Supreme Court dismisses appeal on abuse of right claim, upholding lower court's rejection of property ownership suit.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the appellant's request to overturn the Court of Appeal's decision rejecting his property ownership claim. The lower court found the appellant's long delay in asserting his rights, combined with the respondent's actions, constituted an abuse of right under Article 281 of the Civil Code. The court ruled that the appellate judgment was legally sound, well-reasoned, and did not violate principles of good faith or public order.
Legislator headnote
AI generatedArt. 281 A.C.; Art. 559 para. 19 K.Pol.D.; The exercise of a right is considered abusive when the holder's prior conduct or the resulting situation creates an unacceptable expectation in the obligor that the right will not be exercised, causing particularly harsh consequences upon reversal.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Απόφαση 91 / 2011 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 91/2011
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Γ' Πολιτικό Τμήμα
ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, Αντιπρόεδρο, Χαράλαμπο Δημάδη, Σπυρίδωνα Μιτσιάλη, Δημήτριο Μαζαράκη και Χαράλαμπο Αθανασίου, Αρεοπαγίτες.
ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 22 Σεπτεμβρίου 2010, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:
Του αναιρεσείοντος: Ν. Α. Β., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Επαμεινώνδα Ρέκκα με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του ΚΠολΔ.
Της αναιρεσίβλητης: Κ. (Π.) Ν. Γ., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κων/νο Λιδωρίκη με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του ΚΠολΔ.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 29-12-2000 αγωγή των Ν. και Α. Β., που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Χίου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 222/2002 του ίδιου Δικαστηρίου και 130/2005 του Εφετείου Αιγαίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 14-2-2008 αίτησή του.
Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Χαράλαμπος Δημάδης ανέγνωσε την από 13-9-2010 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Ι. Επειδή, κατά το άρθρο 281 ΑΚ, η άσκηση του δικαιώματος απαγορεύεται αν υπερβαίνει προφανώς τα όρια που επιβάλλουν η καλή πίστη ή τα χρηστά ήθη ή ο κοινωνικός ή οικονομικός σκοπός του δικαιώματος. Κατά την έννοια της διατάξεως αυτής το δικαίωμα θεωρείται ότι ασκείται καταχρηστικώς, όταν η συμπεριφορά του δικαιούχου που προηγήθηκε ή η πραγματική κατάσταση που διαμορφώθηκε κατά το χρονικό διάστημα που μεσολάβησε, χωρίς κατά νόμο να εμποδίζουν την γένεση ή να επάγονται την απόσβεση του δικαιώματος, καθιστούν μη ανεκτή την μεταγενέστερη άσκηση του, κατά τις περί δικαίου και ηθικής αντιλήψεις του μέσου κοινωνικού ανθρώπου, αφού τείνει στην ανατροπή καταστάσεως που δημιουργήθηκε υπό ορισμένες ειδικές συνθήκες και διατηρήθηκε για πολύ χρόνο, με επακόλουθο να συνεπάγεται επαχθείς συνέπειες για τον υπόχρεο.
Απαιτείται δηλαδή, για να χαρακτηρισθεί καταχρηστική η άσκηση του δικαιώματος, να έχει δημιουργηθεί στον υπόχρεο, από την συμπεριφορά του δικαιούχου, σε συνάρτηση και με εκείνη του υπόχρεου, και μάλιστα ευλόγως, η πεποίθηση ότι ο δικαιούχος δεν πρόκειται να ασκήσει το δικαίωμα του. Απαιτείται ακόμη οι πράξεις του υπόχρεου και η υπ' αυτού δημιουργηθείσα κατάσταση, επαγόμενη ιδιαιτέρως επαχθείς για τον υπόχρεο επιπτώσεις, να τελούν σε αιτιώδη σύνδεσμο με την προηγηθείσα συμπεριφορά του δικαιούχου.
Μόνη η μακροχρόνια αδράνεια του δικαιούχου και όταν ακόμη δημιούργησε την εύλογη πεποίθηση στον υπόχρεο ότι δεν υπάρχει το δικαίωμα ή ότι δεν πρόκειται αυτό να ασκηθεί, δεν αρκεί για να καταστήσει καταχρηστική την μεταγενέστερη άσκηση αυτού, αλλά απαιτείται να συντρέχουν, προσθέτως, ειδικές συνθήκες και περιστάσεις, προερχόμενες, κυρίως, από την προηγηθείσα συμπεριφορά του δικαιούχου και του υπόχρεου, ενόψει των οποίων και της αδρανείας του δικαιούχου, η επακολουθούσα άσκηση του δικαιώματος, τείνουσα στην ανατροπή της διαμορφωθείσης καταστάσεως υπό τις ανωτέρω ειδικές συνθήκες και διατηρηθείσης για αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα, να εξέρχεται των υπό της ανωτέρω διατάξεως διαγραφομένων ορίων.
Στην περίπτωση δε αυτή η επιχειρούμενη από τον δικαιούχο ανατροπή της ανωτέρω καταστάσεως δεν είναι απαραίτητο να προκαλεί αφόρητες ή δυσβάστακτες συνέπειες για τον υπόχρεο, θέτοντας έτσι σε κίνδυνο την οικονομική του υπόσταση, αλλά αρκεί να έχει δυσμενείς απλώς επιπτώσεις στα συμφέροντα του (Ολ.ΑΠ 8/2001, 17/1995, 62/1990).
Για δε την θεμελίωση της υπό του άρθρου 281 ΑΚ προβλεπομένης ενστάσεως της καταχρηστικής ασκήσεως του δικαιώματος, προκειμένης μεταβιβάσεως της κυριότητος ακινήτου, λαμβάνεται υπόψη και η συμπεριφορά του δικαιοπαρόχου του αποκτώντος (ΑΠ 492/2004). Εξάλλου, κατά την έννοια του εδαφίου 19 του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ.
λόγος αναιρέσεως για έλλειψη νομίμου βάσεως της αποφάσεως ιδρύεται, όταν από τις αιτιολογίες της δεν προκύπτουν σαφώς τα περιστατικά που είναι αναγκαία για να κριθεί αν, στην συγκεκριμένη περίπτωση, συντρέχουν οι νόμιμοι όροι της ουσιαστικής διατάξεως που εφαρμόσθηκε ή δεν συντρέχουν, ώστε να αποκλείεται η εφαρμογή της, καθώς και όταν η απόφαση δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες ελλιπείς και αντιφατικές ως προς τον νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών, τα οποία έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης (Ολ.ΑΠ 12-13/95).
Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλομένη απόφαση, το Εφετείο που την εξέδωσε, εδέχθη, ανέλεγκτος, μετ' εκτίμηση των αποδείξεων, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "Η Σ. συζ. Ν. Γ., το γένος Σ. Β., που απεβίωσε στις 27-5-1956, με την από 12-4-1944 δημόσια διαθήκη της, που συνέταξε ο συμβ/φος Μαστιχοχωρίων Χίου Νικόλαος Δενδρινός και δημοσιεύθηκε νόμιμα με το 12/6-2-1957 πρακτικό του Μονομελούς Πρωτοδικείου Χίου, εγκατέστησε ως κληρονόμους της ακίνητης περιουσίας της τα τέκνα της, μεταξύ των οποίων και τις τρεις θυγατέρες της Α.
χήρα Ν. Π., το γένος Ν. Γ., που γεννήθηκε κατά το έτος 1922, Α. σύζ. Α. Β. και Κ. (Π.) θυγ. Ν.Γ., που γεννήθηκε κατά το έτος 1922. Ειδικότερα, τις δύο πρώτες από τις ως άνω θυγατέρες της εγκατέστησε κληρονόμους μεταξύ άλλων και σε δύο γειτονικούς αγρούς, που βρίσκονται στη θέση "..." του Δημοτικού Διαμερίσματος ... του Δήμου ….
Συγκεκριμένα, όπως προκύπτει από το προσκομιζόμενο εκ μέρους της εναγομένης Κ. Ν. Γ. από το μήνα Μάρτιο του έτους 2002 τοπογραφικό διάγραμμα του πολιτικού μηχανικού Γ. Κ., το οποίο και αποτελεί και το μοναδικό διάγραμμα που προσκομίζουν οι διάδικοι και εμφανίζει τις επίδικες ιδιοκτησίες, σε συνδυασμό με τα προσκομιζόμενα από τους διαδίκους παρακάτω αναλυτικά αναφερόμενα έγγραφα, ήτοι την …/30-1-2001 πράξη δήλωσης αποδοχής κληρονομιάς της συμβ/φου Χίου Στυλιανής Καναρίου - Γιάνναρη, που μεταγράφηκε νόμιμα και με την οποία ο ενάγων Α.
Β. φέρεται να αποδέχεται την κληρονομιά της συζύγου του Α. θυγ. Ν.Γ., την υπ' αριθμό …/2002 πράξη δήλωσης αποδοχής κληρονομιάς της συμβ/φου Χίου Ιωάννας Χέλιου - Λουλούδη, που μεταγράφηκε νόμιμα, το …/2002 έγγραφο της ως άνω συμβ/φου, που μεταγράφηκε νόμιμα και με το οποίο η Α. χήρα Ν. Π. συνέστησε στο παρακάτω ακίνητο, που κληρονόμησε από τη μητέρα της, οριζόντια ιδιοκτησία κατά το ν. 3741/1929 και τα άρθρα 1002 και 1117 του Α.
Κ, και …/2002 έγγραφο της ως άνω συμβ/φου, που μεταγράφηκε νόμιμα και με το οποίο η ανωτέρω κληρονόμος συνέστησε υπέρ της εναγομένης δωρεά εν ζωή, δυνάμει της οποίας μεταβιβάσθηκε στην τελευταία η κυριότητα του ως άνω ακινήτου (αγρού - οικοπέδου) σε ποσοστό 50% καθώς και η ανεξάρτητη οριζόντια ιδιοκτησία του πρώτου πάνω από το ισόγειο ορόφου, που αποτελείται από ένα κτίσμα επιφανείας 9,50 τ.
μ., η ως άνω Α. χήρα Ν. Π. κληρονόμησε ένα αγρό εκτάσεως 343,18 τ. μ., που συνορεύει βόρεια με ιδιοκτησία Γ. Κ., νότια με δημοτική οδό, ανατολικά με ιδιοκτησία Π. και δυτικά με τον άλλο αγρό στο οποίο εγκαταστάθηκε η Α. σύζυγος Α. Β.. Η τελευταία, με βάση την ανωτέρω διαθήκη, κληρονόμησε ένα γειτονικό προς τον ανωτέρω αγρό εκτάσεως 373,17 τ.μ, το οποίο βόρεια συνορεύει με ιδιοκτησία Γ.
Κ., νότια με δημοτική οδό, ανατολικά με την προαναφερόμενη ιδιοκτησία (αγρό) της αδελφής της Α. και δυτικά με ιδιοκτησία Ε. Μ.. Την τρίτη από τις ανωτέρω θυγατέρες της, δηλαδή την εναγομένη Κ. Ν. Γ., η κληρονομούμενη εγκατέστησε σε άλλα ακίνητα, που δεν βρίσκονται στη θέση "..." αλλά σε άλλες περιοχές. Και οι τρεις παραπάνω κληρονόμοι, εγκαταστάθηκαν στα κληρονομιαία ακίνητα από της επαγωγής της κληρονομιάς και κατέστησαν κυρίες αυτών α) με πρωτότυπο τρόπο, ήτοι με τα προσόντα της έκτακτης χρησικτησίας η Α.
συζ. Α. Β., δεδομένου ότι δεν προκύπτει, ούτε άλλωστε οι ενάγοντες ισχυρίζονται, ότι η άμεση δικαιοπάροχος αυτών, αποδέχθηκε την κληρονομιά της μητέρας της, ώστε να καταστεί κυρία με παράγωγο τρόπο (διαδοχή) και β)με πρωτότυπο και παράγωγο τρόπο η Α. συζ. Ν.Π., δεδομένου ότι αυτή αποδέχθηκε την κληρονομιά της μητέρας της με την υπ' αριθμό …/2002 πράξη δήλωση αποδοχής κληρονομιάς της συμβ/φου Χίου Ιωάννας Χέλιου - Λουλούδη, που μεταγράφηκε νόμιμα.
Στα ανωτέρω δυο γειτονικά ακίνητα, ήδη από του έτους 1948 και με δαπάνες της ευρισκόμενης και διαβιούσης στις ΗΠΑ και οικονομικά περισσότερο εύρωστης Α. χήρας Ν. Π., άρχισε να ανεγείρεται ως εξοχική κατοικία, ενιαία ισόγεια οικοδομή, που κατελάμβανε όμορα εδαφικά τμήματα και των δύο αγρών και ήδη οικοπέδων με τέτοιο τρόπο ώστε αρχιτεκτονικά να εμφανίζεται εξωτερικά σαν μια κατοικία, εσωτερικά όμως ήταν διαχωρισμένη -στο κοινό όριο των αγρών (οικοπέδων) - με μεσότοιχο και ενιαίο δώμα, σε δυο ισόγειες ανεξάρτητες κατοικίες, με χωριστές εισόδους και λοιπούς ανεξάρτητους χώρους, προκειμένου να χρησιμοποιούνται, η μεν δυτική κατοικία, επιφανείας περίπου 55 τ.μ., η ευρισκόμενη στον αγρό που κληρονόμησε η Α.
συζ. Α. Β., ως εξοχική κατοικία αυτής και της οικογενείας της, η δε ανατολική κατοικία, επιφανείας 54,85 τ.μ., η ευρισκόμενη στον αγρό που κληρονόμησε η Α. συζ. Ν. Π., ως εξοχική κατοικία αυτής και της οικογενείας της, κατά τους θερινούς μήνες κατά τους οποίους βρισκόταν στην Ελλάδα. Τον υπόλοιπο χρόνο, την τελευταία κατοικία χρησιμοποιούσε ως αντικείμενο χρησιδανείου η αδελφή της Α.
με την οικογένεια της, δυνάμει διαδοχικών συμβάσεων χρησιδανείου. Κατά το έτος 1992 η Α. συζ. Α. Β., δυνάμει της υπ' αριθμό …/8-10-1992 άδειας οικοδομής "προσθήκης κατ' επέκταση" της Νομαρχίας Χίου επεξέτεινε την προαναφερόμενη ισόγεια κατοικία της προς τη βόρεια πλευρά του ως άνω οικοπέδου της. Κατά το έτος 1994, η κατοικούσα μονίμως επίσης στις ΗΠΑ Κ.
Ν. Γ., φιλοξένησε στις ΗΠΑ την αδελφή της Α.. Εκεί συναντήθηκαν και οι τρεις αδελφές και συμφώνησαν να ανεγείρει η ενάγουσα με δικές της αποκλειστικά δαπάνες, στην ταράτσα των ανωτέρω δύο ισογείων κατοικιών μια νέα οικοδομή, προκειμένου να αποκτήσει και η τελευταία εξοχική κατοικία στην παραπάνω περιοχή, που είχε εξελιχθεί σε θερινό θέρετρο και να συναντώνται και οι τρεις αδελφές με τις οικογένειες τους κατά τη διάρκεια των θερινών διακοπών, με τη σύσταση οριζοντίων ιδιοκτησιών και δωρεών εν ζωή του δικαιώματος του υψούν ενός ορόφου πάνω από τις προαναφερόμενες ισόγειες κατοικίες.
Στα πλαίσια της παραπάνω συμφωνίας και με βάση την υφισταμένη μεταξύ των αδελφών αμοιβαία αδελφική αλληλεγγύη και, εμπιστοσύνη κατά το ίδιο έτος η εναγομένη άρχισε να ανεγείρει μία κατοικία πάνω στην ταράτσα των προαναφερομένων δύο ισογείων κατοικιών των αδελφών της, αποκλειστικά με δικές της δαπάνες και με τη φροντίδα είτε της ίδιας, όσο χρόνο αυτή βρισκόταν, στη … είτε της αδελφής της Α.
και της οικογενείας αυτής. Η κατασκευή του επίδικου ορόφου διήρκεσε κατά το χρονικό διάστημα από το έτος 1994 έως το 1997, οπότε για πρώτη φορά η εναγομένη κατοίκησε εντός του διαμορφωμένου πλέον επίδικου διαμερίσματος, εφόσον για τη στήριξη αυτού και εν γένει ολόκληρης της οικοδομής, της ευρισκομένης πάνω στο προαναφερόμενο οικόπεδο της αδελφής της Α.
είχαν γίνει εργασίες, δηλαδή κατασκευή με κολώνες στην ισόγεια κατοικία της τελευταίας. Ειδικότερα, στο οικόπεδο της Α. χήρας Ν. Π. κατασκευάσθηκε σκάλα από μπετόν που διευκολύνει την άνοδο στον πρώτο όροφο και την είσοδο και επικοινωνία στο επίδικο διαμέρισμα του πρώτου ορόφου από την οδό, το οποίο καταλαμβάνει α)τμήμα της ταράτσας της ισόγειας κατοικίας και κατ' επέκταση του οικοπέδου της ανωτέρω αδελφής της εναγομένης επιφανείας 9,55 τ.μ και β) τμήμα της ταράτσας της ισόγειας κατοικίας και κατ' επέκταση του οικοπέδου της άλλης αδελφής της εναγομένης, δηλαδή της Α.
συζ. Α. Β., επιφανείας 52,24 τ.μ. Δηλαδή, η συνολική επιφάνεια του επιδίκου διαμερίσματος ανέρχεται σε 61,79 τ.μ., όπως προκύπτει από τα προαναφερόμενα συμβόλαια και το επίσης από το μήνα Μάρτιο του έτους 2002 τοπογραφικό διάγραμμα του πολιτικού μηχανικού Γ. Κ. και περιλαμβάνει τους εξής χώρους, ήτοι κουζίνα, καθιστικό, λουτρό και υπνοδωμάτιο.
Μέχρι το έτος 1997 η εναγομένη είχε δαπανήσει τουλάχιστον 10.000.000 δραχμές για την ανέγερση του επίδικου διαμερίσματος. Στο ποσό αυτό περιλαμβάνεται και το σε δραχμές ισάξιο ποσό των 1600 δολλαρίων ΗΠΑ, το οποίο κατέβαλε η εναγομένη κατά το ανωτέρω έτος στην οικογένεια της αδελφής της Α.ς για την έκδοση άδειας οικοδομής.
Η εναγομένη έως το έτος 1997 διαμαρτυρόταν στην αδελφή της Α. και στην οικογένειά της για την καθυστέρηση υλοποίησης όσων υποσχέθηκε η πρώτη, δηλαδή την επικύρωση της συμφωνίας για τη μεταβίβαση της κατοικίας του πρώτου ορόφου με την κατάρτιση των απαραιτήτων συμβολαιογραφικών εγγράφων. Ωστόσο, η ανωτέρω αδελφή της και οι ενάγοντες καθησύχαζαν την εναγομένη με την επίκληση των αδελφικών και συγγενικών δεσμών και την αναγνώριση του δικαιώματος της τελευταίας να συμπεριφέρεται ως κυρία και νομέας του επίδικου διαμερίσματος.
Η κατάσταση αυτή εξακολούθησε και τα επόμενα έτη έως την άσκηση της κρινόμενης αγωγής, επειδή η αδελφή της εναγομένης Α. κατά το έτος 1997 ασθένησε βαριά από καρκίνο, εξ αιτίας του οποίου και απεβίωσε στις 4-9-1999. Κατά το διάστημα αυτό η εναγομένη, σεβόμενη την ασθένεια της αδελφής της και τον πόνο της οικογένειας της, έπαυσε να διαμαρτύρεται.
Αντίθετα, έχοντας υπόψη τις υποσχέσεις της οικογένειας της αδελφής της Α. συνέχισε να εμπλουτίζει τον εξοπλισμό της κατοικίας (διαμερίσματος) του πρώτου ορόφου πάνω από τα ισόγεια των αδελφών της π.χ με τέντες και συσκευές κλιματισμού, δαπανώντας προς τούτο και άλλα σημαντικά ποσά, χωρίς η αδελφή της και οι ενάγοντες να διαμαρτύρονται και να αμφισβητούν τις ενέργείες της ως νομέως και κυρίας του επίδικου διαμερίσματος.
Την κατάρτιση της εν λόγω συμφωνίας για την παραχώρηση του δικαιώματος της εναγομένης εξιστορεί με πειστικό τρόπο ο μάρτυρας της εναγομένης και υιός του αδελφού της Δ. Γ., δηλαδή ο Ν. Γ. στις ένορκες καταθέσεις του, που περιέχονται στα ανωτέρω πρακτικά ενώ με έμμεσο τρόπο αναφέρονται τόσο οι ενάγοντες με την αγωγή τους όσο και η ανωτέρω μάρτυς αυτών.
Περισσότερο πειστική για την ύπαρξη και ισχύ της ανωτέρω συμφωνίας των τριών αδελφών είναι σε κάθε περίπτωση η συμπεριφορά της Α. χήρας Ν. Π., η οποία όχι μόνο επέτρεψε στην εναγομένη να προβεί σε οικοδομικές εργασίες εντός της ισόγειας κατοικίας της, για να διευκολύνει την ανοικοδόμηση του διαμερίσματος του πρώτου ορόφου, αλλά αργότερα, με τα ανωτέρω … και …/2002 συμβόλαια, εκτέλεσε όσα είχε υποσχεθεί, προκειμένου η εναγομένη να αποκτήσει τίτλο για την κυριότητα του επιδίκου διαμερίσματος.
Αντίθετα, τόσο η Α. συζ. Α. Β., όσο ζούσε και της επέτρεπε η κατάσταση της υγείας της, όσο και οι ενάγοντες, δηλαδή ο υιός και ο σύζυγος αυτής, όχι μόνο λησμόνησαν τις υποσχέσεις τους για την παροχή τίτλου στην εναγομένη, αλλά επέτυχαν και απόκτησαν έγγραφα και τίτλους που ενισχύουν την απόκρυφη επιθυμία τους να αποκτήσουν ακίνητο περιουσιακό στοιχείο, ήτοι το επίδικο ακίνητο, χωρίς να δαπανήσουν οποιοδήποτε χρηματικό ποσό.
Έτσι, ενώ δέχονταν να εκτελούν τις εντολές της εναγομένης και να φροντίζουν για την ανοικοδόμηση και τον εμπλουτισμό του διαμερίσματος, η μεγαλύτερη επιφάνεια του οποίου "βρισκόταν στην ταράτσα της ισόγειας κατοικίας τους και παρέλαβαν από την εναγομένη το προαναφερόμενο ποσό των 1600 δολλαρίων ΗΠΑ, προκειμένου να εκδοθεί άδεια οικοδομής στο όνομα της εναγομένης, εν τούτοις φρόντισαν, ώστε να εκδοθεί η υπ' αριθμό …/16-3-1998 άδεια οικοδομής (προσθήκη κατ' επέκταση και καθ' ύψος) της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Χίου, στο όνομα της αδελφής της εναγομένης, ήτοι της Α.
συζ. Α. Β., με βάση τις από 20-3-1997 και 11-3-1997 αιτήσεις της τελευταίας. Με την παραπάνω άδεια οικοδομής, που εκδόθηκε με φροντίδα της Α. συζ. Α. Β. και των εναγόντων, σχεδόν μετά την ολοκλήρωση της ανέγερσης του επιδίκου διαμερίσματος, που καταλαμβάνει, όπως αναφέρθηκε ήδη, τμήματα της αέρινης στήλης και των δύο ακίνητων (αγρών - οικοπέδων) που κληρονόμησαν από τη μητέρα τους οι αδελφές της εναγομένης Α.
και Α., το επίδικο διαμέρισμα φέρεται να έχει επιφάνεια μόνο 50 τ.μ. και να βρίσκεται εξ ολοκλήρου πάνω στην ταράτσα της ισόγειας κατοικίας της Α. συζ. Α. Β., διότι οι ενάγοντες και η τελευταία με τον τρόπο αυτόν θεώρησαν ότι εξυπηρετούνται περισσότερο οι απόκρυφες επιδιώξεις τους προς ιδιοποίηση ξένης περιουσίας.
Αργότερα, δηλαδή δυο και μισό μήνες μόνο πριν από το θάνατο της, δηλαδή στις 17-8-1999, η αδελφή της εναγομένης Α., φέρεται να συντάσσει ιδιόγραφη διαθήκη, αντίγραφο της οποίας δεν προσκομίζουν οι διάδικοι, ώστε να διαπιστωθεί το ακριβές κείμενο αυτής, που δημοσιεύθηκε με το 1791/545/3-11-1999 πρακτικό του Μονομελούς Πρωτοδικείου Χίου, με την ανωτέρω διαθήκη της η Α.
συζ. Α. Β. εγκατέστησε ως κληρονόμους της τον υιό αυτής, δηλαδή τον πρώτο ενάγοντα στην ψιλή κυριότητα της κληρονομικής περιουσίας και το σύζυγο αυτής, δηλαδή το δεύτερο ενάγοντα, στην επικαρπία. Την κληρονομιά αυτή αποδέχθηκαν οι ενάγοντες με τις …/2000 και (την προσκομιζόμενη) …/2001 πράξεις δήλωσης αποδοχής κληρονομιάς της συμβ/φου Χίου Στυλιανής Κανάριου-Γανιάρη, που μεταγράφηκαν νόμιμα.
Η εναγομένη, που αγνοούσε τις ανωτέρω ενέργειες των εναγόντων και της αδελφής της Α. και πίστευε στις υποσχέσεις τους για την έλλειψη αμφισβήτησης των δικαιωμάτων που της είχαν υποσχεθεί και την εκτέλεση όσων ενεργειών ήσαν αναγκαίες για την απόκτηση τίτλου κυριότητας στο επίδικο ακίνητο, την άνοιξη του έτους 2000 ζήτησε από το τοπικό κατάστημα της ΔΕΗ την ανεξάρτητη παροχή ηλεκτρικού ρεύματος στο επίδικο, η ΔΕΗ ανταποκρίθηκε στο αίτημα της και χορήγησε στην εναγομένη την υπ' αριθμ.
… παροχή. Ωστόσο, οι ενάγοντες, που πληροφορήθηκαν την ως άνω ενέργεια της εναγομένης, επικαλέσθηκαν στη ΔΕΗ την προαναφερόμενη με αριθμό …/16-3-1998 άδεια οικοδομής με αποτέλεσμα να επιτύχουν την ανάκληση της παροχής και να συνεχίσει η εναγομένη να χρησιμοποιεί την παροχή της αδελφής της Α., όπως γινόταν και τον προηγούμενο χρόνο.
Η εναγομένη, που έμεινε κατάπληκτη για την ενέργεια των εναγόντων και αφυπνίσθηκε από τη νάρκη στην οποία τελούσε από την προηγούμενη συμπεριφορά της αδελφής της Α. και της οικογενείας της, ζήτησε από τους ενάγοντες να εκτελέσουν όσα προέβλεπε η γνωστή σ' αυτούς συμφωνία των τριών αδελφών, δηλαδή την τακτοποίηση του τίτλου ιδιοκτησίας του πρώτου ορόφου.
Οι ενάγοντες, όμως, όχι μόνο αρνήθηκαν να ικανοποιήσουν το δίκαιο αίτημα της εναγομένης, αλλά άσκησαν εναντίον της την εξεταζόμενη αγωγή, επικαλούμενοι όσα αναφέρονται στην παραπάνω με αριθμό 2 σκέψη. Από τα ανωτέρω πραγματικά περιστατικά το δικαστήριο κρίνει, ότι ο τρόπος με τον οποίο απέκτησαν τα επικαλούμενα δικαιώματα αυτών οι ενάγοντες και η άσκηση των τελευταίων με την κρινόμενη αγωγή έρχονται σε πλήρη και ολοφάνερη αντίθεση με τις αρχές της δημοσίας τάξεως διάταξης του άρθρου 281 του ΑΚ, η εφαρμογή της οποίας επιτρέπεται και σε δικαιώματα που απορρέουν από κανόνες δημόσιας τάξεως, όπως είναι αυτά της ιδιοκτησίας" Με βάση τις άνω παραδοχές το Εφετείο, κάνοντας δεκτή την έφεση της εναγομένης και νυν αναιρεσιβλήτου και κατόπιν εξαφανίσεως της πρωτοδίκου αποφάσεως, απέρριψε την εναντίον της διεκδικητική αγωγή του αναιρεσείοντος και του αποβιώσαντος πατέρα του ως κατ' ουσίαν αβασίμου.
Έτσι, όπως έκρινε το Εφετείο, δεν στέρησε την απόφαση του νομίμου βάσεως, λόγω, δήθεν, ανεπαρκών ή αντιφατικών αιτιολογιών, αφού εξέθεσε στην απόφαση του, χωρίς αντιφάσεις, με πληρότητα και με σαφήνεια το από τις αποδείξεις συναχθέν πόρισμα, στο οποίο οδηγήθηκε και τα πραγματικά περιστατικά που ήσαν αναγκαία για την εφαρμογή της προδιαληφθείσης ουσιαστικής διατάξεως, την οποία και εφήρμοσε.
Ειδικότερα, με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις διαλαμβάνονται στις αιτιολογίες της προσβαλλομένης αποφάσεως: α. Τα πραγματικά περιστατικά που συγκροτούν την αντιβαίνουσα στις αρχές της καλής πίστεως και των χρηστών ηθών συμπεριφορά της δικαιοπαρόχου του αναιρεσείοντα, προηγηθείσα της ασκήσεως του επιδίκου δικαιώματος κυριότητος, β.
η οικονομική κατάσταση που διαμορφώθηκε από τις ενέργειες της αναιρεσιβλήτου, αιτιωδώς συνδεόμενες με την προηγηθείσα άνω συμπεριφορά, της οποίας η ανατροπή διώκεται διά της ασκήσεως του δικαιώματος, γ. η αδράνεια των δικαιούχων (αρχικώς εναγόντων) επί ικανό χρονικό διάστημα προς άσκηση του επιδίκου δικαιώματος, εκ της οποίας διεμορφώθη στην εναγομένη η εύλογη πεποίθηση περί μη ασκήσεως του επιδίκου δικαιώματος δ.
οι ιδιαιτέρως επαχθείς συνέπειες για την αναιρεσίβλητη, συναρτώμενες με την ανατροπή της διαμορφωθείσης καταστάσεως. Δεν ήταν δε αναγκαία για την πληρότητα της αιτιολογίας και η μνεία της ημερομηνίας καταρτίσεως της ως άνω ατύπου συμφωνίας μεταξύ των τριών αδελφών, βάσει της οποίας η αναιρεσείουσα προέβη με δικές της δαπάνες, κατά τις σχετικές παραδοχές, στην ανέγερση του κτίσματος επί του δώματος της οικοδομής.
Επομένως, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως από το άρθρο 559 αρ. 19 του Κ.Πολ.Δ., με τον οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα, είναι αβάσιμος.
ΙΙ. Επειδή, διά του δευτέρου λόγου αναιρέσεως προσάπτεται στην προσβαλλομένη απόφαση η αναιρετική πλημμέλεια από το άρθρο 559 αρ. 1 του ΚΠολΔ, συνισταμένη στην εσφαλμένη εφαρμογή και ερμηνεία των περί χρησικτησίας διατάξεων του ΑΚ, ήτοι των άρθρων 1041 και 1045, ως και εκείνων των άρθρων 173 και 200 του ιδίου Κωδικός. Ο λόγος αυτός αναιρέσεως είναι, αβάσιμος, ερειδόμενος επί εσφαλμένης προϋποθέσεως, διότι το Εφετείο απέρριψε την κρινόμενη αγωγή κατά παραδοχή της ένστασης της αναιρεσίβλητης περί καταχρηστικής άσκησης του ένδικου δικαιώματος κυριότητας στο επίδικο ακίνητο του αντιδίκου της, καθώς και των δικαιοπαρόχων του.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Απορρίπτει την από 14.2.2008 αίτηση αναιρέσεως του Ν. Β. για αναίρεση της 130/2005 απόφασης του Εφετείου Αιγαίου. Και
Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 2 Νοεμβρίου 2010. Και
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 26 Ιανουαρίου 2011.
Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ