Supreme Court allows appeal against appellate court error in retrying appeal after defendant's death.

Απόφαση 936 / 2018 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 936/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Ελένη Διονυσοπούλου, Ευγενία Προγάκη, Ασπασία Μαγιάκου-εισηγήτρια και Πέτρο Σαλίχο, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, την 7η Φεβρουαρίου 2018 με την παρουσία και της γραμματέως Σπυριδούλας Τζαβίδη, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ν. Κ. του Ι., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο Μαργαρίτα Ξενικού. Της αναιρεσίβλητης: Ομόρρυθμης εταιρείας με την επωνυμία "... ΟΕ" που εδρεύει στη ..., και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Κυριάκο Λυκούδη.

Στο σημείο αυτό η πληρεξούσια δικηγόρος του αναιρεσείοντος Μαργαρίτα Ξενικού, δήλωσε ότι διορθώνει το δικόγραφο της αναίρεσης ως προς την επωνυμία της αναιρεσίβλητης από το λανθασμένο "... ΟΕ" στο ορθό "... ΟΕ".

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 16-8-2007 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος και την από 8-8-2007 αγωγή της αναιρεσίβλητης που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Κυπαρισσίας και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 38/2012 του ιδίου Δικαστηρίου, 54/2016 του Εφετείου Καλαμάτας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 4-4-2017 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η πληρεξούσια του αναιρεσείοντος ζήτησε να γίνει δεκτή η αίτηση αναίρεσης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης να απορριφθεί, καθένας δε να καταδικασθεί το αντίδικο μέρος στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τις διατάξεις του άρθρου 307 ΚΠολΔ, αν για οποιονδήποτε λόγο που παρουσιάστηκε μετά το τέλος της συζήτησης είναι αδύνατο να εκδοθεί η απόφαση, η συζήτηση επαναλαμβάνεται, αφού οριστεί νέα δικάσιμος και κοινοποιηθεί κλήση. Ο ορισμός της δικασίμου μπορεί να γίνει και η κλήση για τη συζήτηση μπορεί να κοινοποιηθεί με την επιμέλεια είτε κάποιου διαδίκου, είτε της γραμματείας του δικαστηρίου.

Το ίδιο εφαρμόζεται και όταν το δικαστήριο διατάζει να επαναληφθεί η συζήτηση. Σε όλες τις πιο πάνω περιπτώσεις οι κλήσεις για συζήτηση και τα αποδεικτικά της επίδοσης συντάσσονται ατελώς. Οι διατάξεις των προηγούμενων εδαφίων εφαρμόζονται και στην περίπτωση, όπου για οποιονδήποτε λόγο δεν εκδοθεί απόφαση μέσα σε οκτώ μήνες από τη συζήτηση πολιτικής υπόθεσης.

Μόλις συμπληρωθεί το οκτάμηνο, ο Πρόεδρος του Τριμελούς Συμβουλίου Επιθεώρησης των Δικαστηρίων επιλαμβάνεται και ερευνά αν είναι δικαιολογημένη ή μη η καθυστέρηση. Όταν αυτή κριθεί αιτιολογημένη, παρέχεται στον δικαστή προθεσμία δύο μηνών για τη δημοσίευση των αποφάσεων που καθυστερούν πέραν του οκταμήνου.

Σε περίπτωση αδικαιολόγητης καθυστέρησης, όπως και όταν παρέλθει η προθεσμία των δύο μηνών που χορηγήθηκε κατά το προηγούμενο εδάφιο, χωρίς να έχουν δημοσιευθεί οι αποφάσεις που καθυστερούν, ο δικαστής υποχρεούται να επιστρέψει τη δικογραφία, άλλως αυτή αφαιρείται αμέσως με πράξη του δικαστή που διευθύνει το δικαστήριο ή του προέδρου του τριμελούς συμβουλίου διεύθυνσης αυτού.

Η επαναλαμβανόμενη κατ' άρθρο 307 ΚΠολΔ συζήτηση αποτελεί, όπως και η από το άρθρο 254 ΚΠολΔ συζήτηση, συνέχεια της προηγούμενης και όχι νέα συζήτηση. Και ναι μεν στο άρθρο 307 ΚΠολΔ δεν μνημονεύεται ρητώς, όπως στο άρθρο 254 ΚΠολΔ, ότι η επαναλαμβανόμενη συζήτηση αποτελεί συνέχεια της προηγούμενης, όμως δεν συντρέχει δικαιολογητικός λόγος να αντιμετωπιστούν κατά διαφορετικό τρόπο οι δύο περιπτώσεις, διότι οι πιο πάνω διατάξεις διαφέρουν μόνον ως προς το λόγο της επανάληψης, ο οποίος στην περίπτωση του άρθρου 307 ΚΠολΔ δεν οφείλεται σε υπαιτιότητα κάποιου διαδίκου και, συνεπώς, δεν δικαιολογείται να υφίσταται, αν δεν εμφανιστεί ή δεν εμφανιστεί προσηκόντως ή δεν καταθέσει εκ νέου προτάσεις, δυσμενέστερη μεταχείριση, δηλαδή, να δικαστεί ερήμην και να υποστεί τις σχετικές συνέπειες.

Συνακόλουθα, η αρχική και η επαναλαμβανόμενη συζήτηση συνθέτουν μία συζήτηση και ο διάδικος ο οποίος δεν παρίσταται στην επαναλαμβανόμενη, είχε όμως παραστεί στην αρχική, δικάζεται αντιμωλία, ο διάδικος δε που παρίσταται στην επαναλαμβανόμενη συζήτηση δεν χρειάζεται να καταθέσει εκ νέου προτάσεις (ΑΠ 869/2017).

Εξάλλου, από το άρθρο 559 αρ.6 του ΚΠολΔ συνάγεται ότι αναίρεση συγχωρείται και όταν ο διάδικος δικάστηκε ερήμην παρά το νόμο, λόγω μη προσήκουσας παράστασης, ενώ αυτός μετείχε προσηκόντως στη διαδικασία, υποβάλοντας εμπροθέσμως προτάσεις (ΑΠ 470/2008). Στην προκειμένη περίπτωση, από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της κρινόμενης υπόθεσης προκύπτουν τα εξής:

Ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κυπαρισσίας ασκήθηκαν από τους διαδίκους οι από 16/8/2007 και από 8/8/2007 αντίθετες αναγνωριστικές αγωγές κυριότητας του περιγραφόμενου σε αυτές ακινήτου. Επ' αυτών εκδόθηκαν οι 12/2009 (μη οριστική) και η 38/2012 (οριστική) αποφάσεις του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου. Κατά της τελευταίας (οριστικής) απόφασης, με την οποία έγινε δεκτή η από 8/8/2007 αγωγή της ενάγουσας και ήδη αναιρεσίβλητης, ο εναγόμενος Ι.

Κ. άσκησε την από 31/5/2012 έφεση και ορίστηκε δικάσιμος η 1/4/2013, κατά την οποία η συζήτηση της υπόθεσης αναβλήθηκε για τη δικάσιμο της 22/9/2014, οπότε και συζητήθηκε η ανωτέρω έφεση, αντιμωλία των διαδίκων, οι οποίοι κατέθεσαν νομοτύπως και εμπροθέσμως έγγραφες προτάσεις. Στη συνέχεια, η Πρόεδρος Εφετών Καλαμάτας, ως διευθύνουσα το Εφετείο Καλαμάτας, με την 39/23.12.2015 πράξη της διέταξε την επανάληψη της συζήτησης της υπόθεσης κατά τη δικάσιμο της 4/4/2016, κατ' άρθρο 307 ΚΠολΔ, εξαιτίας της μη έκδοσης απόφασης εντός οκταμήνου από τον ορισθέντα Εφέτη δικαστή, ο οποίος είχε λάβει αναρρωτική άδεια πέντε μηνών και στη συνέχεια μετατέθηκε στο Εφετείο Αθηνών.

Κατά την επαναληφθείσα συζήτηση της έφεσης στην πιο πάνω ορισθείσα δικάσιμο ο εναγόμενος- εκκαλών εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Γεώργιο Βασιλόπουλο και η ενάγουσα- εφεσίβλητη και ήδη αναιρεσίβλητη εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο Ευστρατία Λέφα, με δήλωση, κατ' άρθρο 242παρ.2 ΚΠολΔ.

Περαιτέρω, προέκυψε ότι στις 25/2/2015, δηλαδή μετά την αρχική συζήτηση της έφεσης στη δικάσιμο της 22/9/2014, ο εκκαλών Ι. Κ. απεβίωσε, με αποτέλεσμα η εκπροσώπησή του από τον προαναφερόμενο πληρεξούσιο δικηγόρο κατά την επαναληφθείσα συζήτηση της υπόθεσης στη μεταγενέστερη δικάσιμο της 4/4/2016 να μην είναι νομότυπη.

Εφόσον όμως, σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν στη μείζονα σκέψη, η επαναλαμβανόμενη αυτή συζήτηση, κατ' άρθρο 307 ΚΠολΔ, δεν αποτελεί νέα, αλλά συνέχεια της αρχικής, έπρεπε ο εκκαλών, ο οποίος είχε παραστεί νομίμως και είχε καταθέσει έγγραφες προτάσεις κατά τη συζήτηση της έφεσης στη δικάσιμο της 22/9/2014, να δικαστεί αντιμωλία.

Συνεπώς το Εφετείο, που με την προσβαλλόμενη απόφασή του έκρινε ότι ο εκκαλών δεν μετείχε προσηκόντως στην κατά την ενώπιον του συζήτηση της έφεσης, για το λόγο ότι αυτός είχε ήδη αποβιώσει και δεν είχε ικανότητα να είναι υποκείμενο δικαιωμάτων και υποχρεώσεων και τον δίκασε, συνεπεία τούτου, ερήμην, απορρίπτοντας την από 31/5/2012 έφεσή του, υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ.6 του ΚΠολΔ. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος ο σχετικός δεύτερος λόγος της αίτησης αναίρεσης που άσκησε κατά της 54/2016 (προσβαλλόμενης) απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Καλαμάτας ο Ν. Κ., ως εκ διαθήκης κληρονόμος του εκκαλούντος Ι. Κ. που συνεχίζει την παρούσα δίκη και να αναιρεθεί η πιο πάνω απόφαση, στη συνέχεια δε, να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο που εξέδωσε την αναιρουμένη απόφαση, εφόσον είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλο δικαστή (άρθρο 580 παρ.3 ΚΠολΔ), να διαταχθεί η επιστροφή του παραβόλου σ' εκείνον που το κατέθεσε (άρθρο 495παρ.3 ΚΠολΔ) και να καταδικαστεί η αναιρεσίβλητη, λόγω της ήττας της, στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος (άρθρα 176,183,191 παρ.2 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Δέχεται την από 4/4/2017 αίτηση του Ν. Κ. για αναίρεση της 54/2016 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Καλαμάτας.

Αναιρεί την προσβαλλόμενη πιο πάνω απόφαση.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλο δικαστή.

Διατάσσει την επιστροφή του παραβόλου σ' εκείνον που το κατάθεσε. Και

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) Ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 21 Μαρτίου 2018.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 17 Μαΐου 2018.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ