Supreme Court allows partial appeal due to lack of specific reasoning on completion dates affecting statute of limitations.

Απόφαση 928 / 2016 (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

Αριθμός 928/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΤ’ ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ευφημία Λαμπροπούλου Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου (κωλυομένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Γεωργίου Γεωργέλλη, σύμφωνα με την υπ’ αριθμ. 58/2016 πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου), Μαρία Χυτήρογλου, Αρτεμισία Παναγιώτου - Εισηγήτρια, Χρήστο Βρυνιώτη και Ιωάννη Μαγγίνα, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 13 Απριλίου 2016, με την παρουσία της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου ‘ Αννας Ζαΐρη (γιατί κωλύεται η Εισαγγελεύς) και του Γραμματέως Χαράλαμπου Αθανασίου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος-κατηγορουμένου Ι. Μ. του Γ. κατοίκου Ηλιούπολης Αττικής, που παρέστη με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Βασίλειο Παπαγεωργίου, για αναίρεση της υπ’ αριθμ. 4740/2015 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών.

Το Τριμελές Εφετείο Αθηνών με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ’ αυτή, και ο αναιρεσείων-κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην υπ’ αριθμ. πρωτ. 6982/1-10-2015 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 1095/2015.

Αφού άκουσε

Τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και την Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να αναιρεθεί εν μέρει η προσβαλλομένη απόφαση και να παύσει οριστικά η ποινική δίωξη κατά του αναιρεσείοντος, λόγω παραγραφής, για τις πράξεις που τέλεσε από 1-1-2007 έως 2-9-2007 και να παραπεμφθεί κατά τα λοιπά.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η κρινόμενη από 30-9-2015 (αριθμ. πρωτ. 6982/1-10-15) αίτηση του Ι. Μ. του Γ. για αναίρεση της 4740/2-9-2015 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου (Πλημμελημάτων) Αθηνών ως προς τις καταδικαστικές γι’ αυτόν διατάξεις της, έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα. Επομένως, είναι παραδεκτή και πρέπει να εξεταστεί περαιτέρω.

Η καταδικαστική απόφαση έχει την απαιτούμενη από τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας ιδρύει λόγο αναιρέσεως από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ του ίδιου κώδικα, όταν αναφέρονται σ’ αυτή με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά τα πραγματικά περιστατικά που προέκυψαν από την αποδεικτική διαδικασία, στα οποία στηρίχθηκε η κρίση του δικαστηρίου, για τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, οι αποδείξεις που τα θεμελιώνουν και οι νομικές σκέψεις υπαγωγής των περιστατικών αυτών στην ουσιαστική ποινική διάταξη που εφαρμόσθηκε.

Περαιτέρω κατά τα άρθρα 111, 112 και 113 του ΠΚ το αξιόποινο εξαλείφεται με την παραγραφή, η οποία προκειμένου για πλημμελήματα, είναι πέντε έτη και αρχίζει από τότε που τελέσθηκε η πράξη. Η προθεσμία αναστέλλεται για όσο χρόνο διαρκεί η κύρια διαδικασία και ωσότου να γίνει αμετάκλητη η καταδικαστική απόφαση, πάντως όχι πέρα από τα τρία έτη για πλημμελήματα.

Από τις διατάξεις αυτές, σε συνδυασμό με εκείνη του άρθρου 511 ΚΠΔ προκύπτει ότι η παραγραφή, ως θεσμός δημόσιας τάξης, εξετάζεται αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο σε κάθε στάση της ποινικής διαδικασίας, ακόμη δε και από τον Άρειο Πάγο, ο οποίος, διαπιστώνοντας τη συμπλήρωση της παραγραφής και μετά την άσκηση της αναίρεσης, οφείλει να αναιρέσει την προσβαλλόμενη απόφαση και να παύσει οριστικά την ποινική δίωξη λόγω παραγραφής, υπό την προϋπόθεση όμως ότι η αίτηση αναίρεσης είναι τυπικά παραδεκτή για το λόγο ότι ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα και περιέχεται σ’ αυτή, σύμφωνα με τα άρθρα 474 παρ. 2 και 509, του ΚΠΔ ένας τουλάχιστον παραδεκτός λόγος αναίρεσης, από αυτούς που περιοριστικά αναφέρονται στο άρθρο 510 του ΚΠΔ, ο οποίος κρίθηκε και βάσιμος.

Εξάλλου ο χρόνος τέλεσης του εγκλήματος, που είναι κατά το άρθρο 17 ΠΚ ο χρόνος κατά τον οποίο ενήργησε ή όφειλε να ενεργήσει ο υπαίτιος, πρέπει να καθορίζεται επακριβώς στην απόφαση για να είναι εφικτός ο αναιρετικός έλεγχος της ορθής ή μη εφαρμογής των περί παραγραφής διατάξεων, διαφορετικά, αν δηλαδή ο χρόνος τέλεσης της πράξης δεν προσδιορίζεται με σαφήνεια και εφόσον αυτός ασκεί επιρροή στην παραγραφή της πράξης, η απόφαση στερείται της απαιτούμενης κατά τα άνω από τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠΔ ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας, που ιδρύει τον από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ.

Δ’ του ίδιου κώδικα προβλεπόμενο λόγο αναιρέσεως. Τέλος το έγκλημα που προβλέπεται και τιμωρείται από το άρθρο 17 παρ.8 του Ν.1337/1983 ως νυν ισχύει είναι πλημμέλημα και ως εκ τούτου υπόκειται στην κατ’ ανώτατο όριο οκταετή παραγραφή.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, το Τριμελές Εφετείο (Πλημμελημάτων) Αθηνών που δίκασε σε δεύτερο βαθμό, μετά από εκτίμηση και αξιολόγηση όλων των μνημονευομένων κατά το είδος τους αποδεικτικών μέσων, δέχθηκε κατά λέξη τα εξής: "Στη Λαυρεωτική Αττικής, στη δασική έκταση "...", κατά το χρονικό διάστημα από το έτος 2007 έως 17-5-2010, ο κατηγορούμενος χωρίς δικαίωμα ανήγειρε κτίσμα εντός δασικής έκτασης. Συγκεκριμένα, με πρόθεση προέβη ως ιδιοκτήτης στην κατασκευή αυθαίρετου κτίσματος και στην εκτέλεση αυθαίρετων οικοδομικών εργασιών στην άνω τοποθεσία επί δασικής εκτάσεως 2.335 στρεμμάτων στο 67° χλμ. της Ε.Ο Αθηνών-Σουνίου ήτοι από το έτος 2008 έως 17-5-2010, στην ανέγερση οικίας 120 τ.μ, στην ανέγερση αποθήκης 10,5 τ.μ, στην επίστρωση με τσιμέντο 400 τ.μ, στην γκαράζ από ελλενίτ και σιδηροκατασκευή, στην ανέγερση πέτρινης μάνδρας 40 τ.μ και στην αντικατάσταση παλαιάς περίφραξης, χωρίς προηγουμένως να εφοδιαστεί με την απαιτούμενη άδεια της αρμόδιας Πολεοδομικής Υπηρεσίας. Ο ισχυρισμός του κατηγορουμένου, ότι οι εργασίες αυτές έγιναν πριν το θέρος του 2006 ουδόλως αποδεικνύεται και επομένως η ένσταση αυτού περί δετούς παραγραφής πρέπει να απορριφθεί. Κατ’ ακολουθία πάντων των ανωτέρω ο κατηγ/νος πρέπει να κηρυχθεί ένοχος της δεύτερης αποδιδόμενης πράξης της παράβασης του Ν. 1337/1983.....".

Στη συνέχεια, το Δικαστήριο κήρυξε ένοχο τον κατηγορούμενο και ήδη αναιρεσείοντα της πράξης της παράβασης του άρθ. 17 παρ. 8α’ του Ν. 1337/1983 και συγκεκριμένα ένοχο του ότι: "Με πρόθεση προέβη ως ιδιοκτήτης στην κατασκευή αυθαιρέτων οικοδομικών εργασιών, ειδικότερα με την ιδιότητά του αυτή προέβη στην ιδιωτική δασική έκταση των 2.335 στρεμμάτων στη Λαυρεωτική Αττικής, στη θέση "..." κατά το χρονικό διάστημα από έτος 2007 έως 17-5-2010, στην εκχέρωση αυτής, στην ανέγερση οικίας 120 m2, στην ανέγερση αποθήκης 10,5 m2, στην επίστρωση με τσιμέντο 400 m2, στην κατασκευή γκαράζ από ελλενίτ και σιδηροκατασκευή, στην ανέγερση πέτρινης μάνδρας 40 m2 και στην αντικατάσταση παλαιάς περίφραξης, χωρίς προηγουμένως να εφοδιασθεί με την απαιτούμενη άδεια της αρμόδιας Πολεοδομικής Υπηρεσίας".

Με τις παραδοχές του αυτές, το εκδόσαν την προσβαλλομένη απόφαση παραπάνω δικαστήριο στέρησε αυτήν από την απαιτούμενη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία που επιβάλλουν οι διατάξεις των άρθρων 93 παρ.3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠΔ, αφού δεν διευκρινίζεται ούτε στο σκεπτικό ούτε στο διατακτικό ο χρόνος κατά τον οποίο ο κατηγορούμενος τέλεσε την πιο πάνω πράξη και ο οποίος στην προκειμένη περίπτωση είναι δυνατόν να επιδρά στο χρόνο παραγραφής αυτής.

Ειδικότερα δεν προσδιορίζεται ο χρόνος κατά τον οποίο ολοκληρώθηκε η κατασκευή των επιμέρους αυθαιρέτων κτισμάτων (οικίας, αποθήκης, επίστρωσης με τσιμέντο, γκαράζ, πέτρινης μάνδρας και η (αντικατάσταση της παλαιάς περίφραξης, προσδιορισμός που ήταν αναγκαίος στην προκειμένη περίπτωση ώστε να διαπιστωθεί αν η κατασκευή τους ενέπιπτε ή όχι στον χρόνο παραγραφής.

Συγκεκριμένα, ενόψει του ότι η υπόθεση συζητήθηκε στο δευτεροβάθμιο Δικαστήριο στις 2-9-2015, δεν προσδιορίζεται αν η κατασκευή όλων (η μερικών εξ αυτών και ποίων) ολοκληρώθηκε πριν τις 2-9-2007 μεταγενέστερα της ημέρας αυτής (2-9-2007), δεδομένου ότι στη μεν πρώτη περίπτωση το αξιόποινο της πράξης είχε εξαλειφθεί με παραγραφή λόγω παρόδου οκταετίας από την τέλεσή της, στη δε δεύτερη όχι.

Με τα δεδομένα αυτά υπάρχει κατά τούτο ασάφεια στην αιτιολογία της αποφάσεως, η οποία καθιστά βάσιμο τον από το άρθρο 510 περ.1 στοιχ. Δ’ του ΚΠΔ σχετικό λόγο αναίρεσης, που πρέπει να γίνει δεκτός. Μετά ταύτα, παρελκούσης της έρευνας των λοιπών λόγων αναίρεσης, πρέπει να γίνει δεκτή η κρινόμενη αίτηση, να αναιρεθεί εν μέρει η προσβαλλόμενη απόφαση και δη μόνο ως προς τις καταδικαστικές για τον αναιρεσείοντα και τις αντίστοιχες περί επιβολής σ’ αυτόν ποινών διατάξεις της και να παραπεμφθεί η υπόθεση κατά το μέρος της τούτο για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο, αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως (άρθρο 519 ΚΠΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί εν μέρει την 4740/2015 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου (Πλημμελημάτων) Αθηνών και δη μόνο ως προς τις καταδικαστικές για τον αναιρεσείοντα και τις αντίστοιχες περί επιβολής σ’ αυτόν ποινών διατάξεις της.

Παραπέμπει την υπόθεση κατά το αναιρούμενο μέρος της για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές. εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 19 Απριλίου 2016.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 25 Απριλίου 2016.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ