Supreme Court dismisses appeal on inheritance partition, ruling legal assessment of property division is not reviewable.

Απόφαση 960 / 2008 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 960/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Φώσκολο, Αντιπρόεδρο, Ελισάβετ Μουγάκου - Μπρίλλη, Μίμη Γραμματικούδη, Λεωνίδα Ζερβομπεάκο και Χαράλαμπο Παπαηλιού, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 5 Μαρτίου 2008, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. Χ1 και 2. Χ2, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Γεώργιο Διαμαντόπουλο.

Των αναιρεσίβλητων: 1. ..... και 2........., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Σαράντη Ορφανουδάκη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ, o οποίος με τις προτάσεις του αναφέρει ότι το όνομα της 2ης αναιρεσίβλητης είναι ".....", αντί του εσφαλμένου ".....'' που αναγράφτηκε εκ παραδρομής στο αναιρετήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 30-10-2002 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 5943/2003 του ίδιου Δικαστηρίου και 25130/2005 προδικαστική, 38.130/2006 οριστική του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση των δύο τελευταίων αποφάσεων ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 13-12-2006 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη ανέγνωσε την από 21-2-2008 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η νομική αοριστία της αγωγής που συνδέεται με τη νομική εκτίμηση του κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που πρέπει να εφαρμοστεί, αποτελεί παράβαση που ελέγχεται με τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ (ή του άρθρου 560 αριθ. 1 ΚΠολΔ), αν το δικαστήριο, για το σχηματισμό της περί νομικής επάρκειας της αγωγής κρίση του, αξίωσε περισσότερα στοιχεία από τα απαιτούμενα από το νόμο προς θεμελίωση του ασκούμενου δικαιώματος για να κρίνει νόμιμη την αγωγή ή αντίθετα αρκέστηκε σε λιγότερα από τα απαιτούμενα στοιχεία.

Η αοριστία όμως του δικογράφου της αγωγής μπορεί να μην είναι νομική, αλλά ποσοτική ή ποιοτική, όταν στο δικόγραφο αυτής δεν δεν αναφέρονται με πληρότητα τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία αποτελούν την προϋπόθεση εφαρμογής του κανόνα δικαίου στον οποίο στηρίζεται το αίτημα της αγωγής (ποσοτική αοριστία) ή όταν στο δικόγραφο γίνεται απλώς επίκληση των όρων του νόμου χωρίς να αναφέρονται τα περιστατικά που θεμελιώνουν την εφαρμογή του συγκεκριμένου κανόνα δικαίου.

Στις περιπτώσεις αυτές της ποσοτικής ή ποιοτικής αοριστίας της αγωγής η απόφαση ελέγχεται με βάση τις διατάξεις του άρθρου 559 αριθ. 8 και 14 ΚΠολΔ, αντίστοιχα. Τέλος, η αοριστία της αγωγής εξετάζεται αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο της ουσίας, για να δημιουργηθεί όμως λόγος αναίρεσης από τους παραπάνω, πρέπει, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 562 παρ. 2 ΚΠολΔ, να προτείνεται στο Εφετείο και να αναγράφεται η πρόταση αυτή στο σχετικό λόγο, δεδομένου ότι ο σχετικός ισχυρισμός δεν είναι από εκείνους, οι οποίοι κατ' εξαίρεση λαμβάνεται υπόψη και χωρίς να προταθούν στο δικαστήριο της ουσίας και, ειδικότερα, δεν αφορά τη δημόσια τάξη.

Ο πρώτος, επομένως, λόγος της αναίρεσης, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από τον αριθμό 560 αριθ. 1 ΚΠολΔ πλημμέλεια, γιατί το Πολυμελές Πρωτοδικείο, που δίκασε ως Εφετείο, με την 25.130/2005 παρεμπίπτουσα περί απόδειξης απόφασή του, έκρινε πλήρως ορισμένη την ένδικη διεκδικητική αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων και δεν απέρριψε την τελευταία ως απαράδεκτη λόγω αοριστίας της ως προς την περιγραφή τόσο του με αριθμό 511 Ε' κατηγορίας αγροτεμαχίου των αναιρεσιβλήτων, όσο και του όμορου προς αυτό με αριθμό 496 Β' αγροτεμαχίου των αναιρεσειόντων, αντίστοιχα, απορρίπτοντας σιωπηρά τον περί της αοριστίας αυτής ισχυρισμό των τελευταίων, που προτάθηκε ενώπιόν του με τις προτάσεις τους της συζήτησης μετά την οποία εκδόθηκε η αμέσως πιο πάνω απόφαση, είναι απορριπτέος, προεχόντως ως απαράδεκτος, εφόσον με αυτόν επιχειρείται η έρευνα πλημμέλειας εμπίπτουσας στις διατάξεις των αριθμών 8 και 14, αντίστοιχα, του άρθρου 559 ΚΠολΔ, οι οποίες δεν περιλαμβάνονται στους περιοριστικώς απαριθμούμενους αναιρετικούς λόγους της διάταξης του άρθρου 560 ΚΠολΔ.

Από τη διάταξη του άρθρου 1 παρ. 1 του α.ν. 431/1968 "περί τροποποιήσεως και συμπληρώσεως της εν γένει εποικιστικής νομοθεσίας κ.λ.π.", από την έναρξη της ισχύος του (23.5.1968), ο κληρούχος που αποκαταστάθηκε κατά την εποικιστική εν γένει νομοθεσία, όπως και οι κληρονόμοι του δεν λογίζονται κατά πλάσμα του νόμου νομείς του κλήρου αν δεν κατέχουν πράγματι αυτόν και, έτσι, είναι δυνατή η χωρίς τη θέλησή τους κτήση από τον τρίτο της νομής ολόκληρου του αγροτεμαχίου υπό τον περιορισμό μόνο της μη κατάτμησης των τεμαχίων της οριστικής διανομής.

Ο περιορισμός αυτός τίθεται ως γενική αρχή και έχει εφαρμογή σε κάθε μεταβίβαση του κλήρου, όχι μόνο όταν γίνεται με τη θέληση του κληρούχου, δηλαδή με δικαιοπραξία, αλλά και στην περίπτωση της απόκτησης της κυριότητας χωρίς τη θέλησή του, όπως με χρησικτησία. Σύμφωνα, όμως, με τη διάταξη της παρ. 2 περίπτ.

Αβ'του άρθρου 1 του ίδιου πιο πάνω α.ν., όπως αυτή αντικαταστάθηκε με τη διάταξη του άρθρου 1 εδαφ. α' και β' του ν. 666/1977 "περί τροποποιήσεως και συμπληρώσεως διατάξεων της εποικιστικής νομοθεσίας και άλλων διατάξεων", ο αμέσως πιο πάνω περιορισμός δεν ισχύει επί μεταβιβάσεων κλήρων "κειμένων εντός εγκεκριμένων ρυμοτομικών σχεδίων πόλεων ή χωρίων υπό την προϋπόθεση, ότι, τόσον τα μεταβιβαζόμενα όσον και τα απομένοντα τεμάχια κλήρων, πληρούντα, κατά τις οικείες πολεοδομικάς διατάξεις, ελάχιστα όρια εμβαδού και διαστάσεων.

Περί της συνδρομής της προϋποθέσεως ταύτης χορηγείται βεβαίωση της αρμοδίας πολεοδομικής αρχής". Από την τελευταία αυτή διάταξη προκύπτει, ειδικότερα, ότι η εξαίρεση από τον περιορισμό της μη κατάτμησης του κλήρου που βρίσκεται μέσα σε εγκεκριμένα ρυμοτομικά σχέδια πόλεων ή χωριών που θεσπίστηκε, δεν περιλαμβάνει οποιαδήποτε μεταβίβαση, αλλά μόνο τη μεταβίβαση που γίνεται με δικαιοπραξία, αφού ρητά προβλέπεται σ' αυτή η σύνταξη συμβολαίου στο οποίο επισυνάπτεται η βεβαίωση της αρμόδιας πολεοδομικής αρχής περί της πλήρωσης των προβλεπόμενων ελάχιστων ορίων εμβαδού και διαστάσεων τόσο του μεταβιβαζόμενου, όσο και του εναπομένοντος τεμαχίου του κλήρου, πράγμα που είναι ασυμβίβαστο με την έννοια της χρησικτησίας.

Στην προκείμενη περίπτωση, το Πολυμελές Πρωτοδικείο που δίκασε ως Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, απέρριψε τους επικουρικά προβαλλόμενους ισχυρισμούς των εναγομένων και ήδη αναιρεσειόντων περί κτήσης της συγκυριότητάς τους στο επίδικο ακίνητο - τεμάχιο κληροτεμαχίου, - που βρίσκεται στην κτηματική περιοχή του αγροκτήματος ......

του Δήμου Θέρμης Θεσσαλονίκης, - με τακτική και έκτακτη χρησικτησία ως αλυσιτελείς με την παραδοχή ότι "η κτήση κυριότητας δια χρησικτησίας είναι δυνατή μόνο αν αφορά ολόκληρο το κληροτεμάχιο και όχι τμήμα αυτού, διότι κατά γενική αρχή του Αγροτικού Κώδικα, όσο και του Α.Ν. 431/1968, απαγορεύεται η κατάτμηση κληροτεμαχίων", ακολούθως δε δέχθηκε την ένδικη διεκδικητική αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων ως και κατ' ουσίαν βάσιμη.

Έτσι, που έκρινε το Πολυμελές Πρωτοδικείο, που δίκασε ως Εφετείο, δεν παραβίασε ευθέως την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 1 εδάφια α' και β¨ του ν.666/1977, με την οποία αντικαταστάθηκε, όπως προειπώθηκε, η διάταξη της παρ. 2 περίπτ. Αβ' του άρθρου 1 του α.ν. 431/1968, εφόσον η τελευταία επιτρέπει την κατάτμηση κλήρου που βρίσκεται μέσα σε εγκεκριμένο σχέδιο πόλεων ή χωριών - και όχι σε κτηματική περιοχή, όπως το επίδικο τεμάχιο κληροτεμαχίου- μόνο με μεταβιβαστική της κυριότητας αυτού συμβολαιογραφική πράξη και όχι με χρησικτησία, γι' αυτό και ο αντίθετος δεύτερος λόγος της αναίρεσης, με τον οποίο προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από τον αριθμό 1 του άρθρου 560 ΚΠολΔ πλημμέλεια, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 13-12-2006 αίτηση των Χ1 κ.τ.λ. για αναίρεση της 38.130/2006 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, που δίκασε ως Εφετείο.

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.-

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 1 Απριλίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 7 Μαΐου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ