Supreme Court dismisses appeal on grounds of document distortion and procedural errors in traffic accident liability case.

Απόφαση 932 / 2010 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 932/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Διονύσιο Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση, Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη και Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 19 Φεβρουαρίου 2010, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειουσών: 1) Χ1, χήρας ΑΑ, 2) Χ2, κατοίκων ..., οι οποίες εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δημήτριο Κρεμέζη με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσαν προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Νομικού Προσώπου Ιδιωτικού Δικαίου με την επωνυμία "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΠΟ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ" που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, ως καθολικού διαδόχου της αρχικά ενάγουσας Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρίας με την επωνυμία "ΑΡΓΟΝΑΥΤΙΚΗ Α.Ε.Γ.Α.", της οποίας η άδεια λειτουργίας ανακλήθηκε, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Αργυρώ Γρατσία-Πλατή με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις με αριθμούς καταθέσεως 9251/2004, 13859/2004 αγωγές προσώπων που δεν είναι διάδικοι στην παρούσα δίκη και τις με αριθμό κατάθεσης 17107/2004 και 17108/2004 ανακοινώσεις δίκης-προσεπικλήσεις-παρεμπίπτουσες αγωγές της αρχικά ενάγουσας ασφαλιστικής εταιρείας, που κατατέθηκαν στο Ειρηνοδικείο Θεσσαλονίκης και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκε η 1639/2005 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου που παρέπεμψε τις ανωτέρω αγωγές στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης για να συνεκδικαστούν με τις με αριθμούς κατάθεσης 38587/2004 και 41353/2004 συναφείς αγωγές προσώπων που δεν είναι διάδικοι στην παρούσα δίκη και της αρχικά ενάγουσας αντίστοιχα. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 17246/2006 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1996/2007 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείουσες με την από 31/1/2009 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου ανέγνωσε την από 1/2/2010 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των λόγων της από 31/1/2009 αίτησης για αναίρεση της υπ' αριθμό 1996/2007 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Παραμόρφωση εγγράφου, για τη ίδρυση του από το αρθρ. 559 αριθ. 20 Κ.Πολ.Δ, λόγου αναίρεσης υπάρχει, όταν το δικαστήριο της ουσίας δέχεται, ότι το έγγραφο έχει περιεχόμενο καταδήλως διάφορο από το αληθινό και καταλήγει σε πόρισμα επιζήμιο για τον αναιρεσείοντα, δηλαδή όταν υπάρχει σφάλμα στην ανάγνωση του κειμένου ή φράσης ή λέξης αυτού, η οποία ήταν κρίσιμη για τον σχηματισμό του αποδεικτικού πορίσματος.

Με τον πρώτο και με τον δεύτερο, κατά το ένα μέρος αυτού, από το αρθρ. 559 αριθ. 20 Κ.Πολ.Δ, λόγους αναίρεσης, προβάλλεται η αιτίαση για παραμόρφωση του υπ' αριθ. 34/12-2-2004 εγγράφου του Εργαστηρίου της Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας, εκ του ότι το δικάσαν Εφετείο δέχθηκε, ως προκύψαν από το, ως άνω, έγγραφο γεγονός, ότι ο θανασίμως τραυματισθείς στο ένδικο τροχαίο ατύχημα ΑΑ, σύζυγός και πατέρας των εναγομένων νυν αναιρεσειουσών οδηγός του ζημιογόνου αυτοκινήτου, του ασφαλισμένου στην ενάγουσα ασφαλιστική εταιρεία, η οποία άσκησε κατ' αυτών, ως νομίμων κληρονόμων του θανόντος, τις υπό δίκη παρεμπίπτουσες αγωγές (εξ αναγωγής), τελούσε υπό την επήρεια τοξικών ουσιών, οι οποίες ανιχνεύθηκαν στο αίμα του θανόντος, ενώ στο, ως άνω, φερόμενο ως παραμορφωθέν έγγραφο αναγράφεται ότι ανιχνεύθηκαν στα βιολογικά υλικά (καρδιά, πνεύμονα, ήπαρ και σπλήνα).

Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως επί εσφαλμένης προϋποθέσεως εριεδόμενος, διότι το κρίσιμο στην προκειμένη περίπτωση γεγονός, για τον αποκλεισμό της ευθύνης του ασφαλιστή και τη βασιμότητα της αγωγής (αναγωγής) είναι το ότι ο υπαίτιος οδηγός τελούσε υπό την επήρεια τοξικών ουσιών, όπως, σύμφωνα με το αναιρετήριο, προκύπτει από το φερόμενο ως παραμορφωθέν έγγραφο, ενώ το γεγονός ότι οι τοξικές ουσίες ανιχνεύθηκαν στα βιολογικά υλικά του θανόντος και όχι στο αίμα, ουδεμία ασκεί νομική επιρροή για το σχηματισμό του αποδεικτικού πορίσματος.

Με τον δεύτερο, κατά το πρώτο σκέλος αυτού, κατ' ορθή εκτίμηση, από το αρθρ. 559 αριθ. 14 Κ.Πολ.Δ, λόγο, προβάλλεται η αιτίαση, ότι το δικάσαν Εφετείο, παρά το νόμο, δεν κήρυξε απαράδεκτες τις παρεμπίπτουσες (εξ αναγωγής) αγωγές της ασφαλιστικής εταιρείας, της ασφαλίζουσας το ζημιογόνο όχημα, παρότι αυτή, κατά την άποψη των εναγομένων - νυν αναιρεσειόντων, κατ' ανεπιτρεπτή μεταβολή της βάσης των αγωγών της, επικαλέσθηκε, με την προσθήκη των προτάσεών της, τα πραγματικά περιστατικά, τα θεμελιούντα τις αγωγές αυτές (ότι δηλαδή η συμφωνία για την εξαίρεση της ευθύνης του ασφαλιστή, σε περίπτωση που ο υπαίτιος οδηγός οδηγεί υπό την επήρεια τοξικών ουσιών, συμπεριελήφθηκε στους όρους της ασφαλιστικής σύμβασης).

Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος, ως αβάσιμος, προεχόντως, διότι στηρίζεται επί εσφαλμένης προϋπόθεσης, αφού, από το περιεχόμενο της προσβαλλόμενης απόφασης, προκύπτει, ότι σε κανένα σημείο αυτής δεν αναφέρεται ότι τα ως άνω πραγματικά περιστατικά, τα αποτελούντα στοιχείο της βάσης των παρεμπιπτουσών αγωγών, προβλήθηκαν (παραδεκτώς), με την προσθήκη των προτάσεων, αλλά και σε κάθε περίπτωση (ως αβάσιμος), διότι από το περιεχόμενο του, παραδεκτώς κατ' αρθρ. 561 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ, ελεγχομένου δικογράφου των υπό κρίση (παρεμπιπτουσών) αγωγών, προκύπτει ότι τα ως άνω θεμελιωτικά της βάσεως περιστατικά περιέχονται σαφώς στο δικόγραφο των αγωγών και όχι, όπως αβασίμως ισχυρίζονται οι αναιρεσείοντες, στην προσθήκη των προτάσεων, στις οποίες (προτάσεις) απλώς διευκρινίζονται περαιτέρω (παραδεκτώς) τα, ως άνω, περιστατικά.

Εάν η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση περιέχει επάλληλες αιτιολογίες (κύριες ή επικουρικές), κάθε μία από τις οποίες στηρίζει αυτοτελώς το διατακτικό και εάν, έστω και μία εξ αυτών δεν πλήττεται ή πλήττεται ανεπιτυχώς (διότι απορρίπτονται οι κατ' αυτής λόγοι), οι λόγοι αναίρεσης, με τους οποίους, πλήττονται οι λοιπές αιτιολογίες είναι αλυσιτελείς.

Επομένως ο ίδιος λόγος, κατά το σκέλος αυτού, από το 559 αριθ. 1 Κ.Πολ.Δ, με τον οποίον αποδίδεται η πλημμέλεια της παραβίασης των ουσιαστικών διατάξεων των αρθρ. 25 περ. 8 της Κ4 / 585/1978 ΑΧΕ και του αρθρ. 42 του ΚΟΚ εκ του ότι το δικάσαν Εφετείο, δέχθηκε, κατά την κύρια αιτιολογία της απόφασής του ότι "στην περίπτωση που ο οδηγός του ασφαλισμένου αυτοκινήτου κρίνεται υπαίτιος, η ασφαλιστική εξαίρεση επέρχεται ανεξάρτητα από το εάν υπήρξε αιτιώδης σύνδεσης ατυχήματος και ασφαλιστικής εξαίρεσης", είναι απορριπτέος, ως αλυσιτελής, αφού από το περιεχόμενο της προσβαλλομένης απόφασης προκύπτει ότι περιλαμβάνεται σ' αυτήν, ως προς το ως άνω ζήτημα και άλλη επάλληλη αιτιολογία, η οποία αυτοτελώς στηρίζει το διατακτικό της και η οποία ουδόλως πλήττεται με λόγο αναίρεσης, στην οποία αναφέρεται (σελίς. 18η) ότι "ανεξάρτητα από αυτά, το Δικαστήριο κρίνει ότι, από τα παραπάνω αποδεικτικά στοιχεία, αποδείχθηκε ότι η χρήση από το ΑΑ των παραπάνω τοξικών ουσιών μείωσε την ικανότητα οδήγησης και τα αντανακλαστικά του και αποτέλεσε την κύρια αιτία πρόκλησης του επίδικου ατυχήματος, δηλαδή την απώλεια του ελέγχου του οδηγούμενου υπ' αυτού αυτοκινήτου (ΙΧΕ), το οποίο εισήλθε στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας και συγκρούσθηκε με το κανονικά κινούμενο ΔΧ λεωφορείο, σύμφωνα με τις παραδοχές της προσβαλλομένης, τις περιεχόμενες σε προηγούμενο τμήμα αυτής (σελίς 9η και 10η).

Με την ίδια αιτιολογία με τον αμέσως προηγούμενο λόγο (προς αποφυγή ασκόπων επαναλήψεων) είναι απορριπτέος ως αλυσιτελής ο ίδιος (δεύτερος λόγος αναίρεσης, κατά το μέρος αυτού από το αρθρ. 559 αριθ. 8 Κ.Πολ.Δ, με τον οποίο αποδίδεται η πλημμέλεια της μη λήψης υπόψη από το δικάσαν Εφετείο, της προβληθείσας από τις εναγόμενες - νυν αναιρεσείουσες και επαναφερθείσας με λόγο έφεσης, ένστασης, περί καταχρηστικότητας του όρου περί αποκλεισμού της ευθύνης του ασφαλιστή, ανεξαρτήτως της ύπαρξης αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της οδήγησης υπό την επήρεια τοξικών ουσιών ή οινοπνεύματος και του ζημιογόνου αποτελέσματος.

Όπως, επίσης, με την ίδια αιτιολογία, είναι απορριπτέος, ως αλυσιτελής και ο ίδιος (δεύτερος) λόγος), κατά το μέρος αυτού, από το αρθρ. 559 αριθ. 10 Κ.Πολ.Δ, αφού στην προαναφερθείσα, επάλληλη αιτιολογία, η οποία δεν πλήττεται με λόγο αναίρεσης, αναφέρεται ότι, λαμβάνοντας υπόψη τα μνημονευόμενα στην προσβαλλόμενη απόφαση αποδεικτικά μέσα, το Εφετείο κατέληξε ότι "η χρήση των παραπάνω τοξικών ουσιών μείωσε την ικανότητα οδήγησης και τα αντανακλαστικά του θανόντος υπαιτίου οδηγού και απετέλεσε τη κύρια αιτία, πρόκληση του επίδικου ατυχήματος", καθώς και ο ίδιος, κατά το μέρος αυτού, από το 559 αριθ. 19 Κ.Πολ.Δ, λόγος, με τον οποίον αποδίδεται η πλημμέλεια της έλλειψης νόμιμης βάσης της προσβαλλόμενης απόφασης, για ανεπάρκεια και ασάφεια αιτιολογιών ως προς την κύρια αιτιολογία αυτής.

Ως "αίτηση", για την ίδρυση του από το αρθρ. 559 αριθ. 9 ΚΠολΔ., λόγου αναίρεσης (άφησε αίτηση αδίκαστη) νοείται αυτή που αποτελεί κεφάλαιο δίκης, δηλαδή το αίτημα ή η βάση της αγωγής, ανταγωγής, ενδίκου μέσου, αντέφεσης, ανακοπής ή τριτανακοπής. Αντίθετα δεν αποτελούν "αιτήσεις" οι ενστάσεις ή αντενστάσεις. Επομένως, ο δεύτερος λόγος, κατά το μέρος αυτού, με το οποίο αποδίδεται η πλημμέλεια ότι το δικάσαν Εφετείο άφησε αδίκαστη την ένσταση περί καταχρηστικότητας του όρου περί απαλλαγής της ευθύνης της ενάγουσας, ασφαλιστικής εταιρείας (άρθρ. 559 αριθ. 9 Κ.Πολ.Δ) είναι απορριπτέος, ως απαράδεκτος.

Η πλημμέλεια του δικαστηρίου της ουσίας, περί τα αποδεικτικά μέσα, για την ίδρυση του λόγου αναίρεσης από το αρθρ. 559 αριθ, 12 Κ.Πολ.Δ, αναφέρεται στα αποδεικτικά μέσα, τα οποία καθορίζονται περιοριστικά στο άρθρ. 339 Κ.Πολ.Δ, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται και τα έγγραφα. Περαιτέρω, ο λόγος αυτός δεν ιδρύεται, εάν το δικαστήριο έκρινε περισσότερο ή λιγότερο αξιόπιστο ένα αποδεικτικό μέσο, από άλλα ισοδύναμα αποδεικτικά μέσα, ενώ επίσης, δεν ελέγχεται η in concreto εκτίμηση του περιεχομένου εγγράφου από το δικαστήριο.

Επομένως, ο ίδιος (δεύτερος), κατά το τελευταίο αυτού μέρος, λόγος, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από το αρθρ. 559 αριθ. 12 Κ.Πολ.Δ, πλημμέλεια, είναι απορριπτέος, κατά μεν τις αιτιάσεις αυτού, με τις οποίες αμφισβητείται η αξιοπιστία του περιεχομένου της ιατροδικαστικής - τοξικολογικής εξέτασης, ως απαράδεκτος, κατά δε τις λοιπές αιτιάσεις αυτού, ως αβάσιμος, αφού ουδόλως προκύπτει από το περιεχόμενο της προσβαλλόμενης απόφασης, ότι το δικάσαν Εφετείο έδωσε στο, ως άνω, έγγραφο της ιατροδικαστικής εξέτασης αυξημένη αποδεικτική δύναμη, όπως αβασίμως ισχυρίζονται οι αναιρεσείουσες.

Μετά από αυτά, πρέπει να απορριφθεί η αναίρεση στο σύνολό της και να καταδικασθούν οι ηττηθέντες αναιρεσείοντες στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου (άρθ. 176 και 183 ΚΠολΔ), κατά τα οριζόμενα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 31-1-2009 αίτηση των αναιρεσειόντων Χ1 και Χ2 για αναίρεση της υπ' αριθμ. 1996/2007 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου, την οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 9 Απριλίου 2010. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 27 Μαΐου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ