Supreme Court overturns lower court ruling on lost earnings for elderly lottery seller due to age-related inability to work.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court of Greece overturned the Thessaloniki Court of Appeal's decision dismissing a claim for lost future earnings. The plaintiff, an elderly lottery seller, argued that the lower court failed to properly assess his ability to work given his age and the physical demands of his profession. The court found the lower court's reasoning insufficient and remanded the case for a new trial with a different panel of judges.
Legislator headnote
AI generatedArticles 298, 914, 929, 559 no. 19 of the Civil Code; The court must rigorously examine whether an elderly person can realistically continue their specific profession, and a dismissal based solely on age without exploring alternative work methods constitutes a procedural error requiring remand.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Απόφαση 913 / 2007 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)
Αριθμός 913/2007
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Δ' Πολιτικό Τμήμα
ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κρητικό, Αντιπρόεδρο, Αχιλλέα Νταφούλη, Πλαστήρα Αναστασάκη, Αντώνιο Παπαθεοδώρου και Γεώργιο Πετράκη, Αρεοπαγίτες.
ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 9 Μαρτίου 2007, με την παρουσία και της Γραμματέως Μάρθας Ψαραύτη, για να δικάσει μεταξύ:
Του αναιρεσείοντος: ....., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Ιωάννα Παναγοπούλου - Πανοπούλου, βάσει του άρθρου 8 του ν. 3226/2004 και της υπ΄αριθ. 14/15-1-2007 Πράξης του Προέδρου του Αρείου Πάγου (παροχή νομικής βοήθειας).
Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "INTERNATIONAL HELLAS", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Ελένη Τσιροπούλου, η οποία δήλωσε ότι η ως άνω εταιρεία μετονομάσθηκε σε "INTERNATIONAL LIFE ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΕΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ"
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 3 Ιουνίου 2002 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 24.641/2004 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 3.016/2005 οριστική του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 20 Φεβρουαρίου 2006 αίτησή του.
Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Πλαστήρας Αναστασάκης, ανέγνωσε την από 18 Φεβρουαρίου 2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Η πληρεξούσια του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, η πληρεξούσια της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Σύμφωνα με τα άρθρα 298 και 914 ΑΚ όποιος ζημιώσει άλλον παράνομα και υπαίτια έχει υποχρέωση να τον αποζημιώσει, η αποζημίωση δε αυτή περιλαμβάνει τη μείωση της υπάρχουσας περιουσίας του ζημιωθέντος (θετική ζημία) καθώς και το διαφυγόν κέρδος. Κατά το άρθρο 929 παρ. 1 του ίδιου κώδικα, σε περίπτωση βλάβης του σώματος ή της υγείας προσώπου η αποζημίωση περιλαμβάνει, εκτός από τα νοσήλεια και τη ζημία που έχει ήδη επέλθει, ο,τιδήποτε, ο παθών θα στερείται στο μέλλον ή θα ξοδεύει επί πλέον εξαιτίας της αύξησης των δαπανών του.
Επί σωματικής αναπηρίας που είναι συνέπεια κάποιας αδικοπραξίας, για τη θεμελίωση του δικαιώματος αποζημιώσεως εντός του πλαισίου των διατάξεων των άρθρων 914 και 929 ΑΚ σε σχέση ειδικά με τη μελλοντική ζημία που υφίσταται ο παθών από το ότι λόγω του τραυματισμού που αναιρείται ή μειώνεται η ικανότητά του για εργασία και ιδίως για την άσκηση του επαγγέλματος που ασκούσε ή που κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων θα ασκούσε, θα πρέπει να αποδεικνύεται ότι αυτός περιέρχεται σε αδυναμία να μετέλθει το επάγγελμα αυτό κατά το αντίστοιχο μελλοντικό χρονικό διάστημα.
Εξάλλου κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθ. 19 του ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως για έλλειψη νόμιμης βάσεως της αποφάσεως ιδρύεται όταν δεν προκύπτουν σαφώς από το αιτιολογικό της τα περιστατικά που είναι αναγκαία για την κρίση στη συγκεκριμένη περίπτωση ως προς τη συνδρομή των όρων και προϋποθέσεων της διατάξεως που εφαρμόσθηκε ή για τη μη συνδρομή τους που αποκλείει την εφαρμογή της καθώς και όταν η απόφαση έχει ελλιπείς ή αντιφατικές αιτιολογίες στο νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών, τα οποία έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης.
Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο δέχτηκε σε σχέση με το αγωγικό αίτημα τον αναιρεσείοντος να του επιδικασθούν διαφυγόντα κέρδη λόγω της απώλειας των εισοδημάτων που θα αποκέρδαινε από την άσκηση του επαγγέλματος του πλανοδίου λαχειοπώλη κατά το επίδικο χρονικό διάστημα (από 12.6.2000 έως 12.6.2002) κατά το οποίο συνεπεία του αναφερόμενου στην αγωγή αυτοκινητικού ατυχήματος είχε κριθεί ανίκανη προς εργασία, τα εξής:
Ο ενάγων που γεννήθηκε το έτος 1927 και κατά το προαναφερόμενο επίδικο χρονικό διάστημα ήταν 73 έως 75 ετών, ήταν απίθανο έως και αδύνατο, κατά την κρίση του Δικαστηρίου, να ασκήσει το επάγγελμα του πλανοδίου λαχειοπώλη, το οποίο, ως γνωστό, απαιτεί ορθοστασία και διάνυση μεγάλων χιλιομετρικών αποστάσεων.
Συνεπώς, και το αίτημα αυτό της αγωγής, που αποτελεί και λόγο εφέσεως, πρέπει, να απορριφθεί ως αβάσιμο στην ουσία. Εξάλλου, πρέπει, να σημειωθεί ότι ο ενάγων με προηγούμενες αποφάσεις, οι περισσότερες των οποίων κατέστησαν τελεσίδικες, όπως τούτο συνομολογείται, έλαβε για νοσήλια και για διαφυγόντα κέρδη, για το μέχρι της ασκήσεως της κρινόμενης αγωγής διάφορα σημαντικά ποσά.
Ακολούθως το Εφετείο δέχθηκε με την προσβαλλόμενη απόφασή του ως βάσιμη την έφεση της αναιρεσίβλητης και αφού εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση που είχε κάνει εν μέρει δεκτή την αγωγή, απέρριψε την τελευταία αυτή ως κατ' ουσίαν αβάσιμη. Ετσι όμως που έκρινε το Εφετείο, χωρίς δηλαδή να εξηγεί γιατί μόνη η ηλικία είναι εμπόδιο στην άσκηση της επαγγελματικής δραστηριότητας του πλανόδιου λαχειοπώλη και χωρίς να ερευνήσει αν για την άσκηση αυτή υπάρχουν και άλλοι τρόποι, πλην της διανύσεως μεγάλων αποστάσεων περισσότερο πρόσφορος για επαγγελματία με την ηλικία του ενάγοντος διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφασή του ασαφείς και ανεπαρκείς αιτιολογίες ως προς το ότι ο ενάγων δεν θα μπορούσε, λόγω της ηλικίας του κατά το επίδικο χρονικό διάστημα (73-75 ετών), να ασκήσει το επάγγελμα του πλανόδιο λαχειοπώλη και να προσπορισθεί από την άσκησή του τα αντίστοιχα εισοδήματα τα οποία, κατά την αγωγή στερήθηκε λόγω της ανικανότητάς του προς εργασία συνεπεία του ατυχήματος, ενόψει μάλιστα και της αναφοράς σ' αυτήν ότι "ο ενάγων με προηγούμενες αποφάσεις...
έλαβε για νοσήλια και για διαφυγόντα κέρδη για το χρονικό διάστημα μέχρι της ασκήσεως της κρινόμενης αγωγής διάφορα σημαντικά ποσά", γεγονός που αποδυναμώνει την αιτιολογία της σε σχέση με την κρίση περί αβασιμότητας της αγωγής για το επίδικο ως άνω χρονικό διάστημα. Επομένως οι δεύτερος λόγος της αίτησης με τους οποίους προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η αιτίαση ότι υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ είναι βάσιμος και πρέπει, κατά παραδοχή του, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, γιατί είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλους δικαστές (άρθρ. 580 παρ. 3 ΚΠολΔ) και να καταδικασθεί η αναιρεσίβλητη στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος.
Για τους λόγους αυτούς
Αναιρεί την 3016/2005 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης.
Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο με άλλη σύνθεση. Και
Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος την οποία ορίζει σε ενιακόσια εβδομήντα (970) ευρώ.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 28 Φεβρουαρίου 2007. Και
Δημοσιεύθηκε στο ακροατήριό του στις 27 Απριλίου 2007.
Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ