Supreme Court allows appeal where lower court awarded more than plaintiff requested in insurance claim.

Απόφαση 941 / 2009 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 941/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές:Δημήτριο Δαλιάνη, Αντιπρόεδρο, Ρένα Ασημακοπούλου, Ιωάννη Ιωαννίδη, Χαράλαμπο Ζώη και Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 19 Ιανουαρίου 2009, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "Η ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΓΕΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Φλώρα Τριανταφύλλου.

Του αναιρεσιβλήτου: ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσιο δικηγόρο του Βασίλειο Μαρτσούκο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 2-12-1997 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος-αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 5336/2004 του ίδιου Δικαστηρίου και 8241/2005 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 23-5-2006 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση των αιτήσεων αυτών, που εκφωνήθηκαν από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Χαράλαμπος Ζώης ανέγνωσε την από 26-1-2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 559 αρ. 9 περ. β' ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται και αν το δικαστήριο επεδίκασε περισσότερα από όσα ζητήθηκαν Ως αίτηση, κατά την έννοια της διάταξης αυτής θεωρείται κάθε αυτοτελής αίτηση των διαδίκων, με την οποία ζητείται η παροχή έννομης προστασίας, υπό οποιαδήποτε νόμιμη μορφή αυτής, που δημιουργεί αντίστοιχη εκκρεμότητα δίκης.

Τέτοια αίτηση είναι ιδίως αυτή της αγωγής, της ανταγωγής, της κυρίας παρέμβασης, της αυτοτελούς πρόσθετης παρέμβασης, της ανακοπής, της τριτανακοπής και κάθε ενδίκου μέσου, όχι όμως και εκείνη της ένστασης ή της αντένστασης και γενικά εκείνη που αναφέρεται σε κάθε άλλου είδους "πράγματα", με την έννοια του άρθρου 559 αρ.8 ιδίου Κώδικα.

Από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων και την προσβαλλόμενη προκύπτουν τα εξής: Με την αγωγή του εναντίον της ήδη αναιρεσείουσας, ο αναιρεσίβλητος ιστορούσε ότι, με σύμβαση συνασφάλισης που καταρτίστηκε μεταξύ αυτού και της εναγομένης ασφαλιστικής εταιρίας, η τελευταία ασφάλισε για τον κίνδυνο πυρκαϊάς τις κτηριακές εγκαταστάσεις, τον εξοπλισμό, τις πρώτες ύλες και τα εμπορεύματα του εργοστασίου του που βρίσκεται επί της οδού ...

μέχρι του συμφωνηθέντος ποσοστού της αξίας αυτών (70%), και ότι επήλθε η ασφαλιστική περίπτωση, με την εκδήλωση πυρκαϊάς την 9.9.1996, εξ αιτίας της οποίας καταστράφηκαν τα αναφερόμενα στην αγωγή, κατ' αξία και είδος, ασφαλισμένα πράγματα, ήτοι α) κτηριακές εγκαταστάσεις αξίας 106.385.000 δρχ. β) εξοπλισμός αξίας 507.556.000 δρχ.

και γ) πρώτες ύλες και έτοιμα προϊόντα αξίας 53.991.444 δρχ. (συνολικά 654.932.444 δρχ.). Με βάση το ιστορικό αυτό ζητούσε να καταδικασθεί η εναγομένη να του καταβάλει το , κατά τους υπολογισμούς του προκύπτον, συνολικό ποσό των 482.544.660 δραχμών, που αντιστοιχεί στο ποσοστό 70% της αξίας των ασφαλισμένων πραγμάτων πλέον ποσού ποσού 24.091.950 δραχμών, το οποίο, με βάση όρο της ασφαλιστικής σύμβασης, η εναγομένη υποχρεούτο να του καταβάλει για τη δαπάνη κατεδάφισης και αποκομιδής των καταστραφέντων από την πυρκαϊά κτηριακών εγκαταστάσεων.

Με τις έγγραφες προτάσεις του, κατά την πρώτη συζήτηση της αγωγής, εξέθετε ότι μετά την άσκηση αυτής η εναγομένη κατέβαλε το κατά τους υπολογισμούς της προκύπτον ποσό ασφαλίσματος, για τα καταστραφέντα από την πυρκαϊά ασφαλισμένα πράγματα, ανερχόμενο στο συνολικό ποσό των 236.284.099 δρχ, διευκρινίζοντας δε περαιτέρω και συμπληρώνοντας την αγωγή του, περιόρισε το αίτημα αυτής κατά το άνω καταβληθέν από την εναγομένη ποσό, και ζήτησε να αναγνωρισθεί ότι η εναγομένη υποχρεούται να του καταβάλει το συνολικό ποσό των 226.621.361 δρχ., αναλυόμενο ως εξής:α) για κτηριακές εγκαταστάσεις δρχ. 18.934.300, β) για εξοπλισμό 153.055.000 γ)για πρώτες ύλες και προϊόντα δρχ.30.540.111 και δ) για δαπάνες κατεδάφισης και αποκομιδής δρχ. 24.091.361.

Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο με την οριστική του απόφαση δέχτηκε την αγωγή και αναγνώρισε ότι η εναγομένη υποχρεούται να καταβάλει στον ενάγοντα το συνολικό ποσό των ευρώ 665.066,35, που αντιστοιχεί στο άνω αιτούμενο, μετά περιορισμό της αγωγής, ποσό των 226.621.361 δραχμών, αναλυόμενο ως εξής: α) ποσό δρχ.18.934.300 που απομένει ως οφειλόμενο υπόλοιπο μετά την καταβολή από την εναγομένη για την αιτία αυτή ποσού 55.535.200, έναντι του συνολικώς οφειλομένου ποσού δρχ.74.470.000 δρχ., β) ποσό 153.940.000 δρχ.

που ζητούσε ο ενάγων, ως οφειλόμενο από την εναγομένη υπόλοιπο, για την καταστροφή των ασφαλισμένων ηλεκτρομηχανολιγικών εγκαταστάσεων και εξοπλισμού, μετά την καταβολή από την εναγομένη για την αιτία αυτή ποσού 172.970.000 δρχ, έναντι του συνολικώς οφειλομένου ποσού δρχ. 336.910.000, γ)ποσό 30.540.111 δρχ. που απομένει ως οφειλόμενο υπόλοιπο, μετά την καταβολή από την από την εναγομένη για την αιτία αυτή ποσού 7.235.899 έναντι του συνολικώς οφειλομένου 37.794.010 δρχ.

και δ) ποσό 24.091.950 δρχ. για έξοδα κατεδάφισης και αποκομιδής. Το Εφετείο, που δίκασε έφεση της εναγομένης (αναιρεσείουσας), με την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχτηκε ανελέγκτως και τα ακόλουθα: 'Ότι από την εκδηλωθείσα στο εργοστάσιο του ενάγοντος πυρκαϊά, καταστράφηκαν και τα εξής ασφαλισμένα από την εναγομένη πράγματα:

α) κτηριακές εγκαταστάσεις αξίας 106.385.000 δρχ. για τις οποίες η εναγομένη, σύμφωνα με την ασφαλιστική σύμβαση, υποχρεούτο να καταβάλει στον ενάγοντα λήπτη της ασφάλισης ποσό 74.470.000 δρχ. (ποσοστό 70%), β) ηλεκτρομηχανολογικός εξοπλισμός αξίας 481.300.000 δρχ. για τον οποίο η εναγομένη υποχρεούτο να καταβάλει στον ενάγοντα ποσό 336.910.000 δρχ. (ποσοστό 70%) και γ)πρώτες ύλες και προϊόντα αξίας 10.362.713 δρχ.

το οποίο υποχρεούτο να καταβάλει η εναγομένη στον ενάγοντα με βάση την ασφαλιστική σύμβαση. Ακολούθως το Εφετείο, αφού απέρριψε ως αβάσιμη την αγωγή ως προς το αιτούμενο ποσό για δαπάνες κατεδάφισης και αποκομιδής, δεχόμενο, όπως και το πρωτοβάθμιο, ότι ο ενάγων περιόρισε την αγωγή του κατά τα καταβληθέντα πριν από τη συζήτηση της αγωγής ποσά, ήτοι των 55.535.700 δρχ, για το κονδύλι των καταστραφέντων κτηρίων, των 172.970.000 δρχ.

για το κονδύλι του ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμό και των 7.253.899 δρχ., για το κονδύλι των πρώτων υλών και εμπορευμάτων, συμποσουμένων όλων των ποσών αυτών, όπως από την σχετική αριθμητική πράξη (πρόσθεση) προκύπτει, στο συνολικό ποσό των 235.757.599 δρχ., με βάση δε τους σχετικούς μαθηματικούς υπολογισμούς, δέχεται περαιτέρω ότι η εναγομένη οφείλει στον ενάγοντα , για το πρώτο των άνω κονδυλίων, ποσό δρχ. 18.934.000 (74.470.000-55.535.700), για το δεύτερο, ποσό δρχ. 153.055.000, το οποίο και ζήτησε με την αγωγή του όπως πριορίστηκε (336.910.000- 172.970.000) και για το τρίτο, ποσό δρχ. 10.362.713, συνολικά δε το ποσό των 182.352.013 δρχ, ήτοι ευρώ 535.148,97, το οποίο συνολικό ποσό και αναγώρισε το Εφετείο ότι υποχρεούται η εναγομένη να καταβάλει στον ενάγοντα. 'Ετσι που έκρινε το Εφετείο, ως προς το τρίτο κονδύλιο της αποζημίωσης για τις ασφαλισμένες πρώτες ύλες και προϊόντα, που καταστράφηκαν, επιδίκασε περισσότερα από όσα ζητήθηκαν , αφού αν και δέχεται ότι για την αιτία αυτή η εναγομένη οφείλει το άνω ποσό των 10.362.713 δρχ., έναντι του οποίου αυτή κατέβαλε στον ενάγοντα, πριν από την πρώτη συζήτηση της αγωγής, το ποσό των 7.253.899 δρχ. ( το ίδιο δέχθηκε και το πρωτοδικείο), κατά το οποίο ποσό ο ενάγων και περιόρισε την αγωγή του, επιδικάζει ολόκληρο το ποσό αυτό των 10.362.713 δρχ., χωρίς να αφαιρεί το έναντι αυτού καταβληθέν από την εναγομένη.

Επομένως, ο εκ του άρθρου 559 αρ. 9 Κ.Πολ.Δ., απορρέων μοναδικός λόγος του αναιρετηρίου, με τον οποίο καταλογίζεται στο Εφετείο η ανωτέρω πλημμέλεια είναι βάσιμος. Ακολούθως, πρέπει να αναιρεθεί η εφετειακή απόφαση εν μέρει και ειδικότερα ως προς τη διάταξή της με την οποία αναγνωρίζει ότι η εναγομένη και ήδη αναιρεσειουσα υποχρεούται να καταβάλει στον ενάγοντα, το ποσό των 10.362.713 δρχ.

για πρώτες ύλες και εμπορεύματα, που καταστράφηκαν από την πυρκαϊά, παραπεμφθεί δε η υπόθεση, για περαιτέρω εκδίκαση, κατά το αναιρούμενο μέρος της, στο ίδιο Εφετείο συγκροτούμενο από άλλους δικαστές εκτός εκείνων που εξέδωσαν αυτή (άρθρο 580 παρ.3 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί εν μέρει, κατά τα αναφερόμενα στο σκεπτικό, την υπ' αριθμ.8241/2005 απόφαση του Εφετείου Αθηνών

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση, κατά το άνω αναιρούμενο μέρος της, στο ίδιο Εφετείο που εξέδωσε την αναιρούμενη, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές εκτός εκείνων που εξέδωσαν αυτή. Και ,

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας από ευρώ χιλιάδες (2.000).

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 31 Μαρτίου 2009.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 27 Απριλίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ