Supreme Court dismisses Public Power Corporation's appeal on statute of limitations grounds regarding employee salary backpay claims.

Απόφαση 920 / 2008 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 920/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αναστάσιο - Φιλητά Περίδη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Μάριο - Φώτιο Χατζηπανταζή, Ειρήνη Αθανασίου, Αλέξανδρο Νικάκη και Βαρβάρα Κριτσωτάκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 4 Μαρτίου 2008, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ (ΔΕΗ) Α.Ε.", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Περικλή Κατσαούνη. Του αναιρεσιβλήτου: Ψ1, ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Σωτήριο Κατσαμπάνη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 22-12-2003 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2490/2005 του ίδιου Δικαστηρίου και 7440/2006 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 15-1-2007 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Βαρβάρα Κριτσωτάκη, διάβασε την από 20-2-2008 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, κατά το άρθρο 70 ΚΠολΔ, "όποιος έχει έννομο συμφέρον να αναγνωριστεί η ύπαρξη ή μη ύπαρξη κάποιας έννομης σχέσης, μπορεί να εγείρει σχετική αγωγή". Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 247 του ΑΚ, η παραγραφή χωρεί επί αξιώσεων και συνεπώς η αναγνωριστική αγωγή, με την οποία δεν επιδιώκεται αξίωση, δεν υπόκειται σε παραγραφή.

Αν όμως παραγράφηκε η αξίωση, την οποία πρόκειται να προπαρασκευάσει τέτοιου είδους αγωγή, λείπει πλέον το για την άσκηση αυτής έννομο συμφέρον και έτσι αυτή καθίσταται απορριπτέα εξαιτίας του λόγου τούτου. Περαιτέρω, με τον Κανονισμό Καταστάσεως Προσωπικού της ΔΕΗ (ΚΚΠ/ΔΕΗ), ο οποίος καταρτίστηκε με την από .....

Ειδική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας Προσωπικού ΔΕΗ, δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β'1274/25-10-1973 με την 2842/442/1973 απόφαση του Υπουργού Απασχόλησης, κυρώθηκε με το άρθρο 2 του ν.δ. 210/1974 και έχει ισχύ νόμου, καθορίζονται οι όροι εργασίας του προσωπικού της ΔΕΗ. Με το άρθρο 2 αυτού το προσωπικό διακρίνεται σε τακτικό, που υπηρετεί σε οργανικές θέσεις και υπάγεται αυτοδικαίως στις διατάξεις του Κανονισμού και στο έκτακτο, που είναι εκείνο που προσλαμβάνεται με σύμβαση ορισμένου ή αόριστου χρόνου, προς κάλυψη έκτακτων ή πρόσκαιρων αναγκών της επιχείρησης.

Το άρθρο 4 του Κανονισμού ορίζει ότι το τακτικό προσωπικό κατατάσσεται σε κλάδους, που υποδιαιρούνται σε κατηγορίες και σε βαθμίδες, στις οποίες αντιστοιχούν μισθολογικά κλιμάκια και ορισμένος αριθμός οργανικών θέσεων, κάθε δε μισθωτός εντάσσεται σε μισθολογικό κλιμάκιο, βαθμίδα, κατηγορία και κλάδο σε πλήρωση οργανικής θέσεως.

Στο άρθρο 5 παρ. 1, 2, 3 ορίζεται, ότι ουδείς προσλαμβάνεται απευθείας ως τακτικός, ότι η πρόσληψη έκτακτου προσωπικού γίνεται με έγγραφη σύμβαση, που μπορεί να ανανεωθεί μέχρι συμπληρώσεως χρονικού διαστήματος πέντε (5) ετών, εντός του οποίου μπορεί να γίνει ένταξη του έκτακτου προσωπικού στο τακτικό και ότι η ένταξη γίνεται σε μισθολογικό κλιμάκιο της κατωτέρας βαθμίδας κάθε κατηγορίας με απόφαση του Διοικητή μετά από πρόταση της Ιεραρχίας.

Κατά το άρθρ. 6 του Κανονισμού ο προηγηθείς της εντάξεως χρόνος υπηρεσίας μισθωτού ως εκτάκτου θεωρείται ως χρόνος δοκιμαστικής υπηρεσίας και συνυπολογίζεται στο χρόνο, ο οποίος απαιτείται κατά το άρθρο 22 του Κανονισμού, για την πρώτη μετά την ένταξη μισθολογική προαγωγή, θεωρούμενος ως διανυθείς στο μισθολογικό κλιμάκιο της εντάξεως.

Εξάλλου, με την από ..... ειδική ΣΣΕ της ΔΕΗ και δη με το άρθρο 9 παρ. 1 αυτής ορίστηκε, ότι "ο προηγηθείς της εντάξεως χρόνος πραγματικής υπηρεσίας που διανύθηκε στην επιχείρηση οποτεδήποτε και με οποιαδήποτε μορφή σύμβασης εργασίας (συνεχούς ή διακοπτόμενης) προσμετράται για τη μισθολογική και προαγωγική εξέλιξη του μισθωτού, εφόσον δεν έχει προσμετρηθεί με οποιοδήποτε τρόπο.

Δεν προσμετράται ο κατά τα άνω χρόνος πραγματικής υπηρεσίας στις περιπτώσεις λύσης της σύμβασης εργασίας λόγω αδικαιολόγητης απουσίας, επιβολής ποινής απολύσεως για πειθαρχικά παραπτώματα ή τρίτης στασιμότητας". Επίσης, με την παράγραφο 3 του ίδιου ως άνω άρθρου 9 ορίστηκε ότι "η προσμέτρηση του ως άνω χρόνου για τους τακτικούς κατά την 1-1-1986 μισθωτούς θα γίνεται με ανάλογη μετάθεση της ημερομηνίας χορηγήσεως του μισθολογικού κλιμακίου (μ.κ.) που κατείχαν κατά την ως άνω χρονολογία, μετατιθέμενης αναλόγως και της ημερομηνίας χορηγήσεως και των επομένων μισθολογικών κλιμακίων, στα οποία εν τω μεταξύ έχουν προαχθεί, ανεξαρτήτως της υπάρξεως ή όχι οργανικών θέσεων ως και της ημερομηνίας μελλοντικής κρίσεως, εφαρμοζομένων κατά τα λοιπά των διατάξεων των άρθρων 4, 22 και 23 του ΚΚΠ/ΔΕΗ.....

Οι ως άνω υπηρεσιακές μεταβολές θα γίνουν με πράξη του Διευθυντή Προσωπικού, οι δε προκύπτουσες από αυτές οικονομικές συνέπειες σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να ανατρέξουν σε χρόνο πριν από την 1-1-1986". Από το συνδυασμό των διατάξεων αυτών προκύπτει, ότι καθιερώθηκε υποχρέωση της ΔΕΗ να προσμετρά για τη μισθολογική και προαγωγική εξέλιξη των μισθωτών της, που ανήκουν στο τακτικό προσωπικό, τον προ της εντάξεως τους πραγματικό χρόνο υπηρεσίας τους στην επιχείρησή της, με οποιαδήποτε μορφή σύμβασης εργασίας και αν διανύθηκε, εφόσον δεν έχει προσμετρηθεί με οποιοδήποτε τρόπο, οπότε αποκλείεται η εκ νέου προσμέτρηση και δεν συντρέχει κάποιος από τους αναφερόμενους λόγους μη συνυπολογισμού, χωρίς να τίθεται καμία άλλη προϋπόθεση.

Εντεύθεν, θεμελιώνεται ενοχικό δικαίωμα του μισθωτού που πηγάζει από την ανωτέρω ΕΣΣΕ και τον ΚΚΠ/ΔΕΗ για την προσμέτρηση του χρόνου προϋπηρεσίας του και αντίστοιχη ενοχική υποχρέωση της ΔΕΗ, η μη εκπλήρωση της οποίας συνιστά αθέτηση ενοχικής της υποχρεώσεως και όχι αδικοπραξία. Εξάλλου, με τη διάταξη του άρθρου 249 του ΑΚ καθιερώνεται ο κανόνας της εικοσαετούς παραγραφής των αξιώσεων, ενώ με τη διάταξη του άρθρου 937 παρ. 1 ΑΚ ορίζεται, ότι όταν η αξίωση προέρχεται από αδικοπραξία, ο χρόνος παραγραφής της είναι πενταετία, αφότου ο παθών έμαθε τη ζημία και τον υπόχρεο σε αποζημίωση, και σε κάθε περίπτωση εικοσαετία από την πράξη.

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχτηκε κατά την ανέλεγκτη κρίση του τα εξής: "Ο ενάγων προσελήφθη στις ... από την εναγομένη ως εργάτης με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας ορισμένου χρόνου διμήνου διάρκειας, η οποία ανανεώθηκε κατ' επανάληψη με τις καταρτισθείσες 33 συμβάσεις εργασίας ορισμένου χρόνου συνολικής διάρκειας 7 ετών και 2 μηνών και 6 ημερών, από τις οποίες η τελευταία καταρτίστηκε την 1-4-1988.

Με την σύμβαση αυτή, λόγω καταθέσεως από τον ενάγοντα του πτυχίου του της Νομικής Σχολής, τροποποιήθηκε η από ... προγενέστερη σύμβαση του ως προς την ειδικότητα του και προσελήφθη ούτος ως έκτακτος πτυχιούχος, τοποθετηθείς στο Κέντρο Ηλεκτρονικών Υπολογιστών. Στη συνέχεια με την υπ' αριθμ. ..... απόφαση του Γενικού Διευθυντή της εναγομένης, ο ενάγων εντάχθηκε από 1-3-1989 στο τακτικό προσωπικό της και ειδικότερα στον Κλάδο Διοικητικο-οικονομικού, κατηγορία ΔΟΙ και στο 8ο μισθολογικό κλιμάκιο, ενώ ορίστηκε ως ημερομηνία μελλοντικής κρίσεως του για την προαγωγή του στο αμέσως επόμενο μισθολογικό κλιμάκιο η 1-4-1991, ήτοι η τριετία από της καταρτίσεως της συμβάσεως ορισμένου χρόνου ως πτυχιούχου.

Εξάλλου, η εναγομένη δια την ως άνω ένταξη του ενάγοντος, από την πραγματοποιηθείσα σ' αυτήν προϋπηρεσία του, αναγνώρισε χρόνο μόνο 2 ετών, 3 μηνών και 4 ημερών, με αποτέλεσμα αυτός να προαχθεί την 1-4-1991 στο 7ο μισθολογικό κλιμάκιο με ανακλιμάκωση στο 6ο μ.κ., την 1-4-1994 στο 5ο μ.κ., την 1-4-1997 στο 4ο μ.κ., την 1-4-2000 στο 3ο μ.κ.

και την 1-4-2003 στο 2ο μ.κ. Ενόψει όμως του ότι, ο ενάγων κατά το χρόνο της εντάξεως του στο τακτικό προσωπικό της εναγομένης είχε συνολική προϋπηρεσία 7 ετών, 2 μηνών και 6 ημερών, είχε δικαίωμα σύμφωνα με τις κανονιστικού δικαίου διατάξεις της από 5-10-1989 Ε.Σ.Σ.Ε. να προσμετρήσει το συνολικό αυτό χρόνο της προϋπηρεσίας του ώστε η προαγωγή του στο 8ο κλιμάκιο να γίνει από 26-1-1981 και η προαγωγή του στα επόμενα μισθολογικά κλιμάκια να είχε γίνει αντίστοιχα στο 7ο μ.κ.

από 26-1-1984, στο 6ο μ.κ. από 26-1-1987, στο 5ο από 26-1-1990, στο 4ο από 1-10-1991, στο 3ο από 26-1-1993, στο 2ο από 26-1-1996, στο 1ο από 26-6-1999 και στο 1Α από 26-1-2002. Επομένως ο ενάγων δικαιούται την μισθολογική διαφορά, μεταξύ των αποδοχών του των μισθολογικών κλιμακίων στα οποία είχε ενταχθεί κατά το από 26-1-1999 έως 30-10-2003 επίδικο χρονικό διάστημα και εκείνων, στα οποία κατά το ίδιο διάστημα έπρεπε να είχε ενταχθεί, η οποία επί τη βάσει των καταβαλλομένων αποδοχών ανέρχεται στο συνολικό ποσό των 27.729 ευρώ (όπως ειδικότερα αναλύεται).

Δεδομένου δε ότι, την ως άνω περί αναγνωρίσεως της προϋπηρεσίας του αξίωση του ο ενάγων στηρίζει όχι σε αδικοπραξία των οργάνων της ΔΕΗ, αλλά στις διατάξεις της από 5-10-1989 Ε.Σ.Σ.Ε. και του ισχύ νόμου έχοντος ΚΚΠ/ΔΕΗ, η προς αναγνώριση της προϋπηρεσίας αυτής αξίωση του, δεν υπόκειται στην πενταετή παραγραφή του άρθρου 937 ΑΚ, αλλά στην εικοσαετή του άρθρου 249 ΑΚ, ο χρόνος της οποίας ενόψει του ότι αφετηρία αυτής είναι ο χρόνος της ενάρξεως της ισχύος της ΕΣΣΕ (5-10-1989), δεν διέρρευσε μέχρι του χρόνου επίδοσης της ένδικης αγωγής, η οποία έλαβε χώρα στις 29-12-2003 και η ένσταση περί παραγραφής της εν λόγω αξιώσεως είναι απορριπτέα.

Ομοίως απορριπτέα ως κατ' ουσίαν αβάσιμη είναι και η όμοια ένσταση της εναγομένης περί καταβολής της διαφοράς των αποδοχών του επιδίκου χρονικού διαστήματος, εφόσον από του χρόνου γενέσεως της αξιώσεως αυτής μέχρι της επιδόσεως της αγωγής δεν έχει παρέλθει πενταετία". Μετά ταύτα, το Εφετείο απέρριψε τον σχετικό λόγο εφέσεως με τον οποίο η εναγομένη επανέφερε τον ισχυρισμό της περί παραγραφής των ως άνω αξιώσεων του ενάγοντος, ο οποίος επίσης είχε απορριφθεί, από το πρωτοβάθμιο δικαστήριο.

Με την κρίση του αυτή το Εφετείο, σύμφωνα με όσα αναφέρονται στη μείζονα σκέψη, δεν παραβίασε τις διατάξεις των άρθρων 249, 281, 288, 914 και 937 ΑΚ, καθώς και τις διατάξεις των άρθρων 2, 4, 5, 6 και 42 του ΚΚΠ/ΔΕΗ και απορριπτέος ως αβάσιμος είναι ο μοναδικός λόγος αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθμ. 1 του Κ.Πολ.Δ.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 15-1-2007 αίτηση της Δημόσιας Επιχείρησης Ηλεκτρισμού ΑΕ για αναίρεση της υπ' αριθμ. 7440/2006 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου την οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων διακοσίων (1.200) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 19 Μαρτίου 2008.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 6 Μαΐου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ