Supreme Court dismisses appeal against lower court ruling on public entity liability for power grid relocation costs.

Απόφαση 940 / 2007 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 940/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A1΄ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές : Δημήτριο Λοβέρδο, Αντιπρόεδρο, Γεώργιο Καλαμίδα, Δημήτριο Κανελλόπουλο, Διονύσιο Γιαννακόπουλο και Ιωάννη-Σπυρίδωνα Τέντε, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 26 Μαρτίου 2007, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Γιαννέλη, για να δικάσει μεταξύ :

Του αναιρεσείοντος : Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣ ΑΓΡΙΝΙΟΥ", που εδρεύει στο Αγρίνιο και εκπροσωπείται νόμιμα από τον Δήμαρχό του .... Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ανδρέα Γεωργίου με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2. Κ.Πολ.Δ., χωρίς να καταθέσει προτάσεις.

Της αναιρεσίβλητης : Δημόσιας Επιχείρησης Κοινής Ωφέλειας με την επωνυμία "Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού", που εδρεύει και λειτουργεί στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Πάζιο, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 18-10-1993 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αγρινίου . Εκδόθηκαν οι αποφάσεις : 328/1995 οριστική του ίδιου δικαστηρίου, 671/1997 του Εφετείου Πατρών, η οποία εξαφάνισε την πιο πάνω απόφαση και ανέπεμψε την υπόθεση στο πρωτόδικο δικαστήριο, 133/1998 μη οριστική, 117/2001 οριστική του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αγρινίου και τέλος η 395/2004 του Εφετείου Πατρών. Την αναίρεση των παραπάνω εφετειακών αποφάσεων ζητεί ο αναιρεσείων με την από 14 Ιουνίου 2004 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Διονύσιος Γιαννακόπουλος ανέγνωσε την από 28 Απριλίου 2006 έκθεση του αποχωρήσαντος ήδη από την υπηρεσία Αρεοπαγίτη Ιωάννη Βερέτσου, με την οποία εισηγήθηκε να απορριφθεί η ένδικη αίτηση αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 12 παρ. 1 του Ν. 4483/1965, στις περιπτώσεις που λόγω εκτελέσεως έργων, με μέριμνα του Δημοσίου ή Δήμου ή Κοινότητας, παρίσταται ανάγκη μετατοπίσεως εγκαταστάσεων της ΔΕΗ, η δαπάνη της μετατοπίσεως περιλαμβάνεται στη δαπάνη του έργου και προκαταβάλλεται στη ΔΕΗ. Εξάλλου, κατά την παράγραφο 2 (εδ.

α') του ίδιου άρθρου, σε περίπτωση επεκτάσεως ή τροποποιήσεως σχεδίου πόλεως, κωμοπόλεως ή χωρίου, η δαπάνη μετατοπίσεως βαρύνει το Δήμο ή την Κοινότητα, κατά δε το εδ. β' της ίδιας παραγράφου, το οποίο προστέθηκε σ' αυτή με το άρθρο μόνο του ν.δ. 24/1973, σε περιπτώσεις μετατοπίσεως ή παραλλαγής δικτύων που απαιτούνται για την εφαρμογή προϋπάρχοντος ρυμοτομικού σχεδίου η τήρηση του οποίου ήταν αδύνατη κατά την αρχική εγκατάσταση του δικτύου λόγω υπάρξεως φυσικού εμποδίου (ρυμοτομουμένων κτισμάτων, προβλεπομένης ρυμοτομικής γραμμής εντός υφισταμένης οδού ή άλλων ανυπερβλήτων εμποδίων), η σχετική δαπάνη βαρύνει τις πιστώσεις του έργου εφαρμογής του ρυμοτομικού σχεδίου και καταβάλλεται από το Δήμο ή την Κοινότητα στη ΔΕΗ προκαταβολικώς.

Εξ άλλου σύμφωνα με τη διάταξη του πρώτου εδαφίου του άρθρου μόνου του Α.Ν. 351/1968, στις περιπτώσεις κατά τις οποίες κατά την κατασκευή, ανακατασκευή ή συντήρηση οδών ή δικτύων υπονόμων ή άλλων δημόσιων έργων ή έργων ΝΠΔΔ απαιτείται η μετατόπιση ή οποιαδήποτε άλλη εργασία στο δίκτυο ή στις εγκαταστάσεις εταιριών ή οργανισμών κοινής ωφέλειας ή εργασίες για την πρόβλεψη διελεύσεων τέτοιων δικτύων οι δαπάνες των εργασιών αυτών στην έκταση που αντιστοιχούν στην αποκατάσταση της κατάστασης που υπήρχε πριν από την εκτέλεση των έργων βαρύνουν τις πιστώσεις του έργου του Δημοσίου ή ΝΠΔΔ και προκαταβάλλονται στον οικείο φορέα με βάση τον προϋπολογισμό που συντάσσεται από αυτόν.

Οι άνω νομικές διατάξεις, που καθορίζουν πότε το νομικό πρόσωπο του Δήμου ή της Κοινότητας φέρει το βάρος της δαπάνης, στις περιπτώσεις που παρίσταται ανάγκη μετατοπίσεως των εγκαταστάσεων της ΔΕΗ, δεν επιφυλάσσουν στο Δήμο ή στην Κοινότητα εξαιρετικό καθεστώς που να εξασφαλίζουν στα νομικά αυτά πρόσωπα υπερέχουσα θέση, κατά τη ρύθμιση της εκ του νόμου ως άνω υποχρεώσεώς τους, ούτε η ρυθμιζομένη από τις άνω διατάξεις περίπτωση, υπάγεται ή προσομοιάζει με κάποια από τις περιπτώσεις που ενδεικτικά ορίζονται στο άρθρο 1 παρ. 2 του ν. 1406/1983 ως διοικητικές διαφορές ουσίας, υπαγόμενες στη δικαιοδοσία των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων.

Ενόψει τούτων ο πρώτος λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο υποστηρίζεται, ότι το Εφετείο, επιληφθέν της εκδικάσεως της διαφοράς που δημιουργήθηκε εκ της γενομένης μετατοπίσεως των εγκαταστάσεων της ΔΕΗ, για την οποία η ΔΕΗ ζήτησε την σχετική δαπάνη από τον εναγόμενο και ήδη αναιρεσείοντα Δήμο Αγρινίου, με την από 18-10-1993 κατ' αυτού αγωγή τους, έπρεπε να δεχθεί τον σχετικό λόγο εφέσεως με τον οποίο ο εναγόμενος Δήμος υποστήριζε την έλλειψη δικαιοδοσίας των πολιτικών δικαστηρίων για την εκδίκαση της παραπάνω διαφοράς και ότι συνεπώς απορρίπτοντας τον λόγο αυτό εφέσεως υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αρ. 4 ΚΠολΔικ.

είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, αφού το Εφετείο επιλήφθηκε, κατά τα εκτεθέντα της επιλύσεως ιδιωτικής διαφοράς.

Επειδή όπως προκύπτει από την αναιρεσιβαλλομένη υπ' αριθμ. 395/2004 οριστική απόφαση του Εφετείου Πατρών το Εφετείο δέχθηκε την από 18-10-1993 αγωγή της ΔΕΗ με τις παρακάτω παραδοχές, οι οποίες ως αγωγικοί ισχυρισμοί διαλαμβάνονται στην άνω αγωγή: Το έτος 1966 η ενάγουσα ΔΕΗ τοποθέτησε το εναέριο δίκτυο μεταφοράς μέσης και χαμηλής τάσης για την ηλεκτροδότηση των περιοχών που βρίσκονται στις δύο πλευρές της οδού ....

και εγκατέστησε τον υποσταθμό .... στη γωνία των οδών ...., η οποία δεν είχε ακόμη διανοιχθεί και ειδικότερα στο πεζοδρόμιο της οδού .... έξω από την παλαιά οικία των αδελφών ...., η οποία ήταν στο ρυμοτομούμενο οικόπεδό τους και δίπλα στην οποία υπήρχε επιχείρηση υγρών καυσίμων. Το έτος 1988 οι αδελφοί .... ζήτησαν και έλαβαν από την αρμόδια Πολεοδομία την ....

άδεια ανέγερσης ισογείου καταστήματος, καθώς επίσης και την .... άδεια ίδρυσης πρατηρίου υγρών καυσίμων από τη Νομαρχία Αιτωλοακαρνανίας, με την προϋπόθεση ότι οι εργασίες κατασκευής του πρατηρίου αυτού θα άρχιζαν μετά τη διάνοιξη της οδού ... στο σημείο συμβολής της με την οδό ... (νυν ....), σύμφωνα με το σχέδιο πόλεως.

Αφού οι αδελφοί .... κατεδάφισαν την προαναφερόμενη οικία τους, ο εναγόμενος Δήμο προέβη στη διάνοιξη της οδού ...., κατ' εφαρμογή του σχεδίου πόλεως του έτους 1929, όπως αυτό τροποποιήθηκε αρχικά με το Β.Δ. της 16-8-1966 (ΦΕΚ 140Δ/3-9-1966) και στη συνέχεια με το ΦΕΚ 532Δ/3-11-1982, με αποτέλεσμα να παρίσταται πλέον ανάγκη μετατόπισης του πιο πάνω δικτύου μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και του εν λόγω υποσταθμού.

Αυτό υποχρέωσε την ενάγουσα, για λόγους ασφάλειας του υποστηριζόμενου από τον υποσταθμό εναέριου δικτύου μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και καλύτερης εξυπηρέτησης της περιοχής από άποψη φορτίων, να μετατοπίσει το δίκτυο και τον παραπάνω υποσταθμό σε σημείο που βρίσκεται απέναντι από το νέο κτίσμα των αδελφών ....

στο πεζοδρόμιο της οδού ...., κοντά στη συμβολή της οδού αυτής με την οδό ...., μολονότι ο εναγόμενος δεν είχε προκαταβάλει, όπως όφειλε, τη δαπάνη μετατόπισης. Το έργο της μετατόπισης περατώθηκε την 27-11-1992 και για την εκτέλεσή του η ενάγουσα δαπάνησε τα ακόλουθα ποσά: α) για αγορά υλικών (τοποθετήσεις-προσθήκες), το ποσό των 2.954/061 δραχμών, από το οποίο αφαιρέθηκαν υλικά αξίας 782/925 δρχ. (αποξηλώσεις-περισυλλογές) και συνολικά το ποσό των 2.171/136 δρχ., β) για εργολαβική αμοιβή, μετά την έκπτωση ποσού 553.533 δρχ.

που συμφωνήθηκε μεταξύ της ΔΕΗ και της εργολάβου εταιρείας με την επωνυμία "ΤΟΜΗ ΕΠΕ", το ποσό των 969.731 δραχμών, γ) για έμμεσες δαπάνες (δαπάνες μελετών και επίβλεψης έργου) το ποσό των 909/524 δραχμών, δ) για αμοιβές εργατοτεχνιτών για συμπληρωματικές εργασίες που δεν αναλαμβάνει ο εργολάβος, σύμφωνα με την εργολαβική σύμβαση, το ποσό των 568.322 δραχμών και ε) για δαπάνη χρήσης οχημάτων έργου (φορτηγά, γερανοφόρα, χειριστές) το ποσό των 493.055 δραχμών και συνολικά για την παραπάνω αιτία το ποσό των 6.685.055 δραχμών μαζί με τον ΦΠΑ, το οποίο προκύπτει από το ...

απολογιστικό έγγραφο της ΔΕΗ περί του κόστους του έργου και ο εναγόμενος αρνείται να καταβάλει. Έτσι που έκρινε το Εφετείο και δέχθηκε την αγωγή για το άνω ποσόν δεν παραβίασε τις διατάξεις του άρθρου 12 του ν. 4483/1965 και του άρθρου μόνου του ΑΝ.351/1968 τις οποίες ορθώς εφήρμοσε με τις προσβαλλόμενες υπ' αριθμ. 395/2004 οριστική και 671/1997 μη οριστική αποφάσεις του και δεν υπέπεσε στην πλημμέλεια του αρ. 1, του άρθρου 559 ΚΠολΔικ.

αλλ' ούτε και στις πλημμέλειες των αρ. 8 και 14 του αυτού άρθρου αφού ούτε έλαβε υπόψη παρά τον νόμο πράγματα μη προταθέντα, ούτε παρά τον νόμο παρέλειψε να κηρύξει απαράδεκτο, αφού οι παραδοχές του Εφετείου διαλαμβάνονται στην αγωγή η οποία δεν έπασχε από πραγματική (ποιοτική ή ποσοτική) αοριστία.

Συνεπώς οι δεύτερος και τρίτος (τελευταίος) λόγοι αναιρέσεως, με τους οποίους υποστηρίζονται τα αντίθετα, είναι αβάσιμοι και εντεύθεν απορριπτέοι, συνακόλουθα δε και η αίτηση αναιρέσεως στο σύνολό της. Η δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης πρέπει να επιβληθεί σε βάρος του αναιρεσείοντος Δήμου, ως ηττηθέντος, πλην, όμως μειωμένη στο ήμισυ, σύμφωνα με το άρθρο 307 παρ. 2 του π. δ/τος 410/1995 "Δημοτικός και Κοινοτικός Κώδικας".

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 14.6.2004 αίτηση του Δήμου Αγρινίου για αναίρεση των 395/2004 και 671/1997 αποφάσεων του Εφετείου Πατρών.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα Δήμο στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης, την οποία καθορίζει σε εξακόσια (600) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 25 Απριλίου 2007. Και

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στην Αθήνα στις 30 Απριλίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ