Supreme Court allows appeal against labor court verdict regarding invalidity of employment contract and dismissal compensation.

Απόφαση 939 / 2011 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 939/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

B1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ηλία Γιαννακάκη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Ανδρέα Δουλγεράκη, Nικόλαο Πάσσο, Χριστόφορο Κοσμίδη (κωλυομένου του Αρεοπαγίτη Παναγιώτη Κομνηνάκη) και Δημήτριο Κόμη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 17 Μαΐου 2011, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας - αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΚΤΕΛ Ν. Αχαΐας - ΑΝΩΝΥΜΗ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ", που εδρεύει στην Πάτρα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Γκούβα.

Του αναιρεσιβλήτου - αναιρεσείοντος: Α. Δ. του Φ., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Παναγιώτου.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20-5-2006 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου - αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πατρών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 872/2006 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 429/2008 του Εφετείου Πατρών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα - αναιρεσίβλητη με την από 30-6-2008 αίτησή της και τους από 28-9-2010 πρόσθετους λόγους και ο αναιρεσίβλητος - αναιρεσείων με την από 30-6-2010 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Νικόλαος Πάσσος διάβασε την από 5-10-2010 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του τρίτου λόγου της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης (αναιρεσείουσας - αναιρεσίβλητης) και την απόρριψη των λοιπών λόγων αυτής, καθώς και των προσθέτων λόγων αναίρεσης και την από 5-5-2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης (αναιρεσιβλήτου - αναιρεσείοντος).

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας - αναιρεσίβλητης ζήτησε την παραδοχή της αίτησής της και των προσθέτων λόγων της και την απόρριψη της αντίθετης, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου - αναιρεσείοντος την παραδοχή της αίτησής του και την απόρριψη της αντίθετης, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Σύμφωνα με το άρθ. 246 ΚΠολΔ, το οποίο κατ' άρθ. 573§1 ΚΠολΔ εφαρμόζεται και στην αναιρετική δίκη, το δικαστήριο σε κάθε στάση της δίκης μπορεί, αυτεπάγγελτα ή ύστερα από αίτηση κάποιου διαδίκου, να διατάξει την ένωση και συνεκδίκαση περισσοτέρων εκκρεμών ενώπιόν του δικών ανάμεσα στους ίδιους ή διαφορετικούς διαδίκους, αν υπάγονται στην ίδια διαδικασία και κατά την κρίση του δικαστηρίου διευκολύνεται ή επιταχύνεται η διεξαγωγή της δίκης ή επέρχεται μείωση των εξόδων.

Στην προκειμένη περίπτωση κατά την αναφερομένη στην αρχή της απόφασης αυτής δικάσιμο (17-5-2011) συζητήθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου οι αιτήσεις (1) από 30-6-2008 της ανώνυμης εταιρείας "ΚΤΕΛ Ν. ΑΧΑΪΑΣ ΑΕ" και οι επ' αυτής από 28-9-2010 πρόσθετοι λόγοι (πιν. 12) και (2) από 30-6-2010 του Α. Δ. (πιν. 9), για αναίρεση της 429/2008 απόφασης του Εφετείου Πατρών. Οι αιτήσεις αυτές πρέπει να συνεκδικασθούν, διότι είναι συναφείς, στρέφονται κατά της αυτής απόφασης και με την συνεκδίκαση διευκολύνεται και επιταχύνεται η διεξαγωγή της δίκης και επέρχεται μείωση των εξόδων.

ΙΙ. Κατά την διάταξη του άρθρου 569 παρ. 2 ΚΠολΔ οι πρόσθετοι λόγοι αναίρεσης ασκούνται με δικόγραφο που κατατίθεται στη γραμματεία του Αρείου Πάγου τουλάχιστον τριάντα ημέρες πριν από τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης και αντίγραφο αυτού του δικογράφου κοινοποιείται στον αναιρεσίβλητο και τους λοιπούς διαδίκους πριν από την προθεσμία αυτή.

Κατά την αληθή έννοια της διάταξης αυτής, ως χρόνος συζήτησης της αναίρεσης, πριν από τον οποίο πρέπει να ασκηθούν οι πρόσθετοι λόγοι, θεωρείται η αρχικώς οριζόμενη δικάσιμος, κατά το άρθ. 568 παρ. 2 ΚΠολΔ και όχι τυχόν μεταγενέστερη δικάσιμος, η οποία έχει ορισθεί από το δικαστήριο ύστερ' από για οποιονδήποτε λόγο ματαίωση ή αναβολή της συζήτησης της υπόθεσης κατ' άρθ. 575 ΚΠολΔ και επομένως η άσκηση των προσθέτων λόγων μετά την αρχικά ορισθείσα δικάσιμο συνεπάγεται το απαράδεκτο των προσθέτων λόγων.

Στην προκειμένη περίπτωση από τα έγγραφα της δικογραφίας προκύπτει ότι για την συζήτηση της υπό κρίση με αριθ. 1 (πινάκιο 12) αίτησης αναίρεσης ορίσθηκε αρχικά η δικάσιμος της 6-10-2009, κατά την οποία η συζήτηση ματαιώθηκε λόγω της διενέργειας των βουλευτικών εκλογών της 4-10-2009, στην συνέχεια δε με την από 29-10-2009 κλήση της αναιρεσείουσας για την συζήτηση της υπόθεσης ορίσθηκε η δικάσιμος της 2-11-2010.

Η αναιρεσείουσα την 29-9-2010, δηλ. πολύ μετά την αρχικά ορισθείσα δικάσιμο για την συζήτηση της υπόθεσης, κατέθεσε στην γραμματεία του Δικαστηρίου τούτου το από 28-9-2010 δικόγραφο προσθέτων λόγων, οι οποίοι επομένως πρέπει ν' απορριφθούν κατ' άρθρο 577 ΚΠολΔ, αυτεπαγγέλτως ως απαράδεκτοι.

ΙΙΙ. Με το άρθρο 3 παρ. 1 στοιχ. δ' ΠΔ 133/1991 "Γενικός Κανονισμός Προσωπικού Κ.Τ.Ε.Λ." ορίσθηκε, σχετικά με τα προσόντα του προσωπικού κατά την πρόσληψή του αλλά και μεταγενέστερα, ότι: "Ειδικά για τους οδηγούς αλλά και για όλο το προσωπικό κινήσεως πρέπει να είναι κατάλληλοι από άποψη υγείας για την εργασία που προορίζονται να εκτελέσουν.

Η σχετική καταλληλότητα, καθ' όλη τη διάρκεια που υφίσταται η σύμβαση εργασίας, πιστοποιείται από ιατρούς, που έχουν συμβληθεί με τις υπηρεσίες του Υπουργείου Μεταφορών και Επικοινωνιών ή από ιατρούς του Ι.Κ.Α., σύμφωνα με τα ισχύοντα κατά περίπτωση. Τα πιστοποιητικά ισχύουν για έξι (6) μήνες από της εκδόσεώς τους".

Επίσης με το άρθρο 3 παρ. 1 στοιχ. δ' ΠΔ 229/1994, που άρχισε να ισχύει από 30-8-1994 και κατήργησε το ως άνω ΠΔ 133/1991 (καταργηθέν και αυτό από 1-1-2007, όταν άρχισε να ισχύει το ΠΔ 246/2006, το οποίο στο άρθ. 5 παρ. 2 στοιχ. β' περ. αα' περιέχει την αυτή κατά βάση ρύθμιση) ορίζεται σχεδόν ταυτοσήμως ότι: "Κανείς δεν μπορεί να προσληφθεί ως τακτικός ή έκτακτος υπάλληλος του ΚΤΕΛ, εφόσον δεν έχει τα παρακάτω γενικά και ειδικά, κατά περίπτωση, προσόντα ... 1.

ΓΕΝΙΚΑ ΠΡΟΣΟΝΤΑ α)... δ) Ειδικά για τους οδηγούς, αλλά και όλο το προσωπικό κινήσεως, πρέπει να είναι κατάλληλοι από άποψη υγείας για την εργασία που προορίζονται να εκτελέσουν. Η σχετική καταλληλότητα, καθ' όλη τη διάρκεια που υφίσταται η σύμβαση εργασίας, πιστοποιείται από ιατρούς που έχουν συμβληθεί με υπηρεσίες του Υπουργείου Μεταφορών και Επικοινωνιών ή από ιατρούς του ΙΚΑ, σύμφωνα με τα ισχύοντα κατά περίπτωση.

Τα πιστοποιητικά ισχύουν για δώδεκα (12) μήνες από της εκδόσεώς τους". Από τις προαναφερθείσες διατάξεις προκύπτει, ότι τόσον υπό το καθεστώς του ΠΔ 133/1991 όσο και υπό το καθεστώς του ΠΔ 229/1994 (οι διατάξεις του οποίου έχουν εφαρμογή και μετά την μετατροπή των ΚΤΕΛ σε ανώνυμες εταιρείες που υποκατέστησαν τα ΚΤΕΛ σε όλα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους με οιονεί καθολική διαδοχή, άρθρα 1, 2, 3 παράγραφοι 1, 6 και 10 ν. 2963/2001) για την πρόσληψη οδηγού λεωφορείων των ΚΤΕΛ απαιτείται, εκτός των άλλων, αυτός να είναι κατάλληλος από άποψη υγείας για την εργασία που προορίζεται.

Η καταλληλότητά του πιστοποιείται αρμοδίως και το πιστοποιητικό υγείας ισχύει επί ορισμένο χρόνο, εάν δε δεν εκδοθεί και προσκομισθεί τέτοιο πιστοποιητικό κατά την πρόσληψη του υπαλλήλου του ΚΤΕΛ, η σύμβαση εργασίας ως αντικειμένη στις πιο πάνω διατάξεις δημόσιας τάξης είναι άκυρη και θεωρείται σαν να μην έγινε (άρθ. 174, 180 ΑΚ), ενώ καθίσταται άκυρη, αν δεν ανανεωθεί το πιστοποιητικό υγείας, αφού αυτό έχει περιορισμένη χρονική ισχύ, η καταλληλότητα, όμως, του οδηγού πρέπει να υφίσταται καθόλη την διάρκεια της σύμβασης εργασίας.

Η ύπαρξη πιστοποιητικού υγείας κατά την αρχική πρόσληψη του υπαλλήλου δεν αποτελεί στοιχείο της βάσης της αγωγής, με την οποία αυτός αξιώνει οφειλόμενες αποδοχές, αλλά απόκειται στον εναγόμενο εργοδότη να επικαλεσθεί κατ' ένσταση την έλλειψή του και την εντεύθεν ακυρότητα της σύμβασης. Πρέπει να σημειωθεί εδώ ότι με το άρθ. 14 § 1 εδ.

α' και β' ν. 2963/2001 (με τον οποίο προβλέφθηκε η μετατροπή των ήδη λειτουργούντων ΚΤΕΛ σε α.ε.) ορίσθηκε ότι "Με προεδρικό διάταγμα, ύστερα από πρόταση των Υπουργών Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων και Μεταφορών και Επικοινωνιών, εκδίδεται ο κανονισμός του προσωπικού των ΚΤΕΛ και καθορίζονται τα προσόντα πρόσληψης, οι λόγοι και η διαδικασία απόλυσης του προσωπικού, η υπηρεσιακή κατάσταση, η συμπεριφορά και υποχρεώσεις αυτού, ο χρόνος εργασίας και ανάπαυσης, οι πειθαρχικές ευθύνες, οι πειθαρχικές ποινές, τα όργανα και η διαδικασία επιβολής αυτών.

Μέχρι την έκδοση του ως άνω προεδρικού διατάγματος εξακολουθούν να ισχύουν οι υφιστάμενες διατάξεις, δηλ. τα ΠΔ 229/1994 και 54/1998". Με την § 2 του αυτού ως άνω άρθ. 14 ν. 2963/2001 ορίσθηκε περαιτέρω ότι οι ιδιοκτήτες - οδηγοί, καθώς και οι οδηγοί με σχέση εργασίας εξαρτημένης εργασίας, αστικών και υπεραστικών λεωφορείων δημόσιας χρήσης, πρέπει να πληρούν τις εξής, κατ' ελάχιστον, προϋποθέσεις (α) να έχουν άδεια οδήγησης (β) να πληρούν τις προϋποθέσεις υγείας για την κατοχή της προβλεπομένης άδειας οδήγησης κ.λπ.

Με την τελευταία αυτή διάταξη δεν επήλθε τροποποίηση του νόμου ως προς την ανάγκη ύπαρξης και προσκομιδής πιστοποιητικού υγείας κατά την κατάρτιση της αρχικής σύμβασης εργασίας (αρχικής πρόσληψης) για την εγκυρότητα αυτής, αφού κατά την ως άνω ρητή διάταξη της § 1 του αυτού ως άνω άρθ. 14 ν. 2963/2001 διατηρήθηκαν σε ισχύ οι διατάξεις του ΠΔ 229/1994 (Γενικός Κανονισμός Προσωπικού ΚΤΕΛ) που αφορούν, μεταξύ άλλων, την πρόσληψη του προσωπικού των ΚΤΕΛ, άρα και του άρθ. 3 αυτού, που ρυθμίζει ειδικά τις προϋποθέσεις και τα προσόντα πρόσληψης και απαιτεί, κατά τα προαναφερθέντα, την ύπαρξη (και προσκομιδή) κατ' αυτήν πιστοποιητικού υγείας για την εγκυρότητά της, ενώ η διάταξη της § 2 του άρθ. 14 ν. 2963/2001 αναφέρεται στις ελάχιστες προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούν οι οδηγοί λεωφορείων γενικά και όχι ειδικά κατά την πρόσληψή τους.

Σημειώνεται, τέλος, ότι και με το άρθ. 5 του ΠΔ 246/2006 (νέος Γενικός Κανονισμός Προσωπικού ΚΤΕΛ), που άρχισε να ισχύει από 1-1-2007 (άρθ. 39 αυτού) και δεν καταλαμβάνει την ένδικη περίπτωση ως εκ του εδώ κρισίμου χρόνου, καθιερώνεται ρητά και με σαφήνεια ως αναγκαίο και ειδικό προσόν πρόσληψης για το προσωπικό κίνησης και δη τους οδηγούς η ύπαρξη και προσκομιδή κατ' αυτήν ιατρικού πιστοποιητικού για την απόδειξη της συνδρομής των προϋποθέσεων υγείας που απαιτούνται για την θέση τους.

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο Πατρών με την προσβαλλομένη 429/2008 απόφασή του κρίνοντας, ύστερ' από έφεση της ήδη αναιρεσείουσας - αναιρεσίβλητης (ΚΤΕΛ Ν. ΑΧΑΪΑΣ ΑΕ), επί αγωγής του τώρα αναιρεσιβλήτου -αναιρεσείοντος κατ' αυτής με αντικείμενο αξιώσεις του από την καταγγελία της σύμβασης εργασίας αυτού ως οδηγού λεωφορείου της, δέχθηκε, ότι με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου που καταρτίσθηκε μεταξύ των διαδίκων τον Αύγουστο του 1994 ο ενάγων προσελήφθη ως εφεδρικός οδηγός λεωφορείων, ότι την 5-8-2005 η εναγομένη ΚΤΕΛ Ν.

ΑΧΑΪΑΣ ΑΕ ζήτησε από τον ενάγοντα και αυτός αποδέχθηκε να εργασθεί ως μόνιμος οδηγός διωρόφου λεωφορείου ιδιοκτησίας της, ότι την 1-6-2006 η εναγομένη κατήγγειλε εγγράφως την σύμβαση εργασίας του ενάγοντος, καλώντας αυτόν να λάβει ως αποζημίωση απόλυσης το ποσό των 427,25€, ότι η καταγγελία αυτή ήταν άκυρη, καθόσον ουδείς λόγος καταγγελίας συνέτρεχε από τους περιοριστικά αναφερομένους στον Γενικό Κανονισμό Προσωπικού του ΚΤΕΛ, ότι ο ενάγων είχε εφοδιασθεί από την 3-2-2006 με πιστοποιητικό υγείας και ότι το γεγονός ότι τέτοιο πιστοποιητικό δεν προσκομίσθηκε κατά την κατάρτιση της εργασιακής του σύμβασης ή στην έναρξη κάθε δωδεκαμήνου διαστήματος ή ότι αυτό δεν βρισκόταν αρχειοθετημένο στον τηρούμενο από την εναγομένη φάκελο του ενάγοντος δεν επιδρά στο κύρος της σύμβασης εργασίας, κατά τα γενόμενα δεκτά από την αναιρεσιβαλλομένη και στην μείζονα σκέψη αυτής, με βάση δε τις παραδοχές αυτές και κατ' επικύρωση της απόφασης του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου απέρριψε ως ουσιαστικά αβάσιμη την σχετική ένσταση της εναγομένης περί ακυρότητας της σύμβασης εργασίας και δέχθηκε συνακόλουθα ότι η εναγομένη, μη αποδεχομένη τις προσφερόμενες από τον ενάγοντα υπηρεσίες, περιήλθε σε υπερημερία και οφείλει να καταβάλει τους μισθούς υπερημερίας του χρονικού διαστήματος από τον Μάιο έως τον Δεκέμβριο του 2006 ανερχόμενους στο συνολικό ποσό των 16.580€.

Με την κρίση του αυτή το Εφετείο και σύμφωνα με τα προεκτεθέντα παραβίασεν ευθέως την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 3 παρ. 1 στοιχ. δ' ΠΔ 229/1994 με εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή αυτής. Επομένως, πρέπει κατά παραδοχή της αίτησης αναίρεσης της "ΚΤΕΛ Ν. ΑΧΑΪΑΣ ΑΕ" κατά τον βάσιμο τρίτο (και τελευταίο) λόγο αυτής από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, παρελκούσης της έρευνας των λοιπών λόγων της, ν' αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση, απορριπτομένης ως άνευ αντικειμένου της αίτησης του (νικήσαντος διαδίκου) Α.

Δ., να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο δικαστήριο που εξέδωσε την αναιρουμένη απόφαση, εφόσον μπορεί να συγκροτηθεί από άλλους δικαστές (άρθ. 580 § 3 ΚΠολΔ), και να καταδικασθεί ο αναιρεσίβλητος - αναιρεσείων Α. Δ. στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας - αναιρεσίβλητης "ΚΤΕΛ Ν. ΑΧΑΪΑΣ ΑΕ", κατά τα ειδικότερα στο διατακτικό οριζόμενα.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Συνεκδικάζει τις αιτήσεις (α) από 30-6-2008, καθώς και τους επ' αυτής από 28-9-2010 πρόσθετους λόγους της ανώνυμης εταιρείας "ΚΤΕΛ Ν. ΑΧΑΪΑΣ ΑΕ" και (β) από 30-6-2010 του Α. Δ., για αναίρεση της 429/2008 απόφασης του Εφετείου Πατρών.

Απορρίπτει τους από 28-9-2010 πρόσθετους λόγους (της "ΚΤΕΛ Ν. ΑΧΑΪΑΣ ΑΕ") και την από 30-6-2010 αίτηση αναίρεσης του Α. Δ.. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα Α. Δ. στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης "ΚΤΕΛ Ν. ΑΧΑΪΑΣ ΑΕ", τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1800) ευρώ.

Αναιρεί την ως άνω απόφαση.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο παραπάνω δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο Α. Δ. στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας "ΚΤΕΛ Ν. ΑΧΑΪΑΣ ΑΕ", τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 24 Μαΐου 2011. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 7 Ιουνίου 2011.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ