Supreme Court dismisses appeal on inheritance law grounds, upholding lower court's finding of insufficient estate to cover legal share.

Απόφαση 8 / 2021 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 8/2021

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ασπασία Μαγιάκου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Παρασκευή Καλαϊτζή, Γεώργιο Παπανδρέου - Εισηγητή, Μαρία Μουλιανιτάκη, Μαρουλιώ Δαβίου-Απέργη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 23 Σεπτεμβρίου 2020, με την παρουσία και του Γραμματέα Παναγιώτη Μπούκη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος Α. Κ. του Ε., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Σωτήριο Παπαδόπουλο με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου Α. Κ. του Ε., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Σωτήριο Φωτέα με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 29-8-2013 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3593/2014 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 4919/2017 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 18-10-2019 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1). Με την από 18-10-2019 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσα τελεσίδικη, με αριθμό 4919/2017 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών (τακτικής διαδικασίας), με την οποία έγινε δεκτή τυπικά και απορρίφθηκε κατ' ουσία έφεση του ήδη αναιρεσείοντος κατά της 3593/2014 οριστικής απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών που είχε απορρίψει ως ουσιαστικά αβάσιμη την από 29-8-2013 αγωγή του αναιρεσείοντος. Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρ. 552, 553, 556, 558, 566§1 Κ.Πολ.Δ και καταβλήθηκε το προσήκον παράβολο του Δημοσίου, όπως προκύπτει από την από 21-10-2019 βεβαίωση της έκθεσης κατάθεσης δικογράφου του Γραμματέα του Εφετείου Αθηνών).. Είναι συνεπώς παραδεκτή (άρθρ. 577§1 Κ.Πολ.Δ) και πρέπει και να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρ. 577§3 Κ.Πολ.Δ).

2.Κατά τη διάταξη του άρθρου 1835 παρ. 1 του ΑΚ ορίζεται, ότι κάθε δωρεά εν ζωή του κληρονομουμένου, η οποία κατά το άρθρο 1831 υπολογίζεται στην κληρονομιά, μπορεί να ανατραπεί, εφόσον η κληρονομιά που υπάρχει κατά το χρόνο του θανάτου του κληρονομουμένου δεν επαρκεί για να καλύψει τη νόμιμη μοίρα. Περαιτέρω, με τη διάταξη του άρθρου 1509 εδ.α' του πιο πάνω κώδικα ορίζεται ότι η παροχή περιουσίας στο τέκνο από οποιονδήποτε γονέα του, είτε για τη δημιουργία ή τη διατήρηση οικονομικής ή οικογενειακής αυτοτέλειας, είτε για την έναρξη ή την εξακολούθηση επαγγέλματος, αποτελεί δωρεά μόνο ως προς το ποσόν που υπερβαίνει το μέτρο, το οποίο επιβάλλουν οι περιστάσεις.

Από το συνδυασμό των αμέσως πιο πάνω διατάξεων προκύπτει ότι σε μέμψη υπόκεινται μόνον οι δωρεές, οι οποίες σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 1831 παρ. 2 ΑΚ. προστίθενται στην κληρονομιά, όπως αυτό ορίζεται ειδικότερα στη διάταξη του άρθρου 1835 του ίδιου Κώδικα, η οποία δεν τροποποιήθηκε με το ν. 1329/1983. Το γεγονός ότι η παροχή του γονέα προς το τέκνο, κατά τη ρητή διάταξη του άρθρου 1509 εδ.

α' ΑΚ, δεν αποτελεί δωρεά, όταν είναι μέσα στα όρια που επιβάλλουν οι περιστάσεις, έχει ως συνέπεια, ότι η τελευταία δεν προσβάλλεται ως άστοργη, έστω και αν θίγει τη νόμιμη μοίρα, αφού, κατά τη διάταξη του άρθρου 1835 ΑΚ, σε μέμψη υπόκεινται μόνον οι δωρεές. Κατά τις διατάξεις του μεν άρθρου 496 ΑΚ, η παροχή σε κάποιον ενός περιουσιακού αντικειμένου αποτελεί δωρεά, αν γίνεται κατά τη συμφωνία των μερών χωρίς αντάλλαγμα.

Περαιτέρω, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 1831 παρ. 2 και 1833 παρ. 1 ΑΚ προκύπτει ότι, αφενός στην κληρονομιά προστίθεται, με την αξία που είχε κατά το χρόνο της παροχής, οτιδήποτε ο κληρονομούμενος παραχώρησε, όσο ζούσε, χωρίς αντάλλαγμα σε μεριδούχο είτε με δωρεά είτε με άλλο τρόπο και επίσης οποιαδήποτε δωρεά που ο κληρονομούμενος έκανε στα τελευταία δέκα χρόνια πριν από το θάνατο του, εκτός αν την επέβαλαν λόγοι ευπρέπειας ή ιδιαίτερο ηθικό καθήκον και, αφετέρου ότι στη νόμιμη μοίρα καταλογίζονται οι παροχές σε μεριδούχο, με την αξία που είχαν όταν έγιναν, εφόσον προσθέτονται στην κληρονομιά σύμφωνα με το άρθρο 1831, εκτός αν ο κληρονομούμενος όρισε διαφορετικά όταν έδωσε την παροχή.

Εξάλλου, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 1142, 1169, 496 και 497 ΑΚ προκύπτει ότι με τη μονομερή δήλωση του δικαιούχου της επικαρπίας προς τον κύριο ότι παραιτείται, αποσβήνεται η επικαρπία και, προκειμένου για ακίνητα, η δήλωση γίνεται με συμβολαιογραφικό έγγραφο, που κοινοποιείται στον κύριο και υποβάλλεται σε μεταγραφή.

Η παραίτηση δε του επικαρπωτή από το δικαίωμα ισόβιας επικαρπίας που έχει σε ακίνητο υπέρ του ψιλού κυρίου του ακινήτου αυτού, η οποία γίνεται χωρίς αντάλλαγμα μπορεί να αποτελέσει δωρεά υποκείμενη, συνεπώς, και αυτή σε μέμψη, εφόσον υπερβαίνει το επιβαλλόμενο από τις περιστάσεις μέτρο. (ΑΠ 1248/2009). Επειδή, κατά τη διάταξη του άρθρου 1835 ΑΚ, κάθε δωρεά εν ζωή του κληρονομουμένου, η οποία κατά το άρθρο 1831 υπολογίζεται στην κληρονομία, μπορεί να ανατραπεί εφόσον η κληρονομία, που υπάρχει, κατά το χρόνο του θανάτου του κληρονομουμένου, δεν επαρκεί για να καλύψει τη νόμιμη μοίρα.

Αν έγιναν διαδοχικές δωρεές, η προηγουμένη είναι δυνατόν να προσβληθεί, εφόσον δεν επαρκεί η ανατροπή της μεταγενέστερης. Κατά την έννοια της ανωτέρω διατάξεως ο θιγόμενος μεριδούχος θα επιληφθεί πρώτα της τελευταίας χρονικώς δωρεάς και θα προχωρεί σταδιακά στις προγενέστερες δωρεές, μέχρις ότου ικανοποιηθεί πλήρως και, συνεπώς, η σχετική αγωγή θα απορριφθεί κατ' ουσία, όσον αφορά τις προγενέστερες δωρεές, όταν αποδειχθεί ότι η ανατροπή της τελευταίας χρονικώς δωρεάς αρκεί για την κάλυψη της νόμιμης μοίρας του ενάγοντος. (ΑΠ 854/2007).

Περαιτέρω από τη διάταξη του άρθρου 559 αρ.1 ΚΠολΔ, προκύπτει ότι λόγος αναιρέσεως για ευθεία παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου ιδρύεται αν αυτός δεν εφαρμόσθηκε, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του, ή αν εφαρμόσθηκε, ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν το δικαστήριο προσέδωσε στον εφαρμοστέο κανόνα έννοια διαφορετική από την αληθινή.

Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσίαν την υπόθεση η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται ενόψει των πραγματικών περιστατικών που ανελέγκτως δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν το δικαστήριο της ουσίας και της υπαγωγής αυτών στο νόμο και ιδρύεται ο λόγος αυτός αναιρέσεως αν οι πραγματικές παραδοχές της αποφάσεως καθιστούν φανερή την παραβίαση.

Τούτο συμβαίνει όταν το δικαστήριο εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν δεν ήταν αρκετά για την εφαρμογή του ή δεν εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε αρκούσαν για την εφαρμογή του καθώς και όταν προέβη σε εσφαλμένη υπαγωγή των περιστατικών στη διάταξη, στο πραγματικό της οποίας αυτά δεν υπάγονται.

3. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο, μετ' ανέλεγκτη εκτίμηση των αποδείξεων, δέχθηκε, συνοπτικά κατά το μέρος που αφορά τον πρώτο αναιρετικό λόγο, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "Η μητέρα των διαδίκων, Δ. Κ., αποβίωσε την 1-9-2011. Η αξία της πλασματικής ομάδας κληρονομίας της κληρονομουμένης, με συνυπολογισμό και των αναφερόμενων αναλυτικά στην απόφαση χαριστικών παροχών προς αμφοτέρους τους διαδίκους, ανέρχεται στο συνολικό ποσό των 1.567.834,37 ευρώ, η νόμιμη μοίρα του ενάγοντος (όπως και της εναγομένης) ανέρχεται σε 391.976,83 ευρώ, οι περιουσιακές παροχές της κληρονομουμένης προς την εναγομένη σε 1.186.976,83 ευρώ, και προς τον ενάγοντα σε 380.856,54 ευρώ, ποσό που υπολείπεται της νόμιμης μοίρας του ενάγοντος, κατά 11.101,80 ευρώ ........

Ωστόσο, ο ενάγων, παρότι επικαλέστηκε, αλλά και αποδείχθηκε κατά τα προεκτεθέντα, ότι η κληρονομούμενη είχε κάνει προς την εναγόμενη μεταγενέστερη δωρεά από τις προσβαλλόμενες και συγκεκριμένα την, δυνάμει του νόμιμα μεταγεγραμμένου …/2009 συμβολαίου του συμβολαιογράφου Αθηνών Αθανασίου Πετράκη, γονική παροχή - δωρεά του δικαιώματος επικαρπίας που είχε στις αναφερόμενες στο συμβόλαιο αυτό οριζόντιες ιδιοκτησίες - γραφεία, συνολικής αξίας 73.635,15 ευρώ, αφού και αυτή, όπως και οι προσβαλλόμενες παροχές, υπερέβαινε το επιβαλλόμενο από τις περιστάσεις μέτρο και, ως εκ τούτου, είναι και αυτή άστοργη, εντούτοις, κατά παράλειψη αυτής της μεταγενέστερης δωρεάς, προσβάλλει ως άστοργες τις χρονικά προγενέστερες δωρεές, δηλαδή εκείνη που έγινε προς την εναγόμενη δυνάμει του …/…-10-2005 συμβολαίου του συμβολαιογράφου Αθηνών Αθανασίου Πετράκη, καθώς και την προς αυτήν χρηματική δωρεά που έγινε το έτος 1986, όπως βάσιμα υποστηρίζει η εναγόμενη με τη σχετική ένστασή της, την οποία πρότεινε πρωτοδίκως και επαναφέρει ενώπιον αυτού του Δικαστηρίου με τις προτάσεις της.

Ο ισχυρισμός του ενάγοντος ότι η εν λόγω παροχή αποτελεί παραχώρηση χωρίς αντάλλαγμα, η οποία καταλογίζεται στην πλασματική κληρονομία, αλλά δεν υπόκειται σε μέμψη, καθόσον αποτελεί παραίτηση από το δικαίωμα επικαρπίας, είναι αβάσιμος, καθώς, σύμφωνα με όσα εκτίθενται στην προηγούμενη νομική σκέψη και η παραίτηση του επικαρπωτή από το δικαίωμα ισόβιας επικαρπίας υπέρ του ψιλού κυρίου, μπορεί να αποτελέσει δωρεά, υποκείμενη σε μέμψη.

Συνεπώς, εφόσον ο ενάγων δεν προσβάλλει την χρονικώς μεταγενέστερη αυτή δωρεά, από την ανατροπή της οποίας, σε περίπτωση που την είχε προσβάλλει, θα καλυπτόταν η ανερχόμενη στο ποσό των 11.101,77 ευρώ νόμιμη μοίρα του και δεν θα παρίστατο η ανάγκη ανατροπής των χρονικά προηγούμενων δωρεών, των οποίων ζητεί τη μέμψη, η αγωγή του είναι ουσιαστικά αβάσιμη. Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, που με την εκκαλούμενη απόφαση απέρριψε την αγωγή ως ουσιαστικά αβάσιμη, ορθά έκρινε κατ' αποτέλεσμα και κατόπιν αυτού, πρέπει, αφού αντικατασταθούν οι αιτιολογίες της εκκαλουμένης με αυτές της παρούσας απόφασης (άρθρο 534 ΚΠολΔ), η έφεση να απορριφθεί ως ουσιαστικά αβάσιμη".

4. Με αυτά που δέχθηκε και έτσι που έκρινε το Εφετείο, απορρίπτοντας ως ουσιαστικά αβάσιμη την αγωγή του αναιρεσείοντος, με την οποία ζητούσε την ανατροπή δωρεών της κληρονομουμένης προς την εναγομένη, που υπερέβαιναν το επιβαλλόμενο από τις περιστάσεις μέτρο και, ως εκ τούτου, ήταν άστοργες, ήτοι: α) χρηματικής δωρεάς που έγινε το έτος 1986 και β)δωρεάς ακινήτων, δυνάμει του υπ' αριθμ. …/…-10-2005 συμβολαίου του συμβολαιογράφου Αθηνών Αθανασίου Πετράκη, δεν παραβίασε με εσφαλμένη εφαρμογή την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 1835 ΑΚ, ενόψει του ότι στην απόφασή του υπάρχει νομική ακολουθία μεταξύ των πραγματικών γεγονότων που έγιναν δεκτά απ' αυτή και υπήχθησαν στην εν λόγω διάταξη, όπως η έννοια αυτής αναλύθηκε στις προαναφερθείσες σχετικές νομικές σκέψεις, και του συμπεράσματος του δικανικού της συλλογισμού. Ειδικότερα, υπό τα ως άνω δεκτά γενόμενα πραγματικά περιστατικά και από τις αιτιολογίες προκύπτουν σαφώς τα περιστατικά που είναι αναγκαία για να κριθεί, αν στην συγκεκριμένη περίπτωση συντρέχουν οι νόμιμοι όροι της ουσιαστικής διατάξεως που εφαρμόσθηκε. Επομένως, ο περί του αντιθέτου πρώτος λόγος της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως, από τον αριθ.1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, είναι αβάσιμος.

4. ΕΠΕΙΔΗ, κατά το άρθρο 559 αριθ. 20 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο παραμόρφωσε το περιεχόμενο εγγράφου με το να δεχθεί πραγματικά γεγονότα προφανώς διαφορετικά από εκείνα που αναφέρονται στο έγγραφο αυτό. Από τη διάταξη αυτή, σε συνδυασμό προς εκείνες των άρθρων 118 αριθ.4 και 566 παρ.1 του ίδιου Κώδικα, συνάγεται ότι για το ορισμένο του λόγου αυτού αναίρεσης πρέπει να αναφέρονται στο αναιρετήριο τα εξής: 1) το αληθινό περιεχόμενο του εγγράφου που φέρεται ότι παραμορφώθηκε, ώστε από τη σύγκριση με εκείνο που δέχθηκε η απόφαση να υπάρχει δυνατότητα στον Άρειο Πάγο να κρίνει αν υφίσταται διαγνωστικό λάθος, 2) Το από την προσβαλλόμενη απόφαση δεκτό γενόμενο, διαφορετικό από το αληθινό περιεχόμενο, 3) το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξε το δικαστήριο για το ότι υπάρχουν ή όχι κρίσιμα γεγονότα, 4) ο ουσιώδης πραγματικός ισχυρισμός για την απόδειξη ή ανταπόδειξη του οποίου χρησιμοποιήθηκε το έγγραφο.

Αν ο λόγος αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθ. 20 ΚΠολΔ δεν περιέχει τα παραπάνω στοιχεία είναι αόριστος και πρέπει να απορριφθεί. Περαιτέρω από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 559 αριθ. 20 και 561 παρ. 1 ΚΠολΔ προκύπτει ότι ο θεσπιζόμενος με την πρώτη από αυτές λόγος αναίρεσης για παραμόρφωση του περιεχομένου εγγράφου, ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας υποπίπτει σε διαγνωστικό λάθος, όταν δηλαδή σε αποδεικτικό, κατά την έννοια των διατάξεων των άρθρων 339 και 432 επ.

ΚΠολΔ. έγγραφο αποδίδει περιεχόμενο διαφορετικό από εκείνο που πράγματι έχει και στη συνέχεια καταλήγει, στηριζόμενο αποκλειστικά ή κυρίως σε αυτό, σε περίπτωση συνεκτίμησής του με άλλα αποδεικτικά μέσα, σε επιζήμιο για τον αναιρεσείοντα αποδεικτικό πόρισμα σχετικά με πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, όχι δε και όταν έχει απλώς συνεκτιμήσει το έγγραφο μαζί με άλλα αποδεικτικά μέσα, χωρίς να εξαίρεται το έγγραφο κατά το σχηματισμό του πορίσματος του ως προς την ύπαρξη ή μη του αποδεικτέου γεγονότος.

Επίσης, ο λόγος αυτός δεν ιδρύεται όταν αναφέρεται στην εκτίμηση του περιεχομένου του εγγράφου για τη συναγωγή αποδεικτικού συμπεράσματος, διαφόρου από εκείνο που θεωρεί ορθό ο αναιρεσείων, αφού στην τελευταία περίπτωση πρόκειται για πλημμέλεια αναγόμενη αποκλειστικά στην κυριαρχική εκτίμηση των αποδείξεων, η οποία εκφεύγει καθεαυτή από τον αναιρετικό έλεγχο.

Έτσι, δεν εφαρμόζεται η διάταξη όταν το δικαστήριο εκτιμά ένα έγγραφο διαφορετικά από τον διάδικο (ΑΠ 210/2009).

6.Στην προκείμενη περίπτωση με τον δεύτερο λόγο αναίρεσης, προβάλλεται κατά της προσβαλλόμενης απόφασης αιτίαση από τον αριθμό 20 άρθρου 559 ΚΠολΔ για παραμόρφωση των ακόλουθων εγγράφων: α) του …/…-11-1986 συμβολαίου του συμβολαιογράφου Αθηνών Νικόλαου Πολυζωίδη, με το οποίο η μητέρα των διαδίκων ενεργώντας ως πληρεξουσία του αναιρεσείοντος, προέβη με εντολή και για λογαριασμό του στην αγορά πέντε οριζόντιων ιδιοκτησιών στην οδό … στο …, στο οποίο (συμβόλαιο) αναγράφεται ότι η αγορά έγινε με χρήματα του αναιρεσείοντος.

Ειδικότερα, ο αναιρεσείων υποστηρίζει ότι το Εφετείο ανάγνωσε εσφαλμένα το περιεχόμενο του ως άνω συμβολαίου, δεχόμενο ότι η αγορά των προαναφερόμενων ακινήτων έγινε με χρήματα που κατά το ήμισυ δώρισε η μητέρα του στον αναιρεσείοντα, ώστε να συνιστά γονική παροχή προς αυτόν. β) Της από …-4-2011 μυστικής διαθήκης της μητέρας του που δημοσιεύθηκε με το υπ'αριθμ. 5767/2011 πρακτικό του Πρωτοδικείου Αθηνών και καταχωρήθηκε σε τόμο … και αριθμό ...

Ειδικότερα, ο αναιρεσείων υποστηρίζει ότι "στην ως άνω διαθήκη δεν αναφέρεται ότι για την κατάρτιση του υπ' αριθμ. …/…-11-1986 αγοραπωλητηρίου συμβολαίου δόθηκαν στον ενάγοντα χρήματα από την μητέρα του για οικονομική του ενίσχυση. Αντίθετα η μητέρα του αναφέρει ρητά ότι η αγορά των ακινήτων της αναιρεσίβλητης με τα υπ' αριθμ.

…/1986 και …/1986 συμβόλαια του συμβολαιογράφου Αθηνών Νικόλαου Πολυζωίδου έγινε με χρήματα που ανήκαν στην περιουσία της, καθώς ρητώς αναφέρει ότι έκανε παροχή προς την αναιρεσίβλητη αδελφή του"και όσα εν ζωή της έδωσα, δηλαδή, για την αγορά του διαμερίσματός της στη …, με την οικοσκευή τους", ενώ αντίστοιχη αναφορά για την παροχή προς τον ενάγοντα, σχετικά με την αγορά των οριζόντιων ιδιοκτησιών του υπ' αρθμ.

…/…-11-1986 συμβολαίου αγοραπωλητηρίου συμβολαίου δεν περιλαμβάνονται στην ως άνω μυστική διαθήκη. Δεχόμενο συνεπώς το εφετείο ότι το ποσό για την αγορά των οριζόντιων ιδιοκτησιών του υπ'αρθμ. …./…-11-1986 συμβολαίου είχε περιέλθει στο ενάγοντα με δωρεά εν ζωή από τους γονείς, του κατά το ήμισυ από τον καθένα, έσφαλε παραμορφώνοντας το περιεχόμενο της από …-4-2011 μυστικής διαθήκης της μητέρας του".

7.Η παραδεκτά επισκοπούμενη, σε σχέση με τον επικαλούμενο ως άνω αναιρετικό λόγο, προσβαλλόμενη απόφαση έχει τις ακόλουθες παραδοχές: "...Επιπλέον αποδείχθηκε ότι η κληρονομουμένη, (μητέρα του ενάγοντος) κατά τη διάρκεια της ζωής της, είχε κάνει και προς τον ενάγοντα χαριστικές παροχές. Ειδικότερα, στις 18-11-1986, είχε προβεί σε δωρεά προς αυτόν χρηματικού ποσού 1.775.000 δραχμών, που αντιστοιχεί στο ήμισυ του τιμήματος αγοράς (το υπόλοιπο μισό του τιμήματος το δώρισε στον ενάγοντα ο πατέρας των διαδίκων Ε. Κ.) το οποίο αυτός διέθεσε για να αποκτήσει την κυριότητα, δυνάμει του νόμιμα μεταγεγραμένου 18368/18-11-1986 συμβολαίου του συμβολαιογράφου Αθηνών Νικόλαου Πολυζωίδη, πέντε οριζοντίων ιδιοκτησιών, που βρίσκονται στην πολυκατοικία της οδού …. 11, στο…. .....

Εξάλλου το γεγονός ότι στο …/1986 αγοραπωλητήριο συμβόλαιο ......αναγράφεται ότι η καταβολή του τιμήματος της αγοράς των εν λόγω οριζόντιων ιδιοκτησιών έγινε με χρήματα του ενάγοντος δεν αποδεικνύει ότι το τίμημα αυτό προερχόταν από χρήματα που είχε κερδίσει ο ίδιος από την προσωπική του εργασία, όπως ισχυρίζεται.

Αντίθετα, κατά την κρίση του Δικαστηρίου, το ποσό αυτό είχε περιέλθει σ'αυτόν με δωρεά εν ζωή από τους γονείς του, κατά το ήμισυ από τον καθένα, όπως από δωρεά εν ζωή περιήλθε και στην εναγομένη το τίμημα της αγοράς των δυο οριζόντιων ιδιοκτησιών που απέκτησε με τα …/1986 και …/1986 αγοραπωλητήρια συμβόλαια, παρότι και σ'αυτά τα συμβόλαια αναγράφεται ότι το τίμημα των αγοραπωλησιών αυτών το κατάβαλε η εναγομένη τοις μετρητοίς.

Η μητέρα των διαδίκων (όπως και ο πατέρας τους) προέβη στην εν λόγω χρηματική δωρεά προς τον ενάγοντα, λίγους μήνες μετά την προαναφερόμενη δωρεά που είχε κάνει προς την εναγομένη θυγατέρα της, θέλοντας να τον ενισχύσει με παρόμοιο τρόπο, ώστε να είναι δίκαιη απέναντι στα δυο τέκνα της." Ο δεύτερος λόγος αναίρεσης είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, γιατί στο αποδεικτικό αυτό πόρισμα κατέληξε το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, όχι αποκλειστικά από την εκτίμηση των ανωτέρω δύο εγγράφων, που φέρεται ότι παραμορφώθηκαν, αλλά και από όλα τα υπόλοιπα έγγραφα, που νόμιμα προσκόμισαν και επικαλέστηκαν οι διάδικοι, αλλά και από τις καταθέσεις των μαρτύρων αποδείξεως και ανταποδείξεως, ώστε το Εφετείο δεν στηρίχθηκε αποκλειστικά ή κυρίως στα εν λόγω έγγραφα για τη συναγωγή του αποδεικτικού του πορίσματος, αλλά τα συνεκτίμησε μαζί με τις λοιπές αποδείξεις.

Σε κάθε περίπτωση, ο λόγος αυτός είναι απαράδεκτος, γιατί αναφέρεται στην εκτίμηση του περιεχομένου των πιο πάνω εγγράφων για τη συναγωγή από το Εφετείο αποδεικτικού συμπεράσματος, διαφόρου από εκείνο που θεωρεί ορθό ο αναιρεσείων, στην περίπτωση δε αυτή πρόκειται για πλημμέλεια αναγόμενη αποκλειστικά στην κυριαρχική εκτίμηση των αποδείξεων, η οποία εκφεύγει καθεαυτή από τον αναιρετικό έλεγχο.

8.Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως και να καταδικαστεί ο αναιρεσείων, λόγω της ήττας του, στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της παριστάμενης αναιρεσίβλητης, που κατέθεσε προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημα της τελευταίας (άρθρα 176, 180, 183, 189 παρ. 1 και 191 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δικ.), όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό. Τέλος, πρέπει να διαταχθεί η εισαγωγή του κατατεθέντος από τον αναιρεσείοντα παραβόλου, λόγω της ήττας του, στο δημόσιο ταμείο (άρθρο 495 παρ. 3 του Κ.Πολ.Δικ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 18.10.2019 και με αριθμό εκθέσεως καταθέσεως 953/2019 αίτηση για αναίρεση της 4919/2017 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών.

Διατάσσει την εισαγωγή του κατατεθέντος από τον αναιρεσείοντα παραβόλου στο δημόσιο ταμείο.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσίβλητης, το ύψος των οποίων καθορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 4 Νοεμβρίου 2020.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 8 Ιανουαρίου 2021.

H ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ