Supreme Court dismisses appeal on holiday bonuses, ruling fixed allowances constitute part of regular salary for calculation purposes.

Απόφαση 94 / 2019 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 94/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους δικαστές, Ειρήνη Καλού, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Σοφία Καρυστηναίου, Μαρία Νικολακέα, Αρετή Παπαδιά, και Σοφία Τζουμερκιώτη, αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του, την 20η Νοεμβρίου 2018, με την παρουσία και της γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει την υπόθεση, μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Οργανισμού Ελληνικών Γεωργικών Ασφαλίσεων (ΕΛ.Γ.Α.) που εδρεύει στην Αθήνα, όπως εκπροσωπείται νόμιμα και παραστάθηκε δια δηλώσεως (ΚΠολΔ 242 παρ.2) της πληρεξούσιας δικηγόρου Ιφιγένειας Καρανδρέα, η οποία κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσίβλητου: Γ. Ψ. του Π., κατοίκου ..., που παραστάθηκε δια δηλώσεως (ΚΠολΔ 242 παρ.2) της πληρεξούσιας δικηγόρου Χριστίνας Τασιοπούλου, η οποία κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 28-12-2010 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν η 1434/2012 οριστική απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου και, κατόπιν ασκήσεως εφέσεως, η 6118/2017 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας, ζητεί ο αναιρεσείων με την από 22-9- 2017 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε με τη σειρά της από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Εισηγητής ορίσθηκε η αρεοπαγίτης Σοφία Καρυστηναίου.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 648, 679, 653 ΑΚ, της κυρωθείσας με το Ν. 3248/55 υπ αριθ. 95/49 διεθνούς συμβάσεως "περί προστασίας του ημερομισθίου", 3 παρ. 1 και 3 Α.Ν. 539/45, 3 παρ. 16 και 17 του Ν. 4504/66, 5 παρ.2 του Ν. 133/75, 1 παρ. 1 του Ν. 435/76, 1 παρ. 2 του Ν. 1082/80 και του άρθρου 2 των εκδοθεισών κατά καιρούς Υπουργικών Αποφάσεων "περί χορηγήσεως δώρων για τις εορτές του Πάσχα και των Χριστουγέννων", προκύπτει ότι ως τακτικές αποδοχές βάσει των οποίων υπολογίζονται τα δώρα εορτών Πάσχα και Χριστουγέννων, οι αποδοχές αδείας και τα επιδόματα αδείας και εξευρίσκεται το ωρομίσθιο και η προσαύξηση για την παρεχόμενη υπερωριακή εργασία, νοούνται όχι μόνον ο βασικός μισθός, αλλά και κάθε άλλη, κατά τη διάρκεια της συμβάσεως εργασίας καταβαλλόμενη πρόσθετη παροχή σε χρήμα ή σε είδος με την προϋπόθεση ότι η παροχή αυτή δίδεται σταθερώς και μονίμως, ως συμβατικό αντάλλαγμα της παρεχομένης εργασίας. (ΑΠ 837/2012) Εξάλλου, με το ν. 1790/1988 ιδρύθηκε ο Οργανισμός Ελληνικών Γεωργικών Ασφαλίσεων [ΕΛΓΑ], ο οποίος είναι νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου, κατ' εξουσιοδότηση δε των άρθρων 3 παρ. 2 και 12 παρ.

γ` του νόμου αυτού, εκδόθηκε ο "Κανονισμός Ασφάλισης Φυτικής Παραγωγής από τον Οργανισμό Ελληνικών Γεωργικών Ασφαλίσεων", ο οποίος εγκρίθηκε με την υπ' αριθμ. 10570/29-3-1989 απόφαση του Υπουργού Γεωργίας, δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β` 260/14-4-1989 και έχει ισχύ νόμου. Με το άρθρο 27 του Κανονισμού αυτού, προσδιορίζονται τα έξοδα κινήσεως και αποζημιώσεως των οργάνων ασφαλίσεως του Οργανισμού και στην παρ. 4 του άρθρου αυτού ορίζεται ότι, στους απασχολούμενους γεωπόνους στη διενέργεια πραγματογνωμοσυνών ζημιών της φυτικής παραγωγής (εκτιμήσεις, επανεκτιμήσεις, διαιτησίες, αναθεωρήσεις) στην άσκηση εποπτείας στις διενεργούμενες πραγματογνωμοσύνες καταβάλλεται αποζημίωση, το ποσό της οποίας ορίζεται κάθε φορά με αποφάσεις του διοικητικού συμβουλίου του ΕΛΓΑ ή κατά ημέρα απασχόλησης ή κατά διενεργούμενη πραγματογνωμοσύνη ή σε συνδυασμό και των δύο τρόπων.

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε τα ακόλουθα: "Ο ενάγων και ήδη εφεσίβλητος προσλήφθηκε με σύμβαση εξηρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου ιδιωτικού δικαίου αρχικά με την υπ' αριθ. 1701/1.12.1986 απόφαση του Διοικητή του Ο.Γ.Α. ως τακτικός υπάλληλος του Οργανισμού αυτού με βαθμό Α7 του Κλάδου Γεωπόνων και απασχολήθηκε στον Κλάδο Β' Ασφάλισης Γεωργικής Παραγωγής του Ο.Γ.Α.

μέχρι την 1η-11-1988, οπότε μετατάχθηκε αυτοδίκαια στο εναγόμενο και ήδη εκκαλούν ν.π.ι.δ. με την επωνυμία "ΕΛ.Γ.Α." σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 1790/88 και εντάχθηκε στον Κλάδο ΠΕ1-Γεωπόνων. Την 1η/1/2001 κατατάχθηκε στο 14° μισθολογικό κλιμάκιο της κλίμακας ΠΕ5, στις 17/10/2002 στο 15° μ.κ., στις 7/10/2004 στο 16° μ.κ., και από 7/10/2006 στο 17° μ.κ.

Στις 8/3/2010 υπέβαλε την παραίτησή του, η οποία έγινε αποδεκτή με την υπ1 αριθμ. 3023/11.3.2010 απόφαση του Προέδρου του Δ.Σ. του ΕΛ.Γ.Α. και συνταξιοδοτήθηκε από 10/3/2010. Εξάλλου αποδείχθηκε ότι ο ενάγων με την υπ' αριθμ. 20318/8-11-2005 απόφαση του Προέδρου του Δ.Σ. του ΕΛΓΑ τοποθετήθηκε Προϊστάμενος του Υποκαταστήματος Πατρών, όπου και παρέμεινε μέχρι τη συνταξιοδότησή του.

Εξάλλου, στη διάταξη της παρ. 4 του αρθρ. 27 του Κανονισμού Ασφάλισης Φυτικής Παραγωγής (ο οποίος δημοσιεύθηκε στο Φ.Ε.Κ. 1079Β/14.10.98 και έχει ισχύ νόμου) ορίζεται ότι "στους απασχολούμενους γεωπόνους στην διενέργεια πραγματογνωμοσυνών ζημιών της φυτικής παραγωγής (εκτιμήσεις, επανεκτιμήσεις, διαιτησίες, αναθεωρήσεις), στην άσκηση εποπτείας στις διενεργούμενες πραγματογνωμοσύνες....

καταβάλλεται αποζημίωση, το ποσό της οποίας ορίζεται κάθε φορά με αποφάσεις του Διοικ. Συμβουλίου του ΕΛ.Γ.Α. ή κατά ημέρα απασχόλησης ή κατά διενεργούμενη πραγματογνωμοσύνη ή σε συνδυασμό και των δύο τρόπων μαζί". Σε εκτέλεση της παραπάνω διάταξης το Δ.Σ. του ΕΛ.Γ.Α. με την υπ' αριθ. 27/4-4-95 απόφασή του όρισε τα εξής: "στ.

Στους γεωτεχνικούς τακτικούς υπαλλήλους του ΕΛ.Γ.Α., Προϊσταμένους Γενικής Δ/νσης, Διευθύνσεων Υπηρεσιών και Τμημάτων της Κεντρικής Διοίκησης και των Περιφερειακών Υποκαταστημάτων, οι οποίοι από την φύση των καθηκόντων τους έχουν την , γενικότερη ευθύνη και εποπτεία επί θεμάτων ασφάλισης και πρόληψης των ζημιών της φυτικής παραγωγής και του ζωικού κεφαλαίου, καταβάλλεται κατά μήνα αποζημίωση, ακόμα και αν δεν πραγματοποιείται απομάκρυνση από την έδρα τους, η οποία καθορίζεται αντίστοιχα ίση με την αποζημίωση, ποϋ κάθε φορά δικαιούνται, για 10 ημέρες απασχόλησης για την επισήμανση των ζημιών, την άσκηση εποπτείας, παρακολούθηση της πορείας και της εξέλιξης των καλλιεργειών και των κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων κ.λ.π.

Πέραν αυτής καμμιά άλλη αποζημίωση για άσκηση εποπτείας δεν χορηγείται κατά την εκτός έδρας απασχόλησης τους". Επίσης, η υπ' αριθμ. 60/02 απόφαση του Δ.Σ. του ΕΛ.Γ.Α. ορίζει: "παρ. 4 β. Στους γεωτεχνικούς υπαλλήλους του ΕΛ.Γ.Α. που ασκούν καθήκοντα Προϊσταμένου Οργανικών Μονάδων Επιπέδου Διεύθυνσης ή Τμήματος της Κεντρικής Διοίκησης του ΕΛ.Γ.Α., καθώς και καθήκοντα Προϊσταμένου Περιφερειακών Υποκ/των καταβάλλεται για όσο χρόνο ασκούν τα ως άνω καθήκοντα, ειδική μηνιαία αποζημίωση το ύψος της οποίας ορίζεται στο ποσό, που αντιστοιχεί σε 10 ημέρες εποπτείας, όπως αυτές καθορίζονται στην προηγούμενη περίπτωση.

Πέραν αυτού καμμία άλλη αποζημίωση για την άσκηση Εποπτείας δεν χορηγείται κατά του εκτός έδρας απασχόληση τους". Όπως προκύπτει από τις πιο πάνω αποφάσεις 27/1995 και 60/2002 του ΔΣ του ΕΛ.Γ.Α., και οι δύο εκδόθηκαν σε εκτέλεση του άρθρου 27 του Κανονισμού Ασφάλισης Φυτικής παραγωγής, αλλά και των όρων των σχετικών ΕΣΣΕ που υπογράφηκαν από τον Διοικητή του ΕΛ.Γ.Α.

και τον σύλλογο των εργαζομένων, του οποίου ο ενάγων ήταν μέλος. Ειδικότερα, το εναγόμενο σύμφωνα με το άρθρο 7 του ιδρυτικού του νόμου 1790/1988 είναι Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου και διοικείται από Διοικητικό Συμβούλιο . Οι διατάξεις του άρθρου 8 παρ.1 και 20 ορίζουν ότι: "1. Το Δ.Σ. αποφασίζει για κάθε θέμα σχετικό με την διοίκηση, διαχείριση και δράση του ΕΛ.Γ.Α., εκτός από εκείνα που με τον παρόντα νόμο ανατίθενται σε άλλο όργανο του. 2.- Το Δ.Σ.

είναι αρμόδιο ιδίως να: α).... θ) να αποφασίζει την κατάρτιση ειδικών συλλογικών συμβάσεων εργασίας με τις συνδικαλιστικές οργανώσεις του προσωπικού του ΕΛ.Γ.Α., για τις κάθε είδους αποδοχές του προσωπικού του ΕΛ.Γ.Α , οι οποίες τελούν υπό την έγκριση του Υπουργού. Γεωργίας.". Περαιτέρω σύμφωνα με το άρθρο 23 του ΚΚΠ-ΕΛΓΑ οποίος εγκρίθηκε με την υπ' αριθμ. 36209/20-12- 94, ΦΕΚ. 949β/94 απόφαση του Υπ.

Γεωργίας και Προεδρίας της Κυβερνήσεως, όπως τροποποιήθηκε και συμπληρώθηκε αργότερα, με βάση την παρ. 15 του άρθρ. 14 του ν. 1790/88) οι αποδοχές του προσωπικού του καθορίζονται με συλλογικές συμβάσεις εργασίας, που υπογράφονται από τις συνδικαλιστικές οργανώσεις του προσωπικού, μέλος των οποίων ήταν ο ενάγων, και τον Πρόεδρο του Δ.Σ.

του ΕΛ.Γ.Α. Εξάλλου, σύμφωνα με τον όρο 9 της από 10-2-1995 ειδικής συλλογικής σύμβασης εργασίας "όροι αμοιβής και εργασίας των τακτικών υπαλλήλων του Οργανισμού Ελληνικών Γεωργικών Ασφαλίσεων", "οι αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου και του Διοικητή του ΕΛ.Γ.Α. οι οποίες εκδίδονται σύμφωνα με τις διατάξεις του Κανονισμού Ασφάλισης από τον ΕΛ.Γ.Α.

της Φυτικής παραγωγής και του Ζωικού κεφαλαίου και του Κανονισμού Κατάστασης Προσωπικού ΕΛ.Γ.Α. και ρυθμίζουν κάθε είδους και μορφής παροχές, αμοιβές, αποζημιώσεις κλπ του προσωπικού του ΕΛ.Γ.Α. συνεχίζουν να διέπουν το προσωπικό." Ο όρος αυτός της συλλογικής σύμβασης διατηρήθηκε μέχρι και σήμερα με όλες τις επόμενες συλλογικές συμβάσεις που έχουν υπογράφει από το έτος 1995 και εντεύθεν, ήτοι την ΕΣΣΕ του έτους 2008-2009, που εγκρίθηκε με την ΥΑ.313024 ΦΕΚ 1516Β/1-8-2008, με την οποία διατηρήθηκε ο παραπάνω όρος της από 10-2-1995 ΕΣΣΕ και η οποία στο άρθρο 5 αναφέρει ότι "κατά τα λοιπά ισχύουν οι διατάξεις των ΕΣΣΕ ετών 1995-2007, στο μέτρο που αυτές δεν τροποποιούνται με την παρούσα".

Η ίδια αναφορά γίνεται και στο άρθρο 3 της ΕΣΣΕ έτους 2003 που εγκρίθηκε με την 279971/2004 ΥΑ (ΦΕΚ 101Β/23-1 -2004), στο άρθρ.6 της ΕΣΣΕ 2004-2005 (242695/2005 Υ.Α. ΦΕΚ 421Β/1-4-2005), καθώς και στο άρθρο 5 της ΕΣΣΕ έτους 2006-2007 (275756/2006 ΥΑ. ΦΕΚ 1377Β/14-9-2006). Ο ενάγων, δεδομένου ότι από τις 21-11-2005 μέχρι την συνταξιοδότησή του στις 10/3/2010 κατείχε την θέση Προϊσταμένου και δη θέση ευθύνης επιπέδου διεύθυνσης όπως αναφέρεται στο με αριθμ.

πρωτ. ..64/17.3.2010 πιστοποιητικό της Γενικής διεύθυνσης του οργανισμού, ελάμβανε ανελλιπώς το ως άνω επίδομα. Η αποζημίωση αυτή καταβαλλόταν σε αυτόν σταθερά και μόνιμα ως αντάλλαγμα για την παρεχόμενη εργασία του και υπάγεται στην έννοια των τακτικών αποδοχών ( ΑΠ 269/2011 , απορριπτομένου ως αβασίμου του αντίθετου ισχυρισμού του εναγομένου, που επαναφέρεται με τον μοναδικό λόγο της υπό κρίση έφεσης σύμφωνα με τον οποίο η ένδικη παροχή καταβαλλόταν από ελευθεριότητα και όχι από νόμιμη υποχρέωση.

Κατά συνέπεια, η ένδικη παροχή, ως αποτελούσα μέρος των τακτικών μηνιαίων αποδοχών του ενάγοντος, έπρεπε να συνυπολογισθεί για τον υπολογισμό των επιδομάτων εορτών και αδείας των ετών 2005-2007. Σημειωτέον ότι το εναγόμενο με την υπ' αριθμ. 26/5-2-2008 απόφαση του ΔΣ του αποφάσισε να υπολογίζεται εφεξής η ειδική αποζημίωση εποπτείας στα δώρα Χριστουγέννων, στα επιδόματα αδείας και στις τρίμηνες κατά την συνταξιοδότηση αποδοχές των εν ενεργεία γεωτεχνικών υπαλλήλων του ΕΛ.Γ.Α.

που ασκούν καθήκοντα προϊσταμένων οργανικών μονάδων Επιπέδου Διεύθυνσης ή Τμήματος της Κεντρικής Διοίκησης του ΕΛ.Γ.Α. καθώς και καθήκοντα Προϊσταμένου Περιφερειακών Υποκαταστημάτων. Έτσι, από το έτος 2008 και μέχρι την συνταξιοδότηση του ενάγοντος, το εναγόμενο συνυπολόγιζε και την ειδική αυτή αποζημίωση στα δώρα και στο επίδομα άδειας".

Με βάση τις παραδοχές αυτές, το δικάσαν ως Εφετείο Μονομελές Πρωτοδικείοαπέρριψε την έφεση κατά της πρωτόδικης απόφασης, με την οποία έγινε δεκτή η ένδικη αγωγή και υποχρεώθηκε ο αναιρεσείων να καταβάλει στον αναιρεσίβλητο αναφερόμενο σ' αυτή χρηματικό ποσόν, ως διαφορά επιδομάτων εορτών και αδείας.

Έτσι όπως έκρινε το Εφετείο, δικάσαν ως Εφετείο Μονομελές Πρωτοδικείο ορθά τις ως άνω διατάξεις των άρθρων 8 Ν.3198|1955, που προστέθηκε με το άρθρο 8 παρ. 4 του Ν.Δ. 3789|1957 και αντικαταστάθηκε με το άρθρο 5 παρ. 1 Ν. 435|1976, Ν. 2112|1920, της 95|1945 Διεθνούς Συμβάσεως "περί προστασίας του ημερομισθίου", του Κανονισμού Ασφάλισης Φυτικής Παραγωγής ΟΓΑ και την υπ' αριθμ, 27|1995 απόφαση του Δ.Σ.

του ΕΛΓΑ, ερμήνευσε και εφάρμοσε αφού, όπως γίνεται δεκτό, η εν λόγω παροχή (επίδομα εποπτείας) εχορηγείτο παγίως, κατά μήνα και επί σειράν ετών στον αναιρεσίβλητο, ως αντάλλαγμα των της παρεχομένης εργασίας του και επομένως αποτελούσε μέρος του μισθού του (των τακτικών, δηλαδή, αποδοχών του).

Συνεπώς, έπρεπε να ληφθεί υπόψη για τον υπολογισμό των καταβλητέων σ' αυτόν επιδομάτων εορτών και αδείας.

Συνακόλουθα, η ένδικη αίτηση, με την οποία αποδίδονται στην προσβαλλόμενη απόφαση αναιρετικές πλημμέλειες από τον αριθμό 1 του άρθρου 560 Κ.Πολ.Δικ., ήτοι παραβίαση των ως άνω, ουσιαστικού δικαίου διατάξεων, πρέπει να απορριφθεί, ως αβάσιμη σημειουμένου στο σημείο αυτό, ότι οι προβαλλόμενες, με τις από 23.11.2018 ενώπιον αυτού του Δικαστηρίου προτάσεις του αναιρεσείοντος αιτιάσεις περί εσφαλμένης απόρριψης από το Εφετείο του περιεχόμενου σε σχετικό λόγο της έφεσής του ισχυρισμού του περί παραγραφής της ένδικης αξίωσης απαραδέκτως προβάλλονται, αφού μόνο με το αναιρετήριο ή με δικόγραφο πρόσθετων λόγων είναι επιτρεπτή η προβολή τους. Τέλος, πρέπει να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου, κατά το διατακτικό, το ύψος της οποίας θα προσδιορισθεί με βάση τις διατάξεις του άρθρου 22 Ν. 3693|1957 (Δικαστικά έξοδα επί δικών του Δημοσίου), σε συνδυασμό με το άρθρο 18 του Ν. 4169|1961 (Οργανισμός Γεωργικών Ασφαλίσεων), όπως ερμηνεύθηκε με το άρθρο 29 παρ. 4 του Ν. 3232/2004).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 22-9-2017 αίτηση του Οργανισμού Γεωργικών Ασφαλίσεων, για αναίρεση της υπ' αριθμ. 6118/2017 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου, εκ τριακοσίων (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 8 Ιανουαρίου 2019.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 25 Ιανουαρίου 2019.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ