Supreme Court dismisses appeal on procedural grounds, upholding lower court's evidence assessment and expert witness refusal.

Απόφαση 963 / 2010 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 963/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δημήτριο Κανελλόπουλο, Αντιπρόεδρο, Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, Λεωνίδα Ζερβομπεάκο, Μιχαήλ Θεοχαρίδη και Δημήτριο Μαζαράκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 3 Φεβρουαρίου 2010, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. Χ, 2. Χ2, κατοίκων ... και 3. Χ3 συζ. Φ, το γένος Χ2, κατοίκου ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Αναστάσιο Κοκκονό.

Των αναιρεσίβλητων: 1. Ψ1 θυγ.Θ, 2. Ψ2 θυγ. Θ, κατοίκων ... και 3. Ψ3, κατοίκου .. και ήδη ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Παναγιώτη Μηνακάκη που ανακάλεσε την από 20-1-2010 δήλωση του εκ του άρθρου 242 παρ.2 του ΚΠολΔ και παραστάθηκε αυτοπροσώπως.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 22-9-2003 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Σπάρτης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 29/2005 του ίδιου Δικαστηρίου και 374/2006 του Εφετείου Ναυπλίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 7-11-2007 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Λεωνίδας Ζερβομπεάκος ανέγνωσε την από 14-1-2010 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Επειδή, όπως συνάγεται από τα άρθρα 335, 338, 339, 340 και 346 ΚΠολΔ, το δικαστήριο της ουσίας, προκειμένου να σχηματίσει την κρίση του για το αποδεικτικό πόρισμα, αναφορικά με τους πραγματικούς ισχυρισμούς των διαδίκων που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και έχουν ανάγκη αποδείξεως, υποχρεούται να λάβει υπόψη του όλα τα αποδεικτικά μέσα τα οποία νόμιμα επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι, χωρίς πάντως να είναι ανάγκη να γίνεται ειδική μνεία και χωριστά αξιολόγηση του καθενός απ' αυτά αρκεί να καθίσταται αδιστάκτως βέβαιο από όλο τα περιεχόμενο της απόφασης ότι συνεκτιμήθηκαν όλα τα αποδεικτικά μέσα που με επίκληση προσκομίστηκαν από τους διαδίκους.

Η παράβαση της υποχρεώσεως αυτής ιδρύει τον προβλεπόμενο από το άρθρο 559 αριθ. 11 περ. γ' του ίδιου Κώδικα λόγο αναιρέσεως. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο, προκειμένου να καταλήξει στο περιεχόμενο σ' αυτήν αποδεικτικό πόρισμα, ως προς τους κρίσιμους πραγματικούς ισχυρισμούς των διαδίκων, έλαβε υπόψη του και συνεκτίμησε, μαζί με τα λοιπά αποδεικτικά μέσα, "και όλα τα έγγραφα, που νόμιμα επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι".

Από τη γενική αυτή βεβαίωση, σε συνδυασμό με το όλο αιτιολογικό της προσβαλλόμενης αποφάσεως, με την οποία έγινε δεκτό ότι οι ενάγοντες και ήδη αναιρεσίβλητοι απέκτησαν την συγκυριότητα, κατά ποσοστά 1/3 εξ αδιαιρέτου έκαστος, των επιδίκων ακινήτων με τακτική και έκτακτη χρησικτησία, και ότι οι εναγόμενοι, οι οποίοι είναι ιδιοκτήτες ομόρου ακινήτου, προκειμένου να υπάρχει σταθερό και αμετακίνητο κοινό όριο ανάλογα με την υπάρχουσα κατάσταση νομής επί των εδαφικών εκτάσεων που κατείχαν αμφότεροι οι διάδικοι, συμφώνησαν με τους ενάγοντες να οριοθετήσουν το έτος 1990 τις ιδιοκτησίες τους, συναποδέχθηκαν δε σταθερό κοινό όριο των ιδιοκτησιών τους και ότι σύμφωνα με την οριοθέτηση αυτή οι επίδικες εκτάσεις περιελαμβάνονταν καθ' ολοκληρία στην ιδιοκτησία των εναγόντων, όπως συνέβαινε ανέκαθεν, αφού δεν αλλοιώθηκε η υπάρχουσα κατάσταση νομής, καθίσταται αναμφίβολο ότι, παρόλο που δεν το μνημονεύει ειδικώς και δεν το αξιολογεί χωριστά, έλαβε υπόψη του και συνεκτίμησε και το εξειδικευόμενο στο αναιρετήριο ...

συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Μολάων Μιχαήλ Γκιουζέλη, το οποίο επικαλέστηκαν και προσκόμισαν οι αναιρεσείοντες και από το οποίο προκύπτει, όπως αυτοί διατείνονται, ότι στο ακίνητο, που αγοράστηκε από το δικαιοπάροχό τους Χ2 με τον εν λόγω συμβόλαιο, περιλαμβάνεται και το δεύτερο επίδικο τμήμα των 1406,77 τ.μ.

Περαιτέρω, όπως προκύπτει από το περιεχόμενο των ενώπιον του Εφετείου, που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, υποβληθεισών προτάσεων των αναιρεσειόντων, σ' αυτές δεν υπάρχει επίκληση του υπ' αριθ. ... συμβολαίου νέμησης και επομένως το Εφετείο, παραλείποντας να το λάβει υπόψη, δεν υπέπεσε στην από το άρθρο 559 αριθ. 11 περ.

γ' πλημμέλεια.

Συνεπώς, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως που υποστηρίζει τα αντίθετα είναι απορριπτέος, ως αβάσιμος.

II. Κατά μεν τη διάταξη της παρ. 1 του άρθρου 368 ΚΠολΔ το δικαστήριο μπορεί να διορίσει ένα ή περισσότερους πραγματογνώμονες να κρίνει πως πρόκειται για ζητήματα που απαιτούν για να γίνουν αντιληπτά ειδικές γνώσεις επιστήμης ή τέχνης. Κατά δε την παρ. 2 του ιδίου άρθρου το δικαστήριο οφείλει να διορίσει πραγματογνώμονες αν το ζητήσει κάποιος διάδικος και κρίνει πως χρειάζονται ειδικές (ακριβέστερα ιδιάζουσες) γνώσεις επιστήμης ή τέχνης. Από την πρώτη των διατάξεων αυτών συνάγεται ότι, στην προβλεπόμενη σ' αυτή περίπτωση, ο διορισμός πραγματογνώμονα εναπόκειται στην κυριαρχική κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, η οποία, ως τέτοια, είναι αναιρετικά ανέλεγκτη. Επομένως, ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο αποδίδεται στο Εφετείο η πλημμέλεια της διατάξεως του άρθρου 559 αριθ. 9 για το λόγο ότι δεν απάντησε και άφησε αδίκαστο το αίτημα των αναιρεσειόντων για διενέργεια πραγματογνωμοσύνης, ως προς την ταυτότητα των επιδίκων ακινήτων, είναι απορριπτέος, ως απαράδεκτος, ενόψει και του ότι δεν γίνεται επίκληση ότι το Εφετείο δέχθηκε, ως παραδοχή, ότι απαιτούνται ιδιάζουσες γνώσεις επιστήμης ή τέχνης για την αντίληψη του ζητήματος αυτού.

ΙΙΙ.Με το άρθρο 6 παρ. 1 εδ. α' της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του ανθρώπου (που κυρώθηκε με το ν.δ. 53/1974, ΦΕΚ Α' 256/20-9-1974), ορίζεται ότι "Παν πρόσωπον έχει δικαίωμα όπως η υπόθεσίς του δικασθεί δικαίως, δημοσία και εντός λογικής προθεσμίας υπό ανεξαρτήτου και αμερολήπτου δικαστηρίου, νομίμως λειτουργώντος, το οποίο θα αποφασίσει είτε επί των αμφισβητήσεων επί των δικαιωμάτων και υποχρεώσεών του αστικής φύσεως είτε επί του βασίμου πάσης εναντίον του κατηγορίας ποινικής φύσεως".

Εν προκειμένω, με τον τρίτο (και τελευταίο) λόγο αναιρέσεως προβάλλεται η από τον αριθ. 1 εδ. α' του άρθρου 559 ΚΠολΔ αιτίαση της παραβίασης της προπαρατεθείσας διατάξεως της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του ανθρώπου, που συνίσταται στο ότι η προσβαλλόμενη απόφαση παραβίασε την ως άνω διάταξη διότι: α) δεν έλαβε υπόψη τα προαναφερόμενα στον πρώτο λόγο αναίρεσης δύο έγγραφα, τα οποία προσκόμισαν και επικαλέστηκαν οι αναιρεσείοντες και β) δεν απάντησε στο αίτημα για τη διενέργεια πραγματογνωμοσύνης, όπως εκτίθεται στον δεύτερο λόγο αναίρεσης. Ο λόγος αυτός, ενόψει και του ότι αμφότερες οι εν λόγω αιτιάσεις είναι αβάσιμες (όπως ήδη έχει προεκτεθεί) πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 7 Νοεμβρίου 2007 αίτηση των Χ κ.λ.π. για αναίρεση της 374/2006 απόφασης του Εφετείου Ναυπλίου.

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 20 Απριλίου 2010. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 27 Μαίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ