Supreme Court allows appeal against administrative court regarding land classification and compensation for agricultural plots.

Απόφαση 961 / 2012 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 961/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Ζιάκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Χαράλαμπου Ζώη), Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Παναγιώτη Ρουμπή, Βασίλειο Λαμπρόπουλο και Μιλτιάδη Σπυρόπουλο, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 27 Ιανουαρίου 2012, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Γ. Χ. του Ι., έως και 89γ) Ι. Γ. του Δ., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ηλία Μπέτση και κατέθεσαν προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, κάτοικο στην Αθηνών και το Γενικό Γραμματέα Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδος, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον Αντώνιο Αντωνίου, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Ο συνήγορος των αναιρεσειόντων δήλωσε δια των προτάσεών του, ότι:

Ο υπό στοιχείο 7 αναιρεσείων Π. Κ. απεβίωσε και την παρούσα δίκη συνεχίζουν οι μοναδικοί εξ αδιαθέτου κληρονόμοι αυτού: α) Ε. χήρα Π. Κ., β) Β. Κ. του Π. και γ) Θ. Κ. του Π., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ηλία Μπέτση και κατέθεσαν προτάσεις.

Ο υπό στοιχείο 10 αναιρεσείων Κ. Κ. του Ι. απεβίωσε στις 20/6/2008 σύμφωνα με την προσκομισθείσα υπ' αριθμό 25/2008 ληξιαρχική πράξη θανάτου του ληξιάρχου του Δήμου Φυτειών Αιτωλοακαρνανίας ..., και την παρούσα δίκη συνεχίζουν οι μοναδικοί εξ αδιαθέτου κληρονόμοι αυτού α) Ν. Κ. του Κ., β) Δ. Κ. του Κ., γ) Γ. Κ. του Κ., δ) Κ. Κ. χήρα Κ. Κ., ε) Λ. Κ. του Κ., στ) Ι. Κ. του Κ., ζ) Β. Κ. του Κ. και η) Ε. Κ. του Κ., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ηλία Μπέτση και κατέθεσαν προτάσεις, πλην του Β. Κ. του Κ., ο οποίος δεν παρέστη ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο.

Ο υπό στοιχείο 20 αναιρεσείων Σ. Κ. του Ι. και την δίκη συνεχίζουν οι μοναδικοί κληρονόμοι αυτού: α) Ι. Κ. του Σ. και β) 1, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ηλία Μπέτση και κατέθεσαν προτάσεις.

Η υπό στοιχείο 25 αναιρεσείουσα Σ. Γ. απεβίωσε στις 27/9/2006 σύμφωνα με την προσκομισθείσα υπ' αριθμό 24/2006 ληξιαρχική πράξη θανάτου του ληξιάρχου του Δήμου Φυτειών Αιτωλοακαρνανίας ..., και την παρούσα δίκη συνεχίζουν οι μοναδικοί εξ αδιαθέτου κληρονόμοι αυτής α) Δ. Γ. του Σ., β) Ε. Γ. του Σ. και γ) Π. Γ. του Σ. σύζυγος Ε. Α., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον ίδιο ως άνω δικηγόρο και κατέθεσαν προτάσεις.

Ο υπό στοιχείο 40 αναιρεσείων Ν. Κ. του Β. απεβίωσε στις 8/1/2006 σύμφωνα με την υπ' αριθμό 3/4/2006 ληξιαρχική πράξη θανάτου του ληξιαρχείου Δήμου Αστακού, και την παρούσα δίκη συνεχίζουν οι μοναδικοί εξ αδιαθέτου κληρονόμοι αυτού α) Κ. Κ. του Β., χήρα Ν. Κ., β) 1, γ) Γ. Κ. του Ν., δ) Β. Κ. του Ν. και ε) Β. Κ. του Ν., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον ίδιο ως άνω δικηγόρο και κατέθεσαν προτάσεις.

Ο υπό στοιχείο 46 αναιρεσείων Α. Φ. του Χ., απεβίωσε στις 31/8/2007 σύμφωνα με την προσκομισθείσα υπ' αριθμό 34/2007 ληξιαρχική πράξη θανάτου του ληξιάρχου του Δήμου Φυτειών Αιτωλοακαρνανίας ..., και την παρούσα δίκη συνεχίζουν οι μοναδικοί εξ αδιαθέτου κληρονόμοι αυτού α) Π. χήρα Α. Φ. το γένος Γ. Σ., β) Ε. Φ. του Α., γ) Θ. Φ. του Α. και δ) Χ. Φ. του Α., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον ίδιο ως άνω δικηγόρο και κατέθεσαν προτάσεις.

Ο υπό στοιχείο 52 αναιρεσείων Α. Σ. του Κ. απεβίωσε στις 2/7/2006 σύμφωνα με την προσκομισθείσα υπ' αριθμό 19/2006 ληξιαρχική πράξη θανάτου του ληξιάρχου του Δήμου Φυτειών Αιτωλοακαρνανίας ..., και την παρούσα δίκη συνεχίζουν οι μοναδικοί εξ αδιαθέτου κληρονόμοι αυτού α) Α. χήρα Α. Σ., το γένος Σ. Κ., β) Κ. Σ. του Α., γ) Ε. Σ. του Α. και γ) Χ. Σ. του Α., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον ίδιο ως άνω δικηγόρο και κατέθεσαν προτάσεις.

Ο υπό στοιχείο 55 αναιρεσείων Π. Σ. του Γ. απεβίωσε στις 27/9/2006 σύμφωνα με την προσκομισθείσα υπ' αριθμό 25/2006 ληξιαρχική πράξη θανάτου του ληξιάρχου του Δήμου Φυτειών Αιτωλοακαρνανίας ..., και την παρούσα δίκη συνεχίζουν οι εκ διαθήκης κληρονόμοι αυτού α) Γ. Σ. του Π. και β) Π. Σ. του Γ., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον ίδιο ως άνω δικηγόρο και κατέθεσαν προτάσεις.

Ο υπό στοιχείο 76 αναιρεσείων Κ. Π., απεβίωσε και την παρούσα δίκη συνεχίζει ο νόμιμος κληρονόμος του: Ε. Π. του Κ., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ηλία Μπέτση και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 8/12/2005 αίτηση του ήδη αναιρεσιβλήτου και τις από 20/9/2005, 17/9/2005, 12/10/2005, 21/10/2005, 8/11/2005, 9/11/2005, 16/11/2005, 21/11/2005, 1/12/2005, 5/12/2005, 9/12/2005 αιτήσεις των ήδη αναιρεσειόντων και προσώπων που δεν είναι διάδικοι στην παρούσα δίκη, περί καθορισμού οριστικής τιμής μονάδος αποζημιώσεως, που κατατέθηκαν στο Εφετείο Πατρών και συνεκδικάστηκαν με άλλες ανταιτήσεις και πρόσθετες παρεμβάσεις.

Εκδόθηκε η 982/2006 απόφαση οριστική του ίδιου Δικαστηρίου, την αναίρεση της οποίας ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 2/3/2007 αίτησή τους. Επί της αιτήσεως εκδόθηκε η 1906/2009 απόφαση του Αρείου Πάγου η οποία απορρίπτει την αίτηση των: Σ. Γ. χας Σ. Γ., Κ. Ν. του Β., Α. Σ. του Κ. και Π. Σ. του Γ. και κρίνει την συζήτηση απαράδεκτη ως προς όλους τους άλλους διαδίκους. Την συζήτηση επανέφεραν με την από 22-7-2010 κλήση τους οι αναιρεσείοντες, εκτός οι υπ' αριθ. 89, 89α, 89β, 89γ της από 2/3/2007 αιτήσεως αναιρέσεως.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Παναγιώτης Ρουμπής ανέγνωσε την από 8/5/2009 έκθεσή της ήδη αποχωρήσασας από την υπηρεσία, Αρεοπαγίτου Σοφίας Καραχάλιου, με την οποία εισηγήθηκε να απορριφθεί ο έβδομος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως και να γίνουν δεκτοί οι λοιποί λόγοι αυτής.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την από 22-7-2010 κλήση των σ'αυτήν αναφερομένων αναιρεσειόντων φέρεται προς συζήτηση ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου η από 2-3-2007 αίτηση για αναίρεση της υπ' αρ. 982/2006 απόφασης του Εφετείου Πατρών, μετά την έκδοση της υπ' αριθμ. 1906/2009 απόφασης του Δικαστηρίου αυτού.

Από τις προσκομιζόμενες και επικαλούμενες υπ' αρ. 1682δ/15-3-2011, 1683δ/15-3-2011, 1672δ/9-3-2011, ...δ/9-3-2011, 1674δ/9-3-2011, 1675δ/9-3-2011, 1676δ/9-3-2011, 1677δ/9-3-2011 και 2411δ, 2412δ και 2413δ/6-10-2011 εκθέσεις επίδοσης του δικαστικού επιμελητή- στο Πρωτοδικείο Αγρινίου ..., τις υπ' αρ. 9040β/10-3-2010 και 9042β/10-3-2010 εκθέσεις επίδοσης της δικαστικής επιμελήτριας στο Πρωτοδικείο Αθηνών ..., τις υπ' αριθμ. 1692δ/16-3-2011, 1693δ/16-3-2011, 1696δ/18-3-2011 και 1697δ/18-3-2011, 2414δ/6-10-2011, 2430δ/7-10-2011 και 2428δ/7-10-2011 εκθέσεις επίδοσης του αυτού ως άνω δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Αγρινίου και τις υπ' αριθ. 9039β/10-3-2010, 9041β/10-3-2010, 9048β/11-3-2011 και 9047β/11-3-2011 εκθέσεις επίδοσης της δικαστικής επιμελήτριας στο Πρωτοδικείο Αθηνών ..., ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης με την πράξη ορισμού της αρχικά ορισμένης δικασίμου εντός και της από 22-7-2010 κλήσης των παρισταμένων αναιρεσειόντων με την πράξη ορισμού της δικασίμου για την 20-5-2011, όταν αναβλήθηκε η συζήτηση της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο, επιδόθηκαν νόμιμα και εμπρόθεσμα προς τους ομοδίκους των παρισταμένων αναιρεσειόντων, που επισπεύδουν τη συζήτηση της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης Ν.

Σ. του Κ., Χ. Φ. του Ν., Ι. Φ. του Ν., Ε. χήρα Ν. Φ., Α. Σ. του Ι., Ε. Σ. του Ν., Ν. Π. του Γ., Α. χήρα Θ. Τ., 1 και Β. Κ. του Κ.. Οι τελευταίοι όμως, όπως προκύπτει από τα ταυτάριθμα με την παρούσα πρακτικά συνεδρίασης του Δικαστηρίου τούτου δεν εμφανίσθηκαν ούτε εκπροσωπήθηκαν νομίμως και ούτε κατέθεσαν έγγραφη δήλωση κατά το άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ κατά την παραπάνω συνεδρίαση, όταν εκφωνήθηκε η υπόθεση από τη σειρά του πινακίου.

Επομένως, πρέπει να προχωρήσει το Δικαστήριο στη συζήτηση της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης παρά την απουσία των εννέα (9) ως άνω αναιρεσειόντων (άρθρο 576 παρ.1 έως 3 ΚΠολΔ).

Περαιτέρω από το συνδυασμό των άρθρων 286 περ.α, 287 και 290 του ΚΠολΔ που εφαρμόζονται και στην αναιρετική διαδικασία κατ' άρθρο 573 παρ.1 ΚΠολΔ, αν αποβιώσει κάποιος διάδικος ωσότου τελειώσει η προφορική συζήτηση η δίκη διακόπτεται, η διακοπή δε επέρχεται, εκτός των λοιπών περιπτώσεων, με προφορική δήλωση στο ακροατήριο και απ' αυτόν που ήταν κατά τη στιγμή που επήλθε ο λόγος της διακοπής πληρεξουσίας του διαδίκου, και τέλος η επανάληψη της δίκης που έχει διακοπεί μπορεί να γίνει εκούσια με ρητή ή σιωπηρή δήλωση του διαδίκου υπέρ του οποίου επήλθε η διακοπή.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από τα ταυτάριθμα με την παρούσα απόφαση πρακτικά συνεδρίασης του Δικαστηρίου τούτου εμφανίσθηκε ο πληρεξούσιος δικηγόρος Ηλίας Μπέτσης του Ιωάννη του αρχικού αναιρεσείοντος Κ. Κ. του Ι. και ήδη των επτά (7) παρακάτω αναφερομένων προσώπων, δυνάμει του υπ' αρ. .../18-5-2009 πληρεξουσίου του συμβολαιογράφου Αγρινίου Χρήστου Κ.

Διαμαντή, του υπ' αρ. .../3-5-2011 πληρεξουσίου του συμβολαιογράφου Αγρινίου Βασιλείου Χ. Στραβοδήμου, του υπ' αρ. .../2-12-2011 πληρεξουσίου του συμβολαιογράφου Αθηνών Γιώργου Τσουγκράνη του Παύλου και του υπ' αριθμ. .../19-5-2009 πληρεξουσίου της συμβολαιογράφου Χαλανδρίου Αττικής Αναστασίας Λάφη του Παναγιώτη και δήλωσε ότι στις 20-6-2008 απεβίωσε ο ως άνω εντολέας του και ότι συνεχίζουν τη δίκη, υπεισερχόμενοι στη θέση του, όντας οι μοναδικοί μετά του απόντος Β.

Κ. του Κ. εξ αδιαθέτου κληρονόμοι αυτού, ήτοι οι: 1) Ν. Κ. του Κ., 2) Δ. Κ. του Κ., 3) Γ. Κ. του Κ., 4) Κ. χήρα Κ. Κ., 5) Λ. Κ. του Κ. και 7) Ε. Κ. του Κ.. Περαιτέρω, από τα έγγραφα που προσκόμισαν και επικαλέσθηκαν τα ως άνω επτά (7) πρόσωπα δια του προαναφερόμενου τους πληρεξουσίου τους δικηγόρου και ειδικότερα την υπ' αριθμ. 25/2008 ληξιαρχική πράξη θανάτου του ληξιάρχου του Δήμου Φυτειών Αιτωλοακαρνανίας και το υπ' αρ. 1690/8-4-2009 πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών του Κ.

Κ. του Ι. του ιδίου δήμου, προκύπτει ότι ο προαναφερόμενος αρχικά αναιρεσείων, διάδικος στην κατ' έφεση δίκη με αντίδικο του το Ελληνικό Δημόσιο, ήδη αναιρεσίβλητο, απεβίωσε στις 20-6-2008, ότι τα προμνημονευόμενα οκτώ (8) φυσικά πρόσωπα είναι οι μόνοι πλησιέστεροι συγγενείς αυτού, τον οποίο κληρονόμησαν ως μόνοι, εξ αδιαθέτου, συγγενείς του και ότι τα επτά (7) από τα οκτώ (8) αυτά πρόσωπα συνεχίζουν την προκειμένη αναιρετική δίκη υπεισερχόμενα στη θέση αυτού (αρχικού αναιρεσείοντος Κ.

Κ. του Ι.). Επομένως πρέπει να γίνει δεκτή η τοιαύτη δήλωση των κληρονόμων του αρχικού αναιρεσείοντος Κ. Κ. του Ι. και να προχωρήσει η διαδικασία με την υπεισέλευση των προμνημονευομένων επτά (7) προσώπων στη θέση αυτού ως κληρονόμων του. Ακόμα ο ίδιος ως άνω δικηγόρος (Ηλίας Μπέτσης του Ιωάννη) κατά την ίδια ως άνω συνεδρίαση του Δικαστηρίου τούτου με δήλωσή του που καταχωρίσθηκε στα πρακτικά συνεδρίασης του Δικαστηρίου αυτού ανέφερε ότι ο υπ' αρ. 46 μνημονευόμενος στο δικόγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης ως αναιρεσείων Α.

Φ. του Χ. εντολέας του, απεβίωσε στις 31-8-2007, μετά την άσκηση της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, που έλαβε χώρα στις 15-3-2007 και ότι συνεχίζουν τη δίκη, υπεσερχόμενοι στη θέση του ως μοναδικοί εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του, η συζυγός του Π. χήρα Α. Φ., και οι τρεις (3) θυγατέρες τους Ε., Θ. και Χ. Φ. του Χ., τη δήλωσή του δε αυτή έκανε ως πληρεξούσιος των τελευταίων δυνάμει του υπ' αριθμ. .../10-9-2008 πληρεξουσίου της συμβολαιογράφου Εχίνου Αιτωλοακαρνανίας Θεοδώρας Κοντονίκα και του υπ' αριθμ. .../27-4-2011 πληρεξουσίου της Γενικής Προξένου στη Νέα Υόρκη των ΗΠΑ Αγλαϊας Μπαλτά.

Περαιτέρω από τα προσκομιζόμενα και επικαλούμενα από τις προαναφερόμενες τέσσερες (4) γυναίκες έγγραφα και ειδικότερα: α)την υπ' αρ. 34/2007 ληξιαρχική πράξη θανάτου του ληξιάρχου του Δήμου Φυτειών Αιτωλοακαρνανίας και β)το υπ' αρ. 5419/2007 πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών του αποβιώσαντος Α. Φ. του Χ. του ιδίου ως άνω δήμου, προκύπτει ότι ο προαναφερόμενος αρχικά αναιρεσείων, διάδικος στην κατ'έφεση δίκη με αντίδικο το Ελληνικό Δημόσιο, ήδη αναιρεσίβλητο, απεβίωσε στις 31-8-2007 και ότι κληρονομήθηκε από τη σύζυγό του και τις τρεις (3) προμνημονευόμενες θυγατέρες του, που είναι οι πλησιέστερες συγγενείς και οι μόνες εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του, και οι οποίες δήλωσαν δια του πληρεξουσίου τους δικηγόρου Ηλία Μπέτση, δυνάμει του υπ' αρ. .../27-4-2011 πληρεξουσίου της συμβολαιογράφου Γενικής Προξένου στη Νέα Υόρκη Αγλαϊας Μπαλτά και του υπ' αρ. .../10-9-2008 πληρεξουσίου της συμβολαιογράφου Εχίνου Αιτωλοακαρνανίας Θεοδώρας Κοντονίκα-Τηλεμάχου ότι συνεχίζουν την προκειμένη αναιρετική δίκη, υπεισερχόμενες στη θέση αυτού (αρχικού αναιρεσείοντος Α.

Φ. του Χ.). Επομένως πρέπει να γίνει δεκτή η προαναφερόμενη δήλωση των κληρονόμων του αρχικού αναιρεσείοντος Α. Φ. του Χ. και να προχωρήσει η διαδικασία με την υπεισέλευση στη θέση του των προμνημονευόμενων τεσσάρων κληρονόμων του. Ακόμα ο ίδιος ως άνω πληρεξούσιος δικηγόρος (Ηλίας Μπέτσης) του αρχικού αναιρεσείοντος Π.

Κ. του Β. δήλωση κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας συνεδρίαση του Δικαστηρίου τούτου, ότι ως άνω εντολέας του απεβίωσε στις 8-1-2011 και συνεχίζουν την προκειμένη αναιρετική δίκη οι μοναδικοί εξ αδιαθέτου κληρονόμοι αυτού: α) Ε. χήρα Π. Κ., β) Β. Κ. του Π. και γ) Θ. Κ. του Π., προσκόμισε δε προς απόδειξη της ανωτέρω υπεισέλευσης στη δίκη:

την υπ' αρ. 2/2011 ληξιαρχική πράξη θανάτου του ληξιάρχου του Δήμου Ξηρομέρου Αιτωλοακαρνανίας και το υπ' αρ. 4398/15-4-2011 πιστοποιητικό πλησιεστέρων συγγενών του αποβιώσαντος Π. Κ. του ιδίου ως άνω Δήμου. Πράγματι από τα ανωτέρω έγγραφα αποδεικνύεται το γεγονός του θανάτου του αρχικού αναιρεσείοντος μετά την άσκηση της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης και η ιδιότητα των τριών (3) προμνημονευομένων προσώπων ως μόνων πλησιεστέρων συγγενών του.

Εξάλλου η πληρεξουσιότητα των τριών προσώπων αυτών προς τον παριστάμενο ως πληρεξούσιος τους δικηγόρος προκύπτει από το υπ' αριθμ. .../10-4-2011 πληρεξούσιο του συμβολαιογράφου Αγρινίου Βασιλείου Στραβοδήμου και το υπ' αρ. .../28-4-2011 πληρεξούσιο της συμβολαιογράφου Περιστερίου Αττικής Αριάδνης-Νιόβης Καραγεωργάκη.

Επομένως πρέπει να γίνει δεκτή και η ανωτέρω δήλωση των κληρονόμων του αρχικού αναιρεσείοντος Π. Κ. και να προχωρήσει η διαδικασία με την υπεισέλευση των προμνημονευομένων τριών (3) προσώπων (συζύγου και τέκνων τους) στη θέση του αναιρεσείοντος αυτού ως κληρονόμων του. Τέλος ο ίδιος ως άνω πληρεξούσιος δικηγόρος του αναιρεσείοντος Κ.

Π. του Ε. (76ου κατά σειρά στο δικόγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης) δήλωσε ενώπιον του Δικαστηρίου κατά την αυτή ως άνω συνεδρίασή του (27-1-2012) ότι στις 4-10-2010 απεβίωσε ως άνω εντολέας του και ότι συνεχίζει την προκειμένη αναιρετική δίκη ως εκ διαθήκης κληρονόμος του ο γιός του Π. Ε. του Κ.. Προσκόμισε δε ο τελευταίος δια του πληρεξουσίου του διηγόρου, δυνάμει του υπ' αρ. .../15-4-2011 συμβολαιογραφικού πληρεξουσίου του συμβολαιογράφου Αγρινίου Βασιλείου Στραβοδήμου του Χρήστου, την υπ' αρ. 29/2010 ληξιαρχική πράξη θανάτου του παραπάνω αναιρεσείοντος του ληξιάρχου του δήμου Ξηρομέρου Αιτωλοακαρνανίας και την υπ' αριθμ. .../8-2-2011 δήλωση αποδοχής κληρονομίας εκ διαθήκης του συμβολαιογράφου Αγρινίου Χρήστου Παπαμήτσου με το πιστοποιητικό μεταγραφής της στο Υποθηκοφυλακείο Εχίνου Αιτωλοακαρνανίας.

Από τα προαναφερόμενα έγγραφα αποδεικνύεται ο θάνατος του παραπάνω αρχικά αναιρεσείοντος και η ιδιότητα του Ε. Π. του Κ. ως εκ διαθήκης μόνου κληρονόμου του. Επομένως πρέπει να γίνει δεκτή και η δήλωση του τελευταίου ως προς την υπεισέλευση του στην προκειμένη αναιρετική δίκη ως κληρονόμου του αρχικού αναιρεσείοντος Κ.

Π. του Ε. και να προχωρήσει η διαδικασία με την παράσταση αυτού ως αναιρεσείοντος που εκπροσωπείται από τον προμνημονευόμενο πληρεξούσιο του δικηγόρο. Εξάλλου νόμιμα συνεχίζουν την προκειμένη αναιρετική δίκη οι αναφερόμενοι ως καλούντες με τους αριθμ. 20α και 20β στην από 22-7-2010 κλήση Ι. Κ. του Σ. και Κ. Κ.

του Σ., υπεισερχόμενοι στη θέση του αρχικά αναιρεσείοντος πατέρα τους Σ. Κ., ως εκ διαθήκης κληρονόμοι αυτού (βλ. σχετικά για την απόδειξη της νομιμοποίησης τους την υπ' αρ. 51/2009 ληξιαρχική πράξη θανάτου του ληξίαρχου του δήμου Φυτειών Αιτωλοακαρνανίας ως και του υπ' αρ. .../2010 δήλωση αποδοχής κληρονομίας του συμβολαιογράφου Αγρινίου Αθανασίου, που έχει νόμιμα μεταγραφεί στα βιβλία μεταγραφών του υποθηκοφυλακείου Εχίνου Αιτωλοακαρνανίας), ενώ η εκπροσώπηση αυτών από τον παραπάνω πληρεξούσιό τους δικηγόρο Ηλία Μπέτση προκύπτει από το προσκομιζόμενο και επικαλούμενο απ' αυτούς υπ' αρ. .../2010 συμβολαιογραφικό πληρεξούσιο της συμβολαιογράφου Αγρινίου Ευαγγελίας Παρασκευοπούλου-Κοτρότσου.

Αντίθετα η δήλωση των: 1) Δ. Γ. του Σ., 2) Ε. Γ. του Σ. και 3) Π. Γ. του Σ., περί συνέχισης της δίκης εκ μέρους τους ως υπεισελθόντων στη θέση της αρχικής αναιρεσείουσας μητέρας τους Σ. χήρας Σ. Γ. που απεβίωσε όμως πριν την άσκηση της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης (15-3-2007) πρέπει να αναφερθεί ότι αυτή δεν επάγεται καμμία έννομη συνέπεια και είναι απορριπτέα σύμφωνα με τα άρθρα 34 και 35 ΑΚ και 556 παρ.1 ΚΠολΔ, καθόσον η αίτηση έπρεπε να ασκηθεί εξαρχής επ' ονόματι των ιδίων (όσο αφορά μόνο για το 1/4 της αποζημίωσης που ζήτησε η προαναφερόμενη μητέρα των τριών αναιρεσειόντων και δικαιουμένων των λοιπών 3/4 της αιτούμενης αποζημίωσης ως συγκληρονόμων του αρχικού δικαιούχου της ένδικης αποζημίωσης Σ.

Γ.). Έτσι άλλωστε έχει κρίνει σχετικά για το ζήτημα αυτό η υπ' αρ. 1906/2009 απόφαση του Δικαστηρίου τούτου για την αναιρεσείουσα Σ. χήρα Σ. Γ. (αναφερόμενη με τον αυξ. αρ. 25 στην κρινόμενη αίτηση αναίρεσης), την οποία προσκομίζουν και επικαλούνται οι αναιρεσείοντες-καλούντες. Περαιτέρω κατά τη διάταξη του άρθρου 17 παρ.1 του Συντάγματος η ιδιοκτησία τελεί υπό την προστασία του Κράτους, τα δικαιώματα όμως που απορρέουν από αυτή δεν μπορούν να ασκούνται σε βάρος του γενικού συμφέροντος.

Κατά την διάταξη δε του άρθρου 13§4 του Ν. 2882/2001 (ΚΑΑΑ), εάν απαλλοτριωθεί τμήμα ακινήτου με αποτέλεσμα η αξία του τμήματος που απομένει στον ιδιοκτήτη να μειωθεί ή το τμήμα αυτό να είναι άχρηστο για τη χρήση που προορίζεται, με την απόφαση του προσδιορισμού της αποζημίωσης για το απαλλοτριούμενο τμήμα προσδιορίζεται και ιδιαίτερη αποζημίωση για το τμήμα που απομένει στον ιδιοκτήτη, η οποία καταβάλλεται μαζί με την αποζημίωση για το απαλλοτριούμενο".

Εξ άλλου, κατά το άρθρο 1 του Πρώτου Προσθέτου Πρωτοκόλλου της από 4.11.1950 Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την προάσπιση των δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των θεμελιωδών Ελευθεριών (ΕΣΔΑ), που κυρώθηκε αρχικώς μαζί με την σύμβαση, με τον Ν. 2329/1953 και εκ νέου με το ΝΔ 53/1974 και έχει αυξημένη ισχύ έναντι των κοινών νόμων, κατ' άρθρο 28 του Συντάγματος, κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο δικαιούται σεβασμού της περιουσίας του και κανένας δεν μπορεί να στερηθεί της ιδιοκτησίας του, παρά μόνο για λόγους δημόσιας ωφέλειας και υπό τους όρους, που προβλέπονται από τον νόμο και τις γενικές αρχές του διεθνούς δικαίου.

Με την διάταξη αυτή προστατεύονται και τα ενοχικά δικαιώματα του προσώπου, όπως και το δικαίωμα αποζημιώσεως για την προσγενόμενη ζημία στην περιουσία του. Έλλειψη δε σεβασμού της περιουσίας του στην περίπτωση αυτή υπάρχει όταν η συνεπεία του λόγου της αποζημιώσεως μείωση της περιουσιακής δυναμικότητας του προσώπου δεν αποκαθίσταται πλήρως.

Επομένως, στην περίπτωση, κατά την οποία, λόγω απαλλοτριώσεως μέρους του ακινήτου, το απομένον τμήμα αυτού, που εξακολουθεί να αποτελεί στοιχείο της περιουσίας του ιδιοκτήτου, υφίσταται σημαντική υποτίμηση της αξίας του ή καθίσταται άχρηστο για την χρήση για την οποία προορίζεται, το αναγνωριζόμενο, από την προαναφερθείσα διάταξη του άρθρου 13§4 του Ν. 2882/2001, δικαίωμα αποζημιώσεως ικανοποιείται πλήρως και εντεύθεν διασφαλίζεται ο σεβασμός στην περιουσία του ιδιοκτήτου, όταν η αποζημίωση καλύπτει όχι μόνον την εκ της απομειώσεως και μόνον της εκτάσεως του όλου ακινήτου ζημία, αλλά και εκείνη που επήλθε από την εκτέλεση του έργου για το οποίο κηρύχθηκε η απαλλοτρίωση του μέρους του ακινήτου.

Διότι, άλλως, ως προς την τελευταία αυτή ζημία, το παραμένον στον ιδιοκτήτη μέρος του ακινήτου και επομένως η περιουσία του θα παρέμενε χωρίς αποκατάσταση (ΟλΑΠ 31/2005). Περαιτέρω, από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 17§2 και 3 του Συντάγματος και 1 του ως άνω Πρώτου Προσθέτου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ, συνάγεται ότι, για τον προσδιορισμό της πλήρους αποζημιώσεως απαλλοτριωθέντος ακινήτου, λαμβάνεται υπ' όψη η αξία τούτου, κατά τον χρόνο της συζητήσεως ενώπιον του δικαστηρίου της αιτήσεως για τον προσωρινό καθορισμό της αποζημιώσεως ή για τον οριστικό καθορισμό, σε περίπτωση παραλείψεως του προσωρινού.

Ως πλήρης δε αποζημίωση νοείται η αποζημίωση, που παρέχει στον ιδιοκτήτη την δυνατότητα αντικαταστάσεως του απαλλοτριωθέντος με άλλο ισάξιο. Εξ άλλου, κατά την διάταξη του άρθρου 13§1 εδ. τελευταίο του Ν. 2882/2001 (ΚΑΑΑ), όπως αυτό τροποποιήθηκε με το άρθρο 9§1 του Ν. 3193/2003, "ως κριτήριο για την εκτίμηση της αξίας του απαλλοτριουμένου ακινήτου, λαμβάνεται υπ' όψη, ιδίως, η αξία που έχουν κατά τον κρίσιμο χρόνο παρακείμενα και ομοειδή ακίνητα, που προσδιορίζεται κυρίως από την αντικειμενική αξία, και τιμήματα σε συμβόλαια μεταβιβάσεως κυριότητας ακινήτων, το οποίο συντάχθηκαν το χρόνο κήρυξης της απαλλοτρίωσης, καθώς και η πρόσοδος του απαλλοτριουμένου".

Περαιτέρω, έλλειψη νομίμου βάσεως της αποφάσεως, κατά την έννοια της διατάξεως του άρθρου 559 αρ. 19 του ΚΠολΔ, υπάρχει και όταν στο αιτιολογικό της αποφάσεως, που αποτελεί την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν αναφέρονται καθόλου ή δεν αναφέρονται με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις, τα πραγματικά περιστατικά εκείνα, τα οποία είναι αναγκαία για να κριθεί, αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συντρέχουν ή όχι οι όροι του κανόνα δικαίου που εφαρμόσθηκε.

Στην παρούσα περίπτωση, με τους δεύτερο και τέταρτο λόγους αναιρέσεως, από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση η αναιρετική πλημμέλεια της εκ πλαγίου παραβιάσεως των προαναφερομένων ουσιαστικού δικαίου διατάξεων, επειδή το Εφετείο δεν διέλαβε σ' αυτή καθόλου ή δεν διέλαβε επαρκή αιτιολογία: 1) Περί του ζητήματος της μειώσεως της αξίας των απομενόντων, εκτός απαλλοτριώσεως, τμημάτων των ιδιοκτησιών των αναιρεσειόντων υπό τον αριθμό 10, 10α, 10β, 10γ, 10δ, 10ε, 10στ και 10ζ, (ΑΚΠ 471), 11, 11α, 11β, 11γ (ΑΚΠ 475) 12, 13 (ΑΚΠ 481), 15 (ΑΚΠ 495), 20 (ΑΚΠ 519), 23 (ΑΚΠ 523), 24 (ΑΚΠ 524), 29 (ΑΚΠ 533), 32 (ΑΚΠ 538), 37 (ΑΚΠ 460 και 560), 46 (ΑΚΠ 574), 53 (ΑΚΠ 586), 54 (ΑΚΠ 585), 56 (ΑΚΠ 633), 57 (ΑΚΠ 639), 58 (ΑΚΠ 648α), 60 (ΑΚΠ 666), 75 (ΑΚΠ 710), 76 (ΑΚΠ 711), 77 (ΑΚΠ 702 ΚΑΙ 712), 78 (ΑΚΠ 713 και 714), 80 (ΑΚΠ 718), 82 (ΑΚΠ 724), 86 (ΑΚΠ 462 και 466) και επομένως περί της πλήρους αποζημιώσεως τούτων. 2) Περί του ζητήματος της πραγματικής αξίας των απαλλοτριωθέντων ακινήτων των αναιρεσειόντων και των επικειμένων αυτών, και επομένως περί της πλήρους αποζημιώσεως των τελευταίων.

Με την προσβαλλομένη απόφασή του, όπως προκύπτει από αυτή, το Εφετείο δέχθηκε, ανελέγκτως, ως αποδειχθέντα, τα κατωτέρω πραγματικά περιστατικά: "Με την 10990117/10576/0010/20.1.2003 κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών και Περιβάλλοντος Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων, η οποία δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 54/Δ/5.2.2003 κηρύχθηκε αναγκαστική απαλλοτρίωση για λόγους δημοσίας ασφάλειας και ειδικότερα για τη βελτίωση της ΕΟ Αντιρρίου- Αμφιλοχίας -Ιωαννίνων με την κατασκευή του αυτοκινητοδρόμου Δυτικής Ελλάδος ...

έκτασης συνολικού εμβαδού 1.179.181,2 τ.μ που βρίσκεται στην περιοχή των Δήμων Φυτειών, Στράτου και Αστακού Αιτωλοακαρνανίας ... εικαζόμενοι ιδιοκτήτες είναι ... που είναι συγχρόνως και ανταιτούντες, καθώς επίσης και εκείνοι που άσκησαν παραδεκτώς παρέμβαση κατά τη συζήτηση. Στο σύνολό της η απαλλοτριούμενη έκταση είναι ποτιστικοί αγροί, καλλιεργούμενοι με καπνά, σπαράγγια, τριφύλλι κ.λ.π, εκτός από δύο (2) κτηματοτεμάχια (ΑΚ 639 και 301), τα οποία στον κτηματολογικό πίνακα χαρακτηρίζονται ως χέρσα.

Οι καλλιεργούμενες εκτάσεις μέσα στις οποίες εκτός από τα δένδρα (ελιές, αχλαδιές, ροδιές κλπ) υπάρχουν και κτίσματα, όπως υπόστεγα λαμαρινοσκεπή, πλακοσκεπή, κεραμοσκεπή, θερμοκήπια, γεωτρήσεις, πηγάδια κλ.π, στην πλειονότητα τους έχουν προέλθει από τις προσχώσεις του ποταμού Αχελώου και ως εκ τούτου είναι εύφορες, σχεδόν επίπεδες και παρουσιάζουν σχετική ομοιομορφία.

Με βάση τα παραπάνω και σε συνδυασμό με τα λοιπά αποδεικτικά στοιχεία και το πόρισμα της εκτιμητικής επιτροπής, το Δικαστήριο κρίνει ότι κατά την 12 Ιανουαρίου 2006 (χρόνος συζήτησης για τον καθορισμό της οριστικής τιμής μονάδος), που είναι και ο κρίσιμος εν προκειμένω χρόνος για τον οριστικό προσδιορισμό της αποζημίωσης κατά τα άρθρα 13 παρ. 1 εδάφ.

Β' του ν. 2882/2001, όπως το εδάφιο β' προστέθηκε με το άρθρο 1 παρ. 4 του Ν. 2985/2002 και 17 παρ. 2 του Συντάγματος 2001, αφού από την 24 Ιουνίου 2004 που έλαβε χώρα στο Μονομελές Πρωτοδικείο Μεσολογγίου η συζήτηση για τον καθορισμό προσωρινής τιμής μονάδος και μέχρι την 12 Ιανουαρίου 2006 παρήλθε χρονικό διάστημα μεγαλύτερο του έτους, η πραγματική αξία των ακινήτων, που απαλλοτριώθηκαν με βάση τις κρατούσες οικονομικές και νομισματικές συνθήκες χωρίς να υπολογίζεται η τυχόν ανατίμηση ή υποτίμησή τους λόγω της εξαγγελίας ή της κηρύξεως της απαλλοτριώσεως ή της εκτελέσεως του έργου για το οποίο έγινε και κατά συνέπεια η πλήρης αποζημίωση, δηλαδή εκείνη με την οποία μπορούν να αντικατασταθούν τα απαλλοτριούμενα ακίνητα με άλλα ισάξιά τους, ανέρχεται στα 4 Ευρώ το τ.μ.

για τους ποτιστικούς αγρούς και σε 1 Ευρώ το τ.μ. για τους χέρσους, στα ποσά δε αυτά πρέπει να προσδιοριστεί και η οριστική τιμή για τα ακίνητα για να είναι πλήρης η αποζημίωση. Για τα συστατικά και εν γένει επικείμενα που είναι κοινά για όλα τα ακίνητα (δένδρα, συρματόπλεγμα κλπ), αλλά και για εκείνα που για την εξυπηρέτησή της κατά προορισμό χρήσης τους απαντώνται σε ορισμένα μόνο ακίνητα, η οριστική αποζημίωση, με σκοπητέο χρόνο τον ίδιο (12 Ιανουαρίου 2006), ανέρχεται στα ποσά που ειδικώς αναφέρονται στο διατακτικό της παρούσης.

Αποζημίωση πρέπει, επίσης, να καθοριστεί και για επικείμενα, τα οποία ... Όλα τα αιτήματα για καθορισμό ιδιαίτερης αποζημίωσης κατά το άρθρο 13 παρ. 4 του Ν 2882/2001 για τα απομένοντα τμήματα εδαφικών εκτάσεων των απαλλοτριωθέντων πρέπει να απορριφθούν ως ουσιαστικώς αβάσιμα, συνεκτιμώμενου και του γεγονότος ότι τα απαλλοτριωθέντα από συστάσεως είναι ποτιστικοί αγροί και θα εξακολουθήσουν να έχουν τον προορισμό αυτόν τα τμήματά τους που θα απομείνουν εκτός απαλλοτριώσεως και ως εκ τούτου από την κατάτμησή τους δεν θα επέλθει μείωση της αξίας τους, ούτε θα καταστούν άχρηστα για τη χρήση που αυτά προορίζονταν, ακόμη και αν αποβλέψουμε για την απομειωτική επίδραση και στην εκτέλεση ή την εξαγγελία του έργου για το οποίο κηρύχθηκε η απαλλοτρίωση ...".

Με βάση τις παραδοχές του αυτές, το Εφετείο καθόρισε την αποζημίωση των αναιρεσειόντων, για τα απαλλοτριωθέντα ακίνητα αυτών, στο ποσό των 4 Ευρώ για τους εξ αυτών ποτιστικούς αγρούς και του 1 Ευρώ για τους χέρσους, για τα συναπαλλοτριούμενα επικείμενα τούτων, στα αναφερόμενα στην προσβαλλομένη απόφαση ποσά, απέρριψε δε το αίτημα των αναφερομένων ανωτέρω αναιρεσειόντων, περί καθορισμού ιδιαιτέρας αποζημιώσεως, για τα απομένοντα, εκτός απαλλοτριώσεως, τμήματα των ιδιοκτησιών των.

Με τις παραδοχές του αυτές, το Εφετείο στέρησε την απόφασή του νομίμου βάσεως, για έλλειψη σαφούς και πλήρους αιτιολογίας, περί των, ως άνω ζητημάτων, που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, εφ'οσον ανάγονται στην πλήρη αποζημίωση των αναιρεσειόντων, για την απαλλοτρίωση των ιδιοκτησιών των και κατέστησε ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο της ορθής ή μη εφαρμογής των αναφερομένων στη μείζονα πρόταση της παρούσας σκέψεως διατάξεων ουσιαστικού δικαίου.

Ειδικότερα, ως προς το ζήτημα της πραγματικής αξίας των απαλλοτριωθέντων ακινήτων και αναιρεσειόντων, κατά τον χρόνο της συζητήσεως ενώπιον του Εφετείου, που δέχεται ως σκοπητέο χρόνο, δεν διέλαβε σ' αυτή καθόλου πραγματικά περιστατικά, περί των κριτηρίων που έλαβε υπ' όψη για την εκτίμηση της πραγματικής αξίας τούτων (ήταν πραγματικά περιστατικά αναφερόμενα στην αξία παρακειμένων ομοειδών ακινήτων ή στην πρόσοδο αυτών κλπ).

ως προς την αξία δε των συναπαλλοτριουμένων συστατικών και παραρτημάτων τούτων, δεν διέλαβε καμία αιτιολογία που να στηρίζει τη κρίση του, για την καθορισθείσα, για έκαστο εξ αυτών, αποζημίωση των αναιρεσειόντων. Ακόμη, ως προς την αιτηθείσα ιδιαιτέρα αποζημίωση τούτων, που απέρριψε, δεν διέλαβε στην προσβαλλομένη απόφασή του, πραγματικά περιστατικά, περί της εκτάσεως του απομένοντος, εκτός απαλλοτριώσεως, τμήματος εκάστης συγκεκριμένης ιδιοκτησίας καθώς και περί του ενιαίου ή μη αυτού (ήτοι της τυχόν διχοτομήσεώς του σε μικρότερα τμήματα), που επιτρέπει ή μη την κατά προορισμό χρήση και μετά την απότμηση της απαλλοτριωθείσας εκτάσεως του τμήματος αυτού.

Εξ άλλου, δεν αποσαφηνίζει, αν για τον σχηματισμό της κρίσεως του έλαβε υπ' όψη την επιρροή ή μη της εκτελέσεως του έργου, για το οποίο η απαλλοτρίωση, στην υποτίμηση ή μη της αξίας τούτων. Επομένως, οι δεύτερος και τέταρτος λόγοι αναιρέσεως, από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, πρέπει να γίνουν δεκτοί, ως κατ' ουσίαν βάσιμοι.

Επειδή, από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 335, 338-340, 346, 591§1 του ΚΠολΔ, 19§9 και 10, 20§6 και 8 του Ν. 2882/2001 (ΚΑΑΑ), προκύπτει ότι, και στην ειδική διαδικασία των απαλλοτριώσεων, το δικαστήριο της ουσίας, προκειμένου να σχηματίσει την κρίση του για το αποδεικτικό του πόρισμα, αναφορικώς προς τους πραγματικούς ισχυρισμούς των διαδίκων, που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, υποχρεούται να λαμβάνει υπόψη του όλα τα αποδεικτικά μέσα τα οποία επικαλούνται και προσκομίσουν οι διάδικοι.

Η παράβαση της υποχρεώσεως αυτής ιδρύει τον λόγο αναιρέσεως από τον αριθμό 22 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ. Ο λόγος αυτός θεμελιώνεται όχι μόνον όταν το δικαστήριο της ουσίας δεν βεβαιώνει ότι έλαβε υπ' όψη του και τα αποδεικτικά μέσα που επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι, αλλά και όταν, παρά την βεβαίωση αυτή, από το περιεχόμενο της αποφάσεως και την αιτιολογία της δεν καθίσταται απολύτως βέβαιο ότι αυτά ελήφθησαν υπόψη, προκειμένου δε περί εγγράφων ότι όλα ή ορισμένα από αυτά ελήφθησαν υπ' όψη.

Στην παρούσα περίπτωση, όπως προκύπτει από τις προτάσεις, που κατέθεσαν οι αναιρεσείοντες, ενώπιον του Εφετείου, κατά την δίκη περί καθορισμού της οριστικής αποζημιώσεως, τις οποίες επιτρεπτώς επισκοπεί ο Άρειος Πάγος (άρ. 561§2 του ΚΠολΔ), αυτοί προσκόμισαν και επικαλέσθηκαν για την απόδειξη του πραγματικού ισχυρισμού των, περί μειώσεως (ήτοι εκμηδενίσεως) της αξίας των απομενόντων, εκτός απαλλοτριώσεως, τμημάτων των ιδιοκτησιών των:

α) την από 17.3.2004 τεχνική έκθεση του τοπογράφου Ν. Π. και το με ίδια ημερομηνία παράρτημα αυτής, β) το υπ' αριθ. 60/2004 πρακτικό συνεδριάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Μεσολογγίου, στο οποίο περιέχονται οι καταθέσεις των μαρτύρων των Β. Ζ., γεωπόνου και Ν. Π., τοπογράφου μηχανικού και γ) το από 31.5.2000 τοπογραφικό διάγραμμα της Ειδικής Υπηρεσίας Δημοσίων Έργων του ΥΠΕΧΩΔΕ, το οποίο συνετάγη για την ένδικη απαλλοτρίωση και στο οποίο απεικονίζονται τα εναπομένοντα τμήματα της ιδιοκτησίας του 37ου αναιρεσείοντος Χ.

Κ.. Ωσαύτως, προς απόδειξη της πραγματικής αξίας των απαλλοτριωθέντων ακινήτων των και των επικειμένων αυτών (συστατικών και παραρτημάτων), αυτοί προσκόμισαν και επικαλέσθηκαν: 1) την από 18.3.2004 έκθεση εκτιμήσεως των γεωπόνων Β. Ζ. και Ζ. Σ., σύμφωνα με την οποία, συνταγείσα μετά από επιτόπιο έλεγχο των ακινήτων αυτών, τα απαλλοτριούμενα ακίνητα είναι αγροί αρδευόμενοι, καλλιεργούμενοι με καπνά, με στρεμματική απόδοση 500 κιλών (που αποδίδουν εισόδημα 2.250 ευρώ, ανά στρέμμα). 2) την από 17.3.2004 τεχνική έκθεση του τοπογράφου μηχανικού Ν.

Π. και το με ίδια ημερομηνία παράρτημα αυτής. 3) τις ένορκες καταθέσεις των μαρτύρων Β. Ζ. και Ν. Π., που περιέχονται στο υπ' αρ. 65/2004 πρακτικό του Μονομελούς Πρωτοδικείου Μεσολογγίου, 4) τα υπ' αρ. .../1994 συμβόλαιο του Συβ/φου Εχίνου Χρήστου Παπαμήτσου, περί του τιμήματος πωληθέντος με αυτό ομοειδούς αγροτεμαχίου. 5) τα υπ' αρ. .../1995, .../1997, .../1997 συμβόλαια του Συμβ/φου Βάλτου Γεωργίου Παπαπάνου, περί του τιμήματος πωληθέντων με αυτά ομοειδών αγροτεμαχίων, καθώς και τις υπ' αρ. 754/2003 και 594/2003 αποφάσεις του Εφετείου Πατρών, με τις οποίες καθορίσθηκε η οριστική αποζημίωση απαλλοτριωθέντων αγροτεμαχίων στην περιοχή Ρίβιο Φυτειών και Ρίγανης, στο ποσό των 6 και 5 ευρώ, αντιστοίχως.

Το Εφετείο, με την προσβαλλομένη απόφασή του, βεβαιώνει ότι, για το πόρισμα στο οποίο κατάληξε, έλαβε υπ' όψη "όλα εν γένει τα έγγραφα, τα οποία επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι", καθώς και τα υπ' αριθ. 60/2005 πρακτικά συνεδριάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Μεσολογγίου. Όμως, παρά την βεβαίωση αυτή, από το περιεχόμενο της προσβαλλομένης αποφάσεως και το σύνολο των αιτιολογιών της, δεν καθίσταται απολύτως βέβαιο, ότι ελήφθησαν υπ' όψη και συνεκτιμήθηκαν, για την κατ' ουσίαν κρίση του Εφετείου, τα ανωτέρω αποδεικτικά μέσα, για την απόδειξη των προαναφερομένων ουσιωδών ισχυρισμών των αναιρεσειόντων.

Επομένως, οι πρώτος και τρίτος λόγοι αναιρέσεως, από τον αριθμό 11 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, με τους οποίους προσάπτεται στο Εφετείο η αιτίαση, ότι δεν έλαβε υπ' όψη τα ανωτέρω αποδεικτικά μέσα, που επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν οι αναιρεσείοντες, πρέπει να γίνουν δεκτοί, ως κατ' ουσίαν βάσιμοι.

Επειδή κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 8 του ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναιρέσεως και αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπ' όψη πράγματα, που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ως "πράγματα", κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, θεωρούνται οι αυτοτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί των διαδίκων, που συγκροτούν την ιστορική βάση (και συνεπώς θεμελιώνουν το αίτημα) αγωγής, ανταγωγής, ενστάσεως ή αντενστάσεως.

Στην παρούσα περίπτωση, όπως προκύπτει από το από 20.9.2005 εισαγωγικό δικόγραφο της αιτήσεως των αναιρεσειόντων, επί καθορισμού της οριστικής αποζημιώσεως, για την απαλλοτρίωση των ακινήτων των, το οποίο επιτρεπτώς επισκοπεί ο Άρειος Πάγος, ο 57ος τούτων (Α. Σ.), ισχυρίσθηκε με αυτή ότι το απαλλοτριούμενο υπό τον αριθμό 639 στον Κτημ.

Πίνακα ακίνητό του, το οποίο σ' αυτόν χαρακτηρίζεται ως χέρσος αγρός, αποτελεί αρδευόμενο αγροτεμάχιο και ζήτησε τον καθορισμό της οριστικής αποζημίωσης γι' αυτό, με τον χαρακτηρισμό του αρδευομένου αγρού. Ο υπό τον αριθμό 58 δε αναιρεσείων (Κ. Φ.), ισχυρίσθηκε ότι το υπ' αρ. ΚΠ 648 απαλλοτριούμενο ακίνητό του, το οποίο στον κτηματολογικό πίνακα χαρακτηρίζεται ως αγροτεμάχιο, αποτελεί οικόπεδο, διότι έχει πρόσοψη επί της επαρχιακής οδού Κουβαρά Φυτειών- Αστακού, βρίσκεται πλησίον της διασταυρώσεως της ΕΟ Αγρινίου-Ιωαννίνων με την προαναφερομένη επαρχιακή οδό, εις απόσταση 150-200 μέτρων από το συγκρότημα της βιομηχανίας PROVIMI και ενδείκνυται για εμπορική εκμετάλλευση.

Ζήτησε δε τον καθορισμό της οριστικής αποζημιώσεως γι' αυτό στο ποσό των 15.000 ευρώ, ανά στρέμμα. Ωσαύτως, οι αναιρεσείοντες υπό τον αριθμό 66 (Κ. Π.), 69 (Η. Τ.), 70 (Φ. Τ.), 71 (Ν. Τ.), 77 (Θ. Κ.) και 72 (Α. Κ.), ισχυρίσθηκαν ότι τα υπ' αρ. Κ 695, 696, 700, 701 και 706 απαλλοτριούμενα ακίνητά των, τα οποία στον κτηματολογικό πίνακα χαρακτηρίζονται ως αγροτεμάχια, αποτελούν οικόπεδα, διότι έχουν πρόσοψη επί της ΕΟ Αγρινίου-Ιωαννίνων, βρίσκονται επί της διασταυρώσεως αυτής με την επαρχιακή οδό Κουβαρά Φυτειών-Αστακού και εις απόσταση 150-200 μέτρα από το συγκρότημα της βιομηχανίας PROVIMI και πρατήριο καυσίμων και ενδείκνυται για εμπορική εκμετάλλευση.

Ζήτησαν δε τον καθορισμό της οριστικής αποζημιώσεως γι' αυτά στο ποσό των 22.000 ευρώ ανά στρέμμα. Όμως, το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δεν έλαβε υπόψη τους ισχυρισμούς των ως άνω αναιρεσειόντων. Επομένως, ο έκτος λόγος αναιρέσεως, από τον αριθμό 8 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, με τον οποίο προσάπτεται στο Εφετείο η αιτίαση ότι δεν έλαβε υπόψη του τους προμνημονευόμενους ισχυρισμούς τους, που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, πρέπει να γίνουν δεκτοί ως βάσιμοι.

Κατ'ακολουθίαν όλων των προεκτιθεμένων πρέπει: 1)να απορριφθεί η από 2-3-2007 αίτηση αναίρεσης κατά της προμνημονευόμενης απόφασης του Εφετείου Αθηνών όσο αφορά τους Δ. Γ. του Σ., Ε. Γ. του Σ. και Π. Γ. του Σ. και μόνο κατά το μέρος που κρίθηκε ως απορριπτέο και 2) η προσβαλλόμενη απόφαση να αναιρεθεί κατά τα ανωτέρω κεφάλαια και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση κατά τα αυτά κεφάλαια, στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές εκτός εκείνων που δίκασαν προηγουμένως (άρθρο 580 παρ.3 ΚΠολΔ, όπως τούτο ίσχυε πριν την τροποποίηση του με τον νόμο 4055/2012), παρέλκει δε μετά απ' αυτά η έρευνα των λοιπών (πρώτου, τρίτου και εβδόμου) λόγων της αιτήσεως αναιρέσεως, (από τους αριθμ.11 και 1 εδ.β του άρθρου 559 ΚΠολΔ), που αφορούν τα αυτά κεφάλαια της αποφάσεως. Τέλος πρέπει να καταδικασθεί το αναιρεσίβλητο σε μέρος των δικαστικών εξόδων των παρισταμένων αναιρεσειόντων (άρθρα 178 παρ.1 και 183 ΚΠολΔ, σε συνδυασμό με το άρθρο 22 παρ.3 του ν. 2882/2001), όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 982/2006 απόφαση του Εφετείου Πατρών μόνο κατά τα κεφάλαια που αναφέρονται στο σκεπτικό της παρούσας.

Παραπέμπει την υπόθεση, προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές. Και

Καταδικάζει το αναιρεσίβλητο Ελληνικό Δημόσιο σε μέρος των δικαστικών εξόδων των παρισταμένων αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων (2.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 23 Μαρτίου 2012.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 1 Ιουνίου 2012.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ