Supreme Court partially allows appeal against bankruptcy priority list ruling due to incorrect application of labor claim time limits.

Απόφαση 944 / 2018 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 944/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Πέππα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Γεράσιμου Φουρλάνου), Γεώργιο Λέκκα, Ιωάννη Μπαλιτσάρη, Αγγελική Τζαβάρα και Θωμά Γκατζογιάννη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 5 Δεκεμβρίου 2016, με την παρουσία και του Γραμματέα Αντωνίου Στυλιανουδάκη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών, κατοικοεδρεύοντα στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Σπυριδούλα Ραυτοπούλου, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1.Του οριστικού συνδίκου της πτώχευσης της "ΕΝΩΣΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ ..." Γ. Π., δικηγόρου στο Πρωτοδικείο Βέροιας, κατοίκου ... για τον εαυτό του και για λογαριασμό των εκπροσωπουμένων υπ'αυτού: 2.Κ. του Ε., κατοίκου ..., 3.Α. Ζ. του Α., κατοίκου ..., 4.Σ. Ε. του Ν., κατοίκου ..., 5.Θ. Γ., 6Α. Μ., 7Γ. χήρας Β. Κ., Φ. Κ. του Β. και Κ. Κ. του Β., 8.Χ. Π., 9Θ. Α. (αναφερόμενος εσφαλμένα στην αναιρεσιβαλλομένη απόφαση ως Θ. Α.), 10Α. Β., 11Α. Γ., 12.Μ. Γ., 13Ε. Δ., 14Ά. Ε., 15Δ. Κ., 16Χ. Κ., 17.Θ. Κ., 18Β. Κ., 19Α. Λ., 20Α. Λ., 21Α. Μ., 22Π. Μ., 23.Γ. Ν., 24Μ. χήρας Γ. Π., Α. Π., 25Δ. Π., 26Ι. Π., 27Γ. Σ., 28.Μ. Τ., 29Θ. Τ., 30Β. Τ., 31Α. Δ., 32Θ. Θ., 33Σ. Κ., 34Γ. Κ., 35Θ. Μ., 36.Γ. Ν., 37Κ. Ρ., 38Δ. Τ., 39Γ. Λ., 40Ο. Σ., 41.Β. Ζ., 42Ν. Ζ., 43Β. Φ., όλων κατοίκων ..., 44.Σωματείου ..., που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα και 45.Ένωσης Αγροτικών ..., που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα από τον παραπάνω οριστικό σύνδικο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 3-5-2004 ανακοπή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Βέροιας.

Εκδόθηκε η 163/ΤΜ/2003 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου με την οποία παραπέμφθηκε η υπόθεση για να δικαστεί στο Ειρηνοδικείο Αλεξάνδρειας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 23/2006 του Ειρηνοδικείου Αλεξάνδρειας και 152/2012 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Βέροιας.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 28-5-2015 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Λέκκας, ανέγνωσε την από 8-3-2016 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτός ο δεύτερος λόγος της αίτησης αναίρεσης και να απορριφθεί ο πρώτος λόγος αυτής.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης, προσβάλλεται η υπ' αριθμ. 152/ΤΠ/15-10-2012 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Βέροιας, η οποία εκδόθηκε επί της από 2-5-2005 έφεσης του αναιρεσείοντος κατά της υπ' αριθμ. 23/2006 απόφασης του Ειρηνοδικείου Αλεξάνδρειας, δυνάμει της οποίας απορρίφθηκε η υπ' αριθμ. εκθ. καταθέσεως .../2004 ανακοπή του κατά του πίνακα κατάταξης δανειστών της Συμβολαιογράφου Αλεξάνδρειας Σ.

Π.. Kατά την έννοια του άρθρου 975 περ. 3 ΚΠολΔ στην τρίτη τάξη των προνομίων κατατάσσονται οι απαιτήσεις από την παροχή εξαρτημένης εργασίας, καθώς και οι απαιτήσεις δασκάλων, εφόσον όλες αυτές προέκυψαν κατά τους τελευταίους έξι μήνες πριν από την ημέρα του πλειστηριασμού. Με το άρθρο 31 του Ν. 1545/1985 ορίσθηκε: "Στην τρίτη τάξη των προνομίων του άρθρου 975 ΚΠολΔ κατατάσσονται οι απαιτήσεις που έχουν ως βάση την παροχή εξαρτημένης εργασίας, εφόσον προέκυψαν κατά την τελευταία διετία πριν από την ημερομηνία ορισμού του πρώτου πλειστηριασμού ή της κηρύξεως της πτωχεύσεως.

Αποζημιώσεις λόγω καταγγελίας της σχέσεως εργασίας κατατάσσονται από το χρόνο που προέκυψαν, στην τάξη αυτή. Η διαίρεση του εκπλειστηριάσματος σε ποσοστά, κατά το άρθρο 977 ΚΠολΔ, γίνεται μετά την ικανοποίηση των απαιτήσεων της τάξεως αυτής". Έτσι, με τη δεύτερη από τις παραπάνω διατάξεις, διευρύνθηκε το προνόμιο των εργατικών απαιτήσεων.

Ως προς τις απαιτήσεις από την παροχή εξαρτημένης εργασίας, όπως είναι οι κάθε είδους απαιτήσεις για δεδουλευμένες αποδοχές, στις οποίες περιλαμβάνονται και τα κάθε είδους επιδόματα αδείας, εορτών κ.λ.π., ως αφετηρία αναδρομικού υπολογισμού του χρονικού διαστήματος στο οποίο εκτείνεται το προνόμιο ορίσθηκε η ημερομηνία για την οποία είχε αρχικά ορισθεί ο πλειστηριασμός ή κηρυχθεί η πτώχευση και ο προβλεπόμενος από το άρθρο 975 αριθ. 3 ΚΠολΔ χρόνος αυξήθηκε από έξι μήνες σε δύο έτη.

Η αρχική ημερομηνία του πλειστηριασμού ή της κηρύξεως της πτωχεύσεως αποτελεί την αφετηρία αναδρομικού υπολογισμού της διετίας. Αν συνεπώς ο πλειστηριασμός έγινε αργότερα, λόγω αναβολής, αναστολής ή ματαιώσεώς του κατά την ημερομηνία που είχε αρχικά ορισθεί, του προνομίου απολαμβάνουν οι απαιτήσεις από την παροχή εξηρτημένης εργασίας, που προέκυψαν μέσα στην τελευταία διετία πριν την ημέρα που είχε αρχικά ορισθεί για τον πλειστηριασμό ή κηρύχθηκε η πτώχευση (ακόμη και οι παρεπόμενες αυτών απαιτήσεις τόκων, εφόσον όμως προέκυψαν μέσα στη διετία αυτή), όχι δε και οι απαιτήσεις που προέκυψαν μετά την ημερομηνία που είχε αρχικά ορισθεί για τον πλειστηριασμό ή κηρυχθεί η πτώχευση και έως και την ημέρα, που τελικά αυτός διενεργήθηκε.

Αν πρόθεση του νομοθέτη ήταν να εξοπλίσει με το προνόμιο αυτό τις εργασιακές απαιτήσεις ανεξάρτητα από το χρόνο που προέκυψαν, θα όριζε τούτο κατά τρόπο ρητό και σαφή, όπως για τις αποζημιώσεις λόγω καταγγελίας της σχέσεως εργασίας, για τις οποίες ρητώς όρισε ότι κατατάσσονται στην τρίτη τάξη ανεξάρτητα από τον χρόνο που γεννήθηκαν, χωρίς να γίνεται διάκριση για τις πριν ή μετά την ημερομηνία ορισμού του πρώτου ή της πραγματικής διενέργειας του πλειστηριασμού (Oλομ ΑΠ 22/2000, ΑΠ 1765/2009).

Ο χρόνος, εξάλλου, της κήρυξης της πτώχευσης λαμβάνεται ως κρίσιμος χρόνος για τον αναδρομικό υπολογισμό της διετίας, στην οποία ανατρέχει το προνόμιο των απαιτήσεων των εργαζομένων, εφόσον δεν προηγήθηκε από την πτώχευση κατάσχεση και ορισμός ημέρας πλειστηριασμού, αφού η κατάσχεση που προηγήθηκε δεν επηρεάζεται από την κήρυξη του οφειλέτη (εκείνου κατά του οποίου γίνεται εκτέλεση, γενικότερα) σε κατάσταση πτώχευσης, η οποία μόνη συνέπεια έχει ότι δεν μπορεί, από την ημέρα της έκδοσης της απόφασης που κηρύσσει την πτώχευση, να γίνει ή να εξακολουθήσει ατομικά, με βάση και την κατάσχεση, εκτέλεση με επίσπευση των δανειστών που δεν έχουν ειδικό προνόμιο ή δεν είναι ενυπόθηκοι.

Εάν, συνεπώς, είχε προηγηθεί κατάσχεση, ως αφετηρία της διετίας στην οποία ανατρέχει το προνόμιο των απαιτήσεων των εργαζομένων, λαμβάνεται υπόψη η αρχική ημερομηνία ορισμού του πρώτου μετά την κατάσχεση πλειστηριασμού και όχι η μεταγενέστερη ημερομηνία της κήρυξης της πτώχευσης και έτσι ικανοποιούνται προνομιακά πριν από τη διανομή του πλειστηριάσματος σε 1/3 και 2/3, όλες οι απαιτήσεις των εργαζομένων που προέκυψαν στην τελευταία διετία πριν από την αρχική ημερομηνία του πλειστηριασμού.

Η ημερομηνία της κήρυξης της πτώχευσης λαμβάνεται υπόψη ως αφετηρία, όχι μόνο όταν ουδεμία κατάσχεση έγινε και επακολούθησε ρευστότητα κατά την πτωχευτική διαδικασία και σύνταξη λογαριασμού (πίνακα) διανομής από τον σύνδικο της πτώχευσης, αλλά και όταν επακολούθησε, μετά την πτώχευση, κατάσχεση εκ μέρους ειδικού προνομιούχου (ενυπόθηκου) δανειστή, αφού είναι προφανές ότι το αποτέλεσμα που έχει επέλθει με την κήρυξη της πτώχευσης, ως προς τους γενικούς προνομιούχους πιστωτές, δεν μπορεί να ανατραπεί από τις μεταγενέστερες ενέργειες των ειδικών προνομιούχων ή ενυπόθηκων δανειστών (πρβλ.

Ολομ. ΑΠ 30/1996, ΑΠ 1625/2008). Εξάλλου, από τις διατάξεις των άρθρων 106, 151, 585, 590, 933 επ., 972, 979 και 980 ΚΠολΔ συνάγονται τα ακόλουθα: Με την ανακοπή κατά του πίνακα κατάταξης, η οποία αποτελεί ειδικότερη μορφή της ανακοπής του άρθρου 583 επ. και για την οποία έχουν εφαρμογή τα άρθρα 933 επ. ΚΠολΔ στον βαθμό που εναρμονίζονται και προσιδιάζουν στην ανακοπή αυτή, δεν προσβάλλεται η εκτελεστική διαδικασία μέχρι τον πλειστηριασμό, αλλά μόνο η διαδικασία κατάταξης ενώπιον του υπαλλήλου του πλειστηριασμού, που αρχίζει από την αναγγελία των απαιτήσεων των δανειστών του καθού η εκτέλεση και λήγει με τη σύνταξη του πίνακα κατάταξης.

Οι λόγοι της ανακοπής μπορεί να αναφέρονται είτε στην ύπαρξη ή στο μέγεθος της απαίτησης του δανειστή που κατατάχτηκε ή του προνομίου της ή σε προβολή ενστάσεων κατ' αυτής είτε στην απλή αμφισβήτηση ή άρνηση της εν λόγω απαίτησης ή του προνομιακού χαρακτήρα και της κατάταξής της. Από τις ίδιες ως άνω διατάξεις, συνάγεται ότι σε άσκηση ανακοπής κατά του πίνακα κατάταξης νομιμοποιούνται μόνο ο επισπεύδων, οι αναγγελθέντες δανειστές και ο καθού η εκτέλεση, εφόσον έχουν έννομο συμφέρον, το οποίο ως θεσμός επιβάλλει και περιορίζει τη δικαιοδοτική παρέμβαση μόνο στις περιπτώσεις που η δικαστική απόφαση είναι αναγκαία και ικανή να προστατεύσει το προβαλλόμενο δικαίωμα ή προστατευτέο έννομο συμφέρον.

Κατά την έννοια της διάταξης αυτής (ΚΠολΔ 933) και των άρθρων 68 και 262 § 2 ΚΠολΔ, υπάρχει έννομο συμφέρον για άσκηση ανακοπής από τον επισπεύδοντα και τους αναγγελθέντες δανειστές, όταν η παραδοχή του αιτήματος της ανακοπής περιλαμβάνει όχι μόνο την ακύρωση της κατάταξης του καθού η ανακοπή, αλλά και τη δυνατότητα κατάταξης του ανακόπτοντος, με συνέπεια, αν, παρά την ακύρωση της κατάταξης του καθού η ανακοπή, κριθεί ότι ο ανακόπτων δεν έχει δικαίωμα κατάταξης, η ανακοπή να απορρίπτεται ως απαράδεκτη για έλλειψη εννόμου συμφέροντος (ΑΠ 1227/2014).

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 560 αριθμ. 1 Κ.Πολ.Δ. ιδρύεται λόγος αναίρεσης για ευθεία παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου, αν αυτός δεν εφαρμόσθηκε ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ή αν εφαρμόσθηκε ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν το δικαστήριο προσέδωσε στον εφαρμοστέο κανόνα έννοια διαφορετική από την αληθινή.

Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσίαν την υπόθεση η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται ενόψει των πραγματικών περιστατικών που ανελέγκτως δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν το δικαστήριο της ουσίας και της υπαγωγής αυτών στο νόμο και ιδρύεται ο λόγος αυτός αναίρεσης, αν οι πραγματικές παραδοχές της απόφασης καθιστούν φανερή την παραβίαση.

Τούτο συμβαίνει όταν το δικαστήριο εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν δεν ήταν αρκετά για την εφαρμογή του ή δεν εφάρμοσε το νόμο παρότι τα πραγματικά περιστατικά, που δέχθηκε αρκούσαν για την εφαρμογή του, καθώς και όταν προέβη σε εσφαλμένη υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών σε διάταξη, στο πραγματικό της οποίας αυτά δεν υπάγονται.

Με την προσβαλλόμενη απόφαση, έγιναν δεκτά τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά, κατά την ανέλεγκτη από το δικάσαν κατ' έφεση Πολυμελές Πρωτοδικείο εκτίμηση των αποδείξεων: "Με επίσπευση της Αγροτικής Τράπεζας της Ελλάδος Α.Ε. εκπλειστηριάσθηκε, στις 8-10-2003, ενώπιον της συμβολαιογράφου Αλεξάνδρειας Ε. Β., που νόμιμα αναπλήρωνε τη συμβολαιογράφο Αλεξάνδρειας Σ.

Π., η ακίνητη περιουσία της οφειλέτιδος αγροτικής συνεταιριστικής οργάνωσης με την επωνυμία "Ένωση Αγροτικών ... ..." και τον διακριτικό τίτλο "...", που εδρεύει στην ... και τελεί σε κατάσταση πτωχεύσεως δυνάμει της υπ' αριθ. 44/ΕΠ/2002 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Βέροιας από 29-10-2002. Συγκεκριμένα, εκπλειστηριάσθηκαν τα κάτωθι ακίνητα που αναφέρονται στην υπ' αριθ. .../8-10-2003 έκθεση δημόσιου αναγκαστικού πλειστηριασμού ακίνητης περιουσίας της παραπάνω συμβολαιογράφου: 1) ένα οικόπεδο-αγρός, συνολικής έκτασης 51.259 τ.μ.

περίπου, με αριθμό τεμαχίου …, που βρίσκεται στη θέση "..." της κτηματικής περιοχής ..., εντός του οποίου υπάρχει κτιριακό συγκρότημα διαλογητηρίου-συσκευαστηρίου με ψυγεία-υπόστεγα και το σχετικό μηχανολογικό εξοπλισμό του, το οποίο κατακυρώθηκε στην υπερθεματίστρια ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία "...

ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ", που εδρεύει στο … χιλιόμετρο Βέροιας-Θεσσαλονίκης, έναντι του ποσού των 386.000 ευρώ, που καταβλήθηκε στην επί του πλειστηριασμού υπάλληλο και 2) ένα οικόπεδο-αγρός με αριθμό ..., που βρίσκεται στην κτηματική περιοχή ..., εμβαδού 24.639 τ.μ., το οποίο κατακυρώθηκε στον υπερθεματιστή Α.

Σ. του Θ., έναντι του ποσού των 12.100 ευρώ, που επίσης καταβλήθηκε στην επί του πλειστηριασμού υπάλληλο. Στον ανωτέρω πλειστηριασμό αναγγέλθηκαν, μεταξύ άλλων α) ο οριστικός σύνδικος της πτώχευσης στις 23-10-2003, για τριάντα τέσσερα (34) άτομα εργαζόμενα στην ..., που καλύπτονται από το προνόμιο του άρθρου 975 ΚΠολΔ, καθώς και άλλες είκοσι δύο (22) περιπτώσεις που αναφέρονται στην ανακοπή (οφειλές προς ιδιώτες, ΙΚΑ, Δ.Ο.Υ.

κλπ.) και β) το ανακόπτον Ελληνικό Δημόσιο, δια του Προϊσταμένου της Δημόσιας Οικονομικής Υπηρεσίας ..., για απαίτηση συνολικού ποσού 1.063.422,30 ευρώ, δια της υπ' αριθ. .../8-10-2003 αναγγελίας του. Όπως προκύπτει από τον συνημμένο στην άνω αναγγελία πίνακα χρεών, οι αναγγελθείσες απαιτήσεις ήταν ληξιπρόθεσμες, κατ' άρθρο 5 ΚΕΔΕ (ΝΔ 356/1974) και ως εκ τούτου προνομιακές (άρθρο 61 παρ. 1 ΚΕΔΕ).

Στη συνέχεια, επειδή το επιτευχθέν πλειστηρίασμα δεν επαρκούσε για την ικανοποίηση των απαιτήσεων του επισπεύδοντος και των αναγγελθέντων δανειστών, η άνω συμβολαιογράφος συνέταξε τον προσβαλλόμενο, υπ' αριθ. .../8-4-2004, πίνακα κατάταξης, με τον οποίο, αφού προαφαίρεσε τα έξοδα εκτελέσεως, που ανέρχονταν α) για την ίδια, για όλες τις πράξεις εκτέλεσης, στο ποσό των 3.584,05 ευρώ και β) για τον δικαστικό επιμελητή Χ.

Ζ. στο ποσό των 3.825,14 ευρώ, κατέταξε στο εναπομείναν ποσό των 390.690,81 ευρώ, τον οριστικό σύνδικο της πτώχευσης προς μερική ικανοποίηση των απαιτήσεων των καθ' ων η ανακοπή και μόνο για τα ποσά που επαληθεύτηκαν με την υπ' ...2003 έκθεση επαλήθευσης πιστώσεων πτώχευσης ΕΑΣ, αφού προηγούμενα αφαιρεθούν τα ομαδικά πιστώματα και τα δημιουργηθέντα από τη δράση των συνδίκων, χάριν της διοίκησης και διαχείρισης της πτωχευτικής περιουσίας, κατόπιν άδειας της Εισηγήτριας Δικαστή.

Στα προαφαιρεθέντα έξοδα εκτελέσεως για την επί του πλειστηριασμού υπάλληλο περιλαμβάνονται (μεταξύ άλλων, που δεν ενδιαφέρουν την υπό κρίση υπόθεση) α) ποσό 1.796,44 ευρώ για τη δημοσίευση των με αριθ. .../6-6-2003 και .../1-9-2003 περιλήψεων κατασχετήριας έκθεσης ακινήτων του γραφείου της συντάξασας τον πίνακα κατάταξης συμβολαιογράφου και β) ποσό 1.088,70 ευρώ για την έκδοση των ως άνω περιλήψεων κατασχετήριας έκθεσης.

Όπως προκύπτει από τον προσβαλλόμενο πίνακα κατάταξης, το ποσό των 1.088,70 ευρώ που αφορά την έκδοση των υπ' αριθ. .../6-6-2003 και .../1-9-2003 περιλήψεων κατασχετήριας έκθεσης προαφαιρέθηκε υπέρ της συμβολαιογράφου, επί του πλειστηριασμού υπαλλήλου, καθώς τις εν λόγω περιλήψεις συνέταξε η συμβολαιογράφος Αλεξάνδρειας Σ.

Π. και όχι ο δικαστικός επιμελητής Χ. Ζ. (βλ. αντίγραφα των παραπάνω περιλήψεων που προσκομίζονται νόμιμα από τους διαδίκους) και συνεπώς δεν αποτελούν έξοδα που έγιναν από τον πρώτο των καθ' ων. Επομένως, το πρωτόδικο Δικαστήριο ορθώς απέρριψε τον σχετικό λόγο ανακοπής και, ως εκ τούτου, ο σχετικός λόγος έφεσης με τον οποίο το εκκαλούν, ισχυριζόμενο ότι λανθασμένα προαφαιρέθηκε υπέρ του πρώτου των καθ' ων το παραπάνω ποσό αντί του ορθού ποσού των 651,20 ευρώ και ζητεί να μεταρρυθμιστεί ο πίνακας κατάταξης και να καταταγεί το ίδιο στο υπόλοιπο ποσό των 437,50 ευρώ, πρέπει να απορριφθεί, ως κατ' ουσίαν αβάσιμος.

Περαιτέρω, η επί του πλειστηριασμού υπάλληλος ορθώς κατέταξε στο εναπομείναν ποσό του πλειστηριάσματος, ύψους 390.690,81 ευρώ, τον οριστικό σύνδικο της πτώχευσης για να το κατανείμει συμμέτρως στους πτωχευτικούς δανειστές που αναφέρονται στον προσβαλλόμενο πίνακα κατάταξης, οι απαιτήσεις των οποίων αφορούσαν αμοιβές από παροχή εξαρτημένης εργασίας για το χρονικό διάστημα από 29-10-2000 και εντεύθεν και αποζημιώσεις από καταγγελίες συμβάσεων εργασίας ανεξαρτήτως χρονικού περιορισμού, με πίνακα διανομής που θα συντάξει για τη μερική ικανοποίηση των απαιτήσεων τους που επαληθεύτηκαν με την …2003 έκθεση επαλήθευσης πιστώσεων πτώχευσης και σύμφωνα με το προνόμιο εκάστου που ουδείς αμφισβήτησε με την προβλεπόμενη νόμιμη διαδικασία, εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών και ανέρχονται στο ποσό των 2.195.766 ευρώ.

Όμως, κατ' εσφαλμένη ερμηνεία του νόμου όρισε περαιτέρω ότι πρέπει να αφαιρεθούν πριν από την κατάταξη των εργατικών απαιτήσεων "τα ομαδικά πιστώματα, δηλαδή τα οφειλόμενα σε δανειστές εκ της δράσεως των συνδίκων ως και τα χάριν διοικήσεως και διαχειρίσεως της πτωχευτικής περιουσίας έξοδα, κατόπιν αδείας της Εισηγήτριας της πτωχεύσεως...", διότι, στη συγκεκριμένη περίπτωση η διαδικασία επισπεύδεται από ενυπόθηκο δανειστή, ο οποίος δεν δεσμεύεται από την πτώχευση και μπορεί να συνεχίσει, παρά την κήρυξη της πτώχευσης τη διαδικασία εκτέλεσης και τη διανομή του πλειστηριάσματος και επομένως τα ομαδικά πιστώματα που δημιουργήθηκαν από τη δράση του συνδίκου καθώς και τα χάριν της διοίκησης και διαχείρισης της πτωχευτικής περιουσίας έξοδα δεν ικανοποιούνται προνομιακά....

Το εκκαλούν, με τον δεύτερο λόγο της υπό κρίση εφέσεώς του, ισχυρίζεται ότι στα παραπάνω ποσά, τα οποία δεν ορίζονται συγκεκριμένα, έπρεπε, κατ' ορθή κρίση, να καταταγεί το ίδιο, δια της ... και ζητεί να ακυρωθεί ή να τροποποιηθεί ως αόριστος ο πίνακας κατάταξης δανειστών κατά το μέρος αυτό. Πλην όμως, το εκκαλούν-ανακόπτον δεν έχει έννομο συμφέρον να προβάλλει τον ισχυρισμό αυτό ως λόγο ανακοπής, διότι η παραδοχή του αιτήματος της ανακοπής δεν εξαντλείται μόνο, στην ακύρωση της κατάταξης της προσβαλλόμενης απαίτησης του καθ' ου, αλλά συνδέεται αυτή συγχρόνως και με τη δυνατότητα κατάταξης της απαίτησης του ίδιου του ανακόπτοντος, μετά την ακύρωση της κατάταξης του αντιδίκου του....

Στην προκειμένη περίπτωση, ελλείπει το έννομο συμφέρον του ανακόπτοντος διότι, εκτός του ότι δεν έχουν καταταγεί σε συγκεκριμένο ποσό στον πίνακα κατάταξης οι ομαδικοί πιστωτές και ο σύνδικος για τα έξοδα διοίκησης και διαχείρισης, το ανακόπτον δεν ωφελείται ούτε βλάπτεται από την αφαίρεση ή μη των συγκεκριμένων εξόδων, καθώς η αφαίρεση των εν λόγω ποσών ενεργεί προς όφελος ή εις βάρος των πτωχευτικών δανειστών και όχι του ιδίου του ανακόπτοντος.

Ορθώς, συνεπώς, το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο απέρριψε τον συγκεκριμένο λόγο ανακοπής και ο σχετικός λόγος εφέσεως πρέπει να απορριφθεί, ως αβάσιμος κατ' ουσίαν. Περαιτέρω, κατά το άρθρο 31 του ν. 1545/1985 "στην τρίτη τάξη των προνομίων του άρθρου 975 ΚΠολΔ κατατάσσονται οι απαιτήσεις που έχουν σαν βάση τους την παροχή της εξαρτημένης εργασίας..., εφόσον προέκυψαν μέσα στην τελευταία διετία πριν από την ημερομηνία ορισμού του πρώτου πλειστηριασμού ή την κήρυξη της πτώχευσης.

Αποζημιώσεις λόγω καταγγελίας της σχέσεως εργασίας κατατάσσονται ανεξάρτητα από το χρόνο που προέκυψαν στην τάξη αυτή. Η διαίρεση του εκπλειστηριάσματος σε ποσοστά, κατά το άρθρο 977 ΚΠολΔ, γίνεται μετά την ικανοποίηση των απαιτήσεων της τάξης αυτής". Κατά την ερμηνεία της διάταξης αυτής, ο νομοθέτης θέλησε να ορίσει χρονικό όριο ως προς τις προγενέστερες από την ημέρα του ορισμού του πρώτου πλειστηριασμού απαιτήσεις με βάση την παροχή εξηρτημένης εργασίας τη διετία, χωρίς όμως στη θέλησή του αυτή να περιλαμβάνεται και ο αποκλεισμός απαιτήσεων με την ίδια βάση (παροχή εξαρτημένης εργασίας) που προέκυψαν μετά την ημέρα που πραγματοποιήθηκε ο πλειστηριασμός....Στην προκειμένη περίπτωση, η πτώχευση της ...

κηρύχθηκε στις 29-10-2002, το δε χρονικό αυτό σημείο αποτελεί την αφετηρία για τον αναδρομικό υπολογισμό της διετίας στις απαιτήσεις από τη σύμβαση εξαρτημένης εργασίας, προκειμένου αυτές να καταταχθούν στην τρίτη τάξη των γενικών προνομίων. Όμως, σύμφωνα με τα ανωτέρω εκτεθέντα, με τη ρύθμιση αυτή δεν αποκλείονται του προνομίου απαιτήσεις από την ίδια σχέση που προέκυψαν μετά την ημέρα κήρυξης της πτώχευσης και μέχρι την ημέρα που πραγματοποιήθηκε τελικά ο πλειστηριασμός, δηλαδή μέχρι τις 8-10-2003.

Κατά συνέπεια, ορθώς το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο που απέρριψε τον σχετικό λόγο ανακοπής ως νόμω αβάσιμο και ο σχετικός λόγος έφεσης πρέπει να απορριφθεί για τον ίδιο λόγο. Εξάλλου, ο προσβαλλόμενος πίνακας κατάταξης δεν πάσχει αοριστίας, καθώς αυτός συνοδεύεται από την υπ' ...200 έκθεση επαλήθευσης πιστώσεων, στην οποία αναφέρονται όλες οι επιμέρους εργατικές απαιτήσεις και τα χρονικά διαστήματα που αυτές αφορούν...".

Ακολούθως και με βάση τις παραδοχές αυτές το Πολυμελές Πρωτοδικείο απέρριψε την έφεση του αναιρεσείοντος και επικύρωσε την πρωτόδικη απόφαση. Ενόψει αυτών, το Πολυμελές Πρωτοδικείο, κατ' ορθή εφαρμογή των πιο πάνω διατάξεων, απέρριψε το δεύτερο λόγο έφεσης του αναιρεσείοντος, με τον οποίο το τελευταίο επανέφερε ενώπιον του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου το δεύτερο λόγο της ένδικης ανακοπής και με τον οποίο υποστήριζε ότι κακώς ο υπάλληλος του πλειστηριασμού προαφαίρεσε τα ομαδικά πιστώματα, λόγω έλλειψης εννόμου συμφέροντος του αναιρεσείοντος, ενόψει του ότι, κατά τα εκτιθέμενα στο δικόγραφο της ανακοπής, δεν έχουν καταταγεί σε συγκεκριμένο ποσό στον πίνακα κατάταξης οι ομαδικοί πιστωτές και ο σύνδικος για τα έξοδα διοίκησης και διαχείρισης της πτωχευτικής περιουσίας, εκείνο δε (αναιρεσείον) δεν ζήτησε την κατάταξή του στον προσβαλλόμενο πίνακα για συγκεκριμένο ποσό.

Επομένως, ο πρώτος λόγος του αναιρετηρίου από το άρθρο 560 αριθμ. 1 ΚΠολΔ, με τον οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα, είναι αβάσιμος και εντεύθεν απορριπτέος. Όμως, το Πολυμελές Πρωτοδικείο, κατ' εσφαλμένη εφαρμογή των διατάξεων των άρθρων 975 αριθμ. 3 ΚΠολΔ και 31 του Ν. 1545/1985, δέχθηκε ότι με το προνόμιο της πρώτης των ανωτέρω διατάξεων εξοπλίζονται οι απαιτήσεις από τη σύμβαση εξαρτημένης εργασίας που προέκυψαν όχι μόνο μέσα στη διετία πριν την κήρυξη της πτώχευσης, η οποία έλαβε χώρα στις 29-10-2002, ήτοι εντός του από 20-10-2000 μέχρι και 29-10-2002 χρονικού διαστήματος, αλλά και οι απαιτήσεις από την αιτία αυτή που προέκυψαν και μετά την κήρυξη της πτώχευσης και μέχρι την ημέρα που πραγματοποιήθηκε τελικά ο πλειστηριασμός, δηλαδή μέχρι τις 8-10-2003, οπότε στην περίπτωση αυτή θα έπρεπε στη θέση των εργαζομένων, οι απαιτήσεις των οποίων προέκυψαν μετά την κήρυξη της πτώχευσης, να καταταγεί το αναιρεσείον.

Κατά συνέπεια, ο σχετικός από το άρθρο 560 αριθμ. 1 ΚΠολΔ δεύτερος λόγος της αίτησης αναίρεσης είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός. Κατόπιν τούτων, πρέπει η αίτηση αναίρεσης πρέπει να γίνει δεκτή, να αναιρεθεί η πληττόμενη απόφαση, κατά το μέρος τούτο, ήτοι κατά το μέρος εκείνο, με το οποίο απορρίφθηκε ο τρίτος λόγος της έφεσης του αναιρεσείοντος και με τον οποίο είχε επαναφερθεί ενώπιον του δευτεροβάθμιου Δικαστηρίου ο σχετικός τρίτος λόγος της ένδικης ανακοπής και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Πολυμελές Πρωτοδικείο Βέροιας που δίκασε ως Εφετείο και την εξέδωσε, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές εκτός εκείνων που δίκασαν (ΚΠολΔ 580 § 3).

Έξοδα δεν επιδικάζονται λόγω μη υποβολής σχετικού αιτήματος (ΚΠολΔ 191 § 2).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την

υπ' αριθμ. 152/ΤΠ/15-10-2012 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Βέροιας, κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό μέρος.

Παραπέμπει την υπόθεση στο ίδιο Δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές. ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 20 Ιουνίου 2017.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

και νυν Πρόεδρος του Αρείου Πάγου

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 21 Μαΐου 2018.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ