Supreme Court dismisses appeal for lack of legal basis regarding facts not properly raised or considered in the lower court's property dispute judgment.

Απόφαση 950 / 2008 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 950/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Φώσκολο, Αντιπρόεδρο, Ελισάβετ Μουγάκου - Μπρίλλη, Μίμη Γραμματικούδη, Λεωνίδα Ζερβομπεάκο, Χαράλαμπο Παπαηλιού, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 2 Απριλίου 2008, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: χ1, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Κοτζαμανίδη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ. Πολ. Δ.

Της αναιρεσίβλητης: ψ1, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Νικολόπουλο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 25-6-2002 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης και την από 14-5-2003 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Σερρών και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1/2004 του ίδιου Δικαστηρίου και 3064/2004 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 18-2-2005 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Μίμης Γραμματικούδης ανέγνωσε την από 1-11-2006 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης ζήτησε την απόρριψή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, κατά την έννοια της διάταξης του άρθρου 559 αριθ.19 ΚΠολΔ, η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση όταν στο αιτιολογικό, που συνιστά την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν αναφέρονται καθόλου ή αναφέρονται ανεπαρκώς ή αντιφατικώς τα πραγματικά περιστατικά στο οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του επί ζητήματος με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, ως τέτοια δε νοούνται οι ισχυρισμοί που έχουν αυτοτελή ύπαρξη, που τείνουν, δηλαδή, στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του δικαιώματος που ασκήθηκε, είτε ως επιθετικό είτε ως αμυντικό μέσο, όπως είναι και τα αναγκαία, κατά νόμο, περιστατικά, προς στήριξη της αγωγής ή κάποιας νόμιμης ένστασης, και έτσι δεν μπορεί να ελεγχθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόσθηκε ή δεν συνέτρεχαν οι όροι εκείνου που δεν εφαρμόσθηκε.

Αντιθέτως η απόφαση δεν στερείται νόμιμης βάσης όταν οι ανωτέρω ελλείψεις αφορούν την εκτίμηση των αποδείξεων και ειδικότερα αναφέρονται στην ανάλυση, στάθμιση και αξιολόγηση του πορίσματος που εξάγεται από αυτές, αρκεί το πόρισμα να εκτίθεται με σαφήνεια. Στην προκείμενη περίπτωση, από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει ότι το Εφετείο δέχθηκε τα εξής, σχετικώς με την ένδικη από14-5-2003 αναγνωριστική αγωγή κυριότητας ακινήτων της ήδη αναιρεσείουσας :

Στις 19-10-1997 πέθανε η ψα, μητέρα των διαδίκων, η οποία κατά τον χρόνο του θανάτου της είχε στην κυριότητα, νομή και κατοχή της τα περιγραφόμενα επίδικα ακίνητα(οκτώ αγροτικά και ένα οικόπεδο με την επ' αυτού διώροφη οικία).Τα ως άνω ακίνητα η ανωτέρω είχε στην αποκλειστική της νομή από το έτος 1930 και τους αγρούς καλλιεργούσε για λογαριασμό της ο σύζυγός της ψ, μέχρι τον θάνατό του, το έτος 1969, μετά δε η ίδια, μέχρι το θάνατό της , ενώ στην ως άνω οικία αυτή διέμενε μέχρι τον θάνατό της.

Όσο ζούσε δεν είχε παραχωρήσει ποτέ στην ενάγουσα θυγατέρα της κανένα από τα ως άνω ακίνητά της, αλλά εξακολουθούσε να έχει αυτά στην φυσική της εξουσίαση με διάνοια κυρίας μέχρι τον θάνατό της, οπότε κληρονομήθηκε από τα τρία παιδιά της, τους διαδίκους, οι οποίοι μετά προηγούμενη συνεννόηση, υπέβαλαν την από .......

κοινή δήλωση φόρoυ κληρονομίας στη Δ.Ο.Υ. Ν. Ζίχνης, στην οποία αναφέρονται όλα τα ως άνω επίδικα ακίνητα, ως ανήκοντα στην κληρονομία της μητέρας τους. Με βάση τις παραδοχές αυτές απέρριψε ως αβάσιμη την ένδικη αγωγή της αναιρεσείουσας, η οποία ως βάση είχε την κτήση της κυριότητας των επίδικων ακινήτων από την ίδια με τα προσόντα της έκτακτης χρησικτησίας, ως νεμηθείσα αυτά με διάνοια κυρίου από το έτος 1963, που μετά άτυπη διανομή της παραχωρήθηκαν τα μεν πέντε πρώτα από τον πατέρα της, τα δε υπόλοιπα από την μητέρα της, και εφεξής συνεχώς μέχρι τον χρόνο άσκησης της αγωγής.

Δεχόμενο αυτά το Εφετείο, διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφασή του, πλήρεις, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, οι οποίες στηρίζουν την τελική κρίση του, περί απόρριψης ως αβάσιμης της αγωγής, και συνεπώς οι περί του αντιθέτου δεύτερος λόγος αναίρεσης, με τον οποίο προβάλλεται έλλειψη νόμιμης βάσης, διότι δεν εκτίθεται στην απόφαση ο τρόπος κτήσης της κυριότητας επί των επιδίκων από την ανωτέρω μητέρα της αναιρεσείουσας, ούτε ο τρόπος με τον οποίο εκείνη κληρονομήθηκε από τα παιδιά της, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

Διότι ουσιώδες ζήτημα, που αποτελούσε τη βάση της αγωγής, για το οποία αποφάνθηκε αρνητικώς το Εφετείο , είναι το αν η αναιρεσείουσα απέκτησε την κυριότητα των επίδικων ακινήτων με έκτακτη χρησικτησία, τα δε ανωτέρω στοιχεία που επικαλείται η αναιρεσείουσα δεν ήταν αναγκαία για την στήριξη του διατακτικού της απόφασης.

Ο ίδιος λόγος αναίρεσης, δεύτερο μέρος, από το άρθρο 559 αρ. 1α ΚΠολΔ, με τον οποίο αποδίδεται στο Εφετείο η πλημμέλεια της παράβασης των άρθρων 1033,1041,1045 ΑΚ, διότι δεν αναφέρει περιστατικά περί του τρόπου απόκτησης της κυριότητας επί των επιδίκων από την ανωτέρω μητέρα της αναιρεσείουσας είναι απορριπτέος, ως στηριζόμενος σε εσφαλμένη προϋπόθεση, καθόσον από το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο κρίθηκε η κτήση ή μη δικαιώματος κυριότητας επί των επιδίκων από την ενάγουσα και όχι ο τρόπος κτήσης κυριότητας επ' αυτών από την ανωτέρω μητέρα αυτής.

Επειδή, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ.8 περ. α,β ΚΠολΔ ιδρύεται λόγος αναίρεσης και όταν το δικαστήριο της ουσίας, παρά το νόμο, έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. "Πράγματα", κατά την έννοια της ανωτέρω διάταξης, θεωρούνται οι αυτοτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί των διαδίκων που συγκροτούν την ιστορική βάση και επομένως θεμελιώνουν το αίτημα αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης.

Αντιθέτως δεν αποτελούν πράγματα, κατά την ανωτέρω έννοια, οι ισχυρισμοί που αποτελούν άρνηση της αγωγής ή συμπεράσματα από την εκτίμηση των αποδείξεων. Επίσης ο λόγος αυτός δεν στοιχειοθετείται αν το δικαστήριο που δίκασε έλαβε υπόψη του ισχυρισμό που προτάθηκε και τον απέρριψε για οποιοδήποτε λόγο, τυπικό ή ουσιαστικό.

Στην υπόθεση που κρίνεται, με τον πρώτο λόγο αναίρεσης, από τον αριθ. 8 περ. α' του άρθρου 559ΚΠολΔ, αποδίδεται ως πλημμέλεια ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν κατά τρόπο ορισμένο και νόμιμο, και συγκεκριμένα ένσταση ιδίας κυριότητας επί των επιδίκων της εναγομένης και ήδη αναιρεσίβλητης.

Ο λόγος αυτός αναίρεσης είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, διότι από τις ανωτέρω παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι το Εφετείο, την κρίση του για την ουσιαστική αβασιμότητα της ένδικης αγωγής στήριξε στην μη απόδειξη της ύπαρξης κυριότητας της ενάγουσας και δεν αντιμετώπισε ένσταση ιδίας κυριότητας της εναγομένης.

Με τον τρίτο λόγο αναίρεσης, από τον αριθ. 8 περ. α του ίδιου άρθρου, ψέγεται το Εφετείο, διότι έλαβε υπόψη ισχυρισμούς, που δεν προτάθηκαν από την εναγομένη-ήδη αναιρεσίβλητη, όπως όλα τα περιστατικά που αναφέρονται στην άσκηση διακατοχικών πράξεων, με διάνοια κυρίου, από την μητέρα των διαδίκων κατά το ανωτέρω χρονικό διάστημα, ενώ με τον τέταρτο λόγο αναίρεσης, από το άρθρο 559 αριθ.8 περ.

β' ΚΠολΔ, αποδίδεται ως σφάλμα, ότι Δικαστήριο της ουσίας δεν έλαβε υπόψη ισχυρισμούς της ήδη αναιρεσείουσας, ότι τα πέντε πρώτα των επίδικων ακινήτων απέκτησε με άτυπη διανομή, το έτος 1963, από τον πατέρα της. Οι λόγοι αυτοί είναι απορριπτέοι, ο μεν τρίτος, ως απαράδεκτος, διότι τα ανωτέρω αναφερόμενα σ' αυτόν δεν αποτελούν πράγματα κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθ.8 ΚΠολΔ αλλά συμπεράσματα του Δικαστηρίου της ουσίας από την εκτίμηση των αποδείξεων, τα οποία ως αρνητικούς ισχυρισμούς είχε προβάλλει η εναγομένη-αναιρεσίβλητη τόσο στο πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, όσο και στο Εφετείο, όπως προκύπτει από την επισκόπηση των προτάσεών και της έφεσής της, ο δε τέταρτος, ως αβάσιμος, διότι οι αναφερόμενοι σ' αυτόν ισχυρισμοί, που αποτέλεσαν βάση της ένδικης αγωγής, λήφθηκαν υπόψη από το Εφετείο, και απορρίφθηκαν εκ του πράγματος ως ουσιαστικώς αβάσιμοι, όπως προκύπτει από τις παραδοχές τούτου, ότι από το έτος 1930 έως και τον θάνατό της, το έτος 1997,κυρία,κάτοχος και νομέας των ως άνω ακινήτων ήταν η μητέρα των διαδίκων ψα.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 18-2-2005 αίτησης της χ1 για αναίρεση της 3064/2004 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 6 Μαΐου 2008.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 7 Μαΐου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ