Supreme Court dismisses appeal on procedural grounds for failure to cite substantive law and for factual assessments.

Απόφαση 935 / 2018 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 935/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ’ Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Ελένη Διονυσοπούλου, Ευγενία Προγάκη, Ασπασία Μαγιάκου-εισηγήτρια και Πέτρο Σαλίχο, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, την 7η Φεβρουαρίου 2018 με την παρουσία και της γραμματέως Σπυριδούλας Τζαβίδη, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Θ. Κ. του Ε., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο Βιργινία Περάκη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Της αναιρεσίβλητης: Π. συζ. Κ. Α., το γένος Δ. Β., κατοίκου ..., που παραστάθηκε μετά του πληρεξούσιου δικηγόρου Ευστρατίου Χατζημιχαλάκη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 28-8-2007 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Νάξου.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 32/2009 του ιδίου Δικαστηρίου, 15/2017 του Εφετείου Αιγαίου.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 13-6-2017 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης ζήτησε να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης και να καταδικασθεί το αντίδικο μέρος στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 1710 παρ.1, 1712, 1721, 1846, 1193, 1195, 1198, 1199 και 1033 ΑΚ, συνάγεται ότι η κυριότητα ακινήτου αποκτάται παραγώγως, με κληρονομική μεν διαδοχή, από τον θάνατο του κληρονομουμένου, εφόσον ο κληρονόμος αποδεχθεί την κληρονομιά με δημόσιο έγγραφο και μεταγράψει την περί αποδοχής δήλωσή του, με συμφωνία δε, μεταξύ του κυρίου και εκείνου που την αποκτά, ότι μετατίθεται σ’ αυτόν η κυριότητα για κάποια νόμιμη αιτία, η οποία γίνεται με συμβολαιογραφικό έγγραφο που υποβάλλεται σε μεταγραφή.

Για τη μεταβίβαση, με τους τρόπους αυτούς, της κυριότητας του ακινήτου, προϋπόθεση είναι ο αποβιώσας ή εκείνος που συμφώνησε τη μεταβίβασή της να ήταν κύριος του ακινήτου. Περαιτέρω, από τις διατάξεις των άρθρων 974, 1041, 1042, 1045, 1051 του ίδιου Κώδικα, συνάγεται ότι για την κτήση της κυριότητας ακινήτου με τακτική μεν χρησικτησία απαιτείται άσκηση νομής με καλή πίστη και νόμιμο τίτλο για μία δεκαετία, με έκτακτη δε χρησικτησία άσκηση νομής επί συνεχή εικοσαετία, με τη δυνατότητα του νομέα να συνυπολογίσει το δικό του χρόνο χρησικτησίας στο χρόνο χρησικτησίας του δικαιοπαρόχου του.

Κατά την έννοια των διατάξεων αυτών, σε καλή πίστη μεν βρίσκεται ο νομέας όταν χωρίς βαριά αμέλεια έχει την πεποίθηση, κατά το χρόνο απόκτησης της νομής, ότι απέκτησε την κυριότητα του πράγματος, νομή δε συνιστούν οι εμφανείς υλικές ενέργειες επάνω στο ακίνητο που προσιδιάζουν στη φύση και τον προορισμό του, με τις οποίες εκδηλώνεται η βούληση του νομέα να έχει το ακίνητο για δικό του.

Επίσης, από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 1094 ΑΚ, 70, 216 παρ.1 ΚΠολΔ, συνάγεται ότι αναγκαία στοιχεία της αναγνωριστικής κυριότητας ακινήτου αγωγής είναι, εκτός των άλλων, η κυριότητα του ενάγοντος επί του επίδικου ακινήτου, του οποίου πρέπει να γίνεται ακριβής περιγραφή, με προσδιορισμό του κατά θέση, έκταση, ιδιότητα και όρια, ώστε να μην υπάρχει αμφιβολία ως προς την ταυτότητά του, αν δε αυτό φέρεται ως τμήμα μεγαλύτερου ακινήτου, ο προσδιορισμός της θέσης του μέσα στο μεγαλύτερο ακίνητο και των ορίων του.

Η ακριβής περιγραφή του ακινήτου μπορεί να γίνει και με αποτύπωσή του σε ενσωματωμένο στο δικόγραφο της αγωγής τοπογραφικό διάγραμμα, γιατί έτσι μπορεί και ο εναγόμενος να αμυνθεί και να ταχθούν οι δέουσες αποδείξεις. Εξάλλου, έλλειψη νόμιμης βάσης της απόφασης για την οποία ιδρύεται ο από το άρθρο 559 αριθμ. 19 Κ.ΠολΔ λόγος αναίρεσης υπάρχει, όταν δεν προκύπτουν σαφώς από το αιτιολογικό της τα περιστατικά που είναι αναγκαία για την κρίση του δικαστηρίου, στην συγκεκριμένη περίπτωση, περί της συνδρομής των νομίμων όρων και προϋποθέσεων της ουσιαστικού δικαίου διάταξης που εφαρμόστηκε η περί της μη συνδρομής τούτων που αποκλείει την εφαρμογή της, καθώς και όταν η απόφαση έχει ανεπαρκείς ή αντιφατικές αιτιολογίες ως προς το νομικό χαρακτηρισμό των περιστατικών που έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Ο λόγος αυτός αναίρεσης δεν ιδρύεται όταν η έλλειψη, ανεπάρκεια ή αντιφατικότητα των αιτιολογιών ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων και ειδικότερα στην ανάλυση, στάθμιση και αξιολόγηση τους το εκ των οποίων πόρισμα εκτίθεται σαφώς. Για να είναι ορισμένος και άρα παραδεκτός ο από τη διάταξη αυτή λόγος αναίρεσης πρέπει να αναφέρεται στο αναιρετήριο α) ότι η απόφαση στερείται παντελώς αιτιολογιών ή έχει ανεπαρκείς ή αντιφατικές αιτιολογίες, στην περίπτωση δε της ανεπάρκειας ή αντίφασης των αιτιολογιών, ποιες επί πλέον αιτιολογίες έπρεπε να περιέχει, στη δε περίπτωση των αντιφατικών αιτιολογιών, πού εντοπίζεται η αντίφαση β) ο πραγματικός ισχυρισμός (αγωγικός, ένσταση κλπ) και τα περιστατικά που προτάθηκαν προς θεμελίωση του, και η σύνδεση του με το διατακτικό γ) η νόμιμη βάση, ήτοι η διάταξη του ουσιαστικού δικαίου που παραβιάστηκε και μάλιστα ενάριθμα και δ) οι παραδοχές του δικαστηρίου, με πληρότητα και όχι αποσπασματικά, υπό τις οποίες συντελέστηκε η παραβίαση (ΑΠ 1206/2008).

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης το Εφετείο δέχθηκε, μετ’ ανέλεγκτη εκτίμηση των αποδείξεων, ότι το επίδικο ακίνητο, "όπως εμφαίνεται με τα περιμετρικά στοιχεία ... στο συνημμένο στην αγωγή από Ιούνιο 2007 τοπογραφικό διάγραμμα του μηχανικού δομικών έργων Ν.

Μ., βρίσκεται στη θέση ... περιφέρειας … του Δημοτικού Διαμερίσματος … του Δήμου ..., έχει έκταση 32.979,18 τ.μ. και συνορεύει βόρεια με θάλασσα, ανατολικά με αγροτικό δρόμο, νότια εν μέρει με γειτονικές ιδιοκτησίες και εν μέρει με ρέμα και δυτικά με ρέμα".

Επίσης, δέχθηκε ότι το παραπάνω ακίνητο περιήλθε στην ενάγουσα και ήδη αναιρεσίβλητη κατά ποσοστό 1/5 εξ αδιαιρέτου, τόσο με παράγωγο τρόπο (κληρονομική διαδοχή), όσο και με πρωτότυπο τρόπο (τακτική και έκτακτη χρησικτησία), ότι αυτό περιλαμβάνεται ολόκληρο στους τίτλους ιδιοκτησίας της και ότι ο εναγόμενος και ήδη αναιρεσείων το έτος 2004 το περιέφραξε, στη νότια και νοτιοδυτική πλευρά του, αμφισβητώντας το δικαίωμα συγκυριότητας της ενάγουσας επ’ αυτού.

Κατόπιν αυτών, δέχθηκε κατ’ ουσία την με αριθμό κατάθεσης …2009 αναγνωριστική αγωγή (συγ)κυριότητας της αναιρεσίβλητης και απέρριψε την έφεση του αναιρεσιβλήτου κατά της απόφασης του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου που είχε εκφέρει όμοια κρίση. Ο αναιρεσείων, με τους πρώτο, δεύτερο, κατά το πρώτο μέρος, και τρίτο λόγους αναίρεσης, κατ’ επίκληση παραβίασης από το άρθρο 559 αρ. 19 ΚΠολΔ, αποδίδει στο Εφετείο τις πλημμέλειες ότι:

α) με ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες δέχθηκε ότι τα βόρεια όρια του επίδικου ακινήτου αγγίζουν τη θάλασσα β) με ελλιπείς αιτιολογίες δέχθηκε ότι το παραπάνω ακίνητο περιήλθε στην κυριότητα της αναιρεσίβλητης με κληρονομική διαδοχή και γ) με ανεπαρκείς αιτιολογίες προσδιόρισε τα όρια του ακινήτου του αναιρεσείοντος, σε σχέση με το επίδικο ακίνητο.

Οι λόγοι αυτοί είναι απορριπτέοι, προεχόντως, ως αόριστοι, δεδομένου ότι δεν διαλαμβάνονται στο αναιρετήριο ποιες είναι οι διατάξεις του ουσιαστικού δικαίου που παραβιάστηκαν, και μάλιστα, ενάριθμα. Σε κάθε όμως περίπτωση, οι πρώτος και τρίτος λόγοι αναίρεσης, ως προς τις υπό στοιχεία α’ και γ’ αιτιάσεις είναι απορριπτέοι και ως απαράδεκτοι, διότι ανάγονται σε εκτίμηση από το δικαστήριο της ουσίας πραγματικών γεγονότων που προκύπτουν από τις αποδείξεις, για τα οποία η έλλειψη ή η ύπαρξη ανεπαρκούς ή αντιφατικής αιτιολογίας δεν ιδρύει λόγο αναίρεσης, σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν στη μείζονα σκέψη.

Τέλος, ο δεύτερος, κατά το πρώτο μέρος, λόγος αναίρεσης, ως προς την υπό στοιχείο β’ αιτίαση είναι και αλυσιτελής, αφού δεν πλήττει επιτυχώς την επάλληλη αιτιολογία της προσβαλλόμενης απόφασης περί κτήσης (συγ)κυριότητας της αναιρεσίβλητης στο επίδικο ακίνητο με πρωτότυπο τρόπο (τακτική και έκτακτη χρησικτησία), η οποία (επάλληλη αιτιολογία) στηρίζει αυτοτελώς το διατακτικό της απόφασης.

Με τον δεύτερο, κατά το δεύτερο μέρος, λόγο αναίρεσης από το άρθρο 559 αριθμ. 13 ΚΠολΔ αποδίδεται στο Εφετείο η πλημμέλεια της έλλειψης πλήρους απόδειξης, ως προς το ζήτημα της κτήσης κυριότητας της αναιρεσίβλητης στο επίδικο ακίνητο με κληρονομική διαδοχή. Ο λόγος αυτός αναίρεσης πρέπει να απορριφθεί, προεχόντως, ως αλυσιτελής, αφού δεν πλήττει επιτυχώς την επάλληλη αιτιολογία της προσβαλλόμενης απόφασης περί κτήσης (συγ)κυριότητας της αναιρεσίβλητης στο επίδικο ακίνητο με πρωτότυπο τρόπο, κατά τα προεκτεθέντα. Κατόπιν αυτών πρέπει ν’ απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης στο σύνολο της, να διαταχθεί η εισαγωγή του κατατεθέντος παραβόλου στο δημόσιο ταμείο (άρθρο 495 παρ.3 ΚΠολΔ, όπως ισχύει) και να επιβληθούν τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης σε βάρος του αναιρεσείοντος, λόγω της ήττας του (άρθρα 176, 183, 191 παρ.2 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 13/6/2017 αίτηση αναίρεσης κατά της 15/2017 απόφασης του Εφετείου Αιγαίου.

Διατάσσει την εισαγωγή του κατατεθέντος παραβόλου στο δημόσιο ταμείο.

Επιβάλλει τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης σε βάρος του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 21 Μαρτίου 2018.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 17 Μαΐου 2018.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ