Supreme Court dismisses appeal against lower court verdict due to death of defendant and lack of legal basis.

Απόφαση 940 / 2012 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 940/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, Αντιπρόεδρο, Χαράλαμπο Δημάδη, Σπυρίδωνα Μιτσιάλη, Δημήτριο Μαζαράκη και Κων/νο Τσόλα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 7 Μαρτίου 2012, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Δήμου Περιστερίου Αττικής (ΝΠΔΔ), νόμιμα εκπροσωπουμένου, που εδρεύει στο Περιστέρι Αττικής, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κων/νο Σιουρούνη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του ΚΠολΔ.

Της αναιρεσίβλητης: Α. χας Γ. Δ., η οποία δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Στο σημείο αυτό ο δικηγόρος Θεοφάνης Παντελιάς, δήλωσε ότι η αναιρεσίβλητη Α. Δ., απεβίωσε στις 11-4-2010 και κληρονομήθηκε από τις θυγατέρες της α) Μ. Δ., συζ. Ά. Π., κατοίκου ..., β) Α. Δ., κατοίκου ... και γ) Σ. Δ., συζ. Κ. Τ., κατοίκου ..., οι οποίες συνεχίζουν την βιαίως διακοπείσα δίκη και εκπροσωπήθηκαν από τον ίδιο ως άνω (Θεοφ. Παντελιά) πληρεξούσιο δικηγόρο τους.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 26-7-1994 αγωγή της Αικατερίνης Δέγλερη, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 9193/1995, 1050/2002 μη οριστικές, 3932/2005 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 2957/2008 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 18-12-2009 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Κων/νος Τσόλας ανέγνωσε την από 24-2-2012 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσίβλητων ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1.- Επειδή, από τις διατάξεις των άρθρων 286 περ. α', 287, 291 και 292 ΚΠολΔ, που εφαρμόζονται κατά το άρθρο 573 παρ.1 του ίδιου Κώδικα και στη διαδικασία της δίκης για την αναίρεση, προκύπτει ότι η δίκη διακόπτεται, αν μετά την άσκηση της αίτησης αναίρεσης και μέχρι να τελειώσει η προφορική συζήτηση, μετά την οποία εκδίδεται η οριστική απόφαση του Αρείου Πάγου, αποβιώσει κάποιος διάδικος. Ο θάνατος του διαδίκου, που επιφέρει τη βίαιη διακοπή της δίκης, καθώς και η εκούσια επανάληψη αυτής από τους κληρονόμους του, μπορούν να γνωστοποιηθούν διαδοχικά με ενιαία δήλωση στο ακροατήριο κατά την εκφώνηση της υπόθεσης προς συζήτηση, εφόσον δεν υπάρξει αμφισβήτηση της ιδιότητάς τους ως κληρονόμων, οπότε ακολουθεί η άμεση συζήτηση της υπόθεσης.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως δεν αμφισβητείται από τον αναιρεσείοντα και προκύπτει και από τα προσκομιζόμενα και επικαλούμενα έγγραφα, μετά την άσκηση της κρινόμενης αίτησης για αναίρεση της 2957/2008 απόφασης του Εφετείου Αθηνών, (με κατάθεσή της στις 22-12-2009), απεβίωσε στις 11-4-2010 η αναιρεσίβλητη, η οποία άφησε μοναδικές εξ αδιαθέτου κληρονόμους της τις θυγατέρες της Μ., Α. και Σ. Δ.. Οι τελευταίες, με δήλωση του πληρεξουσίου δικηγόρου τους, που έγινε στο ακροατήριο και καταχωρίστηκε στα ταυτάριθμα με την παρούσα απόφαση πρακτικά, γνωστοποίησαν στον αναιρεσείοντα το γεγονός του θανάτου της ως άνω αναιρεσίβλητης και ταυτόχρονα δήλωσαν, ότι συνεχίζουν για εκείνη τη διακοπείσα δίκη. Ενόψει αυτών νομίμως επαναλήφθηκε η προκειμένη δίκη.

2.- Επειδή, η νομική αοριστία της αγωγής, στηρίζει λόγο αναίρεσης για παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου (άρθρο 559 αριθ.1 ΚΠολΔ), συντρέχει δε αν το δικαστήριο για τη θεμελίωση της αγωγής στο συγκεκριμένο κανόνα ουσιαστικού δικαίου αρκέστηκε σε στοιχεία λιγότερα ή αξίωσε περισσότερα από εκείνα που ο κανόνας αυτός απαιτεί για τη γένεση του οικείου δικαιώματος, κρίνοντας αντιστοίχως νόμιμη ή μη στηριζόμενη στο νόμο την αγωγή.

Αντίθετα, η ποσοτική ή ποιοτική αοριστία της αγωγής, η οποία υπάρχει όταν δεν εκτίθενται στην αγωγή όλα τα στοιχεία που απαιτούνται κατά νόμο για τη στήριξη του αιτήματος της αγωγής, τα πραγματικά, δηλαδή, περιστατικά που απαρτίζουν την ιστορική βάση της αγωγής και προσδιορίζουν το αντικείμενο της δίκης, δημιουργεί λόγους αναίρεσης από το άρθρο 559 αριθ. 8 και 14 ΚΠολΔ.

Εξάλλου, ο από το άρθρο 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης ιδρύεται αν το δικαστήριο έκρινε ορισμένη και νόμιμη την αγωγή, λαμβάνοντας υπόψη αναγκαία για τη θεμελίωσή της και την περιγραφή του αντικειμένου της δίκης γεγονότα που δεν εκτίθενται σε αυτή ή εάν απέρριψε ως αόριστη ή μη νόμιμη την αγωγή, παραγνωρίζοντας εκτιθέμενα για τη θεμελίωσή της και την περιγραφή του αντικειμένου της δίκης γεγονότα, που με επάρκεια εκτίθενται σε αυτήν, ενώ ο από το άρθρο 559 αριθ. 14 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης ιδρύεται, αν το δικαστήριο, παρά τη μη επαρκή έκθεση σε αυτήν των στοιχείων που είναι αναγκαία για τη στήριξη του αιτήματος της αγωγής, την έκρινε ορισμένη, θεωρώντας ότι αυτά εκτίθενται με επάρκεια ή αν παρά την επαρκή έκθεση των στοιχείων αυτών την απέρριψε ως αόριστη.

Περαιτέρω, από τη διάταξη του άρθρου 216 παρ. 1 στοιχ. α' και β' ΚΠολΔ, προκύπτει, ότι το δικόγραφο της αγωγής πρέπει να περιέχει, εκτός από τα στοιχεία που απαιτούνται για τη νομική θεμελίωση της αγωγής, ακριβή περιγραφή του αντικειμένου της διαφοράς και ορισμένο αίτημα. Η ακριβής περιγραφή του αντικειμένου της διαφοράς είναι συνυφασμένη με την υποβολή αιτήματος ορισμένου και όχι αορίστου.

Διαφορετικά το δικαστήριο βρίσκεται σε αδυναμία να εκδώσει απόφαση συγκεκριμένη και επιδεκτική εκτέλεσης. Όταν στο δικόγραφο της αγωγής δεν περιέχονται τα πιο πάνω στοιχεία ή όταν αυτά περιέχονται κατά τρόπο ελλιπή ή ασαφή, τότε η έλλειψη αυτή καθιστά μη νομότυπη την άσκησή της, επιφέρει δε την απόρριψή της ως απαράδεκτης λόγω αοριστίας, είτε κατόπιν προβολής της σχετικής ένστασης, είτε και αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο της ουσίας.

Προκειμένου, ειδικότερα, περί διεκδικητικής ή αναγνωριστικής κυριότητας ακινήτου αγωγής απαιτείται, για το ορισμένο αυτής, εκτός από τα απαιτούμενα κατά το άρθρο 1094 ΑΚ στοιχεία, και ακριβής περιγραφή του εν λόγω ακινήτου, δηλαδή, ο προσδιορισμός του κατά θέση, έκταση, ιδιότητα και όρια, ώστε να μην υπάρχει αμφιβολία ως προς την ταυτότητά του.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από το προσκομιζόμενο αντίγραφο του δικογράφου της από 28-7-1994 ένδικης αγωγής της αναιρεσίβλητης, το οποίο εκτιμά, κατ' άρθρο 561 παρ.2 ΚΠολΔ, ως διαδικαστικό έγγραφο ο Άρειος Πάγος, η τελευταία ανέφερε, ότι κατέστη κυρία των επίδικων δύο ακινήτων, που βρίσκονται στο Δήμο Περιστερίου Αττικής στη θέση "Σπηλιά" ή "Άσπρα Χώματα", με παράγωγο και πρωτότυπο τρόπο (τακτική και έκτακτη χρησικτησία).

Το πρώτο από τα επίδικα ακίνητα βρίσκεται εντός του ... Ο.Τ, έχει εμβαδόν 800 τ.μ., συνορεύει ανατολικά με ιδιοκτησία Ρ. και ήδη άγνωστων ιδιοκτητών επί πλευράς 48 μέτρων, δυτικώς με οδό Νάουσας επί προσώπου 48 μέτρων, βόρεια με οδό Λυσιμάχου επί προσώπου 16 μέτρων και νότια με υπόλοιπη έκταση του εν λόγω οικοδομικού τετραγώνου επί πλευράς 16 μέτρων.

Το δεύτερο επίδικο ακίνητο βρίσκεται εντός του ... Ο.Τ, έχει εμβαδόν 1344 τ.μ., συνορεύει ανατολικά με οδό Νάουσας επί πλευράς 48 μέτρων, δυτικώς με την οδό Εγνατίας επί προσώπου 48 μέτρων, βόρεια με οδό Λυσιμάχου επί προσώπου 28 μέτρων και νότια με υπόλοιπη έκταση του εν λόγω οικοδομικού τετραγώνου επί πλευράς 28 μέτρων.

Ότι τα ως άνω επίδικα ακίνητα, τα οποία αποτελούν τμήματα μείζονος ακινήτου έκτασης τεσσάρων στρεμμάτων, που ειδικότερα περιγράφεται σ' αυτή (αγωγή) κατέλαβε ο εναγόμενος και ήδη αναιρεσείων κατά 1986 και έκτοτε τα κατέχει. Γι' αυτό ζήτησε να υποχρεωθεί ο τελευταίος σε απόδοσή τους. Από την ως άνω περιγραφή των επίδικων ακινήτων δεν δημιουργείται καμία αμφιβολία για την ταυτότητά τους.

Επομένως, δεν παρέλειψε το Εφετείο, παρά το νόμο, να απορρίψει ως απαράδεκτη την ένδικη αγωγή, όπως όφειλε κατά τον αναιρεσείοντα, μετ' αποδοχή του περί αοριστίας της λόγου έφεσης του τελευταίου.

Συνεπώς, ο πρώτος λόγος αναίρεσης, από τον αριθ. 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, κατ' ορθή υπαγωγή, με τον οποίο ο αναιρεσείων προβάλλει τα αντίθετα, είναι αβάσιμος.

3.- Επειδή, κατά το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναίρεσης και αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Υπάρχει έλλειψη νόμιμης βάσης, κατά την έννοια της διάταξης αυτής, όταν από το αιτιολογικό της απόφασης, που συνιστά την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν προκύπτουν κατά τρόπο πλήρη, σαφή και χωρίς αντιφάσεις, τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία, σύμφωνα με το νόμο, είναι αναγκαία για την κρίση στη συγκεκριμένη περίπτωση ότι συντρέχουν οι όροι της διάταξης που εφαρμόσθηκε ή ότι δε συντρέχουν οι όροι της εφαρμογής της.

Ιδρύεται, δηλαδή, ο λόγος αυτός, όταν από τις παραδοχές της απόφασης δημιουργούνται αμφιβολίες για το αν παραβιάσθηκε ή όχι ορισμένη ουσιαστική διάταξη νόμου. Αφορά πλημμέλειες αναγόμενες στη διατύπωση του αποδεικτικού πορίσματος και δεν ιδρύεται όταν υπάρχουν ελλείψεις αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων και ειδικότερα στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του πορίσματος που έχει εξαχθεί από αυτές, αρκεί τούτο να εκτίθεται σαφώς, πλήρως και χωρίς αντιφάσεις.

Ως ζητήματα, τέλος, των οποίων η μη αιτιολόγηση ή η αιτιολόγηση κατά τρόπο ανεπαρκή ή αντιφατικό στερεί από την απόφαση τη νόμιμη βάση, νοούνται μόνο οι ισχυρισμοί που έχουν αυτοτελή ύπαρξη, που τείνουν, δηλαδή, στη θεμελίωση ή την κατάλυση του δικαιώματος που ασκήθηκε είτε ως επιθετικό είτε ως αμυντικό μέσο, όχι όμως και τα πραγματικά ή νομικά επιχειρήματα που συνέχονται με την αξιολόγηση και στάθμιση των αποδείξεων, για τα οποία η έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας δεν ιδρύει λόγο αναίρεσης.

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον δεύτερο λόγο αναίρεσης, από το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ, ο αναιρεσείων ψέγει την προσβαλλόμενη απόφαση για έλλειψη νόμιμης βάσης, λόγω ανεπαρκών και αντιφατικών αιτιολογιών. Ειδικότερα, με τον λόγο αυτό αναίρεσης ο αναιρεσείων ισχυρίζεται, ότι το Εφετείο δέχθηκε προς απόδειξη της αγωγής ως αξιόπιστες τις καταθέσεις των μαρτύρων της ενάγουσας και ήδη αναιρεσίβλητης, ενώ δεν έκρινε αξιόπιστες τις καταθέσεις των δικών του μαρτύρων, χωρίς στην προσβαλλόμενη απόφασή του να αιτιολογεί την κρίση του δικαστηρίου για ποιους λόγους αξιολογήθηκαν ως πιο ειλικρινείς και αξιόπιστες, οι καταθέσεις των μαρτύρων της αναιρεσίβλητης έναντι των δικών του μαρτύρων. Οι αιτιάσεις όμως αυτές ανάγονται αποκλειστικά στην εκτίμηση, στάθμιση και αξιολόγηση των αποδείξεων, η σχετικά με τις οποίες κρίση του δικαστηρίου είναι, σύμφωνα με το άρθρο 561 παρ. 1 του ΚΠολΔ, αναιρετικώς ανέλεγκτη και οι προς την αιτιολόγηση των οποίων πλημμέλειες δεν ιδρύουν, κατά τα προεκτιθέμενα, τον από το άρθρο 559 αριθ. 1 του ΚΠολΔ. λόγο αναίρεσης. Επομένως, ο λόγος αυτός αναίρεσης είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 18-12-2009 αίτηση του Δήμου Περιστερίου Αττικής για αναίρεση της 2957/2008 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει στο ποσό των εξακοσίων (600) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 23 Απριλίου 2012.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 31 Μαΐου 2012.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ