Supreme Court annuls lower court decision for misapplying non-existent overtime pay law to nursing home staff.

Απόφαση 925 / 2010 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 925/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Μίμη Γραμματικούδη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Χρήστο Αλεξόπουλο, Βασίλειο Λυκούδη, Γρηγόριο Κουτσόπουλο και Δημήτριο Μουστάκα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 9 Μαρτίου 2010, με την παρουσία και της γραμματέως Μαριάννας Νίκου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "Κέντρο Παιδικής Μέριμνας Θηλέων ..", το οποίο εδρεύει στα ... και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κωνσταντίνο Λιούμα, ο οποίος δεν κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1)Ψ1, 2)Ψ2, 3)Ψ3 και 4)Ψ4, κατοίκων .... Δεν παραστάθηκαν ούτε εκπροσωπήθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10-4-2006 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Ιωαννίνων. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 55/2007 του ίδιου Δικαστηρίου και 83/2008 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ιωαννίνων. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 2-2-2009 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης, Δημήτριος Μουστάκας ανέγνωσε την από 25-2-2010 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή των δευτέρου και τρίτου λόγων της ένδικης αιτήσεως και την απόρριψη του πρώτου.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις ... εκθέσεις επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας στο Πρωτοδικείο Ιωαννίνων ..., προκύπτει ότι, αντίγραφο της ένδικης αιτήσεως του ΝΠΔΔ, με τη επωνυμία "Κέντρο Παιδικής Μέριμνας Θηλέων ... "Ο ...", για αναίρεση της 83/2008 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ιωαννίνων, με την από 14-4-2009 πράξη του Προέδρου του Αρείου Πάγου, με την οποία ορίσθηκε αρμόδιο για εκδίκαση της αιτήσεως αυτής το Β2 Πολιτικό Τμήμα του Αρείου Πάγου καθώς και με την από 14-4-2009 πράξη του Προέδρου του παρόντος Τμήματος, με την οποία ορίζεται δικάσιμος η στην αρχή της παρούσας αναφερομένη, επιδόθηκαν νόμιμα και εμπρόθεσμα στους αναιρεσίβλητους. Επομένως, εφόσον, κατά τη νόμιμη, από τη σειρά του οικείου πινακίου, εκφώνηση της υπόθεσης, οι αναιρεσίβλητοι δεν εμφανίσθηκαν στο ακροατήριο ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο, πρέπει να συζητηθεί η υπόθεση, σαν να ήταν και αυτοί παρόντες (άρθρο 576 παρ. 1 ΚΠολΔ).

Με την παρ. 3 του άρθρου 2 Ν. 201/1975 ορίσθηκε ότι "από 1ης Ιανουαρίου 1976, εις το απασχολούμενον προσωπικόν των Νοσηλευτικών ιδρυμάτων Ν.Δ 2592|1953 επί οκτάωρον ημερησίως, καταβάλλεται αμοιβή διά μίαν ώραν ημερησίως, υπολογιζομένη κατά τις διατάξεις του εδαφ. γ'της παρ. 3 του άρθρου 5 Ν.Δ. 4548|1966 και από 1-1-1977, αμοιβή για δύος ώρες ημερησίως".

Κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, η πρόσθετη αυτή αμοιβή, καταβάλλεται ως κίνητρο, για την προσέλευση μισθωτών σε θέσεις προσωπικού των Νοσηλευτικών Ιδρυμάτων και η αμοιβή αυτή δεν αποτελεί αντάλλαγμα, για απασχόληση πέραν του νομίμου ωραρίου, αλλά αποτελεί τμήμα των νομίμων αποδοχών του προσωπικού, το οποίο, κατά την έναρξη ισχύος του Ν. 201|1975 είχε νόμιμη υποχρέωση παροχής οκτάωρης ημερησίας απασχόλησης.

Η αμοιβή αυτή δεν καταργήθηκε με το Ν. 1505|1984, ο οποίος ρύθμισε (μεταξύ των άλλων)και το μισθολόγιο των εργαζομένων σε Ν.Π.Δ.Δ.(στα οποία περιλαμβάνονται και τα δημόσια νοσηλευτικά ιδρύματα). Ειδικότερα, η εν λόγω αμοιβή δεν αποτελεί επίδομα και, συνεπώς, δεν καταργήθηκε με το άρθρο 19 του Ν. 1505/1984, αφού δεν αναφέρεται ρητά σ' αυτό ότι καταργείται (ΑΕΔ 10/2005).

Όμως, μετά τον νόμο αυτό, επακολούθησε ο Ν. 2470/1997, με τον οποίο καθιερώθηκε το ενιαίο μισθολόγιο προσωπικού της Δημόσιας Διοίκησης (στο οποίο περιλαμβάνεται και το προσωπικό των υπαλλήλων των Ν.Π.Δ.Δ. άρθρο 1 παρ. 1γ). Με το άρθρο 8 του Ν. 2470/1997 καθορίζονται ρητά τα τακτικά επιδόματα, που χορηγούνται, μεταξύ των οποίων και το "Νοσοκομειακό επίδομα, για το προσωπικό των Νοσοκομείων, Κέντρων Υγείας, Κέντρων Ψυχικής Υγείας και Θεραπευτηρίων της Χώρας καθώς και του ΕΚΑΒ (παρ. 7).

Στη συνέχεια δε με το άρθρο 10 του ίδιου, ως άνω, νόμου ορίσθηκαν τα διατηρούμενα "επιδόματα και παροχές". Μεταξύ των διατηρηθέντων επιδομάτων περιλαμβάνονται και τα "επιδόματα τροφής του προσωπικού (πλην ιατρικού) των νοσοκομείων, κέντρων υγείας και θεραπευτηρίων, καθώς και του Ε.Κ.Α.Β" (περ.γ', άρθρου 10).

Επίσης, με τα άρθρα 12 και 13 του ίδιου νόμου, χορηγήθηκαν τα επιδόματα οικογενειακής παροχής και κινήτρου απόδοσης, αντίστοιχα. Περαιτέρω, με την παράγραφο 4 του άρθρου 10 Ν. 2470/1997, ορίσθηκε ότι "πέραν των ως άνω διατηρουμένων επιδομάτων και παροχών, όλα τα λοιπά επιδόματα, αμοιβές και αποζημιώσεις, που καταβάλλονται στους υπαλλήλους, που εμπίπτουν στις διατάξεις του παρόντος, κατά την έναρξη της ισχύος του, με οποιαδήποτε ονομασία και από οποιαδήποτε πηγή, περιλαμβανομένων και εκείνων που χορηγήθηκαν με μορφή κινήτρου παραγωγικότητας ή αποδοτικότητας, καθώς και παροχές, για κίνητρο προσέλκυσης και παραμονής, καταργούνται, εφόσον δεν προβλέπεται ρητά η χορήγησή τους από τις διατάξεις του παρόντος".

Τέλος, με το άρθρο 31 του εν λόγω νόμου, καταργήθηκαν τα άρθρα 1-27 του Ν. 1505/1984. Από τις διατάξεις αυτές, προκύπτει κατά τρόπο αναμφισβήτητο, ότι και αν ακόμη ήθελε θεωρηθεί ως ορθή η άποψη ότι, η αμοιβή που παρασχέθηκε, κατά τα άνω, με το άρθρο 2 παρ. 3 του Ν. 201/1975 στο προσωπικό των Νοσηλευτικών Ιδρυμάτων, είχε διατηρηθεί και μετά την εφαρμογή του Ν. 1505/1984, η αμοιβή αυτή καταργήθηκε με το Ν. 2470/1997, κατά τη σαφή διατύπωση της παρ. 4 του 10 του νόμου αυτού, εφόσον δεν περιλαμβάνεται στα διατηρούμενα με αυτόν επιδόματα, αμοιβές και αποζημιώσεις, που προβλέπονταν από προγενέστερους νόμους.

Τέλος, εκδόθηκε ο Ν. 3205/2003, με έναρξη ισχύος από 1-1-2004 και με τον οποίο ρυθμίσθηκαν εκ νέου "τα μισθολογικά λειτουργών, υπαλλήλων Δημοσίου, ΝΠΔΔ, ΟΤΑ, ΕΛΑΣ κ.λπ.", σύμφωνα με τα ειδικότερα στις διατάξεις αυτού οριζόμενα, με το άρθρο δε 28 αυτού καταργήθηκαν τα άρθρα 1 έως και 27 και 29 έως και33 του Ν. 2470/1997. Ειδικότερα, με το άρθρο 8 του νόμου αυτού ορίζονται τα επιδόματα, που χορηγούνται στους δημοσίους κ.λπ.

υπαλλήλους, μεταξύ των οποίων και το "Νοσοκομειακό επίδομα και τροφής, για το προσωπικό των Νοσοκομείων, των Μονάδων Κοινωνικής Φροντίδας της χώρας κ.λ.π. (παρ. 5). Τέλος, με το ίδιο άρθρο ορίσθηκε ότι "πέραν των επιδομάτων και παροχών του παρόντος άρθρου, όλα τα λοιπά επιδόματα, αμοιβές και αποζημιώσεις, που καταβάλλονται στους υπαλλήλους, που εμπίπτουν στις διατάξεις του Μέρους Α' του νόμου αυτού, κατά την έναρξη της ισχύος του, με οποιανδήποτε ονομασία, καταργούνται, εφόσον δεν προβλέπεται ρητά η χορήγησή τους από τις διατάξεις του νόμου αυτού.

Στα ως άνω καταργούμενα επιδόματα, αμοιβές και αποζημιώσεις δεν περιλαμβάνονται τα προβλεπόμενα από τις διατάξεις της παρ. 7 του άρθρου 7 Ν. 2860/2000, της παρ. 11 του άρθρου 4 Ν. 2819/2000, της παρ. 1 του άρθρου 21 Ν. 2965/2001 και της παρ. 2 του άρθρου 20 Ν. 2606/1998, καθώς και η εφάπαξ οικονομική ενίσχυση, που καταβάλλεται σε υπαλλήλους, που μετατάσσονται σε υπηρεσίες παραμεθορίων περιοχών.

Επίσης δεν περιλαμβάνεται και η ειδική αποζημίωση, που προβλέπεται από τις διατάξεις του Ν.Δ. 2900/1954, όπως τροποποιήθηκε με το Ν.Δ. 512/1970"". Στην προκείμενη περίπτωση, με την προσβαλλόμενη απόφαση έγιναν δεκτά τα εξής: Ότι οι ενάγοντες προσλήφθηκαν με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου από τον Εθνικό Οργανισμό Προνοίας το 1994 ο πρώτος, το 1973 η δεύτερη, το 1985 η Τρίτη και η τετάρτη και τοποθετήθηκαν στην ... "..." με την ειδικότητα του οδηγού ο πρώτος, βοηθού μαγείρου η δεύτερη, πλύντρια Ιματισμού η Τρίτη και καθαρίστριας η τέταρτη, όπου και εργάσθηκαν μέχρι την 20-9-2005 και έκτοτε παρέχουν τις υπηρεσίες τους στο πρώτο εναγόμενο (και ήδη αναιρεσείον).

Ότι η ... "Η ..." λειτουργούσε μέχρι το έτος 2003 ως υπηρεσία του Εθνικού Οργανισμού Κοινωνικής Φροντίδας (ΕΟΚΦ) και, στη συνέχεια, μετατράπηκε σε Υπηρεσία του Περιφερειακού Συστήματος Υγείας και Προνοίας. Με βάση τα ανωτέρω, το Δικαστήριο δέχθηκε ότι οι ενάγοντες δικαιούνται της αμοιβής, που είχε προβλεφθεί από το άρθρο 2 παρ. 3 του Ν. 201|1975, το οποίο, κατά το Δικαστήριο, δεν καταργήθηκε από το νόμο 2470|1997, σύμφωνα με τον οποίο μισθοδοτούνταν οι ενάγοντες μέχρι 31-12-2003 καθώς και από το ν. 3205|2003,που ίσχυσε για το μετέπειτα χρονικό διάστημα και υποχρέωσε το εναγόμενο και ήδη αναιρεσείον ν.π.δ.δ να καταβάλει στους ενάγοντες, για το χρονικό διάστημα από 20-9-2005 μέχρι 31-12-2005, το αναφερόμενο στην προσβαλλόμενη απόφασή του χρηματικό ποσό. 'Ετσι, όπως έκρινε, το Πολυμελές Πρωτοδικείο, που δίκασε ως Εφετείο, παρεβίασε τις ως άνω διατάξεις ουσιαστικού δικαίου, καθόσον εφάρμοσε διάταξη νόμου, ήτοι την παρ. 3 του άρθρου 2 Ν. 201/1975, που δεν ίσχυε πλέον και, συνεπώς, δεν ήταν εφαρμοστέα και δεν εφήρμοσε τις διατάξεις των Ν. 2740/1997 και 3205|2003, που ήταν εφαρμοστέες.

Επομένως, κατά παραδοχή των δευτέρου και τρίτου, από τον αριθμό 1 του άρθρου 560 Κ.Πολ.Δ., λόγων αναίρεσης, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, του οποίου θα είναι δυνατή η συγκρότηση από άλλους δικαστές (άρθρ. 580 παρ. 3 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 83/2008 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ιωαννίνων, που δίκασε ως Εφετείο.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων πεντακοσίων (1.500) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 13 Απριλίου 2010.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 25 Μαΐου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ