Supreme Court dismisses appeal on bill of exchange where court freely evaluated evidence without legal error.

Απόφαση 919 / 2020 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 919/2020

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Κοντό, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Θεόδωρο Κανελλόπουλο, Μαρία Βασδέκη - Εισηγήτρια, Κωνσταντίνα Μαυρικοπούλου και Αικατερίνη Κρυσταλλίδου - Μωρέση, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 24 Φεβρουαρίου 2020, με την παρουσία και της γραμματέως Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Κ. Π. του Ζ. (K. P. του Z.), κατοίκου .... Παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Λάζο.

Της αναιρεσίβλητης: ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία ... ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Α.Ε., που εδρεύει στη Ρόδο και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Φώτιο Κωστόπουλο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 27-3-2012 ανακοπή και τους από 9-5-2012 προσθέτους λόγους ανακοπής της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ρόδου και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 54/2014 εν μέρει οριστική του ίδιου δικαστηρίου, η οποία διορθώθηκε με την 130/2014 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ρόδου, 166/2015 μη οριστική και 257/2017 οριστική του Μονομελούς Εφετείου Δωδεκανήσου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 12-2-2018 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 1,12 παρ. 1, 14, 22 και 28 του ν. 5960/1933 "περί επιταγής" προκύπτει ότι η ενοχή από επιταγή είναι αναιτιώδης, αφού η αιτία έκδοσής της δεν αποτελεί στοιχείο της επιταγής και συνεπώς ούτε της αγωγής προς πληρωμή της, ο καλούμενος όμως σε πληρωμή οφειλέτης μπορεί να επικαλεσθεί την εσωτερική (βασική) έννομη σχέση και να προβάλει κατά του κομιστή, εφόσον διατελεί σε προσωπική σχέση μαζί του, ότι η πληρωμή αυτής οδηγεί σε αδικαιολόγητο πλουτισμό (άρθρ. 904επ.

Α.Κ.), καθόσον η αιτία έκδοσής της εξέλιπε ή ήταν ανύπαρκτη ή ελαττωματική και έτσι να ελευθερωθεί. Η ανυπαρξία δηλαδή ή το ελάττωμα της αιτίας υπογραφής της επιταγής δεν επιδρά στο κύρος της εξ αυτής υποχρέωσης, επιτρέπει όμως στον οφειλέτη να εναντιωθεί με ανακοπή κατά της εκδοθείσας σε βάρος του με βάση την επιταγή διαταγής πληρωμής (άρθρα 632, 633 ΚΠολΔ) και να αντιτάξει ότι ο κομιστής της επιταγής, σε διαταγή του οποίου χωρίς νόμιμη αιτία την εξέδωσε, έχει αποκτήσει από αυτόν περιουσιακό στοιχείο που συνεπάγεται αδικαιολόγητο σε βάρος του πλουτισμό.

Για την προβολή όμως της έλλειψης υποκείμενης αιτίας δεν αρκεί ο ισχυρισμός του υπογραφέα ότι χωρίς αιτία υπέγραφε την επιταγή, αλλά χρειάζεται επί πλέον να επικαλείται και σε περίπτωση αμφισβήτησης να αποδεικνύει ότι αναδέχθηκε την υποχρέωση από τον τίτλο της επιταγής για συγκεκριμένη αιτία και ότι αυτή είναι ανύπαρκτη (ΑΠ 334/2019, ΑΠ 353/2015).

Εξάλλου, από τη διάταξη του άρθρου 361ΑΚ, με την οποία θεσπίζεται γενικώς η ελευθερία της σύναψης ποικίλου περιεχομένου συμβάσεων δεσμευτικών για τους συμβαλλομένους, αρκεί το περιεχόμενο τους να μην προσκρούει σε απαγορευτική διάταξη νόμου ή στα χρηστά ήθη, προκύπτει ότι μπορεί να καταρτιστεί μεταξύ δανειστή και οφειλέτη σύμβαση με την οποία ο τελευταίος αναγνωρίζει το χρέος του από ορισμένη αιτία και η σύμβαση αυτή είναι έγκυρη.

Η σύμβαση αυτή, η οποία διαφέρει από τη ρυθμιζόμενη από τα άρθρ. 873-875 ΑΚ αναιτιώδη υπόσχεση ή αναγνώριση χρέους, καταρτίζεται ατύπως όταν είναι απλώς επιβεβαιωτική του υπάρχοντος χρέους, με την έννοια ότι τα μέρη δεν θέλησαν να δημιουργήσουν μ' αυτή νέα αυτοτελή ενοχή, αλλά απέβλεψαν είτε στη δημιουργία απλού αποδεικτικού μέσου με τη μορφή της εξώδικης ομολογίας (άρθρο 352 παρ. 2 ΚΠολΔ) είτε στη διακοπή της παραγραφής (άρθρο 260 ΑΚ) ή σε ανάλογα νομικά αποτελέσματα κατά τα άρθρα λ.χ. 156, 272 παρ. 2 ΑΚ είτε γενικότερα στην αποσαφήνιση ή στη διασφάλιση της βασικής ενοχής από τυχόν ελαττώματα και ενστάσεις, από τις οποίες γίνεται έτσι ρητή ή σιωπηρή παραίτηση.

Γενικότερα αποτελεί αντικείμενο ερμηνείας της συγκεκριμένης σύμβασης, αν η επερχόμενη μ' αυτή αιτιώδης αναγνώριση υπάρχοντος χρέους αντικαθιστά ή όχι την αρχική σχέση ή απλώς την αλλοιώνει και αν στην περίπτωση αυτή ενέχει πλήρη ή μερική παραίτηση από ενστάσεις που αφορούν την αρχική σχέση, η οποία πρέπει κατ' αρχήν να είναι έγκυρη (Ολ.ΑΠ 5/2016, ΑΠ 1240/2019, ΑΠ 878/2018 ).

Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ.19 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Από τη διάταξη αυτή, που αποτελεί κύρωση της παράβασης του άρθρου 93 παρ.3 του Συντάγματος, προκύπτει ότι ο προβλεπόμενος από αυτή λόγος αναίρεσης ιδρύεται όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας) ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνηση του (ανεπαρκής αιτιολογία) ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία).

Ειδικότερα, αντιφατικές αιτιολογίες έχει η απόφαση όταν αλληλοαναιρούνται, αποδυναμώνοντας έτσι την κρίση της απόφασης για την υπαγωγή ή μη της ατομικής περίπτωσης στο πραγματικό συγκεκριμένου κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που συνιστά και το νομικό χαρακτηρισμό της ατομικής περίπτωσης. Αντίστοιχα, ανεπάρκεια αιτιολογίας υπάρχει όταν από την απόφαση δεν προκύπτουν σαφώς τα περιστατικά που είτε είναι κατά νόμο αναγκαία για τη στοιχειοθέτηση στη συγκεκριμένη περίπτωση της διάταξης ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόστηκε, είτε αποκλείουν την εφαρμογή του, όχι δε και όταν υφίστανται ελλείψεις στην ανάλυση, στάθμιση και γενικώς στην εκτίμηση των αποδείξεων, εφόσον το πόρισμα από την εκτίμηση αυτή εκτίθεται με σαφήνεια και πληρότητα (Ολ.

ΑΠ 15/2006). Δηλαδή, αναγκαίο να εκτίθεται σαφώς στην απόφαση είναι μόνο το τι αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε και όχι ο λόγος για τον οποίο αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε. Τέλος, από τη διάταξη του άρθρου 561 παρ. 1 ΚΠολΔ προκύπτει ότι η εκτίμηση από το δικαστήριο της ουσίας των πραγματικών περιστατικών, εφόσον δεν παραβιάστηκαν με αυτά κανόνες ουσιαστικού δικαίου, στους οποίους περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί ή εφόσον η εκτίμησή τους δεν ιδρύει λόγους αναίρεσης από τους αριθμούς 19 και 20 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, είναι από τον Άρειο Πάγο ανέλεγκτη, ο δε αντίστοιχος λόγος από τον αριθ. 19 του άρθρ. 559 του ΚΠολΔ, εκ του περιεχομένου του οποίου προκύπτει ότι δεν συντρέχει καμία από τις προαναφερθείσες εξαιρετικές περιπτώσεις, απορρίπτεται ως απαράδεκτος, εφόσον πλέον πλήττεται η ουσία της υπόθεσης που δεν υπόκειται σε αναιρετικό έλεγχο (ΑΠ 1/2019, ΑΠ 345/2018).

Στην προκειμένη περίπτωση το Μονομελές Εφετείο Δωδεκανήσου με την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχθηκε κατά την ανέλεγκτη κρίση του ότι αποδείχθηκαν τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "Η προσβαλλόμενη διαταγή πληρωμής εκδόθηκε κατόπιν αίτησης του καθ' ου η ανακοπή με βάση δυο επιταγές, εκδόσεως της ανακόπτουσας, ποσού 100.000 ευρώ και 105.000 ευρώ, με αναγραφόμενη ημερομηνία έκδοσης 30.11.2011 και 30.12.2011 αντίστοιχα, σε διαταγή του καθ' ου η ανακοπή, οι οποίες εμφανίστηκαν από τον τελευταίο στην πληρώτρια τραπεζική εταιρία "ΤΡΑΠΕΖΑ ..." στις 5.12.2011 και 3.1.2012 αντίστοιχα, και δεν πληρώθηκαν λόγω έλλειψης διαθεσίμων κεφαλαίων, όπως βεβαιώθηκε από την ίδια πληρώτρια τραπεζική εταιρία.

Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι η ανακόπτουσα εταιρία δραστηριοποιείται στην εκμετάλλευση ξενοδοχειακών μονάδων, ο δε καθ' ου η ανακοπή είναι ελαιοχρωματιστής, στον οποίο η ανακόπτουσα με διαδοχικές συμβάσεις έργου ανέθεσε την εκτέλεση οικοδομικών εργασιών (ελαιοχρωματισμούς, μονώσεις κλπ) στα ξενοδοχεία εκμετάλλευσής της, "...

Συγκεκριμένα: 1) Δια του από 16.3.2005 ιδιωτικού συμφωνητικού η ανακόπτουσα ανέθεσε στον καθ' ου η ανακοπή την εκτέλεση ελαιοχρωματισμών εσωτερικών και εξωτερικών τοίχων, βάψιμο πισίνας, κιγκλιδωμάτων αντί κατ' αποκοπή αμοιβής 45.000 ευρώ, καθώς και μόνωση ταρατσών με αντικατάσταση της παλαιάς μόνωσης, συνολικής επιφάνειας 2.000 τ.μ., αντί 8 ευρώ ανά τ.μ.

και συνολικά 16.000 ευρώ. 2) Δυνάμει του από 1.2.2006 ιδιωτικού συμφωνητικού η ανακόπτουσα ανέθεσε στον καθ' ου η ανακοπή για το ξενοδοχείο "...": βαφές με σπατουλαριστά υλικά αντί 8 ευρώ/τ.μ., βαφές σε σοβάδες με υλικά, αντί 5 ευρώ ανά τ.μ., βαφές σε κιγκλιδώματα μεταλλικά με ξύλινη κουπαστή πάνω-κάτω, ύψους 100 cm, με τα υλικά, αντί 9 ευρώ/τ.μ., βαφές σε κιγκλιδώματα μεταλλικά με ξύλινη κουπαστή πάνω-κάτω, ύψους 30 cm με τα υλικά αντί 8 ευρώ/τ.μ.

και μονώσεις δωματίων: 10 ευρώ/τ.μ. 3) Δυνάμει του από 1.9.2006 ιδιωτικού συμφωνητικού η ανακόπτουσα ανέθεσε στον καθ' ου η ανακοπή τις εξής εργασίες στο νεοανεγειρόμενο ξενοδοχείο της "...": Βαφές με σπατουλάρισμα και υλικά αντί 9 ευρώ/τ.μ., βαφές σε σοβάδες με υλικά αντί 5 ευρώ/τ.μ., βαφές σε κιγκλιδώματα μεταλλικά με ξύλινη κουπαστή πάνω-κάτω, ύψους 100 cm με τα υλικά, αντί 9 ευρώ/τ.μ., βαφές σε κιγκλιδώματα μεταλλικά με ξύλινη κουπαστή πάνω-κάτω, ύψους 60 cm με τα υλικά αντί 8 ευρώ/τ.μ., μονώσεις δωματίων, αντί 10 ευρώ/τ.μ., 4) Δυνάμει των από 5.5.2007 ιδιωτικών συμφωνητικών:

η ανακόπτουσα ανέθεσε στον καθ' ου η ανακοπή να εκτελέσει ελαιοχρωματισμούς στο ξενοδοχείο "...", που είχε μισθώσει, σε επιφάνεια 2.000 τ.μ., αντί 5 ευρώ/τ.μ., βαφές στο ξενοδοχείο "..." σε επιφάνεια 3.000 τ.μ., αντί 5 ευρώ/τ.μ., και υγρομόνωση στο ίδιο ξενοδοχείο, σε επιφάνεια 43.000 τ.μ., αντί 10 ευρώ/τ.μ. 5) Δυνάμει του από 1.9.2007 ιδιωτικού συμφωνητικού η ενάγουσα ανέθεσε στον καθ' ου η ανακοπή τις εξής εργασίες:

βαφές με σπατουλάρισμα και υλικά, για 13.000 τ.μ., αντί 9 ευρώ/τ.μ., βαφές σε σοβάδες με υλικά, για 6.000 τ.μ., αντί 5 ευρώ/τ.μ., βαφές σε κιγκλιδώματα μεταλλικά με ξύλινη κουπαστή πάνω-κάτω ύψους, με τα υλικά, για 600 τ.μ., αντί 11 ευρώ/τ.μ., μονώσεις δωματίων για 700 τ.μ., αντί 10 ευρώ/τ.μ., βερνίκι πέτρας, για 8.000 τ.μ., αντί 11 ευρώ/τ.μ., βαφές ξύλου, από 8.000 τ.μ., αντί 18 εύρω/τ.μ,, συνολικής αξίας 392.000 ευρώ. 6) Δυνάμει του από 10.10.2007 ιδιωτικού συμφωνητικού η ανακόπτουσα ανέθεσε στον καθ' ου η ανακοπή τις εξής εργασίες:

βαφές με σπατουλάρισμα και υλικά, για 20.000 τ.μ., αντί 9 ευρώ/τ.μ., βαφές σε σοβάδες με υλικά, για 20.000 τ.μ., αντί 5 ευρώ/τ.μ., βαφές σε κιγκλιδώματα μεταλλικά με ξύλινη κουπαστή πάνω-κάτω ύψους, με τα υλικά, για 1.000 τ.μ., αντί 11 ευρώ/τ.μ., μονώσεις δωματίων για 2.000 τ.μ. αντί 10 ευρώ/τ.μ., βερνίκι πέτρας, για 10.000 τ.μ., αντί 11 ευρώ/τ.μ., βαφές ξύλου, από 4.400 τ.μ., αντί 18 ευρώ/τ.μ.

και συνολικής αξίας 500.200 ευρώ. 7) Δυνάμει του από 5.1.2009 ιδιωτικού συμφωνητικού η ανακόπτουσα ανέθεσε στον καθ' ου η ανακοπή: βαφές με σπατουλάρισμα και υλικά για 10.000 τ,μ αντί 9 ευρώ τ.μ, βαφές σε σοβάδες με υλικά για 500 τμ αντί 5 ευρώ τμ, μονώσεις δωματίων για 2.000 τ.μ., αντί 10 ευρώ/τ.μ., συνολικής αξίας 102.500 ευρώ. 8) Τέλος δυνάμει του από 18.3.2010 ιδιωτικού συμφωνητικού η ανακόπτουσα ανέθεσε στον καθ' ου η ανακοπή:

βαφές ξύλου, για 2.000 τ.μ., αντί 9 ευρώ/τ.μ., βαφές σε σοβάδες με υλικά, για 6.000 τ.μ., αντί 5 ευρώ/τ.μ. και βαφές με σπατουλάρισμα και υλικά, για 11.000 τ.μ., αντί 9 ευρώ/τ.μ., συνολικής αξίας 147.000 ευρώ. Στις άνω αμοιβές δεν συμπεριλαμβάνεται ΦΠΑ. Κατά τη διάρκεια εκτέλεσης των εργασιών και μέχρι το πέρας τους, ο καθ' ου η ανακοπή εξέδωσε τα ακόλουθα τιμολόγια παροχής υπηρεσιών: 1) για το έτος 2005: ./1.7.2005, καθαρής αξίας 22.500 ευρώ, ./5.7.2005, καθαρής αξίας 30.00 ευρώ, ./12.7.2005 καθαρής αξίας 27.500, 2) για το έτος 2006: ./10.5.2006, καθαρής αξίας 68.00 ευρώ, ./16.5.2006, καθαρής αξίας 80.000 ευρώ, 3) για το έτος 2007:

…/20.8.2007, καθαρής αξίας 100.000, …/20.8.2007, καθαρής αξίας 58.000 ευρώ, …/14.12.2007, καθαρής αξίας 479.607 ευρώ, 4) για το έτος 2008: …/23.4.2008, καθαρής αξίας 392.600 ευρώ, …/3.11.2008, καθαρής αξίας 500.200, 5) για το έτος 2009: …./15.12.2009, καθαρής αξίας 102.500 ευρώ, …./15.12.2009, καθαρής αξίας 49.000 ευρώ, 6) για το έτος 2010: …/31.8.2010, καθαρής αξίας 40.000 ευρώ. Η συνολική καθαρή αξία των άνω τιμολογίων ανέρχεται σε 1.859.907 ευρώ και μετά του ΦΠΑ από 13%, ήτοι 242.978,9 ευρώ και μετ' αφαίρεση φόρου από 52.031,21 ευρώ, η αξία τους ανέρχεται στο ποσό των 2.050.864 ευρώ.

Έναντι του ποσού αυτού η ανακόπτουσα κατέβαλε στον καθ' ου η ανακοπή τουλάχιστον το ποσό των 1.857.600 ευρώ, όπως συνομολογεί ο τελευταίος, διότι αναφέρει ρητά (σελ. 7 της έφεσης) ότι η συνολική οφειλή για τις εκτελεσμένες εργασίες ανέρχεται στο ποσό των 2.392.600 ευρώ και ότι η ανακόπτουσα εξακολουθεί να του οφείλει το ποσό των 535.000 ευρώ (2.392.600 - 535.000 = 1.857.600).

Ο δεύτερος μάρτυρας, λογιστής του καθ' ου η ανακοπή, που εξετάστηκε στο ακροατήριο του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου βεβαιώνει ότι η ανακόπτουσα έχει καταβάλει στον καθ' ου η ανακοπή για την άνω αιτία το ποσό των 1.900.000 ευρώ. Για δε το ποσό των 535.000 ευρώ συντάχθηκε το από 18.10.2011 ιδιωτικό συμφωνητικό αναγνώρισης χρέους, με το οποίο η ανακόπτουσα, εκπροσωπούμενη από τον Χ.

Π., αναγνώριση ότι για τις οικοδομικές εργασίες εξακολουθεί να οφείλει στον καθ1 ου η ανακοπή 535.000 ευρώ και εξέδωσε τις άνω επιταγές, ποσού 100.000 και 105.000 ευρώ, για τις οποίες εκδόθηκε η προσβαλλόμενη διαταγή πληρωμής. Η ανακόπτουσα υποστηρίζει ότι έχει καταβάλει στον καθ' ου η ανακοπή το ποσό των 2.125.596 ευρώ και ειδικότερα ποσό 1.816.146 ευρώ με τραπεζικές επιταγές που έχουν εξοφληθεί και ποσό 309.450 ευρώ σε μετρητά.

Στη συνέχεια αποδείχθηκε ότι η αξία των εργασιών που πραγματοποίησε ο καθ' ου η ανακοπή δεν ανταποκρίνονται στην παραπάνω αξία των τιμολογίων που έκδωσε, ούτε του ποσού των 1.900.000 ευρώ που έχει εισπράξει από την ανακόπτουσα. Συγκεκριμένα αποδείχθηκε ότι έγιναν οι κατωτέρω εργασίες ανά τιμή μονάδος: Α) Εργασίες στα κτίρια 1, 2 και 3 του ξενοδοχείου "...":

μόνωση πίσσα 337,50 τ.μ., προς 10 ευρώ/τ.μ., βάψιμο επιφανειών 1.410,545 τ.μ., προς 5 ευρώ/τ.μ., βάψιμο 2.055,25 προς 2,50 ευρώ/τ.μ., σπατουλαριστό 5.228,245 τ.μ. προς 9 ευρώ ανά τ.μ., σπατουλ. 6.088,69 προς 4,50 ευρώ/τ.μ., οροφή σπατουλ. 2.289,41 τ.μ. προς 9 ευρώ/τ.μ., ξύλινα κάγκελα 373,419 προς 9 ευρώ, μόνωση ταράτσα 148,77 προς 10 ευρώ, κορνίζα 1.968,6 προς 11 ευρώ, βερνίκι πωρόλιθος 1.524,62 προς 11 ευρώ, τ.μ.

βερ. πορολ. 65,94 προς 5,5 ευρώ, μόνωση ζαντινιερ 285,8 προς 10 ευρώ, και συνολικά 153.164,01 ευρώ. Β) Εργασίες στα κτίρια 3, 4, 5 και 6 του ξενοδοχείου "..." και διάφορες εργασίες στο ξενοδοχείο "..." : σπατουλαριστό 9.705,31τ.μ., προς 9 ευρώ, τρ. μέτρο σπατουλαριστό 8.883, 95 τ.μ. προς 4,5 ευρώ, οροφή σπατουλ 4.196,61 τ.μ. προς 9 ευρώ, βάψιμο επιφανειών 2,319,24 προς 5 ευρώ, τρ.

μέτρο βάψιμο 1.990,17 προς 2,50 ευρώ, οροφή βάψιμο 115,67 προς 5 ευρώ, κολωνάκια 149,94 προς 4,50 ευρώ, κορνίζα 29 315,38 προς 9 ευρώ, κορνίζα 49 89,35 προς 9 ευρώ, τρέχων καμπύλο σπατουλ 473,43 προς 4,50 ευρώ, φελιζόλ 2.802,86 προς 10 ευρώ, μόνωση πίσσας 667,59 προς 10 ευρώ, μόνωση δάπεδο 1.486,68 προς 10 ευρώ, τρ. μέτρο μόνωση δαπέδου, ζαρντινιέρες 557,74 προς 10 ευρώ, μόνωση πισίνας 208,80 προς 10 ευρώ, βερνίκι 2.700,46 προς 11 ευρώ, τρ.

μέτρο βερνίκι 335,27 προς 5,50, ξύλινο κάγκελο 413,97 προς 9 ευρώ, καμπύλο βάψιμο 76,81 προς 10 ευρώ, αιρ κοντίσιον 13,26 προς 10 ευρώ και συνολικά 285.594,44 ευρώ. Γ) Εργασίες στο ξενοδοχείο "...": σπατουλαριστό 13723 τμ, προς 9 ευρώ, τρ. Μέτρο σπατουλαριστό 13.522,85 τμ προς 4,5 ευρώ, οροφή σπατουλ. 58886,49 τμ προς 9 ευρώ, φελιζόλ 3.598 προς 10 ευρώ, επιφάνεια βάψιμο 587,60 προς 5 ευρώ, τρ.

μέτρο βάψιμο 117,20 προς 2,50 ευρώ, κορνίζα 29 416,16 προς 9 ευρώ, κορνίζα 49 70,18 προς 9 ευρώ, βάψιμο ξύλου 11.317,73 προς 18 ευρώ, τρέχων βάψιμο ξύλου 153,87 προς 18 ευρώ, οροφή λαδομπογιάς 199,81 προς 11 ευρώ, τρ. μέτρο λαδομπογιάς 128,57 προς 5,50 ευρώ, επιφάνεια λαδομπογιά 332,14 προς 11 ευρώ, βάψιμο αλουμίνιο 55.08 προς 11 ευρώ, μόνωση πίσσας 1.166.82 προς 10 ευρώ και συνολικά 506.247 ευρώ.

Η συνολική αξία των παραπάνω εργασιών ανέρχεται σε 945.006,06 ευρώ (βλ. την από 23.9.2016 τεχνική έκθεση πραγματογνωμοσύνης του Ι. Α.). Σ' αυτές πρέπει να προστεθούν επιπρόσθετες εργασίες κατά την επιμέτρηση του Χ. Χ.: Βάψιμο επιφάνειας 5.205,69 τμ προς 9 ευρώ, τρ. μέτρο βάψιμο 3.688,35 μμ προς 4,50 ευρώ, βερνίκι πέτρας 7.735,02 τμ προς 9 ευρώ, βερνίκι πέτρας 4.669,55 τμ προς 10 ευρώ, ξύλινο κάγκελο 512,10 τμ προς 5 ευρώ, βερνίκι ξύλου 500,40 μμ προς 2,50 ευρώ, σπατουλαριστό 124,80 μμ προς 9 ευρώ, κολωνάκια 300 τεμάχια Χ 4 πλευρές 1.200 μμ προς 9 ευρώ, μεταλλικά κάγκελα πύργοι 16 τμχ προς 18 ευρώ, βάψιμο ομπρέλες 100 τμχ προς 18 ευρώ, βάψιμο ασανσέρ 2 τμχ προς 11 ευρώ και συνολικά 217.885,20 ευρώ.

Συνυπολογίζοντας τον ΦΠΑ, από 13%, η αξία του συνόλου των άνω εργασιών ανέρχεται σε 1.314,067,12 ευρώ [(945.006,06 + 217.885,20) + 13%]. Οι παραπάνω εργασίες κατά το είδος, την έκταση και την αξία τους, (χωρίς ΦΠΑ), στο ποσό των 945.006,06 ευρώ, επιβεβαιώνονται στην από 23.9.2016 τεχνική έκθεση πραγματογνωμοσύνης του Ι. Α., πολιτικού μηχανικού, που ενήργησε αυτοψία στα ξενοδοχεία κατά το χρονικό διάστημα από Δεκέμβριο 2015 μέχρι τον Αύγουστο 2016.

Οι δε επιπρόσθετες εργασίες γνωστοποιήθηκαν στον άνω πραγματογνώμονα από τον καθ' ου η ανακοπή, έχοντας επιμετρηθεί από τον Χ. Χ., που αυτός είχε διορίσει. Επίσης σύμφωνα με την από 27.4.2012 τεχνική έκθεση της πολιτικού μηχανικού Δ. Μ.-Δ., που συντάχθηκε κατόπιν εντολής της ανακόπτουσας, την οποία η τελευταία επικαλείται και προσκομίζει, η αξία των εργασιών, που εκτέλεσε ο καθ' ου η ανακοπή στα ξενοδοχεία ..., ... ..., ...

και ..., εκτιμήθηκε σε 1.091.312,20 ευρώ, χωρίς να συνυπολογίζεται ο ΦΠΑ. Την έκθεση αυτή, καθώς και τις επιμετρήσεις του Χ. Χ. έλαβε υπόψη του ο διορισμένος πραγματογνώμονας κατά τη σύνταξή της άνω έκθεσης τεχνικής πραγματογνωμοσύνης, όπως ρητά αναφέρει. Ο δε μάρτυρας του καθ' ου η ανακοπή, λογιστής αυτού, δεν γνωρίζει για τις εργασίες που εκτελέστηκαν και την αξία τους.

Επίσης από το γεγονός ότι τα παραπάνω τιμολόγια, συνολικής αξίας 1.859.907 ευρώ (πλέον ΦΠΑ και μείον φόρου), με συνημμένες επιμετρήσεις των εργασιών κατέθεσε η ανακόπτουσα στις αρμόδιες υπηρεσίες, προκειμένου να λάβει επιδοτήσεις ή επιστροφές ΦΠΑ, δεν συνάγεται ότι η αξία των εργασιών ήταν μεγαλύτερη του άνω ποσού των 1.314,067,12 ευρώ, συμπεριλαμβάνοντας ΦΠΑ.

Ούτε τα τιμολόγια εκδόθηκαν ως εικονικά, αφού κατά το μεγαλύτερο μέρος (1.900.000 ευρώ) έχουν πληρωθεί στον καθ' ου η ανακοπή από την ανακόπτουσα. Συνακόλουθα, επειδή η άνω αξία των εκτελεσμένων εργασιών στα ξενοδοχεία, εκμετάλλευσης της ανακόπτουσας, είναι πολύ μικρότερη του ποσού που έχει καταβληθεί στον καθ' ου η ανακοπή, ήτοι 1.900.000 ευρώ, η ανακόπτουσα δεν οφείλει κανένα ποσό σ' αυτόν για την αιτία αυτή.

Σε περίπτωση δε πληρωμής των επίδικων επιταγών, που εκδόθηκαν προς εξόφληση της αμοιβής του καθ' ου η ανακοπή για τις εργασίες που του είχε αναθέσει η ανακόπτουσα, μετά την από 18.10.2011 αναγνώριση της οφειλής της, ο καθ' ου η ανακοπή θα καταστεί πλουσιότερος χωρίς νόμιμη αιτία σε βάρος της ανακόπτουσας. Επομένως οι άνω λόγοι της ανακοπής πρέπει να γίνουν δεκτοί ως βάσιμοι, να γίνει δεκτή η ανακοπή ως ουσιαστικά βάσιμη και να ακυρωθεί η προσβαλλόμενη διαταγή πληρωμής, που εκδόθηκε με βάση τις άνω επιταγές, ποσού 100.000 και 105.000 ευρώ".

Ακολούθως, το Εφετείο απέρριψε την έφεση του αναιρεσείοντος επικυρώνοντας την απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, με την οποία έγινε δεκτή η ανακοπή της αναιρεσίβλητης και ακυρώθηκε η ανακοπτόμενη διαταγή πληρωμής, η οποία εκδόθηκε με βάση τις επίδικες επιταγές, για τις οποίες έγινε δεκτό ότι δεν υπήρχε νόμιμη αιτία για την πληρωμή τους.

Με αυτά που δέχθηκε το Εφετείο διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφαση πλήρεις, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες ως προς το κρίσιμο ζήτημα της ανυπαρξίας οφειλής από τις επίδικες επιταγές, που καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο και δεν στέρησε την απόφασή του νόμιμης βάσης, αφού τα πραγματικά περιστατικά που έγιναν δεκτά υπάγονται στις εφαρμοσθείσες διατάξεις των άρθρων 1,12, παρ. 1,14, 22 και 28 του ν. 5960 "περί επιταγής" και 361 του ΑΚ.

Ειδικότερα, το Εφετείο αιτιολογημένα δέχθηκε ότι η αξία των οικοδομικών εργασιών τις οποίες εκτέλεσε ο αναιρεσείων στα ξενοδοχεία εκμετάλλευσης της αναιρεσίβλητης υπολείπονταν του ποσού που είχε λάβει ως εργολαβική αμοιβή και ότι οι επίδικες επιταγές, οι οποίες εκδόθηκαν στα πλαίσια σύμβασης αναγνώρισης χρέους για τις συγκεκριμένες οικοδομικές εργασίες, δεν οφείλονταν όπως προέκυπτε από τη λεπτομερή επιμέτρηση και καταγραφή των εργασιών από τον διορισθέντα δικαστικό πραγματογνώμονα, η οποία ήταν μεταγενέστερη της αναγνώρισης χρέους, που κατά τις παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης ήταν αιτιώδης και επιβεβαιωτική, εξαρτώμενη από την αναφερόμενη αιτία των οικοδομικών εργασιών, η οποία ήταν ανύπαρκτη.

Επομένως, ο δεύτερος λόγος αναίρεσης, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η αναιρετική πλημμέλεια από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ με την αιτίαση της ανεπάρκειας αιτιολογίας ως προς τη συναφθείσα σύμβαση αναγνώρισης χρέους, είναι αβάσιμος, ενώ η ιστορούμενη στον ίδιο λόγο διαφορετική εκδοχή του πραγματικού της υπόθεσης και η εσφαλμένη εκτίμηση των αποδείξεων απαραδέκτως πλήττουν την αναιρετικά ανέλεγκτη κρίση του δικαστηρίου της ουσίας.

Ο λόγος αναίρεσης από το άρθρο 559 αριθ. 11 περ. γ' ΚΠολΔ, ιδρύεται όταν το δικαστήριο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν. Για την ίδρυση του λόγου αυτού αρκεί και μόνη η ύπαρξη αμφιβολιών για το αν το δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα που επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι, τα οποία ήταν υποχρεωμένο να λάβει υπόψη, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 335 και 338 έως 340 ΚΠολΔ, υπό την προϋπόθεση ότι το πραγματικό γεγονός που επικαλείται ο διάδικος προς απόδειξη με το αποδεικτικό μέσο ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, επιδρά δηλαδή στο διατακτικό της απόφασης, αφού μόνο ένα τέτοιο ουσιώδες γεγονός καθίσταται αντικείμενο απόδειξης (Ολ.

ΑΠ 2/2008, Ολ. ΑΠ 14/2005). Καμία, ωστόσο, διάταξη δεν επιβάλλει την ειδική μνεία και τη χωριστή αξιολόγηση καθενός από τα αποδεικτικά μέσα που επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι, αλλά αρκεί η γενική αναφορά των κατ' είδος αποδεικτικών μέσων που ελήφθησαν υπόψη. Μόνο αν από τη γενική αυτή αναφορά, σε συνδυασμό με το περιεχόμενο της απόφασης, δεν προκύπτει κατά τρόπο αναμφίβολο, ότι λήφθηκε υπόψη κάποιο συγκεκριμένο αποδεικτικό μέσο, στοιχειοθετείται ο αναιρετικός αυτός λόγος (ΑΠ 1982/2017).

Επίσης ο προβλεπόμενος από το άρθρο 559 αριθ. 12 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης της παραβίασης των ορισμών του νόμου σχετικά με τη δύναμη των αποδεικτικών μέσων ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας προσδίδει σε αποδεικτικό μέσο μεγαλύτερη ή μικρότερη αποδεικτική δύναμη από εκείνη που προσδίδει σ' αυτό ο νόμος, ενώ δεν δημιουργείται ο λόγος αυτός όταν το δικαστήριο συνεκτιμώντας ελεύθερα τα αποδεικτικά μέσα, κατά το άρθρο 340 ΚΠολΔ, έκρινε περισσότερο ή λιγότερο αξιόπιστο ένα από τα πολλά ισοδύναμα κατά νόμο αποδεικτικά μέσα.

Ως ισοδύναμα με τα λοιπά αποδεικτικά μέσα λογίζονται και τα έγγραφα ακόμη και τα δημόσια για τα αποδεικτέα γεγονότα, για τα οποία δεν αποτελούν πλήρη απόδειξη κατά τους ορισμούς των άρθρων 438, 439 και 441 ΚΠολΔ ( ΑΠ 1262/2018), η δε δικαστική πραγματογνωμοσύνη εκτιμάται ελεύθερα κατ" άρθρο 387 ΚΠολΔ και εναπόκειται στο δικαστήριο να της προσδώσει την προσήκουσα αποδεικτική βαρύτητα, χωρίς να υποχρεούται να αιτιολογήσει ειδικά την κρίση του (ΑΠ 555/2019).

Στην προκειμένη περίπτωση από τη ρητή διαβεβαίωση στο προοίμιο του σκεπτικού της προσβαλλόμενης απόφασης ότι λήφθηκαν υπόψη όλα τα αναφερόμενα κατά το είδος τους αποδεικτικά μέσα, μεταξύ των οποίων και τα επικαλούμενα και προσκομιζόμενα από τους διαδίκους έγγραφα σε συνδυασμό και με το όλο περιεχόμενο της απόφασης, δεν καταλείπεται αμφιβολία, αλλά αντιθέτως καθίσταται αδιστάκτως βέβαιο ότι το Εφετείο για το σχηματισμό του αποδεικτικού πορίσματος έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε με τα λοιπά αποδεικτικά μέσα και όλα τα έγγραφα που αναφέρει ο αναιρεσείων καθώς και το από 18/10/2011 ιδιωτικό συμφωνητικό αναγνώρισης χρέους, χωρίς να είναι υποχρεωμένο να αναλύει ή να προβαίνει σε χωριστή αξιολόγηση καθενός από αυτά.

Περαιτέρω, το Εφετείο δεν προσέδωσε αυξημένη αποδεικτική δύναμη στην πραγματογνωμοσύνη που διατάχθηκε από το δικαστήριο, αλλά όπως προκύπτει από το σύνολο των παραδοχών τη συνεκτίμησε ελεύθερα με τα λοιπά ισοδύναμα κατά νόμο αποδεικτικά μέσα, όπως είναι τα προσκομισθέντα από τον αναιρεσείοντα τιμολόγια και τα όσα αντίθετα διαλαμβάνονται στον πρώτο λόγο αναίρεσης, με τον οποίο αποδίδονται στην προσβαλλόμενη απόφαση αντίστοιχες πλημμέλειες από το άρθρο 559 αριθ. 11 γ' και 12 του ΚΠολΔ είναι αβάσιμα.

Η εμπεριεχόμενη στο λόγο αυτό ειδικότερη αιτίαση περί εκπροθέσμου ασκήσεως των προσθέτων λόγων ανακοπής αλυσιτελώς προβάλλεται, καθόσον το Εφετείο δεν στήριξε το αποδεικτικό του πόρισμα σε πρόσθετο λόγο ανακοπής.

Κατ'ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει να απορριφθεί η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης, να διαταχθεί η εισαγωγή του κατατεθέντος από τον αναιρεσείοντα παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο (άρθρο 495 παρ. 3 ΚΠολΔ) και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης (άρθρα 176,183 ΚΠολΔ), όπως ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 12-2-2018 αίτηση του Κ. Π. του Ζ. για αναίρεση της υπ' αριθ. 257/2017 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Δωδεκανήσου.

Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 26 Ιουνίου 2020.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 26 Αυγούστου 2020.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ