Supreme Court dismisses appeal on divorce grounds, upholding lower court's finding of marital breakdown.

Απόφαση 930 / 2011 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 930/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Φούκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Εμμανουήλ Καλούδη), Γεώργιο Χρυσικό, Ιωάννη Σίδερη, Νικόλαο Λεοντή και Γεώργιο Γεωργέλλη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του στις 16 Μαΐου 2011, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ά. συζ. Κ. Π., το γένος Ν. Π., 2, η οποία δεν παραστάθηκε.

Του αναιρεσιβλήτου: Κ. Π. του Ι., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξουσία δικηγόρο του Μάρθα Μαρτσούκα.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 8 Μαρτίου 2006 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Λάρισας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 290/2006 οριστική του ιδίου δικαστηρίου και 306/2008 του Εφετείου Λάρισας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 10.7 .2008 αίτησή της .

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ιωάννης Σίδερης ανέγνωσε την από 6 Μαΐου 2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

Η πληρεξουσία του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη της αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι). Κατά την έννοια του άρθρου 576 Κ.Πολ.Δ, εάν κατά την συζήτηση της αναιρέσεως δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί αλλά δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος κάποιος από τους διαδίκους, ο Άρειος Πάγος ερευνά αυτεπαγγέλτως αν ο απολειπόμενος διάδικος επέσπευσε εγκύρως τη συζήτηση, οπότε συζητεί την υπόθεση σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι, ή, αν τη συζήτηση επέσπευσε ο αντίδικος του απολειπόμενου διαδίκου, οπότε εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν αυτός κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα. Αν η κλήση για τη συζήτηση επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα ο Άρειος Πάγος προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί.

Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την 1776/13.4.2009 έκθεση επιδόσεως της δικ. επιμελητρίας του Πρωτοδικείου ...ς ..., ακριβές αντίγραφο της από 10.7.2008 αιτήσεως αναιρέσεως, μετά της πράξεως ορισμού δικασίμου για την εκδίκαση της αναιρέσεως και κλήσεως προς παράσταση στην αρχικώς ορισθείσα δικάσιμο της 10.5.2010, κατά την οποία αναβλήθηκε η συζήτηση της υποθέσεως, για τη σημερινή δικάσιμο της 16.5.2011 επιδόθηκε νομίμως και εμπροθέσμως με επιμέλεια του αναιρεσίβλητου, στην αναιρεσείουσα, πλην όμως η τελευταία δεν εμφανίσθηκε κατά τη συζήτηση της κρινόμενης αιτήσεως. Επομένως, σύμφωνα με όσα προαναφέρθηκαν, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση της υποθέσεως, παρά την απουσία της αναιρεσείουσας, σαν να ήταν και αυτή παρούσα.

ΙΙ). Κατά τη διάταξη του άρθρου 1439 παρ. 3 Α.Κ., όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 16 του Ν. 1329/1983, εφόσον οι σύζυγοι βρίσκονται σε διάσταση συνεχώς από τέσσερα τουλάχιστον χρόνια ο κλονισμός τεκμαίρεται αμάχητα και το διαζύγιο μπορεί να ζητηθεί, έστω και αν ο λόγος του κλονισμού αφορά το πρόσωπο του ενάγοντος.

Από τη διάταξη αυτή, που καθιερώνει ως λόγο διαζυγίου τον αντικειμενικό κλονισμό της έγγαμης σχέσεως των συζύγων προκύπτει ότι, εφόσον αποδειχθεί η τετραετής διάσταση, η οποία υπολογίζεται αναδρομικά από το χρόνο της πρώτης, στο ακροατήριο συζητήσεως της αγωγής, τεκμαίρεται αμάχητα ο κλονισμός των σχέσεων των συζύγων και το δικαστήριο χωρεί, μετά και τη διαπίστωση της προθέσεως για διάσταση, στη λύση του γάμου.

Ως διάσταση, κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, νοείται εκείνη, κατά την οποίαν οι σύζυγοι απομακρύνονται φυσικώς και ψυχικώς μεταξύ τους, με τη θέληση να μην έχουν πλέον κοινωνία βίου. Η υποκειμενική πρόθεση διακοπής της έγγαμης συμβίωσης (ψυχικό στοιχείο) δεν αρκεί να αποτελεί ενδόμυχη διάθεση ή επιθυμία, αλλά πρέπει να εκδηλώνεται και εξωτερικά.

Συνήθως η διάσταση συνοδεύεται και από την διακοπή του να κατοικούν ή διαμένουν οι σύζυγοι στην ίδια οικία, είναι ωστόσο νοητή αυτή (η διάσταση) έστω και αν συνεχίζουν εκείνοι να κατοικούν ή διαμένουν στην ίδια οικία, σε διαφορετικούς βέβαια χώρους της. Ουδόλως δε ελλείπει η διάσταση όταν παρεμβάλλονται μικρές διακοπές εξ' άλλων λόγων που δεν αναιρούν την σταθερή εξακολουθητικά υπάρχουσα πρόθεση διασπάσεως του συζυγικού δεσμού.

Εξάλλου κατά το άρθρο 559 αρ. 1 Κ.Πολ.Δ, επιτρέπεται αναίρεση, αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο, ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου.

Στην προκειμένη περίπτωση από την εκτίμηση της προσβαλλομένης απόφασης προκύπτει ότι το Εφετείο δέχθηκε ανελέγκτως, εκτός των άλλων, και τα ακόλουθα κρίσιμα πραγματικά περιστατικά: "Οι διάδικοι τέλεσαν γάμο, κατά τους κανόνες της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, στα Τ. Λ., στις 15-5-1977, από το γάμο τους δε αυτόν απέκτησαν δύο τέκνα, τον Ι.

και τον Σ., ήδη ενήλικα. Ο ενάγων κατά τη διάρκεια της κοινής συζυγικής ζωής του με την εναγομένη δημιουργούσε εφήμερες ερωτικές σχέσεις από το έτος δε 1998 διατηρούσε μόνιμο ερωτικό δεσμό με τη Δ. Α.. Η άστατη ερωτική συμπεριφορά του ήταν η αιτία της αδιαφορίας του για τη σύζυγο του και τα τέκνα του και της πρόκλησης έντονων επεισοδίων εις βάρος τους, κατά τη διάρκεια των οποίων εκδήλωνε βίαιη συμπεριφορά τις βάρος της συζύγου του.

Τελικά στις 2-2-2002, μετά από ένα τέτοιο έντονο επεισόδιο, ο ενάγων αποχώρησε από τη συζυγική οικία επί της οδού ... αρ. 161 στην ... και απομακρύνθηκε φυσικά και ψυχικά από την εναγομένη σύζυγο του με τη θέληση του να μην υπάρχει πλέον μεταξύ των κοινωνία βίου. Έκτοτε οι διάδικοι ζουν χωριστά και συγκεκριμένα ο ενάγων σε μισθωμένο διαμέρισμα πολυώροφης οικοδομής επί της οδού ...

αρ. 28 στη ..., η δε εναγομένη στην πιο πάνω συζυγική οικία, με πρόθεση διακοπής της έγγαμης συμβίωσης τους. Η φυσική δε και ψυχική αυτή απομάκρυνση των διαδίκων συζύγων συνεχίσθηκε μέχρι τη συζήτηση της αγωγής στο πρωτοβάθμιο Δικαστήριο (26-9-2006), δηλαδή για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των τεσσάρων ετών ... .

Έτσι οι διάδικοι βρίσκονται σε διάσταση συνεχώς από τέσσερα και πλέον έτη, με συνέπεια το ότι από αυτήν τεκμαίρεται αμάχητα ότι επήλθε κλονισμός στην έγγαμη σχέση των τόσο ισχυρός, ώστε βάσιμα η εξακολούθηση της έγγαμης σχέσης να είναι αφόρητη για τον ενάγοντα ...". Επί τη βάσει αυτών το Εφετείο δέχθηκε την αγωγή και κήρυξε την λύση του γάμου των διαδίκων.

Κρίνοντας με τον τρόπο αυτόν το Εφετείο δεν παραβίασε την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 1439 παρ 3, που προαναφέρθηκε. Επομένως πρέπει ο από το άρθρο 559 αρ. 1 ΚΠολΔ πρώτος λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο υποστηρίζεται το αντίθετο, να απορριφθεί ως αβάσιμος. Ο ίδιος λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση η από τον αριθ. 8 περ.

β του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ. πλημμέλεια, ότι το εφετείο δεν έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό της αναιρεσείουσας σχετικά με το ότι οι διάδικοι δεν είχαν απομακρυνθεί φυσικώς και ψυχικώς μεταξύ τους με τη θέληση να μην έχουν πλέον κοινωνία βίου, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, καθ' όσον το Εφετείο δέχθηκε την αγωγή, χωρίς να παραβλέψει τον ως άνω ισχυρισμό της αναιρεσείουσας, που αποτελούσε και λόγο της εφέσεώς της, αλλ' αντιθέτως τον αντιμετώπισε και τον απέρριψε στην ουσία του με την παραδοχή ως αποδειχθέντων γεγονότων αντιθέτων προς αυτά που τον συγκροτούν.

Εξάλλου ο διαλαμβανόμενος στον ίδιο λόγο ισχυρισμός (αιτίαση) ότι το Εφετείο δεν εξέτασε, όπως είχε υποχρέωση σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 270, 524 παρ. 2 και 528 Κ.Πολ.Δ., μάρτυρες προς απόδειξη των υποβληθέντων ως άνω ισχυρισμών της αναιρεσείουσας είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, λόγω της αοριστίας του, καθ' όσον δεν αναφέρεται στο αναιρετήριο, όπως απαιτείται κατά το άρθρο 562 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ., ότι η τελευταία είχε προτείνει, ως εκκαλούσα, νομίμως την εξέταση του τυχόν παρισταμένου στο ακροατήριο του Εφετείου μάρτυρα αυτής, κατά τη συζήτηση της εφέσεώς της.

Περαιτέρω απορριπτέος ως αβάσιμος είναι και ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση η από τον αριθμό 17 του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ. πλημμέλεια, καθ' όσον το διατακτικό της αποφάσεως, όπως τούτο προκύπτει από την παραδεκτή επισκόπηση της, δεν περιέχει αντιφατικές διατάξεις.

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως εξ' ολοκλήρου.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 10.7.2008 αίτηση της Ά. συζ. Κ. Π., για την αναίρεση της 306/2008 αποφάσεως του Εφετείου Λάρισας.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου, την οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 26 Μαΐου 2011.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 2 Ιουνίου 2011.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ