Supreme Court dismisses appeal as administrative liability claim falls under administrative jurisdiction, not civil courts.

Απόφαση 931 / 2011 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 931/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Φούκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Εμμανουήλ Καλούδη), Ιωάννη Σίδερη, Νικόλαο Λεοντή, Γεώργιο Γεωργέλλη και Δημήτριο Τίγγα , Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 16 Μαΐου 2011, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Κ. Μ. του Π., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αλέξανδρο Ιωάννου.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. του Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΕΡΓΑΤΙΚΗΣ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ (ΟΕΚ), που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξουσία δικηγόρο του Χαρίκλεια Ανδρεάτου και 2. Α. Χ., κατοίκου ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20 Ιανουαρίου 1999 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 8595/2001 οριστική του ιδίου Δικαστηρίου και 2249/2005 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 9 Ιουνίου 2007 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ιωάννης Σίδερης, ανέγνωσε την από 6 Μαΐου 2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσως.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος του παραστάντος αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου τους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Το άρθρο 94 του Συντάγματος ορίζει στην μεν παράγραφο 1 ότι η εκδίκαση των διοικητικών διαφορών ουσίας ανήκει στα τακτικά διοικητικά δικαστήρια, στη δε παράγραφο 2 ότι στη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων υπάγονται, μεταξύ άλλων, και όλες οι ιδιωτικές διαφορές. Το άρθρο 1 του Κ.Πολ.Δ. ορίζει ότι στη δικαιοδοσία των τακτικών πολιτικών δικαστηρίων ανήκουν:

α) Οι διαφορές του ιδιωτικού δικαίου, εφόσον ο νόμος δεν τις έχει υπαγάγει σε άλλα δικαστήρια, β) οι υποθέσεις εκούσιας δικαιοδοσίας που ο νόμος έχει υπαγάγει σ` αυτά, γ) οι υποθέσεις δημόσιου δικαίου που ο νόμος έχει υπαγάγει σ` αυτά και δ) οι διοικητικές διαφορές που δεν υπάγονται στη δικαιοδοσία διοικητικών δικαστηρίων.

Εξ άλλου, κατά το άρθρο 1 § 2 περ. η` του ν. 1406/1983, στη δικαιοδοσία των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων υπάγονται, πλην άλλων, και οι διαφορές οι οποίες αναφύονται κατά την εφαρμογή της νομοθεσίας που αφορά την ευθύνη του Δημοσίου, των ΟΤΑ και των ν.π.δ.δ. προς αποζημίωση, σύμφωνα με τα άρθρα 105 και 106 του ΕισΝΑΚ.

Παρά δε τη συσταλτική διατύπωση του άρθρου 105 του ΕισΝΑΚ, που αναφέρεται σε πράξεις ή παραλείψεις κατά την άσκηση δημόσιας εξουσίας, η έννοια των ανωτέρω διατάξεων είναι ότι η ευθύνη προς αποζημίωση γεννάται όχι μόνον από την έκδοση μη νόμιμης εκτελεστής διοικητικής πράξης ή από τη μη νόμιμη παράλειψη έκδοσης τέτοιας πράξης, αλλά και από μη νόμιμες υλικές ενέργειες των οργάνων του Δημοσίου ή νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου ή από παραλείψεις οφειλομένων νομίμων υλικών ενεργειών αυτών, εφόσον οι υλικές αυτές ενέργειες ή παραλείψεις συνάπτονται με την οργάνωση και λειτουργία των δημόσιων υπηρεσιών ή των υπηρεσιών νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου ή τελέσθηκαν εξ αιτίας αυτής και δεν συνδέονται με την ιδιωτική διαχείριση της περιουσίας των πιο πάνω προσώπων, ούτε οφείλονται σε προσωπικό πταίσμα οργάνου, που ενήργησε εκτός του κύκλου των υπηρεσιακών του καθηκόντων.

Υπάρχει δε ευθύνη του Δημοσίου ή νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου, τηρουμένων και των λοιπών προϋποθέσεων του νόμου, όχι μόνον όταν με πράξη ή παράλειψη οργάνου των νομικών αυτών προσώπων παραβιάζεται συγκεκριμένη διάταξη νόμου, αλλά και όταν παραλείπονται τα ιδιαίτερα καθήκοντα και υποχρεώσεις που προσιδιάζουν στη συγκεκριμένη υπηρεσία και προσδιορίζονται από την κείμενη εν γένει νομοθεσία, τα διδάγματα της κοινής πείρας και τις αρχές της καλής πίστης.

Το Δημόσιο δε και τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου υποχρεούνται να αποκαταστήσουν κάθε θετική ή αποθετική ζημία, ενώ τα δικαστήρια της ουσίας μπορούν, επί πλέον, να επιδικάσουν σε βάρος τους χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης ή ψυχικής οδύνης, κατ' εφαρμογή του άρθρου 932 του Αστικού Κώδικα ( Α.Ε.Δ 53/1995, Σ.τ.Ε. 521/2006, 2579/2006).

Εξάλλου με το άρθρου 1 του ν.δ. 2963/1954 συστάθηκε ο Αυτόνομος Οργανισμός Εργατικής Κατοικίας 'Ο.Ε.Κ', που αποτελεί Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου, του οποίου η εποπτεία και ο έλεγχος, κατά την παρ. 2 του ιδίου άρθρου ανήκει στο Υπουργείο Εργασίας, και ήδη στο Υπουργείο Υποδομών Μεταφορών και Δικτύων. Σκοπός δε του Ο.Ε.Κ., όπως ορίζεται στο άρθρο 2 παρ. 1, είναι " η παροχή κατοικίας επί αυτοτελούς οικοδομής ή διαμερίσματος ορόφου εις εργάτας και υπαλλήλους συνδεόμενους μετά των εργοδοτών δια σχέσεως εξηρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου ως και υπαλλήλων νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου εφ' όσον δεν κέκτηνται ούτοι ή η σύζυγος αυτών ιδιόκτητον τοιαύτην ".

Για την επίτευξη του εξυπηρετούντος το δημόσιο συμφέρον σκοπού του Ο.Ε.Κ. τα εκπροσωπούντα αυτόν όργανα, όπως προκύπτει από τις διατάξεις των άρθρων 20 ν. 1332/1983, 21 ν. 1346/1983 και του π. δ/τος 249/1989, αποφασίζουν για όλα τα ζητήματα διοικήσεως και διαχειρίσεως, διενεργούν αυτοψία για τον έλεγχο τήρησης των συμβατικών υποχρεώσεων των κατασκευαστών, την κατάρτιση και έγκριση των χορηγουμένων δανείων στους δικαιούχους (αγοράς) διαμερισμάτων, τις πιστοποιήσεις καταβολής των δόσεων, της παραλαβής των αποπερατωμένων από τους κατασκευαστές διαμερισμάτων, κ.λ.π.

Στην προκειμένη περίπτωση με την υπό κρίση αγωγή, όπως το δικόγραφο αυτής παραδεκτώς επισκοπείται, ο ενάγων, και ήδη αναιρεσείων, ισχυρίζεται ότι μετά την ματαίωση της αρχικής συμβάσεως, που είχε καταρτισθεί μεταξύ των διαδίκων, για την αγορά από τον εναγόμενο αναιρεσίβλητο Οργανισμό Εργατικής Κατοικίας 670 διαμερισμάτων, που επρόκειτο να ανεγερθούν σε οικόπεδο κυριότητας του ενάγοντος, αποφάσισε το έτος 1998 να διαθέσει τα ως άνω διαμερίσματα, 215 εκ των οποίων η κατασκευή είχε ολοκληρωθεί ήδη από του έτους 1996, στην ελεύθερη αγορά, ότι υπήρξε έντονο ενδιαφέρον για την αγορά των εν λόγω διαμερισμάτων από αρκετούς υποψήφιους αγοραστές, οι οποίο είχαν δικαίωμα να λάβουν στεγαστικό δάνειο από τον πρώτο των αναιρεσιβλήτων, ότι ακολούθως ο δεύτερος απ' αυτούς, ενεργώντας υπό την ιδιότητα του Διοικητικού Συμβουλίου του Ο.Ε.Κ, άρχισε να παρεμποδίζει την αγορά των διαμερισμάτων από τους δικαιούχους στεγαστικού δανείου οργανισμού, δοθέντος ότι κατ' εντολή του οι μηχανικοί του αναιρεσιβλήτου Οργανισμού καθυστερούσαν τη διενέργεια αυτοψίας στα προς πώληση διαμερίσματα, ενώ κατόπιν υποδείξεως του οι αρμόδιες υπηρεσίες ζητούσαν από τους ενδιαφερομένους πρόσθετα δικαιολογητικά και ότι πέραν αυτών, ύστερα από πρόσκληση του δευτέρου αναιρεσιβλήτου, το Διοικητικό Συμβούλιο του πρώτου, στις 26-2-1998, αποφάσισε να μην χορηγήσει στεγαστικά δάνεια, εφόσον στα σχετικά συμβόλαια περιλαμβανόταν κοινή δήλωση του ίδιου (αναιρεσείοντος) και του αγοραστή του διαμερίσματος περί του ότι το συμφωνηθέν τίμημα ήταν μικρότερο της συνήθους αγοραίας αξίας διαμερισμάτων της ίδιας περιοχής, διότι διέθεταν μικρούς χώρους υποδοχής και περισσότερα υπνοδωμάτια, σύμφωνα με τις προδιαγραφές που είχε θέσει ο πρώτος αναιρεσίβλητος για την εκ μέρους του αγορά των ως άνω 670 διαμερισμάτων, με αποτέλεσμα από τα 215 διαμερίσματα να πωληθούν μόνο 70.

Με την επίκληση των περιστατικών αυτών ο ενάγων ζητεί, μετά από παραδεκτό περιορισμό του αιτήματος της αγωγής, να υποχρεωθούν, κατά τα άρθρα 914 επ. 919 Α.Κ., οι εναγόμενοι - αναιρεσίβλητοι, για το λόγο ενήργησαν ότι υπαίτια και παράνομα, ήτοι εναντίον των χρηστών ηθών και κατά παράβαση των διατάξεων περί αθεμίτου ανταγωνισμού, με σκοπό να βλάψουν οικονομικά τον ίδιο και την επιχείρηση του και δημιουργώντας εις βάρος του αρνητικό κλίμα στην αγορά, προς όφελος άλλων κατασκευαστών, να του καταβάλουν, σε ολόκληρο ο καθένας, ως αποζημίωση και χρηματική ικανοποίηση, προς αποκατάσταση των ζημιών που υπέστη και της ηθικής του βλάβης αντιστοίχως, το ποσό των 30.000.000 δραχμών και να αναγνωριστεί ότι του οφείλουν, εις ολόκληρον ο καθένας, ποσό 1.606.122.400 δραχμών και επικουρικά το ποσό των 570.460.000 δραχμών, άλλως το ποσό των 418.793.288 δραχμών.

Με το ιστορικό και το αίτημα αυτό η αγωγή, η οποία στηρίζεται στις περί αδικοπραξιών διατάξεις των άρθρων 914 επ. 932, Α.Κ, 105 ΚΑΙ 106 ΕισνΑΚ, καθώς και στη διάταξη του άρθρου 1 Ν. 146/1914 "περί αθεμίτου ανταγωνισμού", έχει ως αντικείμενο διοικητική διαφορά ουσίας και ως εκ τούτου, υπάγεται στη δικαιοδοσία των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων, τόσο όσον αφορά τον πρώτο των εφεσίβλητων, ενόψει του ότι η ευθύνη του φέρεται να έχει προκληθεί από υλικές ενέργειες, οι οποίες τελέστηκαν σε συνάρτηση προς την οργάνωση και λειτουργία των υπηρεσιών του και αποτελούν δραστηριότητες αναγκαίες για την εκπλήρωση του σκοπού του που αναπτύσσονται υπό καθεστώς νομοθετικής υπεροχής έναντι των πολιτών, όσο και το δεύτερο εξ αυτών, που κατά τα εκτιθέμενα στο δικόγραφο της, ενεργούσε σε κάθε περίπτωση με την ιδιότητα του Προέδρου του Διοικητικού του Συμβουλίου, ήτοι μέσα στα πλαίσια των υπηρεσιακών του καθηκόντων.

Κατ' ακολουθίαν τούτων, η αγωγή είναι απορριπτέα ως απαράδεκτη λόγω ελλείψεως δικαιοδοσίας, τόσο όσον αφορά τη βάση της αδικοπραξίας, όσο και εκείνη του αθεμίτου ανταγωνισμού, που αποτελεί μορφή ειδικού αστικού αδικήματος. Κατά συνέπεια ο μοναδικός λόγος της υπό κρίση αναιρέσεως, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση η από τον αριθ. 14 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ.

πλημμέλεια της παρά το νόμο κηρύξεως απαραδέκτου, διότι το Εφετείο απέρριψε εσφαλμένως την περί καταβολής αποζημιώσεως υπό κρίση αγωγή του αναιρεσείοντος, λόγω ελλείψεως δικαιοδοσίας, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, διότι η υπό κρίση αγωγή, η οποία στηρίζεται στις περί αδικοπραξιών διατάξεις των άρθρων 105, 106 του ΕισΝΑΚ, 914 επ.

και 1 ν. 146/1914 " περί αθεμίτου ανταγωνισμού" υπάγεται στη δικαιοδοσία των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 9.7.2007 αίτηση του Κ. Μ. του Ν., για την αναίρεση της 2249/2005 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων, την οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 26 Μαΐου 2011. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 2 Ιουνίου 2011.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ