολογιών, όταν από το αιτιολογικό της απόφασης, που συνιστά την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν προκύπτουν, κατά τρόπο πλήρη, σαφή και χωρίς αντιφάσεις, τα πραγματικά περιστατικά τα οποία, σύμφωνα με το νόμο, είναι αναγκαία για την κρίση στη συγκεκριμένη περίπτωση, ότι συντρέχουν οι όροι της διάταξης που εφαρμόστηκε ή ότι δε συντρέχουν οι όροι της εφαρμογής της.

Ιδρύεται, δηλαδή, ο λόγος αυτός, όταν από τις παραδοχές της απόφασης δημιουργούνται αμφιβολίες για το αν παραβιάστηκε ή όχι ορισμένη ουσιαστική διάταξη νόμου. Ως ζητήματα δε, σε σχέση με τα οποία η έλλειψη, η αντιφατικότητα ή η ανεπάρκεια των αιτιολογιών, στερεί από νόμιμη βάση την απόφαση, νοούνται οι ισχυρισμοί που έχουν αυτοτελή ύπαρξη, που τείνουν, δηλαδή στη θεμελίωση ή κατάλυση του ασκούμενου δικαιώματος, όπως είναι και τα περιστατικά που συγκροτούν την ιστορική βάση της αγωγής, ή καταλυτικής αυτής ένστασης.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την επισκόπηση του προσκομιζόμενου αντιγράφου της προσβαλλόμενης απόφασης, με αυτήν το Εφετείο δέχτηκε, ότι, από τα κατ' είδος αναφερόμενα σε αυτήν αποδεικτικά μέσα, αποδείχθηκαν τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: Με το ....προσύμφωνο πώλησης και εργολαβικό συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Αθηνών...., όλοι οι συγκύριοι του επί της οδού ...., οικοπέδου, ανέθεσαν στον Χ1 την ανέγερση πολυώροφης οικοδομής.

Με την ...πράξη σύστασης οριζόντιας ιδιοκτησίας, του ίδιου συμβολαιογράφου, που μεταγράφηκε νόμιμα, η πολυώροφη οικοδομή υπήχθη στις διατάξεις του ν. 3741/1929 και των άρθρων 1002 και 1117 του ΑΚ, περιήλθε δε στην αποκλειστική κυριότητα του εργολήπτη Χ1 , πλην άλλων, η υπό στοιχεία Α1 αποθήκη του ισογείου, μικτής επιφάνειας 24 τ.μ., με ποσοστό συνιδιοκτησίας επί του οικοπέδου 66/1000 εξ αδιαιρέτου.

Με την ...πράξη τροποποίησης οριζοντίου ιδιοκτησίας του ίδιου συμβολαιογράφου, που μεταγράφηκε νόμιμα, οι εκ των οικοπεδούχων Χ2 και Χ1 (εργολήπτης), έχοντας το δικαίωμα, δυνάμει ειδικού όρου της προαναφερθείσας ...συμβολαιογραφικής πράξης, να τροποποιούν μονομερώς τα σχέδια αυτής και να ανακατανέμουν τα ποσοστά συνιδιοκτησίας, την επιφάνεια και των όγκο των ανηκουσών σ' εκείνους οριζόντιων ιδιοκτησιών, δημιουργώντας περισσότερες ή λιγότερες οριζόντιες ιδιοκτησίες και τροποποιώντας σχετικώς την ανωτέρω πράξη, και κάνοντας χρήση του δικαιώματος αυτού, συνέστησαν, αντί της προαναφερόμενης οριζόντιας ιδιοκτησίας (Α1 αποθήκης), στον ημιώροφο της πολυκατοικίας, δύο αυτοτελείς οριζόντιες ιδιοκτησίες, ήτοι τις υπό στοιχεία Α1 και Α2 αποθήκες, μικτής επιφάνειας 38 και 20 τ.μ., αντίστοιχα, με ποσοστό συνιδιοκτησίας 34/1000 και 32/1000, αντίστοιχα, οι οποίες περιήλθαν στην αποκλειστική κυριότητα του εργολήπτη Χ1.

Η πρώτη από τις ανωτέρω αποθήκες (Α1), είναι η επίδικη. Με βάση τις παραδοχές αυτές, το Εφετείο έκρινε βάσιμη την αγωγή αναγνώρισης της κυριότητάς των εναγόντων, ως δικαιοδόχων του Χ1, στην εν λόγω αποθήκη, εμβαδού 38 τ.μ., και απέρριψε κατ' ουσίαν, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, την έφεση της εναγομένης και ήδη αναιρεσείουσας κατά της πρωτόδικης 2147/2002 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία είχε γίνει δεκτή η αγωγή αυτή.

Κρίνοντας έτσι το Εφετείο, στέρησε από νόμιμη βάση την προσβαλλόμενη απόφασή του. Ειδικότερα περιέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφαση αντιφατικές και ανεπαρκείς αιτιολογίες ως προς το κρίσιμο ζήτημα της ύπαρξης εξουσίας του Χ1 να τροποποιήσει την πράξη σύστασης οριζόντιων ιδιοκτησιών στο αναφερόμενο σε αυτήν ακίνητο, ενεργώντας ως αντιπρόσωπος των άλλων συγκυρίων και για τον εαυτό του, ως συγκυρίου της οικοδομής, κατά τρόπο ώστε να περιέλθει στην αποκλειστική κυριότητά του η επίδικη αποθήκη, ως προς τη βασιμότητα, δηλαδή, των περιστατικών τα οποία συνιστούν την ιστορική βάση της αγωγής.

Ειδικότερα, ενώ το Εφετείο δέχεται ότι με την αρχική πράξη σύστασης οριζόντιων ιδιοκτησιών είχε περιέλθει στον Χ1, μεταξύ των άλλων, αποθήκη του ισογείου εμβαδού 24 τ. μέτρων, και είχε παρασχεθεί η εξουσία σε αυτόν και σε άλλη μία από τους συγκυρίους του οικοπέδου, την Χ2, να κατανέμουν τα ποσοστά συνιδιοκτησίας, την επιφάνεια και τον όγκο των ανηκουσών σε αυτούς οριζόντιων ιδιοκτησιών, δημιουργώντας περισσότερες ή λιγότερες οριζόντιες ιδιοκτησίες και τροποποιώντας σχετικώς την αρχική πράξη σύστασης οριζόντιων ιδιοκτησιών, εν τούτοις, κατά τρόπο αντιφατικό, δέχεται περαιτέρω ότι αυτοί, ενεργώντας στα πλαίσια της εξουσίας τους αυτής αντί της αποθήκης των 24 τ.

μέτρων, συνέστησαν δύο αυτοτελείς ιδιοκτησίες, εμβαδού 38 και 20 τ. μέτρων, δηλαδή αυτοτελείς ιδιοκτησίες που δεν προέρχονται από την διαίρεση και ανακατανομή της επιφάνειας της οριζόντιας ιδιοκτησίας που περιήλθε στον πρώτο από αυτούς, αφού αυτές έχουν συνολική επιφάνεια κατά πολύ μεγαλύτερη της επιφάνειας της αρχικής ιδιοκτησίας που κατατμήθηκε, δεδομένου ότι αντί της αποθήκης των 24 τ.

μέτρων, δηλαδή από την κατάτμησή της και όχι από τη συνένωση ή την τροποποίηση άλλων ιδιοκτησιών, αφού τέτοιες δεν προσδιορίζονται, δέχεται το Εφετείο ότι προέκυψαν οι δυο αποθήκες των 38 και 20 τ. μέτρων. Επίσης, παρότι το Εφετείο δέχεται ότι η αρχική ιδιοκτησία που είχε περιέλθει στον Χ1 βρισκόταν στο ισόγειο της οικοδομής, δεν παρέχεται με την προσβαλλόμενη απόφαση επαρκής εξήγηση πώς η κατάτμησή της απέδωσε δύο οριζόντιες ιδιοκτησίες ευρισκόμενες στον ημώροφο και εάν η δημιουργία ημιορόφου περιλαμβανόταν στις εξουσίες που είχαν χορηγηθεί σε αυτόν με την πράξη σύστασης οριζόντιων ιδιοκτησιών, η ασάφεια δε αυτή δεν εκλείπει, αλλά επιτείνεται, από την περαιτέρω παραδοχή ότι "στην πραγματικότητα οι χώροι που αναφέρονται στο ισόγειο και αυτοί που αναφέρονται στο μεσοπάτωμα (ημιώροφο) ανήκουν στο ίδιο επίπεδο", αφού δεν εξηγείται γιατί, παρά την ύπαρξη ενός επιπέδου γίνεται διάκριση μεταξύ ισογείου, στο οποίο υπήρχε η αρχική αποθήκη και ημιορόφου, στον οποίο υπάρχουν οι δυο νέες αποθήκες.

Λόγω των αντιφατικών και ανεπαρκών αυτών αιτιολογιών της προσβαλλόμενης απόφασης, δεν καθίσταται δυνατός ο έλεγχος της ορθής ή μη εφαρμογής των ουσιαστικού δικαίου διατάξεων που προαναφέρθηκαν, στις οποίες θεμελιώνεται το αίτημα της αγωγής. Επομένως, είναι βάσιμος ο πρώτος πρόσθετος λόγος αναίρεσης, κατά το μέρος που με αυτόν, όπως εκτιμάται, η αναιρεσείουσα προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση έλλειψη νόμιμης βάσης, λόγω αντιφατικών και ανεπαρκών αιτιολογιών, προβάλλει, δηλαδή, αιτιάσεις, οι οποίες κατ' ορθό χαρακτηρισμό αυτών, εμπίπτουν στον προβλεπόμενο από το άρθρο 559 αριθ. 19 του ΚΠολΔ αναιρετικό λόγο.

Κατ' ακολουθίαν, πρέπει ν' αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί, σύμφωνα με το άρθρο 580 παρ. 3 του ΚΠολΔ, η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, του οποίου είναι δυνατή η συγκρότηση από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που την είχαν δικάσει προηγουμένως. Οι αναιρεσίβλητοι πρέπει να καταδικαστούν στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 6597/2004 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που την είχαν δικάσει προηγουμένως. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας, την οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων διακοσίων τριάντα (1.230) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 16 Ιανουαρίου 2007. Και

Δημοσιεύθηκε στο ακροατήριό του στην Αθήνα στις 17 Ιανουαρίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ