Supreme Court dismisses appeal on review of property ownership claim regarding parking space boundaries.

Απόφαση 943 / 2012 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 943/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, Αντιπρόεδρο, Χαράλαμπο Δημάδη, Σπυρίδωνα Μιτσιάλη, Δημήτριο Μαζαράκη και Κων/νο Τσόλα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 7 Μαρτίου 2012, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Α. Α. του Δ. και Κ., κατοίκου ... και προσωρινώς διαμένοντος στην ..., ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κων/νο Τάπογλου.

Του αναιρεσίβλητου: Ι. Ν. του Δ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ηλία Πανταζή.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 30-3-2007 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 337/2008 του ίδιου Δικαστηρίου και 1978/2009 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 4-9-2009 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Κων/νος Τσόλας ανέγνωσε την από 24-2-2012 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος του αναιρεσίβλητου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1.- Επειδή, κατά τη διάταξη του άρθρου 1108 ΑΚ, αν η κυριότητα προσβάλλεται με άλλο τρόπο εκτός από αφαίρεση ή κατακράτηση του πράγματος, ο κύριος δικαιούται να απαιτήσει από εκείνον που προσέβαλε την κυριότητα να άρει την προσβολή και να την παραλείπει στο μέλλον. Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι η αρνητική αγωγή ασκείται σε περίπτωση μερικής προσβολής της κυριότητας, δηλαδή όταν ο κύριος διαταράσσεται στη νομή του που ασκεί επί του πράγματος.

Διατάραξη της κυριότητας αποτελεί κάθε έμπρακτη εναντίωση στο θετικό ή αποθετικό περιεχόμενο της κυριότητας, δηλαδή όταν ο εναγόμενος ενεργεί στο πράγμα πράξεις, τις οποίες μόνο ο κύριος δικαιούται να ενεργήσει ή όταν εμποδίζει τον κύριο να ενεργήσει στο δικό του πράγμα, η δε διατάραξη αυτή έχει ως συνέπεια την μη ελεύθερη και ανενόχλητη χρησιμοποίηση, εκμετάλλευση και απόλαυση ορισμένων μόνον εξουσιών από την κυριότητα επί του πράγματος.

Περαιτέρω, από τις διατάξεις των άρθρων 1002, 1117 ΑΚ. 1, 2 παρ.1, 3 παρ. 1,4 παρ.1,5 και 13 του ν. 3741/1929 "περί ιδιοκτησίας κατ' ορόφους", προκύπτει ότι επί ιδιοκτησίας κατ' ορόφους (οριζόντιας ιδιοκτησίας) δημιουργείται χωριστή κυριότητα επί ορόφου ή διαμερίσματος ορόφου και αναγκαστική συγκυριότητα που αποκτάται αυτοδικαίως, κατ' ανάλογη μερίδα, επί του εδάφους και επί των μερών της οικοδομής που χρησιμεύουν στην κοινή χρήση όλων των οροφοκτητών.

Μόνο οι όροφοι και τα διαμερίσματα ορόφων, με την παραπάνω έννοια, καθώς και τα εξομοιούμενα από το νόμο με ορόφους υπόγεια και δωμάτια κάτω από την στέγη (άρθρα 1002 εδ. Β ΑΚ και 1 παρ. 2 του ν. 3741/1929) μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο οριζόντιας ιδιοκτησίας. Κατ' εξαίρεση, αντικείμενο οριζόντιας ιδιοκτησίας μπορούν, σύμφωνα με τις ειδικές ρυθμίσεις του ν. 690/1979, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 1 του ν. 1221/1981, να αποτελέσουν και οι θέσεις στάθμευσης αυτοκινήτων, που δεν δημιουργούνται στον ελεύθερο ισόγειο χώρο του κτιρίου, όταν αυτό κατασκευάζεται επί υποστυλωμάτων (ρilotis).

Συγκεκριμένα, οι διατάξεις του άρθρου 1 παρ. 5 εδ. α και β του ν. 960/1979,όπως αντικαταστάθηκαν με το άρθρο 1 του ν. 1221/1981, προβλέπουν ότι προκειμένου για θέσεις στάθμευσης αυτοκινήτων που βρίσκονται σε στεγασμένους χώρους κτιρίου, το οποίο έχει υπαχθεί στο σύστημα της διαιρεμένης ιδιοκτησίας, κάθε μία από αυτές αποτελεί διαιρεμένη ιδιοκτησία, της οποίας επιτρέπεται η αυτοτελής μεταβίβαση και σε τρίτους που δεν έχουν σχέση με το κτίριο (ΟλΑΠ 5/1991).

Εξάλλου, σύμφωνα με το άρθρο 4 του από 10.4.1991 π.δ., "Καθορισμός του απαιτουμένου αριθμού θέσεων στάθμευσης αυτοκινήτων αναλόγως των χρήσεων και του μεγέθους των κτιρίων στην ευρύτερη περιοχή Αθηνών" που ισχύει για τις οικοδομικές άδειες που εκδόθηκαν μέχρι τη δημοσίευση του π.δ. 230/1993, ήτοι μέχρι 15-6-1993, σύμφωνα με το άρθρο 9 παρ. 1 του εν λόγω π.δ.: 1.

Για τον υπολογισμό της συνολικής επιφάνειας του δημιουργούμενου χώρου στάθμευσης ο αριθμός θέσεων που προκύπτει σύμφωνα με τα αναφερόμενα στα άρθρα 2 και 3 ανάγεται σε επιφάνεια χώρου στάθμευσης ως εξής: α) Για μία θέση στάθμευσης λαμβάνονται 25 τ.μ. επιφάνειας χώρου στάθμευσης ... 2. Ο υπολογισμός των απαιτουμένων χώρων στάθμευσης ανάλογα με τη χρήση και το μέγεθος του κτιρίου υπολογίζεται ως εξής: 3.

Διαιρείται το σύνολο των επιφανειών κάθε χρήσης του κτιρίου με την επιφάνεια τ.μ. που απαιτείται για μία θέση, σύμφωνα με τα άρθρα 2 και 3. Τέλος, από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ, προκύπτει ότι λόγος αναίρεσης για ευθεία παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου ιδρύεται αν αυτός δεν εφαρμόστηκε, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ή αν εφαρμόστηκε ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν το δικαστήριο προσέδωσε στον εφαρμοστέο κανόνα έννοια διαφορετική από την αληθινή.

Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσίαν, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται ενόψει των πραγματικών περιστατικών που ανελέγκτως δέχθηκε, ότι αποδείχθηκαν το δικαστήριο της ουσίας και της υπαγωγής αυτών στο νόμο και ιδρύεται ο λόγος αυτός αναίρεσης αν οι πραγματικές παραδοχές της απόφασης καθιστούν φανερή την παραβίαση και τούτο συμβαίνει όταν το δικαστήριο εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν δεν ήταν αρκετά για την εφαρμογή του ή δεν εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε αρκούσαν για την εφαρμογή του καθώς και όταν προέβη σε εσφαλμένη υπαγωγή των περιστατικών στην διάταξη στο πραγματικό της οποίας αυτά δεν υπάγονται.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την επισκόπηση του προσκομιζομένου αντιγράφου της προσβαλλόμενης απόφασής του, το Εφετείο δέχθηκε τα ακόλουθα: "Με το υπ' αριθ. 4733/1993 προσύμφωνο και εργολαβικό συμβόλαιο της συμβολαιογράφου Αθηνών Μαρίας Ρουτζούνη-Κουρνέτα, που καταρτίστηκε μεταξύ των: 1) Δ.

χήρας Δ. Κ., 2) Ν. Δ. Κ., 3) Α. θυγ. Δ. Κ., 4) Κ. Κ., 5) Ι. συζ. Δ. Ρ., το γένος Δ. Κ., 6) Π. συζ. Π. Α., το γένος Σ. Δ., 7) Θ. θυγ. Π. Α., 8) Α. συζ. Ε. Κ., 9) Α. θυγ. Γ. Α., συνιδιοκτητών ενοποιηθέντος οικοπέδου που βρίσκεται στην Αθήνα, στη συνοικία "Κολωνός", επί της οδού ... αριθμ. 24 και του εναγομένου (και ήδη αναιρεσείοντος), οι ως άνω συνιδιοκτήτες ανέθεσαν στον τελευταίο, έναντι εργολαβικού ανταλλάγματος, την ανέγερση επί του οικοπέδου τους πολυώροφης οικοδομής.

Πράγματι ο εναγόμενος ανήγειρε επ' αυτού πολυώροφη οικοδομή, με βάση την υπ' αριθ. .../5-5-1993 άδεια της Πολεοδομίας του Δήμου Αθηναίων. Η εν λόγω οικοδομή υπήχθη στις διατάξεις του ν. 3741/1929 "περί ιδιοκτησία κατ' ορόφους", με την υπ' αριθ. .../1993 πράξη συστάσεως οριζόντιας ιδιοκτησίας και κανονισμού πολυκατοικίας της ιδίας ως άνω συμβολαιογράφου, που μεταγράφηκε νόμιμα στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Αθηνών, όπως αυτή τροποποιήθηκε με την υπ' αριθ. .../1995 πράξη της ιδίας συμβολαιογράφου, που επίσης μεταγράφηκε νόμιμα.

Με το υπ' αριθ. .../29-2-1996 συμβόλαιο της ίδιας συμβολαιογράφου, που μεταγράφηκε νόμιμα, οι ως άνω οικοπεδούχοι, κατόπιν υπόδειξης του εναγομένου-εργολάβου, μεταβίβασαν κατά κυριότητα στον ενάγοντα (και ήδη αναιρεσίβλητο) τις εξής οριζόντιες ιδιοκτησίες της προαναφερθείσας πολυκατοικίας, που κατά τη συμφωνία τους θα περιέρχονταν σ αυτόν (εναγόμενο), ως εργολαβικό αντάλλαγμα:

α) το Ζ-2 διαμέρισμα, του εβδόμου υπέρ το ισόγειο ορόφου και β) την επίδικη υπό στοιχ. ΘΣ-6 θέση στάθμευσης αυτοκινήτου του υπογείου. Η θέση αυτή, η οποία εμφαίνεται στο από Μαρτίου 1993 σχεδιάγραμμα κατόψεως υπογείου της πολιτικού μηχανικού Μ. Ο. και οι ποσοστικές της αναλογίες αναγράφονται στον από Μαρτίου 1993 πίνακα κατανομής ποσοστών της ιδίας πολιτικού μηχανικού, που έχουν προσαρτηθεί στην ως άνω υπ' αριθ. .../1993 πράξη σύστασης οριζόντιας ιδιοκτησίας, έχει επιφάνεια 26,75 τ.μ., ποσοστό συνιδιοκτησίας επί του οικοπέδου 10/οοο, που αντιστοιχεί σε 3,87 τ.μ.

και συνορεύει νοτιοανατολικά με την υπό στοιχ. ΘΣ-4 θέση στάθμευσης αυτοκινήτου, νοτιοδυτικά με υπέδαφος προς γειτονική ιδιοκτησία, βορειοδυτικά με την υπό στοιχ. ΘΣ-8 θέση στάθμευσης αυτοκινήτου και βορειοανατολικά με χώρο διακίνησης αυτοκινήτων. Περί το Μάρτιο του έτους 2002 ο εναγόμενος, στον οποίο περιήλθαν ως εργολαβικό αντάλλαγμα και οι υπό στοιχ.

ΘΣ-1, ΘΣ-3, ΘΣ-4, ΘΣ-5, ΘΣ-7 και ΘΣ-9 θέσεις στάθμευσης του υπογείου της εν λόγω οικοδομής, αυθαιρέτως προέβη σε μη ανταποκρινόμενη στην πραγματικότητα διαγράμμιση της ως άνω θέσης στάθμευσης αυτοκινήτου του ενάγοντος, με αχνό κίτρινο χρώμα, την οποία περιορίζει στη νοτιοδυτική πλευρά της και την εμφανίζει ότι έχει εμβαδόν 10,35 τ.μ., δηλαδή μικρότερη της πραγματικής της έκτασης κατά 16,40 τ.μ., ενώ μέχρι τότε δεν υπήρξε καμία διαγράμμιση της εν λόγω θέσης.

Ο εναγόμενος ισχυρίζεται ότι σύμφωνα με το π.δ. της 10.4.1991, υπό την ισχύ του οποίου εκδόθηκε η άδεια για τη δημιουργία των χώρων στάθμευσης του υπογείου, απαιτούνταν εμβαδόν 25 τ.μ. ανά θέση στάθμευσης, που περιελάμβανε τόσο το χώρο στάθμευσης, όσο και τους χώρους πρόσβασης και κίνησης των αυτοκινήτων για να σταθμεύσουν και ότι η επιφάνεια των 26,75 τ.μ.

της επίδικης θέσης στάθμευσης που μεταβιβάστηκε στον ενάγοντα είναι μικτή και περιλαμβάνει αφ' ενός μεν το χώρο στάθμευσης και αφ' ετέρου τους αναλογούντες χώρους πρόσβασης και κίνησης των αυτοκινήτων. Όμως, ούτε στην πράξη σύστασης οριζόντιας ιδιοκτησίας, που διέπει την εν λόγω πολυκατοικία, ούτε στο μεταβιβαστικό συμβόλαιο της επίδικης αυτοτελούς οριζόντιας ιδιοκτησίας γίνεται λόγος για μικτό εμβαδόν και για χώρους πρόσβασης και κίνησης αυτοκινήτων, αλλά αυτή (οριζόντια ιδιοκτησία) αναφέρεται ότι έχει το προαναφερθέν εμβαδόν των 26,75 τ.μ.

Μάλιστα, κατά τα ίδια συμβόλαια, η επίδικη ιδιοκτησία συνορεύει βορειοανατολικά με χώρο διακίνησης αυτοκινήτων, δηλαδή γίνεται σαφής διαχωρισμός του χώρου διακίνησης και της επιφάνειας της πωλούμενης ιδιοκτησίας. Έκτοτε, δηλαδή από το Μάρτιο του έτους 2002, ο εναγόμενος, αφενός μεν αμφισβητεί το δικαίωμα κυριότητας του ενάγοντος στην ανωτέρω αυτοτελή οριζόντια ιδιοκτησία, αφού ισχυρίζεται ότι η επιφάνειά της περιορίζεται στη διαγραμμισθείσα από αυτόν αυθαιρέτως επιφάνεια των 10,35 τ.μ., αφετέρου δε διαταράσσει την κυριότητά του με την εν λόγω χάραξη, αφού παρεμποδίζει με τον προαναφερθέντα τρόπο τη χρήση της θέση στάθμευσης καθ' όλη την έκτασή της".

Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο έκρινε ότι είναι κατ' ουσίαν βάσιμη η ένδικη αρνητική κυριότητας αγωγή του αναιρεσιβλήτου και στη συνέχεια απέρριψε κατ' ουσίαν την έφεση του αναιρεσείοντος κατά της πρωτοβάθμιας απόφασης, που είχε κρίνει ομοίως. Έτσι που έκρινε το Εφετείο δεν παραβίασε τις προαναφερόμενες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις του άρθρου 4 του από 10.4.1991 π.δ,, που προβλέπει, κατά τα αναφερόμενα στη νομική σκέψη που προηγήθηκε, το ελάχιστο εμβαδόν για τις θέσεις στάθμευσης, διότι με αυτό δεν τίθεται περιορισμός για τη σύσταση οριζόντιας ιδιοκτησίας επί θέσης στάθμευσης και μεταβίβασή της με μεγαλύτερο εμβαδόν του ελαχίστου προβλεπομένου (από το εν λόγω διάταγμα), και μάλιστα καθαρού, όπως στην προκείμενη περίπτωση.

Είναι, συνεπώς, αβάσιμος ο πρώτος λόγος αναίρεσης, αληθώς από τον αριθ. 1 (και όχι και από τον αριθ. 8 που αναφέρεται στο αναιρετήριο) του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με τον οποίο ο αναιρεσείων ισχυρίζεται τ' αντίθετα.

2.- Επειδή, κατά τη διάταξη του άρθρου 561 παρ. 1 ΚΠολΔ, η εκτίμηση από το δικαστήριο της ουσίας πραγματικών γεγονότων και ιδιαίτερα του περιεχομένου εγγράφων δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, εκτός αν παραβιάστηκαν κανόνες δικαίου, στους οποίους περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί ή αν υπάρχει λόγος αναίρεσης κατά το άρθρο 559 αρ. 19 και 20. Από τη διάταξη αυτή προκύπτει, ότι ρητώς εξαιρείται του αναιρετικού ελέγχου η εκτίμηση του δικαστηρίου επί πραγματικών γεγονότων.

Στην προκειμένη περίπτωση, με το δεύτερο (και τελευταίο) λόγο αναίρεσης, ο από τον αριθ. 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, ο αναιρεσείων προβάλλει κατά της προσβαλλόμενης απόφασης τις αιτιάσεις, ότι το εκδόσαν αυτήν Εφετείο παρά το νόμο δέχθηκε ως αποδειχθέντα, ότι αυτός την 1-3-2002 προέβη στην διαγράμμιση της θέσης ΘΑ-6, και ότι έκτοτε αμφισβητεί το δικαίωμα της κυριότητας του αναιρεσιβλήτου επί της επίδικης θέσης στάθμευσης, ενώ όπως προέκυπτε από τα επικαλούμενα αποδεικτικά μέσα η διαγράμμιση είχε πραγματοποιηθεί από το έτος 1993 και σε καμία πράξη αμφισβήτησης της κυριότητας του αναιρεσιβλήτου επί της επίδικης αυτοτελούς ιδιοκτησίας δεν προέβη. Οι αιτιάσεις όμως αυτές αναφέρονται αποκλειστικά στην εκτίμηση αποδείξεων και πραγματικών γεγονότων από το δικαστήριο της ουσίας, η οποία, σύμφωνα με την προαναφερθείσα διάταξη του άρθρου 561 παρ. 1 ΚΠολΔ, δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου.

Συνεπώς, ο ανωτέρω λόγος αναίρεσης είναι απαράδεκτος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 4-9-2009 αίτηση του Α. Δ. Α. για αναίρεση της 1978/2009 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 23 Απριλίου 2012. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 31 Μαΐου 2012.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ