Supreme Court partially allows appeal against drug conviction due to lack of specific reasoning for purchase charge.

Απόφαση 89 / 2006 (Ε, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

Αριθμός 89/2006

ΤοΔικαστήριο του Αρείου ΠάγουΕ' Ποινικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ανδρέα Μοσχανδρέου, Αντιπρόεδρο, Γεώργιο Ναυπλιώτη, Δημήτριο Κιτρίδη, Αθανάσιο Μπρίλλη – Εισηγητή και Φώτιο Καϋμενάκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 9 Δεκεμβρίου 2005, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Δημοσθένη Κορδοπάτη (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Ευδοκίας Φραγκίδη, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος – κατηγορουμένου .... και ήδη κρατουμένου στο Πρεβαντόριο Κρατουμένων ΄Αμφισσας, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Νικόλαο Εμμανουηλίδη, για αναίρεση της υπ' αριθμ. 219/2004 απόφασης του Πενταμελούς Εφετείου Λάρισας.

Το Πενταμελές Εφετείο Λάρισας, με την ως άνω απόφασή του, διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος, ζητεί τώρα την αναίρεση της απόφασης αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 1η Φεβρουαρίου 2005 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 382/2005.

Αφού άκουσε τον πληρεξούσιο του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου, που με προφορική ανάπτυξη ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα ο οποίος πρότεινε να απορριφθεί η προκείμενη αίτηση αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 5 παρ. 1 περ. β' και ζ' του ν. 1729/1987, όπως αυτό αντικαταστάθηκε με το άρθρο 10 του ν. 2161/1993, τιμωρείται με τις προβλεπόμενες σ' αυτό ποινές, όποιος, πωλεί, αγοράζει και κατέχει ναρκωτικά. Κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, η κατοχή πραγματώνεται με τη φυσική εξουσίασή τους από το δράστη, ώστε να μπορεί σε κάθε στιγμή να διαπιστώνει την ύπαρξή τους και κατά τη δική του βούληση να τα διαθέτει πραγματικά.

Ως πώληση και αγορά ναρκωτικών θεωρείται η κατά τους όρους του άρθρου 513 του Αστικού Κώδικα μεταβίβαση της κυριότητάς τους στον αγοραστή, που γίνεται με την προς αυτόν παράδοσή τους, αντί του συμφωνηθέντος τιμήματος. Εξάλλου, από τις διατάξεις του άρθρου 5 παρ. 1 του ως άνω νόμου, σε συνδυασμό με εκείνη του άρθρου 5 παρ. 2 του ίδιου νόμου, προκύπτει ότι ο νομοθέτης θεσμοθετεί επί μέρους αυτοτελή αδικήματα, τα οποία καθορίζονται με τη μορφή της πραγματικής συρροής και σε περίπτωση ενοχής του κατηγορουμένου για περισσότερα από αυτά, επιβάλλεται χωριστή ποινή για κάθε αδίκημα, αλλά διαφοροποιείται ο τρόπος των επί μέρους ποινών, κατ' απόκλιση του άρθρου 94 παρ. 1 ΠΚ, οριζομένης της επιβολής μίας και μόνον ποινής, εφόσον το αντικείμενο των περισσοτέρων πράξεων, είναι η αυτή ποσότητα της ναρκωτικής ουσίας, κατά την επιμέτρηση της οποίας ποινής θα ληφθεί υπόψη η συνολική εγκληματική δράση του υπαιτίου και θα αυξηθεί η ποινή κατά το ελάχιστο όριο.

Περαιτέρω, η κατά τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠΔ απαιτούμενη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας ιδρύει τον κατ' άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' του ίδιου Κώδικα λόγο αναίρεσης, υπάρχει, όταν, προκειμένου για καταδικαστική απόφαση, εκτίθενται σ' αυτή με πληρότητα, σαφήνεια και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά τα πραγματικά περιστατικά, από τα οποία, το δικαστήριο που την εξέδωσε, συνήγαγε την ύπαρξη των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, για το οποίο καταδικάστηκε ο κατηγορούμενος, τα αποδεικτικά μέσα από τα οποία αποδείχθηκαν τα περιστατικά αυτά και οι νομικοί συλλογισμοί με τους οποίους έγινε η υπαγωγή των δεκτών γενόμενων πραγματικών περιστατικών στην ουσιαστική ποινική διάταξη που εφαρμόστηκε στη συγκεκριμένη περίπτωση.

Ως προς τις αποδείξεις, αρκεί αυτές να αναφέρονται στην απόφαση κατ' είδος, χωρίς να είναι απαραίτητο να διευκρινίζεται από ποίο ή ποία αποδεικτικά μέσα αποδείχθηκε η κάθε παραδοχή. Τέλος, περίπτωση εσφαλμένης εφαρμογής ουσιαστικής ποινικής διάταξης, που ιδρύει λόγο αναίρεσης της καταδικαστικής απόφασης κατά το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ.

Ε' ΚΠΔ, συντρέχει όχι μόνον όταν το δικαστήριο δεν υπάγει σωστά τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία έχει δεχθεί, στη διάταξη που εφαρμόστηκε, αλλά και όταν η διάταξη αυτή παραβιάστηκε εκ πλαγίου, για το λόγο ότι στο πόρισμα της απόφασης που περιλαμβάνεται στο συνδυασμό του αιτιολογικού με το διατακτικό και ανάγεται στα στοιχεία και την ταυτότητα του εγκλήματος έχουν εμφιλοχωρήσει ασάφειες, αντιφάσεις ή λογικά κενά, με αποτέλεσμα να καθίσταται ανέφικτος ο έλεγχος από τον Άρειο Πάγο της ορθής ή μη εφαρμογής του νόμου, οπότε η απόφαση στερείται νόμιμης βάσης.

Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από το αιτιολογικό, σε συνδυασμό με το διατακτικό της προσβαλλόμενης απόφασης, τα οποία παραδεκτώς αλληλοσυμπληρώνονται, το Πενταμελές Εφετείο Λάρισας που την εξέδωσε, δέχθηκε, κατά την αναιρετικά ανέλεγκτη ουσιαστική κρίση του, μετά από εκτίμηση και αξιολόγηση όλων των κατ' είδος μνημονευόμενων αποδεικτικών μέσων, τα εξής πραγματικά περιστατικά:

Ο κατηγορούμενος .... , με περισσότερες πράξεις τέλεσε περισσότερα μη ομοειδή εγκλήματα και συγκεκριμένα: Α) Σε άγνωστο τόπο και χρόνο, αγόρασε από, αγνώστων στοιχείων, αλβανό, ποσότητα αποξηραμένης ινδικής κάνναβης (χασίς) σε φούντα, βάρους δύο χιλιάδων διακοσίων είκοσι (2.220) γραμμαρίων, αντί αγνώστου επακριβώς τιμήματος, πάντως τουλάχιστον αντί 6.000 ευρώ, όπως ομολόγησε ο ίδιος.

Β) Στην Καρδίτσα στις 20-3-2003 και περί ώρα 21.00΄, έχοντας αποφασίσει να εκτελέσει κακούργημα, επιχείρησε πράξη που περιέχει αρχή εκτελέσεώς του, πλην όμως η πράξη του δεν ολοκληρώθηκε από λόγους εξωτερικούς και ανεξάρτητους από τη θέλησή του. Ειδικότερα, έχοντας αποφασίσει να πωλήσει και παραδώσει στο μάρτυρα αστυνομικό ...., που του παρουσιάστηκε ως αγοραστής, 70 γραμμάρια αποξηραμένης ινδικής κάνναβης (χασίς), αντί τιμήματος διακοσίων (200) ευρώ, μετέβη προς τούτο στον προσυμφωνημένο τόπο με το αυτοκίνητο της μητέρας του και συγκεκριμένα στα ...

της αγροτικής περιοχής της περιφέρειας ... , έχοντας μαζί του την ανωτέρω ποσότητα, η πράξη του όμως αυτή δεν ολοκληρώθηκε, από εξωτερικά αίτια, διότι, κατά τη στιγμή ακριβώς που ήταν έτοιμος να παραδώσει τα ναρκωτικά στο φερόμενο ως άνω ως αγοραστή και να εισπράξει το τίμημα, επενέβησαν τα αστυνομικά όργανα και τον συνέλαβαν.

Γ) Κατά τους παραπάνω τόπους και χρόνους, κατείχε ναρκωτικά και συγκεκριμένα αποξηραμένη ινδική κάνναβη (χασίς σε φούντα): α) Στην Καρδίτσα στις 20-2-2003 και περί ώρα 21.00΄, στην αγροτική περιοχή .... , εποχούμενος στο υπ' αριθμ. .... Ι.Χ.Ε. αυτοκίνητο, μάρκας FORD, ιδιοκτησίας της .... , κατείχε ποσότητα βάρους εβδομήντα (7)0 γραμμαρίων, μέσα σε περιτύλιγμα από αλουμινόχαρτο, την οποία είχε επιμελώς κρυμμένη κάτω από το κάθισμα του οδηγού του παραπάνω αυτοκινήτου, β) στα Φάρσαλα στις 21 Φεβρουαρίου 2003 και περί ώρα 01,10΄,κατείχε ποσότητα βάρους εξακοσίων σαράντα (640) γραμμαρίων, μέσα σε μία νάϋλον σακούλα και ποσότητα βάρους εκατό (100) γραμμαρίων, μέσα σε μεταλλικό κουτί, επιμελώς κρυμμένες σε βοηθητικό χώρο της οικίας του και δη μέσα σε χώρο κουζίνας που δεν εχρησιμοποιείτο, γ) κατά τον αυτό τόπο και χρόνο κατείχε ποσότητα βάρους χιλίων τετρακοσίων δέκα (1.410) γραμμαρίων, μέσα σε μαύρη σακούλα επιμελώς κρυμμένη σε παρακείμενη της οικίας του αποθήκη.

Δηλαδή, κατείχε συνολική ποσότητα δύο χιλιάδων διακοσίων είκοσι (2.220) γραμμαρίων. Ακολούθως, με βάση τις παραδοχές αυτές, το Πενταμελές Εφετείο, κήρυξε ένοχο τον αναιρεσείοντα για τις παραπάνω πράξεις, που αφορούσαν την ίδια ποσότητα ναρκωτικών, αφού δε αναγνώρισε ότι συνέτρεχε στο πρόσωπο αυτού η ελαφρυντική περίσταση ότι συμπεριφέρθηκε καλά για σχετικά μεγάλο διάστημα μετά τις πράξεις του, τον καταδίκασε σε ποινή κάθειρξης έξι (6) ετών και σε χρηματική ποινή δύο χιλιάδων (2.000) ευρώ, κατά την επιμέτρηση της οποίας έλαβε υπόψη τη συνολική εγκληματική δράστη του.

Με αυτά που δέχθηκε το Δικαστήριο της ουσίας, καθόσον μεν αφορά τις πράξεις της απόπειρας πώλησης και κατοχής της ινδικής κάνναβης από τον αναιρεσείοντα, διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφασή του, την απαιτούμενη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, αφού εκθέτει σ' αυτή με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά, τα πραγματικά περιστατικά που αποδείχθηκαν από την ακροαματική διαδικασία, τα οποία συγκροτούν την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση των ως άνω εγκλημάτων για τα οποία κηρύχθηκε ένοχος ο αναιρεσείων, τις αποδείξεις από τις οποίες συνήγαγε αυτά και τους συλλογισμούς, με βάση τους οποίους υπήγαγε αυτά στις ουσιαστικές ποινικές διατάξεις των άρθρων 26 παρ. 1α', 27 παρ. 1, 84 παρ. 2ε', 94 ΠΚ, 4 παρ. 1,3 ΠΙΝ.Α', 5 παρ. 1 στοιχ.

β', ζ', και 2 του ν. 1729/1987, όπως ισχύει, τις οποίες ορθά εφάρμοσε και δεν παραβίασε ούτε ευθέως, ούτε εκ πλαγίου, ούτε με οποιοδήποτε άλλο τρόπο. Η ειδικότερα αιτίαση του αναιρεσείοντος ότι στο σκεπτικό της προσβαλλόμενης απόφασης που μνημονεύονται κατ' είδος τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία έλαβε υπόψη του το Εφετείο, διαλαμβάνεται ότι λήφθηκε υπόψη και η απολογία «των κατηγορουμένων», χωρίς να προκύπτει ποιοι είναι οι υπόλοιποι, εκτός από τον ίδιο κατηγορούμενοι, με αποτέλεσμα, λόγω της ασάφειας αυτής να στερείται η απόφαση της απαιτούμενης ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμη, αφού μοναδικός κατηγορούμενος στην υπόθεση ήταν ο αναιρεσείων και, συνεπώς, η αναφορά στο σκεπτικό της απόφασης για απολογία «των κατηγορουμένων», οφείλεται σε προφανή παραδρομή, από την οποία δεν ιδρύεται ο επικαλούμενος πιο πάνω αναιρετικός λόγος.

Όσον αφορά, όμως, την κρίση του Εφετείου για την αξιόποινη πράξη της αγοράς αποξηραμένης ινδικής κάνναβης βάρους 2.220 γραμμαρίων, για την οποία, κήρυξε, επίσης, ένοχο τον αναιρεσείοντα με την προσβαλλόμενη απόφασή του, η τελευταία δεν έχει την απαιτούμενη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, αφού δεν αναφέρονται, ούτε στο σκεπτικό ούτε στο διατακτικό αυτής, ο τόπος και ο χρόνος τέλεσης από τον αναιρεσείοντα της πράξης αυτής, που είναι γεγονότα ουσιώδη.

Έτσι, οι από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' και Ε' του ΚΠΔ λόγοι αναίρεσης της κρινόμενης αίτησης, για έλλειψη της προσήκουσας αιτιολογίας και νόμιμης βάσης της απόφασης, καθόσον αφορά τις πράξεις της απόπειρας πώλησης και κατοχής αποξηραμένης ινδικής κάνναβης (χασίς) από τον αναιρεσείοντα, είναι απορριπτέοι ως αβάσιμοι, ενώ ο από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ.

Δ' του ίδιου Κώδικα λόγος αναίρεσης, για έλλειψη αιτιολογίας, καθόσον αφορά την πράξη αγοράς από τον αναιρεσείοντα αποξηραμένης ινδικής κάνναβης βάρους 2.220 γραμμαρίων, είναι βάσιμος. Πρέπει, επομένως, να αναιρεθεί εν μέρει η προσβαλλόμενη απόφαση και, συγκεκριμένα, μόνο ως προς τη διάταξη αυτής με την οποία κηρύχθηκε ένοχος ο αναιρεσείων για την αξιόποινη πράξη της αγοράς αποξηραμένης ινδικής κάνναβης βάρους 2.220 γραμμαρίων, αναγκαίως δε και ως προς τη διάταξή της περί ποινής, και να παραπεμφθεί η υπόθεση, για νέα συζήτηση, κατά το ως άνω αναιρούμενο μέρος της, στο ίδιο Δικαστήριο, αφού είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλους δικαστές 9άρθρ. 519 ΚΠΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί εν μέρει τη με αριθ. 219/2004 απόφαση του Πενταμελούς Εφετείου Λάρισας, κατά τα αναφερόμενα στο σκεπτικό της παρούσας.

Παραπέμπει την υπόθεση, κατά το μέρος που η απόφαση αναιρέθηκε, για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε, στην Αθήνα, στις 22 Δεκεμβρίου 2005. Και,

Δημοσιεύθηκε, στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριο, στις 11 Ιανουαρίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ