Supreme Court allows appeal against traffic accident verdict for admitting unsworn statements as evidence.

Απόφαση 943 / 2017 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 943/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ’ Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Κιουρκτσόγλου - Πετρουλάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ελένη Διονυσοπούλου, Σοφία Ντάντου, Γεώργιο Χοϊμέ και Κωστούλα Φλουρή - Χαλεβίδου, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 3 Μαρτίου 2017, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "...", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Αρνέλλο.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Μ. Κ. του Σ., 2) Τ. Γ. του Α., 3) Α. Ο. Π. του Ρ., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Χρήστο Κούτρα και 4) Ε. Ι. Π., κατοίκου ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε, ούτε εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 27-4-2009 αγωγή των ήδη 1ου, 2ης και 3ης των αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης και συνεκδικάστηκε με την από 6-10-2009 αγωγή φυσικών προσώπων, μη διαδίκων στην παρούσα δίκη, καθώς και με την από 29-11-2009 αγωγή του ήδη 4ου των αναιρεσιβλήτων και του Γ. Π. του Δ., μη διαδίκου στην παρούσα δίκη.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 28772/2010 εν μέρει οριστική και 19444/2013 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1952/2012 εν μέρει οριστική, 1521/2014 μη οριστική και 342/2016 οριστική του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 21-6-2016 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Κωστούλα Φλουρή - Χαλεβίδου, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο η αναιρεσείουσα και οι 1ος, 2η και 3η των αναιρεσιβλήτων όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης, ο πληρεξούσιος των παραστάντων αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά την διάταξη του άρθρου 576 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δικ., αν ο αντίδικος εκείνου που επισπεύδει την συζήτηση της αιτήσεως αναιρέσεως δεν εμφανιστεί ή εμφανισθεί, αλλά δεν λάβει μέρος σ’ αυτήν με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει, αυτεπαγγέλτως, αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα. Αν η κλήση για την συζήτηση επιδόθηκε νομότυπα, προχωρεί στην συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί. Στην προκειμένη περίπτωση, από την προσκομιζόμενη και επικαλούμενη από την αναιρεσείουσα υπ’ αριθμ. ... /23.9.2016 έκθεση επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας στο Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης Ε. Γ. προκύπτει ότι ακριβές επικυρωμένο αντίγραφο της κρινόμενης από 21.6.2016 αιτήσεως για αναίρεση της υπ’ αριθμ. 342/2016 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για την δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα, από την αναιρεσείουσα, η οποία επισπεύδει την συζήτηση, στον τέταρτο αναιρεσίβλητο Ε. Π..

Αυτός όμως, όπως προκύπτει από τα ταυτάριθμα με την παρούσα απόφαση πρακτικά δημόσιας συνεδριάσεως του Δικαστηρίου τούτου, όταν η υπόθεση εκφωνήθηκε στην σειρά της από το οικείο πινάκιο, δεν εμφανίστηκε, ούτε εκπροσωπήθηκε με δήλωση πληρεξουσίου δικηγόρου της, κατά τις διατάξεις των άρθρων 242 παρ. 2 και 573 παρ. 1 του Κ.Πολ.Δικ.

Συνεπώς, σύμφωνα με την προεκτεθείσα διάταξη, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση της υποθέσεως παρά την απουσία του τετάρτου αναιρεσιβλήτου, εφ’ όσον αυτός έχει κλητευθεί νομίμως και εμπροθέσμως. Από τις διατάξεις των άρθρων 670, 671 και 681Α’ του Κ.Πολ.Δικ. προκύπτει ότι στην ειδική διαδικασία των διαφορών για ζημίες από αυτοκίνητο και από την σύμβαση ασφαλίσεως αυτού ισχύει η εν μέρει ή περιορισμένως ελεύθερη απόδειξη, στο πλαίσιο της οποίας το δικαστήριο έχει την δυνατότητα να λαμβάνει υπόψη του και αποδεικτικά μέσα που δεν πληρούν τους όρους του νόμου, δηλαδή μέσα για τα οποία δεν έχουν τηρηθεί οι προϋποθέσεις του επιτρεπτού τους ή οι διαδικαστικοί όροι της αποδεικτικής τους δυνάμεως, όχι όμως και όσα δεν είναι υποστατά, δεν υπάγονται δηλαδή σε καμία από τις κατηγορίες, που απαριθμεί το άρθρο 339 του Κ.Πολ.Δικ.

Εξ άλλου, η διατασσόμενη κατά το άρθρο 245 του Κ.Πολ.Δικ.. αυτοπρόσωπη εμφάνιση των διαδίκων στο ακροατήριο του δικαστηρίου για την υποβολή ερωτήσεων και την παροχή διασαφήσεων σχετικών με την υπόθεση αποβλέπει στην πληρότητα της εκθέσεως των πραγματικών ισχυρισμών τους και όχι στην απόδειξη της αλήθειας αυτών.

Ως εκ τούτου διαφέρει από την ένορκη ή ανώμοτη εξέταση των διαδίκων που προβλέπουν τα άρθρα 415 του Κ.Πολ.Δικ. και δεν είναι υποστατό αποδεικτικό μέσο, αφού δεν περιλαμβάνεται στα αποδεικτικά μέσα του άρθρου 339 του ίδιου Κώδικα, εκτός εάν κατά την διενέργεια της εξετάσεως αυτής ο διάδικος που παραστάθηκε αυτοπροσώπως προβεί σε έκθεση ή αναγνώριση επιβλαβών για τον εαυτό του γεγονότων, που συνιστά ομολογία, οπότε αποδεικτικό μέσο αποτελεί μόνον η τελευταία.

Από αυτά παρέπεται ότι, αν το δικαστήριο της ουσίας, παραγνωρίζοντας τον χαρακτήρα της αυτοπρόσωπης εμφανίσεως του διαδίκου, θεωρήσει τα όσα αυτός διευκρινιστικώς κατ’ αυτήν εξέθεσε ως περιεχόμενο ανώμοτης καταθέσεως και τα συνεκτιμήσει μαζί με τις άλλες αποδείξεις, προκειμένου να μορφώσει την κρίση του για την αλήθεια ή την αναλήθεια πραγματικών γεγονότων που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, υποπίπτει στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 11 περ.

β’ του Κ.Πολ.Δικ., της παράνομης λήψεως υπόψη αποδεικτικού μέσου (δηλαδή της ανώμοτης εξετάσεως των διαδίκων), που δεν προσκομίστηκε (ΑΠ 757/2013, ΑΠ 44/2012, ΑΠ 380/2009, ΑΠ 338/2007). Στην προκειμένη περίπτωση, από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων, προκύπτουν τα ακόλουθα: Με την υπ’ αριθμ. 1952/2012 μη οριστική απόφαση του Εφετείου διατάχθηκε, μεταξύ άλλων, και η αυτοπρόσωπη εμφάνιση των εκ των διαδίκων Ε.

Μ. και Γ. Π., προκειμένου αυτοί να παράσχουν κατά τη νέα δικάσιμο διασαφήσεις σχετικά με τις συνθήκες του ενδίκου τροχαίου ατυχήματος. Κατά την συζήτηση που επαναλήφθηκε οι ανωτέρω εμφανίστηκαν ενώπιον του ακροατηρίου και απάντησαν σε διευκρινιστικές ερωτήσεις των μελών της συνθέσεως του Δικαστηρίου σχετικώς με τις συνθήκες του ενδίκου τροχαίου ατυχήματος.

Ακολούθως, εκδόθηκε η προσβαλλομένη απόφαση, η οποία παραγνωρίζοντας τον προαναφερόμενο χαρακτήρα της αυτοπρόσωπης εμφανίσεως των διαδίκων, θεώρησε το περιεχόμενο των διασαφήσεών τους, ως χωρίς όρκο καταθέσεις, τις οποίες και συνεκτίμησε με τα υπόλοιπα αποδεικτικά μέσα (καταθέσεις μαρτύρων, έγγραφα), προκειμένου να καταλήξει στο αποδεικτικό της πόρισμα περί της αποκλειστικής υπαιτιότητας του εκ των ανωτέρω Ε.

Μ., οδηγού του με αριθμό κυκλοφορίας ... ΙΧΕ αυτοκινήτου, το οποίο ήταν ασφαλισμένο στην ήδη αναιρεσείουσα ασφαλιστική εταιρία. Το ότι πράγματι το Εφετείο θεώρησε τις δοθείσες από τους προαναφερομένους διαδίκους διευκρινίσεις και διασαφήσεις ως ανώμοτη εξέταση των διαδίκων, προκύπτει σαφώς από την περιεχόμενη στην προσβαλλομένη απόφασή του βεβαίωση ότι έλαβε υπόψη της "...την, κατ’ επιταγή της ως άνω 1952/2012 αποφάσεως του παρόντος Δικαστηρίου, ενώπιον του ακροατηρίου του:

α)...... και β) ανωμοτί εξέταση των εκ των διαδίκων Ε. Μ. και Γ. Π....". Έτσι, παρά το νόμο το Εφετείο έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που δεν προσκομίστηκαν και κατά συνέπεια, ο πρώτος, από τον αριθμό 11 περ. β’ του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δικ., λόγος αναιρέσεως είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός, ενώ παρέλκει η έρευνα των λοιπών.

Κατ’ ακολουθίαν πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως (άρθρο 580 παρ. 3 του Κ.Πολ.Δικ.). Οι αναιρεσίβλητοι, ως ηττώμενοι διάδικοι, πρέπει να καταδικαστούν στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσείουσας, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημα της τελευταίας (άρθρα 176, 183, 189 παρ. 1, 191 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δικ.), η οποία κατέθεσε προτάσεις, όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό.

Τέλος, πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή στην αναιρεσείουσα του καταβληθέντος εκ μέρους της παραβόλου, ενόψει της νίκης της (άρθρο 495 παρ. 3 εδ. ε’ του Κ.Πολ.Δικ., όπως ισχύει και εφαρμόζεται στην παρούσα υπόθεση μετά την αντικατάστασή του με το άρθρο τρίτο του άρθρου 1 του ν. 4335/2015, που ισχύει, κατ’ άρθρο 1 άρθρο ένατο παρ. 2 αυτού, για τα κατατιθέμενα από 1.1.2016 ένδικα μέσα).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 342/2016 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκασή της στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους Δικαστές, εκτός εκείνων που δίκασαν προηγουμένως.

Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσείουσας, το ύψος των οποίων καθορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

Και

Διατάσσει την επιστροφή του παραβόλου στην καταθέσασα τούτο αναιρεσείουσα.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 5 Μαΐου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 6 Ιουνίου 2017.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ