Supreme Court allows appeal against partition ruling for violation of co-ownership interest proportionality rules.

Απόφαση 913 / 2011 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 913/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Φούκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Εμμανουήλ Καλούδη), Γεώργιο Χρυσικό, Ιωάννη Σίδερη, Νικόλαο Λεοντή και Γεώργιο Γεωργέλλη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του στις 16 Μαΐου 2011, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Γ. Κ. του Α., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αθανάσιο Σανιδά.

Του αναιρεσιβλήτου: Λ. Α. του Κ., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη Οικονομόπουλο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 23 Σεπτεμβρίου 2005 και 21 Μαρτίου 2005 αγωγές των ήδη αναιρεσείοντος και αναιρεσιβλήτου αντίστοιχα, που κατατέθηκαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αμφισσας και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκε η 77/ΤΟ/2008 οριστική του ιδίου Δικαστηρίου. Την αναίρεσή της ζητά ο αναιρεσείων με την από 2.12.2008 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ιωάννης Σίδερης ανέγνωσε την από 6 Μαΐου 2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την αποδοχή της αιτήσεως αναιρέσεως, όπως αυτή συμπληρώνεται, σύμφωνα με το άρθρο 562 παρ. 4 ΚΠολΔ.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ προκύπτει, ότι λόγος αναίρεσης για παραβίαση κανόνα του ουσιαστικού δικαίου ιδρύεται αν αυτός δεν ερμηνευτεί ή αν ερμηνευτεί εσφαλμένα ή αν δεν εφαρμοστεί ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις της εφαρμογής του ή αν εφαρμοστεί ενώ δεν έπρεπε ή αν εφαρμοστεί εσφαλμένα (Ολ.ΑΠ 36/1988).

Εξάλλου, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 798, 799, 800 και 801 ΑΚ, 480, 480Α', 481 και 484 παρ. 1 ΚΠολΔ, όπως τα άρθρα 480, 481 και 484 ΚΠολΔ αντικαταστάθηκαν με τα άρθρα 10, 12 και 13, αντίστοιχα, του ν. 1562/1985, το άρθρο 480Α' ΚΠολΔ προστέθηκε με το άρθρο 11 του ίδιου νόμου και το πρώτο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 480Α' του ίδιου κώδικα αντικαταστάθηκε με το άρθρο 12 του ν. 2207/1994, οι οποίες, σύμφωνα με το άρθρο 1113 ΑΚ, εφαρμόζονται και επί διανομής κοινού πράγματος, προκύπτει, ότι:

α) Αν δεν συμφωνούν όλοι οι κοινωνοί για τη λύση της κοινωνίας με διανομή, κάθε κοινωνός μπορεί να ζητήσει τη δικαστική διανομή κατά τις διατάξεις του ΚΠολΔ. β) Αίτημα της αγωγής διανομής κοινού πράγματος αποτελεί η λύση της κοινωνίας που υπάρχει επί αυτού, ο δε τρόπος λύσης της κοινωνίας, δηλαδή, το αν η λύση αυτής θα γίνει με αυτούσια διανομής ή με πώληση με πλειστηριασμό, δεν περιλαμβάνεται αναγκαίως στο αίτημα της αγωγής διανομής, αλλά ανήκει στις εξουσίες του δικαστηρίου.

Και γ) Από την έναρξη της ισχύος του ν. 1562/1985, δηλαδή, από τις 16.9.1985, καθιερώθηκε για πρώτη φορά ως τρόπος αυτούσιας διανομής κοινού οικοπέδου, στο οποίο υπάρχει οικοδομή ή το οποίο είναι ακάλυπτο και οικοδομήσιμο, η κατόπιν σχετικού αιτήματος κάποιου από τους συγκυρίους του οικοπέδου, σύσταση χωριστής ιδιοκτησίας είτε κατά ορόφους ή μέρη ορόφων είτε σε διακεκριμένα μέρη του ενιαίου οικοπέδου, στα οποία θα είναι δυνατή η ανέγερση χωριστών οικοδομημάτων, σύμφωνα με το ν. 3741/1929, το ν.δ. 1024/1971, αντίστοιχα, καθώς και τα άρθρα 1002 και 1117 ΑΚ, ορίζεται δε περαιτέρω, συναφώς, στην παρ. 1 του άρθρου 480 Α' ΚΠολΔ, ότι το δικαστήριο αποφασίζει τη διανομή με τον τρόπο που αναφέρεται στην παράγραφο αυτή, αν είναι εφικτή και δεν αντιβαίνει στο συμφέρον των λοιπών συγκυρίων, ότι η απόφαση που διατάζει τη διανομή κατά τον τρόπο αυτό προσδιορίζει τα χωριστά μέρη της οικοδομής που αναλογούν στις μερίδες των συγκυρίων και τα επιδικάζει σ’ αυτούς και ότι, αν με την εν λόγω διανομή περιέρχονται σε κάποιο συγκύριο περισσότερες αυτοτελείς ιδιοκτησίες, η απόφαση καθορίζει το ποσοστό της συγκυριότητας που αναλογεί σε καθεμία από τις ιδιοκτησίες αυτές.

Από τις αμέσως παραπάνω διατάξεις και, ειδικότερα, αυτές του άρθρου 480Α' παρ. 1 εδ. α' και β' και 2 εδ. α' και β' ΚΠολΔ, προκύπτει ειδικότερα ότι σε περίπτωση αυτούσιας διανομής ακάλυπτου και οικοδομήσιμου οικοπέδου με σύσταση χωριστής ιδιοκτησίας σε διακεκριμένα μέρη του ενιαίου οικοπέδου στα οποία θα είναι δυνατή η ανέγερση χωριστών οικοδομημάτων, με την επιφύλαξη των πολεοδομικών διατάξεων, απαιτείται, κατά ρητή νομοθετική επιταγή, η μη αντίθεση της διανομής αυτής στο συμφέρον των λοιπών συγκυρίων.

Στην προκειμένη περίπτωση, το Πολυμελές Πρωτοδικείο Άμφισσας, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, δέχθηκε, κατά την ανέλεγκτη αναιρετικώς περί πραγμάτων κρίση του (άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ), τα ακόλουθα: Το επίδικο ακίνητο, δηλαδή, ένα οικόπεδο εμβαδού 5.388,33 τ.μ., ανήκει κατ’ ισομοιρίαν στους διαδίκους.

Το εν λόγω οικόπεδο είναι άρτιο και είναι δυνατή η αυτούσια διανομή του με τη σύσταση χωριστής ιδιοκτησίας σε δύο διακεκριμένα μέρη του, στα οποία είναι δυνατή η ανέγερση χωριστών οικοδομημάτων (κάθετη ιδιοκτησία) με την προϋπόθεση της τήρησης από τους διαδίκους των οικείων πολεοδομικών διατάξεων. Ακολούθως, το Δικαστήριο διέταξε, μη αποδεχόμενο την ύπαρξη ομοφώνου αποφάσεως των συγκοινωνών, την κατά τον τρόπο αυτό αυτούσια διανομή του επίδικου οικοπέδου, δεχόμενο, κατ' εκτίμηση, το αίτημα της αγωγής, χωρίς να προσδιορίζει και το ποσοστό της συγκυριότητας που αναλογεί σε καθεμία από τις ιδιοκτησίες αυτές.

Με τις παραδοχές, όμως, αυτές, στις οποίες δεν περιλαμβάνεται περαιτέρω και εκείνη του ότι η αυτούσια διανομή του επίδικου οικοπέδου, που διατάχθηκε κατά τον τρόπο που προεκτέθηκε, δεν αντιβαίνει στο συμφέρον του άλλου συγκυρίου, δηλαδή του αναιρεσείοντος, το Πολυμελές Πρωτοδικείο Άμφισσας παραβίασε ευθέως τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των παρ. 1 εδ.

α' και β' και 2 εδ. α' και β' του άρθρου 480Α' ΚΠολΔ. Έτσι, κατ’ ορθή εκτίμηση του περιεχομένου του, από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, πρώτου λόγου αναιρέσεως, το Πολυμελές Πρωτοδικείο υπέπεσε στην πλημμέλεια της παραβίασης των ως άνω διατάξεων του ουσιαστικού δικαίου. Πρέπει, επομένως, να γίνει δεκτός ως παραδεκτός και βάσιμος αυτός ο λόγος, όπως συμπληρώθηκε παραδεκτά, κατά το άρθρο 562 παρ. 4 ΚΠολΔ, από τον εισηγητή δικαστή.

Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει να γίνει δεκτή η αίτηση αναιρέσεως να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση (άρθρο 580 παρ.3 ΚΠολΔ) στο ίδιο Πολυμελές Πρωτοδικείο που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, η σύνθεση του οποίου από άλλους δικαστές είναι δυνατή.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την προσβαλλομένη ως άνω 77/ΤΠ/2008 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Άμφισσας.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο πιο πάνω Πολυμελές Πρωτοδικείο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, πλην εκείνων που εξέδωσαν την αναιρουμένη απόφαση.

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, την οποία καθορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 26 Μαΐου 2011. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 2 Ιουνίου 2011.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ