Supreme Court dismisses hospital's appeal on procedural grounds and lack of standing to continue the lawsuit.

Απόφαση 925 / 2012 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 925/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, Αντιπρόεδρο, Χαράλαμπο Δημάδη, Σπυρίδωνα Μιτσιάλη, Δημήτριο Μαζαράκη και Νικόλαο Μπιχάκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 25 Ιανουαρίου 2012, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ΝΠΔΔ με την επωνυμία "Γενικό Νοσοκομείο Βόλου "Αχιλλοπούλειο", που εδρεύει στο Βόλο και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Σοφία Αποστολάκη.

Των αναιρεσίβλητων: 1. Ζ. Σ.-Φ. του Ζ., κατοίκου ..., που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Μ. Β. του Γ., οριστικό σύνδικο της πτωχεύσεως του ανωτέρω Ζ. Σ.-Φ., 2. Ν. Π. του Α., 3. Α. Π. του Α., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Επαμεινώνδα Μπέρδο, 4. Π. χας Α. Σ., 5. Μ. Σ. του Ι., κατοίκων ..., οι οποίες 4, 5 δεν παραστάθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 17 -7-1997 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Βόλου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 305/2004 του ίδιου Δικαστηρίου και 499/2008 του Εφετείου Λάρισας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείων με την από 26-11-2008 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Νικόλαος Μπιχάκης ανέγνωσε την από 17-1-2012 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

Η πληρεξούσια του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, οι πληρεξούσιοι των παραστάντων αναιρεσίβλητων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις 8617Γ/30-12-2010 και 8618Γ/30-12-2010, αντίστοιχα, εκθέσεις επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Βόλου ..., τις οποίες επικαλείται και προσκομίζει το επισπεύδον τη συζήτηση αναιρεσείον, προκύπτει, ότι, ακριβές αντίγραφο της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης με την κάτω από αυτήν πράξη ορισμού δικασίμου για την αναφερομένη στην αρχή της παρούσας απόφασης δικάσιμο (της 25-1-2012) και κλήση προς συζήτηση, επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα στις τετάρτη και πέμπτη των αναιρεσιβλήτων Π.

Σ. και Μ. Σ., αντίστοιχα, οι οποίες δεν εμφανίστηκαν στο ακροατήριο, ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο με δήλωση κατά το άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ, κατά τη συζήτηση της υπόθεσης κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε με τη σειρά της από το πινάκιο. Επομένως πρέπει η συζήτηση της υπόθεσης να προχωρήσει παρά την απουσία τους.

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 118 αρ. 4, 566 παρ. 1 και 577 παρ. 3 ΚΠολΔ προκύπτει ότι στο αναιρετήριο πρέπει να αναφέρεται, κατά τρόπο σαφή, ορισμένο και ευσύνοπτο, η νομική πλημμέλεια που αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση, ώστε να μπορεί να διαπιστωθεί αν και ποιο λόγο αναίρεσης, από όσους περιοριστικά αναφέρονται στο 559 ΚΠολΔ, θεμελιώνει η προσβαλλόμενη αιτίαση.

Διαφορετικά ο λόγος αναίρεσης απορρίπτεται αυτεπαγγέλτως ως αόριστος, αφού δεν είναι επιτρεπτή η συμπλήρωση των ελλιπών στοιχείων με παραπομπή σε άλλο διαδικαστικό έγγραφο. Ειδικότερα, νια να είναι ορισμένος ο λόγος αναίρεσης με τον οποίο αποδίδεται στο δικαστήριο της ουσίας παραβίαση κανόνων ουσιαστικού δικαίου (άρθρο 559 αρ. 1 Κ.Πολ.Δ.) πρέπει να καθορίζονται η συγκεκριμένη διάταξη του ουσιαστικού δικαίου που παραβιάστηκε και το αποδιδόμενο στο δικαστήριο νομικό σφάλμα ως προς την ερμηνεία και εφαρμογή του ουσιαστικού νόμου καθώς επίσης, εφόσον το δικαστήριο έκρινε την ουσία της υπόθεσης, την ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού του, ήτοι τα πραγματικά γεγονότα που αυτό δέχθηκε, υπό τα οποία και συντελέστηκε η προβαλλόμενη παραβίαση των κανόνων του ουσιαστικού δικαίου και η επίδραση που είχε το σφάλμα στο διατακτικό της απόφασης (Ολ.ΑΠ 32/1996).

Περαιτέρω για να είναι ορισμένος ο λόγος αναίρεσης με τον οποίο προβάλλεται η αιτίαση, ότι η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση, πρέπει αυτός να διαλαμβάνει τις πραγματικές παραδοχές της απόφασης ή τη μνεία ότι αυτή στερείται παντελώς αιτιολογίας και εξειδίκευση του σφάλματος του δικαστηρίου, δηλαδή ποια επιπλέον περιστατικά έπρεπε να αναφέρονται στην απόφαση ή ως προς τι υπάρχει έλλειψη αιτιολογίας και αν πρόκειται για αντιφατικές ή ανεπαρκείς αιτιολογίες σε τι συνίσταται η αντίφαση, από ποια αντιτιθέμενα μέρη των αιτιολογιών προκύπτει και σε τι συνίσταται η ανεπάρκεια τους, ποιο, δηλαδή, στοιχείο αναγκαίο για την επάρκεια τους λείπει (ΟλΑΠ 27/1998 και 32/1996).

Γενικές εκφράσεις για ανεπάρκεια ή αντιφατικότητα των αιτιολογιών της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης δεν αρκούν, όπως, επίσης, δεν αρκούν οι όλως περιορισμένες, μεμονωμένες και κατ' επιλογήν αποσπασματικές παραδοχές της απόφασης. Επομένως οι συναφείς πρώτος και τέταρτος λόγοι αναίρεσης, με τους οποίους ψέγεται η προσβαλλόμενη απόφαση για πλημμέλειες από τους αριθ. 1 και 19 και 1 αντίστοιχα, του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ.

γιατί το Εφετείο, αφενός μεν, κατ' εσφαλμένη εφαρμογή και ερμηνεία του νόμου και αναιτιολόγητα απέρριψε την έφεση του αναιρεσείοντος και επικύρωσε την προσβαλλόμενη απόφαση που είχε απορρίψει την αγωγή του, δεχόμενο ότι δεν κατέστη κύριος των επιδίκων ακινήτων με χρησικτησία, αφετέρου δε παραβίασε με εσφαλμένη εφαρμογή και ερμηνεία τις διατάξεις που προβλέπουν ότι επί των δημοσίων κτημάτων δε χωρεί παραγραφή και χρησικτησία, οι δε διατάξεις αυτές έχουν ανάλογη εφαρμογή επί των ακινήτων του αναιρεσείοντος Νοσοκομείου, είναι απορριπτέοι ως αόριστοι, αφού δεν παρατίθενται στο αναιρετήριο οι διατάξεις του ουσιαστικού δικαίου που φέρονται ότι παραβιάστηκαν, ούτε οι παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης καθώς και το υπαγωγικό σφάλμα του Εφετείου δηλ.

αν η παραβίαση των ουσιαστικών διατάξεων οφείλεται σε ψευδή ερμηνεία ή εσφαλμένη εφαρμογή τους, το οποίο οδήγησε σε εσφαλμένο διατακτικό. Ούτε επίσης, διαλαμβάνεται στο αναιρετήριο σε τι συνίσταται η ανεπάρκεια των αιτιολογιών της προσβαλλόμενης απόφασης ή σε τι συνίσταται η αντίφαση αυτών.

Με τον τρίτο λόγο αναίρεσης ψέγεται η προσβαλλόμενη απόφαση, γιατί υπέπεσε στην από τον αριθ.19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια, αφού η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση χωρίς αιτιολογία αντιπαρήλθε τον ισχυρισμό του αναιρεσείοντος και τον αντίστοιχο της έφεσής του, συνιστάμενους στο ότι ο Α. Σ. του Γ. και ο Ζ. Σ.

του Γ., παιδιά του αδελφού του διαθέτη Ι. Σ., με την .../1988 δήλωση τους αποδοχής της κληρονομίας ενώπιον του Συμ/φου Βόλου Αγησ. Μακρυγιάννη, αποδέχθηκαν κατά το 1/2 εξ αδιαιρέτου ο καθένας τους την κληρονομία του πατέρα τους, στην οποία κληρονομία περιέλαβαν εκ δόλου και την ακίνητη περιουσία του παραπάνω θείου τους και διαθέτη Ι.

Σ., αν και γνώριζαν, ότι τα ακίνητα αυτά ανήκουν στον τελευταίο και μετά το θάνατο του περιήλθαν στο αναιρεσείον κατά τον προαναφερθέντα τρόπο. Έτσι και αν υποτεθεί ότι αποδείχθηκε ότι ο εφεσίβλητοι και ήδη αναιρεσίβλητοι ασκούσαν νομή επί των επιδίκων ακινήτων, δεν ασκούσαν αυτή ως καλόπιστοι νομείς κα ως εκ τούτου δεν συμπλήρωσαν νομή επί των επιδίκων ακινήτων με τα προσόντα της τακτικής χρησικτησίας κατ' άρθρο 1041 ΑΚ, ενώ αποδείχθηκε ότι οι αναιρεσίβλητοι δεν ασκούσαν πράξεις νομής πριν από το έτος 1988, αφού η πρώτη πράξη νομής των δικαιοπαρόχων των αναιρεσιβλήτων χρονολογείται το έτος 1988 και εκδηλώθηκε με την .../1988 δήλωση αποδοχής κληρονομίας.

Με την αποδοχή της κληρονομίας του αναιρεσείοντος το έτος 1996 και την άσκηση της αγωγής του διακόπηκε η συμπλήρωση του χρόνου της έκτακτης χρησικτησίας και συνεπώς έσφαλε η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση δεχόμενη τα αντίθετα. Ο λόγος αυτός της αναίρεσης είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, αφού με αυτόν πλήττεται η εκτίμηση των αποδείξεων, που είναι αναιρετικά ανέλεγκτη (άρθρο 561 παρ.1 ΚΠολΔ).

Κατά το άρθρο 562 παρ. 2 ΚΠολΔ είναι απαράδεκτος ο λόγος αναίρεσης που στηρίζεται σε ισχυρισμό, ο οποίος δεν προβλήθηκε νόμιμα στο δικαστήριο της ουσίας, εκτός αν πρόκειται: α) για παράβαση που δεν μπορεί να προβληθεί στο δικαστήριο της ουσίας, β) για σφάλμα που προκύπτει από την ίδια την απόφαση και γ) για ισχυρισμό που αφορά τη δημόσια τάξη. Η διάταξη αυτή αποτελεί εκδήλωση της αρχής ότι ο Άρειος Πάγος ελέγχει τη νομιμότητα της απόφασης του δικαστηρίου της ουσίας με βάση τη νομική και πραγματική κατάσταση, που όφειλε να λάβει υπόψη που ο ουσιαστικός δικαστής και καθιερώνει ειδική προϋπόθεση του παραδεκτού των λόγων αναίρεσης, η συνδρομή της οποίας πρέπει να προκύπτει από το αναιρετήριο, όπου πρέπει να αναφέρεται ότι ο ισχυρισμός που στηρίζει το λόγο της αναίρεσης είχε προταθεί νομίμως στο δικαστήριο, το οποίο εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση.

Συνεπώς, οι ισχυρισμοί του αναιρεσείοντος και αν ακόμη είχαν προταθεί στον πρώτο βαθμό, αλλά δεν επαναφέρθηκαν νόμιμα στο εφετείο και, έτσι, δεν έγιναν αντικείμενο έρευνας της κατ' έφεση δίκης, δεν μπορούν να θεμελιώσουν λόγο αναίρεσης. Αν ο αναιρεσείων είχε νικηθεί στον πρώτο βαθμό, η νόμιμη επαναφορά των ισχυρισμών του στο εφετείο, πριν από την εξαφάνιση της πρωτόδικης απόφασης, μόνο με λόγο έφεσης (κύριο ή πρόσθετο) μπορούσε να γίνει. Αν δεν προβλήθηκε σχετικός λόγος έφεσης με βάση τους ισχυρισμούς αυτούς και το εφετείο απέρριψε κατ' ουσίαν την έφεση, δεν μπορεί να θεμελιωθεί λόγος αναίρεσης που περιέχει αιτιάσεις για την απόρριψη των ισχυρισμών που δεν είχαν επαναφερθεί νόμιμα στο εφετείο.

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον δεύτερο λόγο αναίρεσης, προβάλλεται η αιτίαση από τον αριθ. 8β του άρθρου 559 ΚΠολΔ, γιατί το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη του τον ισχυρισμό του αναιρεσείοντος, ότι ήταν αυτός νομέας των επιδίκων ακινήτων, των οποίων απέκτησε τη νομή από το χρόνο θανάτου του διαθέτη Ι. Σ., καθ' όσον η νομή μεταβιβάζεται στους κληρονόμους και πριν από τη μεταγραφή της αποδοχής κληρονομίας και έτσι οι δικαιοπάροχοι των εναγομένων και ήδη αναιρεσιβλήτων δεν απέκτησαν ποτέ νομή στα επίδικα ακίνητα, αφού νομέας των επιδίκων ακινήτων ήταν ήδη το αναιρεσείον.

Επίσης, με τους πέμπτο και έκτο λόγους αναίρεσης προβάλλονται αιτιάσεις από τον αριθ.1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, αφού α)μετά την ισχύ του νόμου 2889/2001, σύμφωνα με το άρθρο 1 παρ.4 αυτού, στο ΠΕΣΥ περιέχεται αυτοδικαίως κατά κυριότητα το σύνολο της κινητής και ακίνητης περιουσίας των νοσοκομειακών μονάδων και συνεπώς το αναιρεσείον κατά τη β' συζήτηση της ένδικης αγωγής του δεν νομιμοποιούνταν ενεργητικά για τη συζήτηση της, αφού έπρεπε τη δίκη να συνεχίσει το ΠΕΣΥ Θεσσαλίας, ως κύριο πλέον των επιδίκων ακινήτων και β)μετά την ισχύ του νόμου 3329/4-4-2005 σύμφωνα με το άρθρο 1 παρ.5 αυτού, στο Ελληνικό Δημόσιο περιέρχεται αυτοδικαίως κατά κυριότητα το σύνολο της κινητής και ακίνητης περιουσίας των ΠΕΣΥ, των Νοσοκομείων του ΕΣΥ κ.λπ., και αφού η επίδοση της πρωτόδικης απόφασης (από παραδρομή αναφέρεται στο αναιρετήριο του Εφετείου) έγινε στο αναιρεσείον στις 9-5-2005 ήτοι μετά την ισχύ του ως άνω νόμου (3329/2005) και όχι προς το Ελληνικό Δημόσιο και υπεισήλθε στο δικαίωμα της κυριότητας των επιδίκων ακινήτων και συνέχιζε την ανοιγείσα δίκη το αναιρεσείον δεν νομιμοποιούνταν στη συνέχιση της δίκης ως προς το κύριο αίτημα της αγωγής (αναγνώριση της κυριότητας των επιδίκων ακινήτων), ως κληρονόμος του Ι.

Σ., αφού νομιμοποιούνταν μόνο το Ελληνικό Δημόσιο. Οι λόγοι αυτοί αναίρεσης είναι απορριπτέοι ως αόριστοι, αφού δεν αναφέρεται στο αναιρετήριο, ότι οι ως άνω ισχυρισμοί προτάθηκαν στο Εφετείο όπως έπρεπε κατά τα ανωτέρω με λόγο έφεσης ή πρόσθετο λόγο έφεσης, δεδομένου ότι το αναιρεσείον είχε ηττηθεί πρωτοδίκως.

Σε κάθε περίπτωση οι πέμπτος και έκτος λόγοι αναίρεσης που περιέχουν αιτιάσεις από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ ως προς την έλλειψη ενεργητικής νομιμοποίησης του ενάγοντος και ήδη αναιρεσείοντος Νοσοκομείου αφού καθολικός διάδικος που έπρεπε να συνεχίσει τη δίκη ήταν το ΠΕΣΥΠ Θεσσαλίας, ως κύριο των επίδικων ακινήτων, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, ενόψει του ότι το αναιρεσείον (άρθρο 1 παρ. 4 ν. 2889/2001 σε συνδ.

με 5ο ν.3370/2005) ενομιμοποιείτο ενεργητικά να συνεχίσει τη δίκη η οποία αφορά περιουσιακά στοιχεία που περιήλθαν σ' αυτό από κληροδότημα, αντί του ΠΕΣΥΠ, αλλά και της ΔΥΠΕ. Και αυτά ανεξάρτητα από το ότι οι ερευνώμενοι λόγοι είναι απορριπτέοι και ως απαράδεκτοι για έλλειψη εννόμου συμφέροντος, αφού αν γίνονταν δεκτοί δεν θα επηρέαζαν ευνοϊκά για το αναιρεσείον το διατακτικό της προσβαλλόμενης απόφασης, δεδομένου ότι θα οδηγούσαν σε απόρριψη της έφεσης του ως απαράδεκτης, για έλλειψη ενεργητικής νομιμοποίησης του.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 26-11-2008 αίτηση του Γενικού Νοσοκομείου Βόλου, για αναίρεση της 499/2008 απόφασης του Εφετείου Λάρισας. Και

Καταδικάζει το αναιρεσείον στα δικαστικά έξοδα των παρισταμένων αναιρεσιβλήτων τα οποία ορίζει ως προς όλους στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 6 Μαρτίου 2012.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 31 Μαΐου 2012.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ